มหาวิทยาลัยพะเยา

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
มหาวิทยาลัยพะเยา
University of Phayao
UP logo
ชื่อย่อ มพ. / UP
สถาปนา 17 กรกฎาคม พ.ศ. 2553
ประเภท สถาบันอุดมศึกษาในกำกับของรัฐ
อธิการบดี ศ.(พิเศษ) ดร. เภสัชกร มณฑล สงวนเสริมศรี
นายกสภาฯ ศ.(เกียรติคุณ) คุณหญิงไขศรี ศรีอรุณ
ที่ตั้ง ถนนพหลโยธิน ตำบลแม่กา
อำเภอเมืองพะเยา จังหวัดพะเยา
เว็บไซต์ www.up.ac.th
5UPlogoname.png

มหาวิทยาลัยพะเยา (อังกฤษ: University of Phayao; ย่อ: มพ / UP) เป็นมหาวิทยาลัยในกำกับของรัฐบาล ตั้งอยู่ในจังหวัดพะเยา เดิมเป็นวิทยาเขตในสังกัดมหาวิทยาลัยนเรศวร[1] ต่อมา มีการตราพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยพะเยา พ.ศ. 2553 เมื่อวันที่ 12 กรกฎาคม พ.ศ. 2553 และประกาศในราชกิจจานุเบกษาเมื่อวันที่ 16 กรกฎาคม พ.ศ. 2553[2] จึงถือได้ว่ามหาวิทยาลัยพะเยาได้แยกออกจากมหาวิทยาลัยนเรศวร และเป็นมหาวิทยาลัยเอกเทศอย่างเต็มรูปแบบ

ประวัติ[แก้]

ในปี พ.ศ. 2538 มหาวิทยาลัยนเรศวรได้จัดทำโครงการกระจายโอกาสทางการศึกษาสู่จังหวัดพะเยาขึ้น ซึ่งได้รับความเห็นชอบจากคณะรัฐมนตรีในสมัยนั้น ให้ก่อตั้งเป็นวิทยาเขตของมหาวิทยาลัยนเรศวรเมื่อวันที่ 20 มิถุนายน พ.ศ. 2538[1] ที่ตำบลแม่กา อำเภอเมืองพะเยา จังหวัดพะเยา โดยให้ใช้ชื่อว่า "วิทยาเขตสารสนเทศพะเยา" โดยใช้อาคารเรียนของโรงเรียนพะเยาพิทยาคมเป็นอาคารเรียนชั่วคราว และเริ่มเปิดการเรียนการสอนเมื่อปี พ.ศ. 2542[1]อย่างเป็นทางการเมื่อมหาวิทยาลัยสร้างเสร็จ

ในวันที่ 26 กันยายน พ.ศ. 2550 คณะกรรมการบริหารมหาวิทยาลัยนเรศวรได้มีมติให้เปลี่ยนชื่อมหาวิทยาลัยนเรศวร วิทยาเขตสารสนเทศพะเยา เป็น "มหาวิทยาลัยนเรศวร พะเยา"[3] เพื่อเตรียมยกฐานะเป็นมหาวิทยาลัยเอกเทศในอนาคตต่อไป หลังจากนั้นในที่ประชุมคณะรัฐมนตรีมีมติอนุมัติหลักการร่างพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยพะเยา พ.ศ. ... เมื่อวันที่ 23 มิถุนายน พ.ศ. 2552[4] และในวันที่ 12 กรกฎาคม พ.ศ. 2553 มีการตราพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยพะเยา พ.ศ. 2553 และประกาศในราชกิจจานุเบกษาเมื่อวันที่ 16 กรกฎาคม พ.ศ. 2553[2] ตามลำดับ

มหาวิทยาลัยพะเยา ตั้งอยู่ที่ตำบลแม่กา อำเภอเมืองพะเยา จังหวัดพะเยา มีพื้นที่ประมาณ 5,700 ไร่[5]

