วสิษฐ เดชกุญชร

พลตำรวจเอก วสิษฐ เดชกุญชร ม.ป.ช., ม.ว.ม., ท.จ.ว.
รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงมหาดไทย
ดำรงตำแหน่ง 26 สิงหาคม – 9 ธันวาคม พ.ศ. 2533
นายกรัฐมนตรี	ชาติชาย ชุณหะวัณ
ก่อนหน้า	เสนาะ เทียนทอง สันติ ชัยวิรัตนะ ไตรรงค์ สุวรรณคีรี วัฒนา อัศวเหม
ถัดไป	เสนาะ เทียนทอง พินิจ จันทรสุรินทร์ ปกิต พัฒนกุล วัฒนา อัศวเหม
ข้อมูลส่วนบุคคล
เกิด	14 พฤศจิกายน พ.ศ. 2472 อำเภอหมากแข้ง จังหวัดอุดรธานี มณฑลอุดร ประเทศสยาม
เสียชีวิต	20 มิถุนายน พ.ศ. 2561 (88 ปี) โรงพยาบาลตำรวจ กรุงเทพมหานคร ประเทศไทย
คู่สมรส	คุณหญิงทัศนา เดชกุญชร
บุพการี	คเชนทร์ เดชกุญชร (บิดา) เกษร เดชกุญชร (มารดา)
อาชีพ	ตำรวจ นักเขียน
นามปากกา	โก้ บางกอก

วสิษฐ เดชกุญชร
รับใช้	ไทย
แผนก/สังกัด	กรมตำรวจ สำนักงานนายตำรวจราชสำนักประจำ (จนถึงปี 2524)
ประจำการ	พ.ศ. 2499 - 2533
ชั้นยศ	พลตำรวจเอก
การยุทธ์	การก่อการกำเริบคอมมิวนิสต์ในประเทศไทย

พลตำรวจเอก วสิษฐ เดชกุญชร (14 พฤศจิกายน พ.ศ. 2472 - 20 มิถุนายน พ.ศ. 2561) อดีตนายตำรวจราชสำนักประจำ และเป็นผู้ที่ พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ไว้วางพระราชหฤทัย จนได้รับการแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่ง หัวหน้านายตำรวจราชสำนักประจำ ก่อนที่จะออกมาดำรงตำแหน่งรองอธิบดีกรมตำรวจ และรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงมหาดไทย เป็นตำรวจชั้นผู้ใหญ่ ที่เป็นนักเขียนนวนิยายเกี่ยวกับวงการตำรวจ และอาชญากรรม โดยนำมาจากประสบการณ์จริง จนได้รับการเชิดชูเกียรติเป็นศิลปินแห่งชาติ สาขาวรรณศิลป์ ประจำปี พ.ศ. 2541

ประวัติ

พล.ต.อ.วสิษฐ เดชกุญชร เกิดที่ตำบลบ้านขาว อำเภอเมืองอุดรธานี จังหวัดอุดรธานี บิดามารดามีอาชีพเป็นครู ปี พ.ศ. 2483 ศึกษาที่โรงเรียนคณะราษฎรบำรุง จังหวัดยะลา ก่อนที่จะจบการศึกษาชั้นมัธยมจากโรงเรียนประจำจังหวัดขอนแก่น "โรงเรียนขอนแก่นวิทยายน" เมื่อ พ.ศ. 2487 สำเร็จการศึกษาชั้นเตรียมอุดมศึกษาจากจากโรงเรียนอำนวยศิลป์ พระนคร รุ่นลมหวล ศึกษาต่อรัฐศาสตรบัณฑิต ที่คณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และได้เข้าศึกษารัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต สาขาการบริหารการตำรวจ จากมหาวิทยาลัยนิวยอร์ก สหรัฐอเมริกา เคยเข้ารับการอบรมหลักสูตรการสืบสวนจากสหรัฐอเมริกา จบหลักสูตรวิชาการป้องกันประเทศ จากวิทยาลัยป้องกันราชอาณาจักร (วปอ.รุ่นที่ 23) สมรสกับ คุณหญิงทัศนา (บุนนาค) เดชกุญชร เมื่อ พ.ศ. 2500 มีบุตร 2 คน คือ ว่าที่ร้อยตรี ดร. สุทรรศน์ เดชกุญชร และ ร้อยตำรวจตรีหญิงปรีณาภา เดชกุญชร พลตำรวจเอก วสิษฐ มีหลาน 3 คน ได้แก่ น.ส.ปัญจรัตน์ เดชกุญชร, จ่าเอก ชิษณุวัฒน์ เดชกุญชร และ น.ส.ณัฐพร เดชกุญชร

