ประภาส จารุเสถียร

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ไปยังการนำทาง ไปยังการค้นหา
จอมพล
ประภาส จารุเสถียร
ป.จ., ส.ร., ม.ป.ช., ม.ว.ม.
รองนายกรัฐมนตรี
ดำรงตำแหน่ง
18 ธันวาคม 2515 – 14 ตุลาคม 2516
(0 ปี 301 วัน)
นายกรัฐมนตรี ถนอม กิตติขจร
ดำรงตำแหน่ง
9 ธันวาคม 2506 – 17 พฤศจิกายน 2514
(7 ปี 343 วัน)
นายกรัฐมนตรี ถนอม กิตติขจร
ดำรงตำแหน่ง
1 มกราคม 2501 – 20 ตุลาคม 2501
(0 ปี 292 วัน)
นายกรัฐมนตรี จอมพล ถนอม กิตติขจร
ผู้บัญชาการทหารบก
ดำรงตำแหน่ง
1 ตุลาคม 2507 – 1 ตุลาคม 2516
(9 ปี 0 วัน)
ก่อนหน้า จอมพล ถนอม กิตติขจร
ถัดไป พลเอก กฤษณ์ สีวะรา
รักษาราชการแทน อธิบดีกรมตำรวจ
ดำรงตำแหน่ง
1 ตุลาคม 2515 – 16 ตุลาคม 2516
(1 ปี 15 วัน)
ก่อนหน้า พลตำรวจเอก ประเสริฐ รุจิรวงศ์
ถัดไป พลตำรวจเอก ประจวบ สุนทรางกูร
อธิการบดีจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
ดำรงตำแหน่ง
7 กันยายน 2504 – 26 มีนาคม 2512
(7 ปี 201 วัน)
ก่อนหน้า พลอากาศโท มุนี มหาสันทนะ เวชยันตรังสฤษฎ์
ถัดไป ศาสตราจารย์แถบ นีละนิธิ
ข้อมูลส่วนบุคคล
เกิด 25 พฤศจิกายน พ.ศ. 2455
จังหวัดอุดรธานี ประเทศสยาม
เสียชีวิต 18 สิงหาคม พ.ศ. 2540 (84 ปี)
กรุงเทพมหานคร ประเทศไทย
พรรคการเมือง พรรคเสรีมนังคศิลา (2498-2500)
พรรคชาติสังคม (2500-2501)
พรรคสหประชาไทย (2511-2514)
คู่สมรส ท่านผู้หญิงไสว จารุเสถียร
บุตร 6 คน
ลายมือชื่อ
การเข้าเป็นทหาร
รับใช้  ไทย
สังกัด กองทัพบกไทย
ประจำการ 2476 - 2516
ยศ RTA OF-10 (Field Marshal).svg จอมพล
RTN OF-10 (Admiral of the Fleet).svg จอมพลเรือ
RTAF OF-10 (Marshal of the Royal Thai Air Force).svg จอมพลอากาศ
RTP OF-9 (Police General).svg พลตำรวจเอก
บังคับบัญชา กองทัพบก และ กรมตำรวจ

จอมพล ประภาส จารุเสถียร (25 พฤศจิกายน 2455 – 18 สิงหาคม 2540) นามเดิม ตุ๊ จารุเสถียร เป็นนายทหาร ตำรวจ และนักการเมืองชาวไทย เคยเป็นรองนายกรัฐมนตรี, ผู้บัญชาการทหารบก, รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย, อธิบดีกรมตำรวจ, และอธิการบดีจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

ประวัติ[แก้]

จอมพล ประภาส จารุเสถียร เกิดเมื่อวันที่ 25 พฤศจิกายน พ.ศ. 2455 ปีชวด ณ ตำบลหมากแข้ง จังหวัดอุดรธานี เป็นบุตรของอำมาตย์เอก พระยาพายัพพิริยกิจ (เป้า จารุเสถียร)[1] และเจ้าบัวตอง (ณ ลำปาง) จารุเสถียร สมรสกับ ท่านผู้หญิงไสว จารุเสถียร (บุตรของเรือตรี วอน และนางฮวย ปานประสิทธิ์) มีพี่ชายต่างมารดาที่สำคัญคนหนึ่งคือ พลเอก จำเป็น จารุเสถียร (2454–2527) อดีตสมุหราชองครักษ์ อดีตนายกสมาคมกีฬาฟุตบอลแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ อดีตสมาชิกสภาร่างรัฐธรรมนูญ และอดีตสมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติ จอมพล ประภาส จบมัธยมศึกษาจากโรงเรียนวัดราชาธิวาส

