มังกร พรหมโยธี

พลเอก มังกร พรหมโยธี ท.จ.ว. ม.ป.ช. ม.ว.ม.
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม
ดำรงตำแหน่ง 19 สิงหาคม 2484 – 15 พฤศจิกายน 2486 (2 ปี 2 เดือน 27 วัน)
นายกรัฐมนตรี	แปลก พิบูลสงคราม
ก่อนหน้า	แปลก พิบูลสงคราม
ถัดไป	หลวงเกรียงศักดิ์พิชิต
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย
ดำรงตำแหน่ง 10 มีนาคม พ.ศ. 2485 – 1 สิงหาคม พ.ศ. 2487 (2 ปี 4 เดือน 22 วัน)
นายกรัฐมนตรี	แปลก พิบูลสงคราม
ก่อนหน้า	ช่วง เชวงศักดิ์สงคราม
ถัดไป	บุง ศุภชลาศัย
ดำรงตำแหน่ง 28 มิถุนายน พ.ศ. 2492 – 29 พฤศจิกายน พ.ศ. 2494 (2 ปี 5 เดือน 1 วัน)
นายกรัฐมนตรี	แปลก พิบูลสงคราม
ก่อนหน้า	แปลก พิบูลสงคราม
ถัดไป	บัญญัติ เทพหัสดิน ณ อยุธยา
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ
ดำรงตำแหน่ง 8 เมษายน พ.ศ. 2491 – 25 มิถุนายน พ.ศ. 2492 (1 ปี 2 เดือน 17 วัน)
นายกรัฐมนตรี	แปลก พิบูลสงคราม
ก่อนหน้า	หม่อมราชวงศ์เสนีย์ ปราโมช
ถัดไป	สวัสดิ์ สวัสดิ์รณชัย สวัสดิเกียรติ
ดำรงตำแหน่ง 29 พฤศจิกายน พ.ศ. 2494 – 26 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2500 (5 ปี 2 เดือน 28 วัน)
นายกรัฐมนตรี	แปลก พิบูลสงคราม
ก่อนหน้า	เลียง ไชยกาล
ถัดไป	มุนี มหาสันทนะ เวชยันตรังสฤษฏ์
รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงกลาโหม
ดำรงตำแหน่ง 13 เมษายน พ.ศ. 2482 – 19 สิงหาคม พ.ศ. 2484 (2 ปี 4 เดือน 6 วัน)
นายกรัฐมนตรี	แปลก พิบูลสงคราม
รัฐมนตรีว่าการ	แปลก พิบูลสงคราม
ก่อนหน้า	สถาปนาตำแหน่ง
ถัดไป	หลวงเสรีเริงฤทธิ์
รัฐมนตรี
ดำรงตำแหน่ง 16 ธันวาคม พ.ศ. 2481 – 13 เมษายน พ.ศ. 2482 (3 เดือน 28 วัน)
นายกรัฐมนตรี	แปลก พิบูลสงคราม
ข้อมูลส่วนบุคคล
เกิด	16 พฤศจิกายน พ.ศ. 2439 เมืองธนบุรี ประเทศสยาม
เสียชีวิต	24 มีนาคม พ.ศ. 2509 (69 ปี) จังหวัดพระนคร ประเทศไทย
พรรคการเมือง	พรรคเสรีมนังคศิลา
คู่สมรส	คุณหญิงทองเจือ พรหมโยธี หม่อมเจ้าบรรเจิดวรรณวรางค์ วรวรรณ
บุตร	8 คน
บุพการี	หมื่นสาธิตพิทักษ์ (เทียน ผลโยธิน) (บิดา) อุ่น ผลโยธิน (มารดา)
ลายมือชื่อ

พลเอก มังกร พรหมโยธี ท.จ.ว. ม.ป.ช. ม.ว.ม. หรือ หลวงพรหมโยธี (นามเดิม มังกร ผลโยธิน; 16 พฤศจิกายน พ.ศ. 2439 – 24 มีนาคม พ.ศ. 2509) เป็นอดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงกลาโหม และอดีตรัฐมนตรี

ประวัติ

มังกร ผลโยธิน เกิดเมื่อวันที่ 16 พฤศจิกายน พ.ศ. 2439 ณ บ้านบางขุนเทียน ตำบลบางขุนเทียน อำเภอบางขุนเทียน จังหวัดธนบุรี เป็นบุตรหมื่นสาธิตพิทักษ์ (เทียน ผลโยธิน) และนางอุ่น ผลโยธิน มีพี่น้องร่วมบิดามารดาคือ เพ็ชร, หอม และพู ผลโยธิน