การทำงาน

พล.ต.อ.วสิษฐ เดชกุญชร เริ่มรับราชการในตำแหน่งอาจารย์ที่คณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ตั้งแต่ พ.ศ. 2495 ต่อมาได้ลาออกไปสมัครเข้ารับราชการในกรมประมวลราชการแผ่นดิน (ต่อมาคือกรมประมวลข่าวกลาง) แล้วโอนไปรับราชการที่กองตำรวจสันติบาล กองบัญชาการตำรวจสอบสวนกลาง กองบัญชาการตำรวจตระเวนชายแดน และย้ายไปเป็นนายตำรวจราชสำนักประจำในปี พ.ศ. 2513 เคยได้รับแต่งตั้งเป็นสมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติ ในปี พ.ศ. 2516 เป็นสมาชิกวุฒิสภา ในปี พ.ศ. 2532 และในปี พ.ศ. 2539 - 2543 และเป็นรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงมหาดไทย ในรัฐบาลพลเอกชาติชาย ชุณหะวัณ เป็นระยะเวลาสั้น ๆ ตั้งแต่ 26 สิงหาคม พ.ศ. 2533 ถึง 9 ธันวาคม พ.ศ. 2533 ตำแหน่งสุดท้ายในกรมตำรวจก่อนลาออกไปเป็นรัฐมนตรี เป็นรองอธิบดีกรมตำรวจ ฝ่ายกิจการพิเศษ

ผลงาน

งานเขียน

ผลงานเขียนของ วสิษฐ เดชกุญชร ที่มีชื่อเสียง เป็นนิยายที่เขียนจากประสบการณ์ในราชการตำรวจ มีตัวเอกเป็นตำรวจที่มีอุดมการณ์ เขียนโดยใช้ชื่อจริง และเคยใช้นามปากกา "โก้ บางกอก" นิยายหลายเรื่องมีผู้นำไปสร้างภาพยนตร์ และละครโทรทัศน์ โดยเฉพาะนวนิยายชุดองค์กรลับต่อต้านผู้ก่อการร้าย ที่มีตัวเอกชื่อ "ธนุส นิราลัย" กับ "ลำเพา สายสัทกุล"

อาชญนิยายชุด ธนุส นิราลัย

เรียงตามลำดับเวลาในเรื่อง ประกอบด้วย

• สารวัตรเถื่อน
• แม่ลาวเลือด
• หักลิ้นช้าง
• อวสานสายลับ
• บ่วงบาศ
• ประกาศิตอสูร

นวนิยาย

เรียงตามเวลาที่ตีพิมพ์ครั้งแรก

• ดงเย็น (พ.ศ. 2518)
• จันทน์หอม (พ.ศ. 2511)
• ลว.สุดท้าย (แยกเล่ม 1 พ.ศ. 2522, เล่ม 2 พ.ศ. 2523 ;รวมเล่ม พ.ศ. 2525)
• สารวัตรเถื่อน (พ.ศ. 2528)
• แม่ลาวเลือด (พ.ศ. 2530)
• หักลิ้นช้าง (พ.ศ. 2533)
• เลือดเข้าตา (พ.ศ. 2534)
• สันติบาล (พ.ศ. 2536)
• สารวัตรใหญ่ (พ.ศ. 2537)
• เบี้ยล่าง (พ.ศ. 2542)
• บ่วงบาศ (พ.ศ. 2543)
• ประกาศิตอสูร (พ.ศ. 2549)
• พรมแดน (พ.ศ. 2551)
• อวสานสายลับ (พ.ศ. 2558)

