มณี พยอมยงค์

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ไปยังการนำทาง ไปยังการค้นหา
มณี พยอมยงค์
นามปากกา:มณี พยอมยงค์
เกิด: 2 มีนาคม พ.ศ. 2473
อำเภอแม่ริม จังหวัดเชียงใหม่
ถึงแก่กรรม:20 มิถุนายน พ.ศ. 2552 (79 ปี)
โรงพยาบาลมหาราชนครเชียงใหม่ อำเภอเมือง จังหวัดเชียงใหม่
อาชีพ: นักเขียน กวี
สัญชาติ:ไทย
คู่สมรส:บุญยิ่ง พยอมยงค์ (สุขุมินท)

ศาสตราจารย์เกียรติคุณ มณี พยอมยงค์ ศิลปินแห่งชาติปี พ.ศ. 2549 สาขาวรรณศิลป์

ประวัติ[แก้]

อาจารย์มณีเป็นชาวเชียงใหม่โดยกำเนิด เกิดที่บ้านขี้เหล็กน้อย ตำบลขี้เหล็ก อำเภอแม่ริม จังหวัดเชียงใหม่ สมรสกับอาจารย์บุญยิ่ง พยอมยงค์ หลังจากเกษียณอายุราชการ อาจารย์มณีพำนักอยู่ที่บ้านพักที่อำเภอแม่ริม จังหวัดเชียงใหม่ โดยประสบปัญหาสุขภาพเกี่ยวกับการมองเห็น อาจารย์มณีได้ถึงแก่กรรมเมื่อวันที่ 20 มิถุนายน 2552 เวลาประมาณ 03.00 น. ณ โรงพยาบาลมหาราชนครเชียงใหม่ ด้วยโรคติดเชื้อในกระแสเลือด

การศึกษา[แก้]

อาจารย์มณีสำเร็จการศึกษาในทางธรรมโดย เป็นนักธรรมเอก ปธ.6 จากนั้นสำเร็จการศึกษาในทางโลก ศึกษาศาสตร์บัณฑิต จากคณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ และ การศึกษามหาบัณฑิต จากมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ประสานมิตร ตามลำดับ

การทำงาน[แก้]

อาจารย์มณีเข้ารับราชการเป็นอาจารย์ในคณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ โดยตำแหน่งทางวิชาการก่อนเกษียณอายุราชการ คือ ศาสตราจารย์ประจำภาควิชาส่งเสริมการศึกษา คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ในเวลาต่อมาได้รับพระราชทานตำแหน่งศาสตราจารย์เกียรติคุณ ประจำมหาวิทยาลัยเชียงใหม่

ในระหว่างที่อาจารย์มณีเป็นอาจารย์มหาวิทยาลัย อาจารย์เป็นผู้มีความรอบรู้ในล้านนาคดีอย่างมาก กระบวนวิชาที่อาจารย์สอนล้วนเกี่ยวข้องกับล้านนาคดี อาทิ วิชาวัฒนธรมพื้นบ้าน วิชาล้านนาคดี วิชาสิ่งแวดล้อมล้านนา เป็นต้น นอกจากนี้รับเชิญเป็นอาจารย์พิเศษสอนวิชาการศึกษาและสำรวจโบราณคดี ที่มหาวิทยาลัยพายัพ วิชาวัฒนธรรม มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัยในพระบรมราชูปถัมภ์ วิทยาเขตเชียงใหม่ ทั้งยังรับเชิญไปบรรยายพิเศษ และขับค่าวซอตามโอกาสต่างๆ

เกียรติคุณ[แก้]

  • พ.ศ. 2520 โล่พัฒนาท้องถิ่น
  • พ.ศ. 2531 รางวัลนักศึกษาเก่าดีเด่น คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
  • พ.ศ. 2531 รางวัลบุคคลดีเด่นวัฒนธรรมท้องถิ่น
  • พ.ศ. 2531 รางวัลกวีโลก
  • พ.ศ. 2531 รางวัลพ่อตัวอย่างแห่งชาติ
  • พ.ศ. 2533 รางวัลพระเกี้ยวทองคำ
  • พ.ศ. 2537 รางวัลนักศึกษาเก่า มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
  • พ.ศ. 2538 โล่เชิชูเกียรติชนียบุคคลทางวรรณกรรม
  • พ.ศ. 2549 รางวัลศิลปินแห่งชาติ สาขาวรรณศิลป์

นอกจากนี้อาจารย์ยังได้รับเกียติมีส่วนร่วมในกิจกรรมของคณะกรรมการต่างๆ อาทิ อนุกรรมการวัฒนธรรมพื้นบ้านแห่งชาติ, อนุกรรมการวัฒธรรมจังหวัดเชียงใหม่, กรรมการที่ปรึกษาศูนย์ส่งเสริมศิลปวัฒธรรม จังหวัดเชียงใหม่, กรรมการศึกษาค้นคว้าการสร้างสะดือเมืองเชียงราย, ประธานชมรมล้านนาคดี จังหวัดเชียงใหม่, ประธานฝ่ายพิธีกรรมสร้างพระเจ้า 700 ปี ศรีเชียงใหม่, ผู้อำนวยการสถาบันวัฒนธรรมศึกษา มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตเชียงใหม่ และ ฯลฯ

ผลงาน[แก้]

งานกวี[แก้]

  • นิราศจาริก (พ.ศ. 2496)
  • นิราศเวียงพร้าว (พ.ศ. 2498)
  • นิราศเชียงดาว (พ.ศ. 2498)
  • นิราศโตเกียว (พ.ศ. 2522)
  • คำทูนพระขวัญ (พ.ศ. 2526)
  • คำจารึกอนุเสาวรีย์สามกษัตริย์
  • คร่าวร่ำ 700 ปี เมืองเชียงใหม่ (พ.ศ. 2539)
  • คร่าวพุทธประวัติ ฯลฯ

งานเขียน[แก้]

งานวิจัย[แก้]

  • มหาชาติเปรียบเทียบ ภาคกลาง ภาคเหนือ ภาคอีสาน และภาคใต้
  • การศึกษาเชิงวิเคราะห์ โคลงอมรา
  • การศึกษาเชิงวิเคราะห์ โคลงปทุมสังกา
  • วิเคราะห์วิถีชีวิต และค่านิยมชาวล้านนา
  • วิเคราะห์ประเพณี และค่านิยมการเกษตรล้านนาไทย

เครื่องราชอิสริยาภรณ์[แก้]

อ้างอิง[แก้]