พลเอก มังกร พรหมโยธี เริ่มศึกษาที่โรงเรียนวัดอรุณราชวราราม แล้วไปศึกษาต่อที่โรงเรียนทวีธาภิเศกจนจบชั้นมัธยมปีที่ 6 แล้วย้ายมาศึกษาอยู่ที่โรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัยจนจบชั้นมัธยมบริบูรณ์ ต่อมาในปี พ.ศ. 2455 ได้สมัครเข้าเป็นนักเรียนนายร้อยทหารบก ณ โรงเรียนนายร้อยทหารบก (ปัจจุบันคือโรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า) สำเร็จการศึกษาจากโรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า ออกมารับราชการเป็นนายทหารสัญญาบัตร

การทำงาน

หลวงพรหมโยธีขณะดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ เป็นประธานในพิธีประสาทปริญญาบัตรของวิทยาลัยวิชาการศึกษา (ปัจจุบันคือมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ)

มังกร ผลโยธินเริ่มรับราชการในกองทัพบกตั้งแต่ยศร้อยตรี ได้รับพระราชทานบรรดาศักดิ์ หลวงพรหมโยธี ในปีพ.ศ. 2471 และเจริญก้าวหน้าจนถึงพลเอก มีตำแหน่งสูงสุดคือ รองผู้บัญชาการทหารบก ในกองทัพบก รองผู้บัญชาการทหารสูงสุด ในกองบัญชาการทหารสูงสุด

พลเอก มังกร พรหมโยธี รับตำแหน่งรัฐมนตรีครั้งแรกเมื่อพ.ศ. 2481 เป็นรัฐมนตรีไม่ประจำกระทรวง ต่อมาได้ย้ายไปเป็นรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงกลาโหม และย้ายไปเป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม ในเวลาต่อมาเมื่อรัฐบาลจะยกเลิกบรรดาศักดิ์ไทย หลวงพรหมโยธินในฐานะรัฐมนตรีพร้อมด้วยคณะรัฐมนตรีชุดที่ 9 จึงลาออกจากบรรดาศักดิ์ โดยกลับไปใช้ราชทินนามเป็นนามสกุลได้ว่า มังกร พรหมโยธี เมื่อ พ.ศ. 2484

ต่อมาย้ายกลับมาเป็นรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงกลาโหมอีกครั้ง พ.ศ. 2485 เป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย พ้นจากตำแหน่งไปเมื่อ พ.ศ. 2487

ต่อมาในพ.ศ. 2491 เป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ ย้ายมาเป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยอีกครั้งใน พ.ศ. 2492 เมื่อพ.ศ. 2494 ย้ายกลับไปเป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ และพ้นจากตำแหน่งไปเมื่อ พ.ศ. 2500

นอกจากนี้ พลเอก มังกร พรหมโยธี ยังเคยเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรในชุดที่ 8 สมาชิกวุฒิสภาในชุดที่ 1 และชุดที่ 2

ครอบครัว

พลเอกมังกร พรหมโยธี สมรสกับคุณหญิงทองเจือ พรหมโยธี (สกุลเดิม ศุภชลัสถ์) เมื่อ 12 ธันวาคม พ.ศ. 2462 มีบุตรธิดา คือ

1. พันเอก กำจร พรหมโยธี
2. นงโภช พรหมโยธี
3. ทินกร โปษยานนท์
4. มณฑา พรหมโยธี
5. เกียรติกร พรหมโยธี
6. ร้อยเอก เจตกมล พรหมโยธี

ต่อมาเมื่อปี พ.ศ. 2485 พลเอกมังกร พรหมโยธี ได้มีบุตรชายอีก 2 คน ซึ่งเกิดจากหม่อมเจ้าบรรเจิดวรรณวรางค์ วรวรรณ ซึ่งเป็นอนุภรรยา คือ

1. กำจรเดช พรหมโยธี
2. เจตกำจร พรหมโยธี

พลเอกมังกร พรหมโยธี ถึงแก่อนิจกรรมเมื่อวันที่ 24 มีนาคม พ.ศ. 2509 ณ โรงพยาบาลโรงงานยาสูบ (ปัจจุบันคือโรงพยาบาลสวนเบญจกิติเฉลิมพระเกียรติ 84 พรรษา) พระราชทานเพลิงศพ ณ เมรุหลวงหน้าพลับพลาอิศริยาภรณ์ วัดเทพศิรินทราวาส เมื่อวันที่ 29 มิถุนายน พ.ศ. 2509

เกียรติยศ

มังกร พรหมโยธี
รับใช้	ไทย
แผนก/สังกัด	กองทัพบกไทย
ชั้นยศ	พลเอก พลเรือเอก พลอากาศเอก