บุตรธิดา[แก้]

มีบุตรธิดาทั้งสิ้น 6 คน ได้แก่

  1. ร้อยโท ตวงสิทธิ์ จารุเสถียร
  2. ร้อยเอกหญิง สุมิตรา จารุเสถียร
  3. สุภาพร กิตติขจร (สมรสกับ พันเอก ณรงค์ กิตติขจร)
  4. พลโท ประยุทธ จารุเสถียร
  5. คุณหญิงอรพรรณ ศศิประภา (สมรสกับ พลเอก ยุทธศักดิ์ ศศิประภา)
  6. คุณหญิงศุภนภา อัตตะนันท์ (สมรสกับ พลเอก สมทัต อัตตะนันทน์)

จอมพล ประภาส ถึงแก่อสัญกรรมเมื่อวันจันทร์ที่ 18 สิงหาคม พ.ศ. 2540 รวมอายุ 84 ปี 267 วัน ต่อมาในวันเสาร์ที่ 17 มกราคม พ.ศ. 2541 เวลา 17.43 น. พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร พร้อมด้วย สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง และ สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินไปพระราชทานเพลิงศพที่เมรุหลวงหน้าพลับพลาอิสริยาภรณ์ วัดเทพศิรินทราวาสราชวรวิหาร[2]

การรับราชการ[แก้]

  • 1 ตุลาคม พ.ศ. 2476 ได้รับพระราชทานยศเป็น ร้อยตรี[3]
  • 1 เมษายน พ.ศ. 2478 เลื่อนยศเป็น ร้อยโท[4]
  • 27 ตุลาคม พ.ศ. 2479 โอนเป็นตำรวจปรับยศเป็น ร้อยตำรวจเอก[5]
  • 1 เมษายน พ.ศ. 2480 โอนกลับเป็นทหาร ปรับยศเป็น ร้อยเอก[6]
  • 1 กรกฎาคม พ.ศ. 2487 รับพระราชทานยศ พันโท[7]
  • 1 มกราคม พ.ศ. 2491 รับพระราชทานยศเป็นพันเอก[8]
  • 30 ธันวาคม พ.ศ. 2500 เป็นแม่ทัพกองทัพภาคที่ 1[9] โดยได้รับพระราชทานยศเป็น พลโท เมื่อวันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2500[10]
  • 1 เมษายน พ.ศ. 2502 ได้รับพระราชทานเป็น พลเอก[11]
  • 1 ตุลาคม พ.ศ. 2507 โปรดเกล้าฯ ให้เป็นรองผู้บัญชาการทหารสูงสุด และผู้บัญชาการทหารบก[12]
  • 1 ตุลาคม พ.ศ. 2515] รักษาการในตำแหน่ง อธิบดีกรมตำรวจ อีกตำแหน่งหนึ่ง[13] และพระราชทานยศให้เป็น พลตำรวจเอก[14]
  • 1 มิถุนายน พ.ศ. 2516 ได้รับพระราชทานยศ จอมพล จอมพลเรือ และ จอมพลอากาศ[15]

ตำแหน่งและหน้าที่ราชการพิเศษ[แก้]

บทบาททางการเมือง[แก้]

จอมพล ประภาส จารุเสถียร ได้มีบทบาทอย่างมากในการเมืองในแต่ละยุค แต่ละสมัย ในฐานะของนายทหาร ตั้งแต่ยังเป็นนายทหารยศร้อยโท (ร.ท.) ในเหตุการณ์กบฏบวรเดช พ.ศ. 2476 เป็นผู้ใช้ปืนยิงพระยาศรีสิทธิสงคราม ซึ่งเป็นเสนาธิการของฝ่ายกบฏถึงแก่ชีวิต ซึ่ง พระยาศรีสิทธิสงคราม นั้นตั้งใจเดินมาเพื่อขอเจรจารด้วย ณ สถานีรถไฟหินลับ จังหวัดสระบุรี และเข้าร่วมในการรัฐประหาร พ.ศ. 2490 และปราบกบฏวังหลวง พ.ศ. 2492 เคียงข้างจอมพล ถนอม กิตติขจร มาตลอด[22] [23]