รวมเรื่องสั้น

• รำลึกชาติ (นี้) (พ.ศ. 2533)
• สัพเพเหระคดี เล่ม 1 และ 2

ผลงานที่ถูกนำไปสร้างละครโทรทัศน์และภาพยนตร์

ผลงานของ วสิษฐ เดชกุญชร ที่ถูกนำไปสร้างละครโทรทัศน์และภาพยนตร์ ประกอบด้วย

งานเขียน	ละครโทรทัศน์	ประเภท/ช่อง	ออกอากาศปี	นักแสดงนำ	หมายเหตุ
สารวัตรเถื่อน	สารวัตรเถื่อน	ภาพยนตร์	2530	ฉัตรชัย เปล่งพานิช, พิศาล อัครเศรณี, วรรษมน วัฒโรดม, อุเทน บุญยงค์, อภิชาติ หาลำเจียก
		ช่อง 7	2559	เคลลี่ ธนะพัฒน์, อานัส ฬาพานิช, กลศ อัทธเสรี, นฤเบศร์ จินปิ่นเพชร, ธีรพงศ์ เหลียวรักวงศ์
แม่ลาวเลือด	แม่ลาวเลือด	ช่อง 3	2533	ฉัตรชัย เปล่งพานิช, จริยา สรณคม, เกรียงไกร อุณหะนันทน์, รัญญา ศิยานนท์, กำธร สุวรรณปิยะศิริ, สุเชาว์ พงษ์วิไล, มานพ อัศวเทพ, สมบัติ เมทะนี, วุฒิ คงคาเขตร, ราม ราชพงษ์
สารวัตรใหญ่	สารวัตรใหญ่	ช่อง 7	2537	ลิขิต เอกมงคล, ยุทธพิชัย ชาญเลขา, รุจน์ รณภพ, ธนา สินประสาธน์, ดามพ์ ดัสกร, กฤษณ์ ศุกระมงคล, ลักษณ์ อภิชาติ, มานพ อัศวเทพ, วรเชษฐ์ นิ่มสุวรรณ, รณ ฤทธิชัย, เฉลิมพร พุ่มพันธ์วงศ์, จอห์น บราโว่, อธิวัฒน์ สนิทวงศ์, ไชย ขุนศรีรักษา
		ช่อง 7	2562	กันตพงศ์ บำรุงรักษ์, วาทิต โสภา, สุเมธ องอาจ, วสุ แสงสิงแก้ว, นึกคิด บุญทอง, ธนา สินประสาธน์
เลือดเข้าตา	เลือดเข้าตา	ช่อง 5	2538	จักรกฤษณ์ อำมะรัตน์, สันติสุข พรหมศิริ, ชัยรัตน์ จิตรธรรม, อธิวัฒน์ สนิทวงศ์, เฉลิมพร พุ่มพันธ์วงศ์, ปราบ ยุทธพิชัย, ไกรลาศ เกรียงไกร, ศักราช ฤกษ์ธำรงค์, สุเชาว์ พงษ์วิไล, ไพโรจน์ ใจสิงห์, โกวิท วัฒนกุล, จอห์น บราโว่, ธนา สินประสาธน์
หักลิ้นช้าง	หักลิ้นช้าง	ช่อง 7	2539	พีท ทองเจือ, อรุณ ภาวิไล, ลินดา ครอส, ธานินทร์ ทัพมงคล, ปราบ ยุทธพิชัย, จอห์น บราโว่, ภิญโญ ทองเจือ, ไชย ขุนศรีรักษา, ศักราช ฤกษ์ธำรงค์
		ช่อง 7	2560	หลุยส์ เฮสดาร์ซัน, เซฟฟานี่ อาวะนิค
สันติบาล	สันติบาล	ช่อง 5	2539	ไมเคิล พูพาร์ท, ฟ้ารุ่ง ชาลีรักษ์, ขจรศักดิ์ รัตนนิสสัย, ไพโรจน์ ใจสิงห์, ปราบ ยุทธพิชัย, นึกคิด บุญทอง, เฉลิมพร พุ่มพันธ์วงศ์, ชลวิทย์ สุขอุดม, ศักราช ฤกษ์ธำรงค์, ครรชิต ขวัญประชา, ธนา สินประสาธน์
พรมแดน	ปิตุภูมิ พรมแดนแห่งรัก	ภาพยนตร์	ระงับออกาอากาศ	ดาวิกา โฮร์เน่, ศุกลวัฒน์ คณารศ, อนันดา เอเวอร์ริ่งแฮม, ราณี แคมเปน