ตราสัญลักษณ์มหาวิทยาลัยพะเยา แบ่งออกเป็น 3 ส่วน คือ

  1. กรอบพื้นหลังสีม่วง รูปร่างอ้างอิงมากจากหลักศิลาจารึกโบราณที่ค้นพบในเมืองพะเยา แสดงถึงความเจริญรุ่งเรืองของศาสตร์ต่างๆ ในเมืองพะเยาที่มีแต่โบราณ
  2. สัตตภัณฑ์ เชิงเทียน 7 ยอด สำหรับจุดบูชาพระพุทธเจ้า ก่อนเริ่มประกอบพิธีกรรมทางศาสนา เปรียบเสมือนเขาสัตตบริภัณฑ์ทั้ง 7 ชั้น ที่ล้อมรอบเขาพระสุเมรุใจกลางจักรวาล ที่ตั้งของสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ ที่ประทับของพระอินทร์ และประดิษฐานเจดีย์พระเกศ พระเขี้ยวแก้วของสมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทุกๆพระองค์ เปรียบดังพระพุทธเจ้าเป็นศูนย์กลางจักรวาล อีกนัยหนึ่งยังหมายถึงการสำเร็จโพชฌงค์ 7 อันเป็นธรรมะสำคัญสู่การบรรลุธรรมขั้นสูงสุด รวมความแล้วเปรียบได้กับภูมิประเทศของมหาวิทยาลัยพะเยาที่เป็นดั่งดินแดนสวรรค์ แวดล้อมไปด้วยทิวเขาเป็นชั้นๆเป็นดินแดนแห่งความสุข และเป็นศูนย์รวมแห่งปัญญาความรู้
  3. อักษรย่อ มพ. อ้างอิงมาจากตัวอักษรฝักขามล้านนาที่จารึกลงบนแผ่นศิลาจารึกที่ค้นพบในเมืองพะเยา
มหาวิทยาลัยพะเยา

สีประจำสถาบัน คือ สีม่วงและสีทอง

  • สีม่วง นั้นมาจากสีแดง ที่หมายถึง ชาติ และสีน้ำเงิน ที่หมายถึง พระมหากษัตริย์
  • สีทอง นั้นหมายถึง ศาสนา และความเจริญรุ่งเรืองของมหาวิทยาลัย

ต้นไม้ประจำมหาวิทยาลัยพะเยา คือ ดอกฟ้ามุ่ย

ทำเนียบอธิการบดี[แก้]

ลำดับที่ รายนามอธิการบดี วาระการดำรงตำแหน่ง
1 ศาสตราจารย์ (พิเศษ) ดร. เภสัชกร มณฑล สงวนเสริมศรี 20 กันยายน พ.ศ. 2553 – 21 กันยายน พ.ศ. 2557
2 ศาสตราจารย์ (พิเศษ) ดร. เภสัชกร มณฑล สงวนเสริมศรี 11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2557 – ปัจจุบัน

ทำเนียบนายกสภามหาวิทยาลัย[แก้]

ลำดับที่ รายนามนายกสภามหาวิทยาลัย วาระการดำรงตำแหน่ง
1 ศาสตราจารย์เกียรติคุณ คุณหญิง ไขศรี ศรีอรุณ กันยายน พ.ศ. 2553 – ปัจจุบัน

หน่วยงานวิชาการ[แก้]

ปัจจุบัน มหาวิทยาลัยพะเยา ประกอบไปด้วยหน่วยงานวิชาการ จำนวน 15 คณะ 3 วิทยาลัย 1 โรงเรียน 1 วิทยาเขต และ 1 โครงการจัดตั้งคณะ [6] เปิดสอนมากกว่า 74 สาขาวิชา สอนทั้งในระดับหลักสูตร ปริญญาตรี มากกว่า 80 หลักสูตร ปริญญาโท 19 หลักสูตร และปริญญาเอก 5 หลักสูตร ดังต่อไปนี้


คณะ


วิทยาลัย
วิทยาเขต
โรงเรียน
รายวิชาที่เปิดสอน
  • ปัจจุบันมหาวิทยาลัยพะเยาเปิดการเรียนการสอนครอบคลุมทุกสาขาวิชา ทั้งทางด้านวิทยาศาสตร์สุขภาพ วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี และด้านสังคมศาสตร์และมนุษย์ศาสตร์ เพื่อตอบสนองความต้องการของตลาดแรงงานในภาคเหนือและประเทศไทยในอนาคต ดังนี้

ชีวิตในมหาวิทยาลัย[แก้]

มหาวิทยาลัยพะเยา มีสิ่งอำนวยความสะดวก เพื่อบริการนิสิตภายในมหาวิทยาลัยต่างๆ ดังนี้