อีกทั้งตั้งแต่ยังมีสถานะเป็นนักเรียนนายร้อยทหารบกชั้นปีที่ 4 ในคราวเปลี่ยนแปลงการปกครอง พ.ศ. 2475 ก็ได้เป็นหนึ่งในคณะนักเรียนนายร้อยทหารบกจำนวน 111 นายที่ทำการบุกวังบางขุนพรหม ร่วมกับคณะนายทหารและพลเรือนบางส่วนของคณะราษฎร เพื่อทำการควบคุม สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าบริพัตรสุขุมพันธุ์ กรมพระนครสวรรค์วรพินิต เสนาบดีกระทรวงมหาดไทยและผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ และเข้าทำการควบคุมกระทรวงพระคลังมหาสมบัติ อีกด้วย[24]

ภายหลังการอสัญกรรมของจอมพล สฤษดิ์ ธนะรัชต์ ในปี พ.ศ. 2506 แล้ว จอมพล ถนอม กิตติขจร จึงดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีสืบต่อ บทบาทของจอมพล ประภาส เปรียบเสมือนมือขวาคนสำคัญของจอมพล ถนอม โดยเป็นรองนายกรัฐมนตรี ซึ่งบุคลิกส่วนตัวของจอมพล ถนอมแล้ว เป็นคนพูดน้อย มีภาพลักษณ์ของความซื่อสัตย์ จึงได้รับการยอมรับจากประชาชนในระยะแรกที่ดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรี จนได้รับฉายาว่า "นายกฯ คนซื่อ" แต่จอมพล ประภาสกลับไม่ได้รับความไว้วางใจเฉกเช่นจอมพล ถนอม อันเนื่องมาจากปัญหาการคอร์รัปชั่นและการใช้อำนาจหน้าที่ไปในทางที่มิชอบหลายประการ โดยที่จอมพล ประภาส เสมือนเป็นปากกระบอกเสียงให้แก่จอมพล ถนอม ด้วยความเป็นคนพูดเก่ง มีลีลาแพรวพราว และความสัมพันธ์ระหว่างบุคคลทั้งคู่ก็แน่บแน่นกัน โดยที่พันเอก ณรงค์ กิตติขจร ลูกชายของจอมพล ถนอม ก็ได้สมรสกับลูกสาวของจอมพล ประภาสด้วย

ในช่วงเหตุการณ์ 14 ตุลา ได้ข้อมูลระบุว่า หลังจากเข้าเฝ้าฯ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชแล้ว จอมพล ถนอม ต้องการจะลาออก แต่ทั้งจอมพล ประภาส และพันเอก ณรงค์ ไม่ยินยอม และพยายามเกลี่ยกล่อมให้จอมพล ถนอม เปลี่ยนความคิด แต่ท้ายที่สุดจอมพล ถนอม ก็ลาออก และทั้ง 3 ก็ได้เดินทางออกนอกประเทศทันที จอมพล ประภาส ได้ไปอยู่ที่กรุงไทเป ประเทศไต้หวัน พร้อมกับพันเอก ณรงค์ ผู้เป็นบุตรเขย จากนั้น จอมพล ถนอม ได้หวนกลับคืนมาสู่ประเทศไทยอีกครั้งในวันที่ 22 สิงหาคม พ.ศ. 2519 แต่ถูกต่อต้านอย่างหนักจึงเดินทางกลับซึ่งเป็นเหตุการณ์ก่อนเกิดเหตุการณ์ 6 ตุลา ไม่นาน[25]

เครื่องราชอิสริยาภรณ์[แก้]

เครื่องราชอิสริยาภรณ์ไทย[แก้]

เครื่องราชอิสริยาภรณ์ต่างประเทศ[แก้]

  •  มาเลเซีย : พ.ศ. ไม่ปรากฎ - MY Darjah Yang Mulia Pangkuan Negara (Defender of the Realm) - SMN.svg เครื่องราชอิสริยาภรณ์ชั้นสูงสุด

อ้างอิง[แก้]