บทบาทในเหตุการณ์ 14 ตุลา

ในเหตุการณ์ 14 ตุลาคม พ.ศ. 2516 พล.ต.อ.วสิษฐ ซึ่งในขณะนั้นมียศ พันตำรวจเอก (พ.ต.อ.) ดำรงตำแหน่งนายตำรวจราชสำนักประจำ มีบทบาทในการดูแลความสงบบริเวณพระตำหนักจิตรลดารโหฐาน อันเป็นสถานที่ประทับของพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตรและพระบรมวงศานุวงศ์ชั้นสูงหลายพระองค์ รวมถึงบริเวณพระราชวังดุสิตด้วย โดยเป็นผู้ติดต่อและเจรจากับทางฝ่ายผู้ชุมนุมและเป็นผู้อัญเชิญพระบรมราโชวาทของพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร มาอ่านให้แก่ผู้ชุมนุมฟัง 05.30 น. ของวันที่ 14 ตุลาคม พ.ศ. 2516 ก่อนจะสลายตัวไป แต่จากอุปสรรคทางการสื่อสารประกอบกับมีมวลชนเป็นจำนวนมาก ผู้นำชุมนุมจึงไม่อาจควบคุมได้ทั้งหมด จึงเกิดเหตุนองเลือดในเวลาต่อมาหลังจากนี้

การเสียชีวิต

พลตำรวจเอก วสิษฐ เดชกุญชร ได้ป่วยด้วยโรคมะเร็งระยะสุดท้าย โดยเข้ารักษาตัวที่ โรงพยาบาลตำรวจ และ ถึงแก่อนิจกรรมอย่างสงบเมื่อเวลา 22.35 น. ของวันที่ 20 มิถุนายน 2561 รวมอายุได้ 88 ปี มีพิธีพระราชทานเพลิงศพเมื่อวันที่ 26 กรกฎาคม พ.ศ. 2561 ณ วัดมกุฏกษัตริยารามราชวรวิหาร

เครื่องราชอิสริยาภรณ์

• พ.ศ. 2532 – เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่เชิดชูยิ่งช้างเผือก ชั้นสูงสุด มหาปรมาภรณ์ช้างเผือก (ม.ป.ช.)
• พ.ศ. 2528 – เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติยศยิ่งมงกุฎไทย ชั้นสูงสุด มหาวชิรมงกุฎ (ม.ว.ม.)
• พ.ศ. 2541 – เครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า ชั้นที่ 2 ทุติยจุลจอมเกล้าวิเศษ (ท.จ.ว.) (ฝ่ายหน้า)
• พ.ศ. 2514 – เหรียญพิทักษ์เสรีชน ชั้นที่ 2 ประเภทที่ 2 (ส.ช.)
• พ.ศ. 2508 – เหรียญราชการชายแดน (ช.ด.)
• พ.ศ. 2523 – เหรียญจักรพรรดิมาลา (ร.จ.พ.)
• พ.ศ. 2532 – เหรียญลูกเสือสดุดี ชั้นที่ 1
• พ.ศ. 2511 – เหรียญรัตนาภรณ์ รัชกาลที่ 9 ชั้นที่ 4 (ภ.ป.ร.4)
• พ.ศ. 2515 – เหรียญราชรุจิทอง รัชกาลที่ 9 (ร.จ.ท.9)

แหล่งข้อมูลอื่น

• ประทีป เหมือนนิล. 100 นักประพันธ์ไทย. กรุงเทพ : สุวีริยาสาส์น, 2542. หน้า 479. ISBN 974-8267-78-4

• วสิษฐ เดชกุญชร ยอดตำรวจนักเขียน เก็บถาวร 2010-04-23 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
• ประวัติ วสิษฐ เดชกุญชร จากสำนักพิมพ์ประพันธ์สาส์น