  • การเดินทางภายในมหาวิทยาลัย

มหาวิทยาลัยจัดรถบัสโดยสารพลังงาน NGV ฟรี เดินทางโดยรอบมหาวิทยาลัย รถออกระยะห่างประมาณ 5 นาทีต่อเที่ยว บริการตั้งแต่เวลา 06.30 น. - 22.00 น. ไม่มีวันหยุด โดยมีจุดรับส่งเส้นทางตั้งแต่ หน้ามหาวิทยาลัยถึงจุดเปลี่ยนรถ และจากจุดเปลี่ยนรถจนถึงหอพักนิสิตในกำกับมหาวิทยาลัย(UP DORM)

  • สิ่งอำนวยความสะดวก

ร้านมินิมาร์ท โรงอาหาร พื้นที่สันทนาการและการพักผ่อน พื้นที่ให้บริการ wi-fiครอบคลุมทั้งมหาวิทยาลัย ธนาคารไทยพานิชย์ สาขามหาวิทยาลัยพะเยา(อาคารเรียนรวมหลังเก่าหรือตึกPKY) ธนาคารกรุงไทย สาขามหาวิทยาลัยพะเยา(อาคารเรียนรวมหลังใหม่หรือตึกCE) ไปรษณีย์ไทย สาขามหาวิทยาลัยพะเยา(อาคารสำนักงานอธิการบดี) ศูนย์การแพทย์มหาวิทยาลัยพะเยา สนามกีฬา สระว่ายน้ำ ห้องบริการคอมพิวเตอร์ อาคารศูนย์กีฬา(Indoor Stadium)

  • หอพักนิสิต

เนื่องจากมหาวิทยาลัยพะเยามีนโยบายรับนิสิตพื้นที่ต่างๆ ทั้งในเขตพื้นที่ให้บริการและนอกพื้นที่ให้บริการ จึงจำเป็นอย่างยิ่งที่มหาวิทยาลัยควรมีพอพักให้นิสิตที่ไม่สะดวกในเรื่องการเดินทางมาศึกษาโดยมหาวิทยาลัยมีหอพักไว้ให้บริการนิสิตภายในมหาวิทยาลัย ประกอบไปด้วย หอพักของมหาวิทยาลัยเอง และหอพักในกำกับมหาวิทยาลัย รองรับนิสิตได้มากกว่า 10,000 คน

  • กิจกรรมนิสิต

มหาวิทยาลัยมีกิจกรรมต่างๆให้นิสิตได้ร่วมระหว่างศึกษาเพื่อเสริมทักษะการอยู่ร่วมในสังคม ไม่ว่าจะเป็น ชมรม ชุมนุม กิจกรรมสาขา งานกีฬาต่างๆ โดยแบ่งออกเป็น กิจกรรมส่วนกลางโดย องค์การนิสิตมหาวิทยาลัยพะเยา(อ.มพ.)เป็นผู้ดำเนินโครงการ กิจกรรมส่วนของคณะโดย สโมสรนิสิตแต่ละคณะทั้งหมด 15 คณะ 2วิทยาลัย กิจกรรมเลือกเสรี คือชมรมต่างๆ และมหาวิทยาลัยพะเยาเป็นมหาวิทยาลัยแห่งเดียว ที่มีการจัดกิจกรรมอีกรูปแบบหนึ่ง เรียกว่า กิจกรรมเวียง โดยทั้งนี้กิจกรรมเวียงแบ่งออกเป็น 6เวียง คือ เวียงกาหลวง เวียงจอมทอง เวียงบัว เวียงเชียงแรง เวียงน้ำเต้า และเวียงลอ ทั้งนี้เวียงคือระบบการปกครองหนึ่งซึ่งครั้งอดีต อาณาจักรภูกามยาว(พะเยา)ได้ปกคตรองในระบอบนี้ และทั้งนี้ยังมี สภานิสิตมหาวิทยาลัยพะเยา(ส.มพ.)เป็นผู้ดูแล รักษาสิทธิ พิทักษ์ผลประโยชน์ และชีวิตความเป็นอยู่ของนิสิตภายในมหาวิทยาลัยอีกทางหนึ่งด้วย

การรับบุคคลเข้าศึกษาต่อ[แก้]

  • ระบบโควตา มหาวิทยาลัยพะเยามีโครงการรับนิสิตเพื่อเข้าศึกษาต่อภายในมหาวิทยาลัยในเขตพื้นที่ให้บริการ เริ่มรับสมัครตั้งแต่เดือน สิงหาคมของทุกปี
  • Admission กลาง โดยผู้ที่จะได้รับการคัดเลือกต้องผ่านกระบวนการทดสอบ GAT PAT โดยจะนำผลการทดสอบดังกล่าวมาเลือกคณะและสาขาวิชาต่างๆ ของมหาวิทยาลัยได้ตามความต้องการโดยผ่านทางการคัดเลือกของสำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา
  • รับตรงทั่วประเทศ มหาวิทยาลัยพะเยา รับสมัครผู้สนใจเข้าศึกษาทั่วประเทศ ประมาณเดือนกันยายน-พฤศจิกายน ของทุกปี