  1. ข่าวตาย
  2. ข่าวในพระราชสำนัก วันเสาร์ที่ 17 มกราคม พุทธศักราช 2541
  3. แจ้งความ พระราชทานยศนักเรียนทำการนายร้อยและนายดาบ (หน้า 2186)
  4. ประกาศพระราชทานยศทหารบก
  5. ประกาศพระราชทานยศตำรวจ
  6. ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานยศทหาร (หน้า 302)
  7. เรื่อง พระราชทานยศทหาร
  8. เรื่องพระราชทานยศทหาร
  9. ประกาศสำนักคณะรัฐมนตรี เรื่อง ให้นายทหารรับราชการและพ้นจากตำแหน่งหน้าที่
  10. ประกาศสำนักคณะรัฐมนตรี เรื่อง ให้นายทหารรับราชการ
  11. ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานยศทหาร
  12. ราชกิจจานุเบกษา ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง ให้นายทหารรับราชการ เล่ม 81 ตอน 87 ง พิเศษ หน้า 2 11 กันยายน พ.ศ. 2507
  13. รักษาราชการแทน พลตำรวจเอกประเสริฐ รุจิรวงศ์ ตามคำสั่งกองบัญชาการคณะปฏิวัติ ที่ 345/2515 เรื่อง แต่งตั้งข้าราชการพลเรือน ลงวันที่ 21 กันยายน พ.ศ. 2515
  14. ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานยศตำรวจ ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 90 ตอน 4 ง พิเศษ หน้า 1 12 มกราคม พ.ศ. 2516
  15. ราชกิจจานุเบกษา ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานยศทหาร เล่ม 90 ตอน 64 ง พิเศษ หน้า 1 6 มิถุนายน พ.ศ. 2516
  16. ราชกิจจานุเบกษา, พระบรมราชโองการ ประกาศ ตั้งและแต่งตั้งรัฐมนตรี (จำนวน 30 ราย) เล่ม 74 ตอน 33ก วันที่ 1 เมษายน 2500
  17. ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง แต่งตั้งอธิการบดีจุฬาลงกรณมหาวิทยาลัย ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 78 ตอน 72 ง พิเศษ หน้า 6 8 กันยายน พ.ศ. 2504
  18. พระบรมราชโองการ ประกาศ ตั้งรัฐมนตรี (จำนวน 19 ราย)
  19. ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง แต่งตั้งและถอดถอนตุลาการศาลทหารสูงสุด ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 84 ตอน 18 ง หน้า 660 21 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2510
  20. ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง แต่งตั้งนายตำรวจราชสำนัก ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 89 ตอน 43 ง หน้า 1270 24 เมษายน พ.ศ. 2516
  21. ชนวนเหตุ 14 ตุลา
  22. วาสนา นาน่วม. เส้นทางเหล็ก...พล.อ.สุรยุทธ์ จุลานนท์ นายกรัฐมนตรีคนที่ 24. กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์มติชน, ตุลาคม, 2546. 288 หน้า. ISBN 978-974-323-792-8
  23. รุ่งมณี เมฆโสภณ. อำนาจ 2. กรุงเทพฯ : บ้านพระอาทิตย์, 2555. 183 หน้า. ISBN 978-616-536-079-1
  24. นายหนหวย. เจ้าฟ้าประชาธิปกราชันผู้นิราศ. กรุงเทพฯ : พิมพ์จำหน่ายด้วยตัวเอง, 2530. 704 หน้า. หน้า 260.
  25. ประวัติศาสตร์การศึกษา วันมหาวิปโยค 14 ตุลา 16 - 6 ตุลา 19 โดย แปลก เข็มพิลา ISBN 974-7753-87-1
  26. ราชกิจจานุเบกษา, แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ฉบับพิเศษ เล่ม 81 ตอนที่ 42 7 พฤษภาคม 2507 หน้า 5
  27. ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีศักดิ์รามาธิบดี ฉบับพิเศษ เล่ม 90 ตอน 57 24 พฤษภาคม พ.ศ. 2516 หน้า 23
  28. แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ฉบับพิเศษ เล่ม 76 ตอนที่ 115 16 ธันวาคม 2502 หน้า 37
  29. แจ้งความสำนักคณะรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ เล่ม 74 ตอนที่ 107 17 ธันวาคม 2500 หน้า 2993
  30. ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นสิริยิ่งรามกีรติ ลูกเสือสดุดีชั้นพิเศษ (จำนวน 14 ราย), หน้า 105, ตอน 95 ง ฉบับพิเศษ, 15 มิถุนายน พ.ศ. 2531, หน้า 2
  31. ราชกิจจานุเบกษา, แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเหรียญชัยสมรภูมิ ฉบับพิเศษ เล่ม 79 ตอน 83 8 กันยายน พ.ศ. 2505 หน้า 1
  32. ราชกิจจานุเบกษา, แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเหรียญพิทักษ์เสรีชน, เล่ม 86 ตอน 87 7 ตุลาคม พ.ศ. 2512 หน้า 3029
  33. ราชกิจจานุเบกษา, แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเหรียญราชการชายแดน เล่ม 75 ตอน 50 1 กรกฎาคม พ.ศ. 2501 หน้า 1873
  34. ราชกิจจานุเบกษา, แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเหรียญจักรมาลา เล่ม 55 ตอน 62 2 ตุลาคม พ.ศ. 2488 หน้า 2474
  35. แจ้งความกระทรวงศึกษาธิการ พระราชทานเหรียญลูกเสือสดุดี ฉบับพิเศษ เล่ม 79 ตอน 60 2 กรกฎาคม พ.ศ. 2505 หน้า 8
  36. ราชกิจจานุเบกษา, แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเหรียญรัตนาภรณ์รัชกาลที่ 8, เล่ม 67, ตอน 39 , 18 กรกฎาคม พ.ศ. 2493, หน้า 3038
  37. ราชกิจจานุเบกษา, แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเหรียญรัตนาภรณ์ เล่ม 76 ตอน 53 19 พฤษภาคม พ.ศ. 2502 หน้า 1399
ก่อนหน้า ประภาส จารุเสถียร ถัดไป
ฟื้น รณนภากาศ ฤทธาคนี
ประยูร ยุทธศาสตร์โกศล
2leftarrow.png Seal Prime Minister of Thailand.png
รองนายกรัฐมนตรี (ครม. 28)
(1 มกราคม พ.ศ. 2501 – 20 ตุลาคม พ.ศ. 2501)
2rightarrow.png ถนอม กิตติขจร
พระเจ้าวรวงศ์เธอ กรมหมื่นนราธิปพงศ์ประพันธ์
ถนอม กิตติขจร
พระเจ้าวรวงศ์เธอ กรมหมื่นนราธิปพงศ์ประพันธ์
2leftarrow.png รองนายกรัฐมนตรี (ครม. 3031)
(9 ธันวาคม พ.ศ. 2506 – 17 พฤศจิกายน พ.ศ. 2514)
2rightarrow.png สุกิจ นิมมานเหมินท์
พจน์ สารสิน 2leftarrow.png รองนายกรัฐมนตรี (ครม. 32)
(18 ธันวาคม พ.ศ. 2515 – 14 ตุลาคม พ.ศ. 2516)
2rightarrow.png สุกิจ นิมมานเหมินท์
เผ่า ศรียานนท์ 2leftarrow.png กท.มหาดไทย.jpg
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย
(ครม. 27, 28, 29, 30, 31, 32)