บรรดาศักดิ์

• 7 พฤษภาคม พ.ศ. 2471: หลวงพรหมโยธี
• 5 ธันวาคม พ.ศ. 2484: ลาออกจากบรรดาศักดิ์

ยศทหาร

• 1 พฤศจิกายน พ.ศ. 2458 เป็น ว่าที่ร้อยตรี
• 23 พฤษภาคม พ.ศ. 2459 เป็น ร้อยตรี
• 24 เมษายน พ.ศ. 2463 เป็น ร้อยโท
• 7 พฤษภาคม พ.ศ. 2470 เป็น ร้อยเอก
• 1 เมษายน พ.ศ. 2476 เป็น พันตรี
• 1 มกราคม พ.ศ. 2477 เป็น พันโท
• 1 เมษายน พ.ศ. 2481 เป็น พันเอก
• 1 มกราคม พ.ศ. 2482 เป็น นาวาเอก, นาวาอากาศเอก
• 8 พฤษภาคม พ.ศ. 2484 เป็น พลตรี, พลเรือตรี, พลอากาศตรี
• 24 กรกฎาคม พ.ศ. 2484 เป็น พลโท
• 20 พฤศจิกายน พ.ศ. 2486 เป็น พลเรือโท, พลอากาศโท
• 7 กรกฎาคม พ.ศ. 2493 เป็น พลเอก
• 16 เมษายน พ.ศ. 2495 เป็น พลเรือเอก, พลอากาศเอก

เครื่องอิสริยาภรณ์

เครื่องราชอิสริยาภรณ์ไทย

• พ.ศ. 2496 – เครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า ชั้นที่ 2 ทุติยจุลจอมเกล้าวิเศษ (ท.จ.ว.) (ฝ่ายหน้า)
• พ.ศ. 2486 – เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่เชิดชูยิ่งช้างเผือก ชั้นสูงสุด มหาปรมาภรณ์ช้างเผือก (ม.ป.ช.)
• พ.ศ. 2495 – เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติยศยิ่งมงกุฎไทย ชั้นสูงสุด มหาวชิรมงกุฎ (ม.ว.ม.)
• พ.ศ. 2481 – เหรียญรัตนาภรณ์ รัชกาลที่ 8 ชั้นที่ 2 (อ.ป.ร.2)
• พ.ศ. 2496 – เหรียญรัตนาภรณ์ รัชกาลที่ 9 ชั้นที่ 2 (ภ.ป.ร.2)
• พ.ศ. 2484 – เหรียญชัยสมรภูมิ สงครามอินโดจีน (ช.ส.)
• พ.ศ. 2486 – เหรียญชัยสมรภูมิ สงครามมหาเอเชียบูรพา (ช.ส.)
• พ.ศ. 2477 – เหรียญพิทักษ์รัฐธรรมนูญ (พ.ร.ธ.)
• พ.ศ. 2486 – เหรียญช่วยราชการเขตภายใน การรบสงครามมหาเอเชียบูรพา (ช.ร.)
• พ.ศ. 2498 – เหรียญราชการชายแดน (ช.ด.)
• พ.ศ. 2473 – เหรียญจักรมาลา (ร.จ.ม.)
• พ.ศ. 2464 – เหรียญบรมราชาภิเษก รัชกาลที่ 6 (ร.ร.ศ.6)
• พ.ศ. 2468 – เหรียญบรมราชาภิเษก รัชกาลที่ 7 (ร.ร.ศ.7)
• พ.ศ. 2493 – เหรียญพระราชพิธีบรมราชาภิเษก รัชกาลที่ 9 (ร.ร.ศ.9)
• พ.ศ. 2475 – เหรียญเฉลิมพระนคร 150 ปี (ร.ฉ.พ.)

ต่างประเทศ

• ฝรั่งเศส:
  • พ.ศ. 2483 – เครื่องอิสริยาภรณ์เลฌียงดอเนอร์ ชั้นที่ 2 นายทัพ
• ญี่ปุ่น:
  • พ.ศ. 2483 – เครื่องราชอิสริยาภรณ์มงคลรัตน์ ชั้นที่ 1 สายสะพาย
• ไรช์เยอรมัน:
  • พ.ศ. 2484 – เครื่องอิสริยาภรณ์อินทรีเยอรมัน ชั้นที่ 2
• สหราชอาณาจักร:
  • พ.ศ. 2496 – เหรียญพระราชพิธีบรมราชาภิเษก สมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่ 2
• อิตาลี:
  • พ.ศ. 2498 – เครื่องอิสริยาภรณ์กิตติคุณแห่งสาธารณรัฐอิตาลี ชั้นที่ 1

สถานที่อันเนื่องด้วยนาม

• อำเภอพรหมโยธี (ปัจจุบันคืออำเภอสังแก ประเทศกัมพูชา)