ประเพณี[แก้]

  • First Step Camp (FSC)

เป็นกิจกกรรมแรกของการก้าวสู่มหาวิทยาลัยของนิสิตชั้นปีที่หนึ่ง โดยจะมีการกล่าวต้อนรับของผู้บริหารมหาวิทยาลัยฯ กิจกรรมการต้อนรับและแสดงของนิสิตรุ่นพี่ โดยมีองค์การนิสิตมหาวิทยาลัยพะเยา(อ.มพ.)เป็นผู้ดำเนินโครงการ ร่วมกับสภานิสิตมหาวิทยาลัยพะเยา (ส.มพ.)และนิสิตรุ่นพี่จากทั้งหมด 15คณะ 2วิทยาลัย โดยทั้งนี้ในปี 2558 ได้มีการงดเว้นไป 1 ปี อันเนื่องด้วยเหตุการณ์ความไม่สงบ

  • พิธีไหว้ครู

จัดขึ้นในช่วงเดือนมิถุนายน ของทุกปี เพื่อให้นิสิตได้ระลึกถึงพระคุณครูบาอาจารย์ นอกจากนี่ยังมีกิจกกรรมการมอบทุนการศึกษาให้แก่นิสิต และมอบรางวัลนิสิตยอดเยี่ยมและดีเด่นในสาขาต่างๆ เพื่อเป็นกำลังใจในการศึกษาอีกด้วย

  • วันคล้ายวันสถาปนามหาวิทยาลัยพะเยา

วันที่ 17 กรกฎาคม 2553 ถือเป็นวันมหามงคล เนื่องจากพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ ได้ทรงกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อม ยกฐานะเป็นมหาวิทยาลัยพะเยาตราพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยพะเยาในราชกิจจานุเบกษา ในวันที่ 16 กรกฎาคม 2553 และให้มีผลในวันถัดไป ดังนี้จึงถือว่า วันที่ 17 กรกฎาคม ของทุกปีเป็นวันคล้ายวันสถาปนามหาวิทยาลัยพะเยา โดยมีกิจกรรมและการแสดงหลากหลายที่ยิ่งใหญ่ในวันดังกล่าวทุกปี

  • พิธีบวงสรวงสมเด็จพระนเรศวรมหาราชและประเพณีเดินเข้ามอ

พิธีบวงสรวงสมเด็จพระนเรศวรมหาราช "ศักดิ์ศรี ศักดิ์สิทธิ์ สัมฤทธิ์พระนาม" เป็นกิจกรรมที่นับว่าเป็นกิจกรรมที่นิสิตใหม่ทุกคน ต้องได้เข้าร่วมและต่างภาคภูมิใจ เนื่องจากเป็นกิจกรรมที่ยิ่งใหญ่และศักดิ์สิทธิ์ เพื่อเป็นการระลึกถึงสมเด็จพระนเรศวรมหาราช ผู้ทรงคุณูปการต่อแผ่นดินไทย และระลึกถึงมหาวิทยาลัยนเรศวรที่เป็นมหาวิทยาลัยที่ก่อตั้ง ก่อนจะเป็นมหาวิทยาลัยพะเยาในปัจจุบัน และกิจกรรมเดินเข้ามหาวิทยาลัยนี้เป็นกิจกรรมที่สานต่อประเพณีอันดีงาม โดยการนำชื่อของเวียงแต่โบราณของจังหวัดพะเยามาใช้เป็นชื่อของกลุ่มนิสิตที่ดำเนินกิจกรรม เชื่อมโยงความสัมพันธ์กับชุมชนในท้องถิ่นจังหวัดพะเยา นำเอาอัตลักษณ์มาประยุกต์เป็นแนวคิดสร้างสรรค์ก่อเกิดประโยชน์ต่อไป ซึ่งแต่ละเวียงก็จะมีรูปแบบการจัดขบวนที่แตกต่างกันตามปรัชญาของเวียง โดยเน้นศิลปวัฒนธรรมทางล้านนา โดยมีงาน แสง สี เสียง สุดอลังการ

อ้างอิง[แก้]

ดูเพิ่ม[แก้]

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]