(23 กันยายน พ.ศ. 2500 – 17 พฤศจิกายน พ.ศ. 2514)
(19 ธันวาคม พ.ศ. 2515 – 14 ตุลาคม พ.ศ. 2516)
2rightarrow.png กมล วรรณประภา
พลตำรวจเอก ประเสริฐ รุจิรวงศ์ 2leftarrow.png Emblem of Royal Thai Police.png
อธิบดีกรมตำรวจ
(1 ตุลาคม พ.ศ. 2515 – 16 ตุลาคม พ.ศ. 2516)
2rightarrow.png พลตำรวจเอก ประจวบ สุนทรางกูร
จอมพล ถนอม กิตติขจร 2leftarrow.png Emblem of the Royal Thai Army.svg
ผู้บัญชาการทหารบก
(1 ตุลาคม พ.ศ. 2507 – 1 ตุลาคม พ.ศ. 2516)
2rightarrow.png พลเอก กฤษณ์ สีวะรา
พลอากาศโท มุนี มหาสันทนะ เวชยันตรังสฤษฎ์ 2leftarrow.png Phra Kiao.svg
อธิการบดีจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
(7 กันยายน พ.ศ. 2504 – 26 มีนาคม พ.ศ. 2512)
2rightarrow.png ศาสตราจารย์อุปการคุณ ดร.แถบ นีละนิธิ