เหรียญพิทักษ์เสรีชน

เหรียญพิทักษ์เสรีชน
เหรียญพิทักษ์เสรีชน
	; เหรียญพิทักษ์เสรีชน ด้านหน้า และหลัง
มอบโดย พระมหากษัตริย์ไทย
อักษรย่อ	ส.ช.
ประเภท	เหรียญราชอิสริยาภรณ์ (เหรียญบำเหน็จกล้าหาญ)
วันสถาปนา	21 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2512
ประเทศ	ราชอาณาจักรไทย
ภาษิต	พิทักษ์เสรีชน
จำนวนสำรับ	ไม่จำกัดจำนวน
ผู้สมควรได้รับ	ทหาร, ตำรวจ, ข้าราชการ และราษฎร
มอบเพื่อ	ผู้ที่กระทำการปราบปรามผู้ก่อการร้ายคอมมิวนิสต์ ผู้ที่ทางราชการมีคำสั่งให้ปฏิบัติหน้าที่ การป้องกันประเทศ การรักษาความมั่นคงภายใน การรักษาความสงบเรียบร้อยภายในประเทศ และการปฏิบัติการเพื่อรักษาผลประโยชน์ของชาติในต่างประเทศหรือปฏิบัติหน้าที่อื่น ๆ อันเกี่ยวกับการรักษาความมั่นคงของประเทศ
สถานะ	ยังพระราชทานอยู่
ผู้สถาปนา	พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร
ประธาน	พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว
สถิติการมอบ
รายแรก	สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี ; 25 กันยายน พ.ศ. 2512
รายล่าสุด	21 ธันวาคม พ.ศ. 2568
ลำดับเกียรติ
สูงกว่า	เหรียญชัยสมรภูมิ
รองมา	เหรียญราชนิยม
หมายเหตุ	พระราชทานเป็นกรรมสิทธิ์ หากผู้สมควรได้รับพระราชทานวายชนม์ไปก่อน ให้ทายาทโดยธรรมรับพระราชทานแทน

เหรียญพิทักษ์เสรีชน ใช้อักษรย่อว่า ส.ช. เป็นเหรียญราชอิสริยาภรณ์ ประเภทเหรียญบำเหน็จกล้าหาญ สร้างขึ้นในสมัยพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร การพระราชทานกรรมสิทธิ์ และการเรียกคืน เช่นเดียวกับเหรียญกล้าหาญ ผู้ได้รับจะประกาศนามในราชกิจจานุเบกษา

ลักษณะ

ตัวเหรียญ

เหรียญนี้ทำด้วยทองแดงรมดำรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส กว้างด้านละ 23 มิลลิเมตร ย่อกลางทั้งสี่ด้าน มุมบนห้อยกับแพรแถบ ด้านหน้าเหรียญมีรูปดังนี้

ตรงกลางมีจักร หมายถึง ทหารบก
ตรงกลางหลังจักรมีรูปสมอเรือ หมายถึง ทหารเรือ
ซ้ายและขวามีปีกนก หมายถึง ทหารอากาศ
พับอยู่บนแสงดาบเขนและโล่ห์ซึ่ง หมายถึง ตำรวจ
ตอนบนเป็นรูปครุฑพ่าห์

ด้านหลังมีอักษรจารึกว่า อสาธุ สาธุนา ชิเน แพรแถบกว้าง 34 มิลลิเมตร ลายริ้วจากบนลงล่างเป็นสีแดงขาวสลับกัน ขอบทั้งสองข้างมีริ้วแดง รวม 17 ริ้ว ข้างบนมีเข็มโลหะจารึกอักษรว่า พิทักษ์เสรีชน

ลำดับชั้น

ชั้น	วันสถาปนา	ลำดับเกียรติในกลุ่มเหรียญราชอิสริยาภรณ์^[2]
ชั้นที่ 1	13 ธันวาคม พ.ศ. 2515^[3]	5
ชั้นที่ 2 ประเภทที่ 1	21 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2512^[4]	6
ชั้นที่ 2 ประเภทที่ 2	21 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2512^[4]	11

ชั้นที่ 1 มีเครื่องหมายทำด้วยโลหะสีทอง เป็นรูป"ช่อชัยพฤกษ์"ช่อเดียวติดกลางแพรแถบ ถ้าผู้ได้รับพระราชทานเหรียญพิทักษ์เสรีชน ชั้นที่ 1 ปฏิบัติการถึงขั้นที่จะได้รับพระราชทานเหรียญพิทักษ์เสรีชน ชั้นที่ 1 อีก ก็จะได้รับพระราชทานเครื่องหมายเป็นรูปช่อ"ชัยพฤกษ์"ช่อเดียวติดเพิ่มกลางแพรแถบในทางดิ่งกับช่อชัยพฤกษ์เดิมทุกครั้ง

ชั้นที่ 2 มี 2 ประเภท คือ

ประเภทที่ 1 มีเครื่องหมายทำด้วยโลหะสีทอง เป็นรูปขีดประกอบด้วย"เปลวระเบิด"ติดกลางแพรแถบ
ประเภทที่ 2 ไม่มีเครื่องหมายติดแพรแถบ^[5]

การขอพระราชทาน

ชั้นที่ 1 จะพระราชทานแก่บุคคลผู้ซึ่งได้ปฏิบัติการสู้รบด้วยความกล้าหาญ หรือได้รับบาดเจ็บสาหัส หรือเสียชีวิตในการสู้รบ และการสู้รบนั้นได้ก่อให้เกิดผลดีอย่างยิ่งแก่ประเทศ
ชั้นที่ 2 มีหลักเกณฑ์การขอพระราชทาน ดังนี้
- ประเภทที่ 1 จะพระราชทานแก่บุคคลผู้ซึ่งได้ปฏิบัติการสู้รบจนได้รับคำชมเชยจากทางราชการ หรือปฏิบัติการเสี่ยงอันตรายจนได้รับบาดเจ็บหรือเสียชีวิต แต่ยังไม่ถึงขั้นที่จะได้รับพระราชทานเหรียญพิทักษ์เสรีชน ชั้นที่ 1
- ประเภทที่ 2 จะพระราชทานแก่บุคคลซึ่งปฏิบัติการสู้รบเป็นผลดีแก่ประเทศ

ผู้ที่ได้รับพระราชทาน

เหรียญพิทักษ์เสรีชน ชั้นที่ 1

เหรียญพิทักษ์เสรีชน ชั้นที่ 2 ประเภทที่ 1

เหรียญพิทักษ์เสรีชน ชั้นที่ 2 ประเภทที่ 2

ดูเพิ่ม

รายชื่อเครื่องราชอิสริยาภรณ์ไทย

อ้างอิง

↑ ราชกิจจานุเบกษา. แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเหรียญพิทักษ์เสรีชน. เล่ม 86 ตอนที่ 85 ฉบับพิเศษ หน้า 19. วันที่ 1 ตุลาคม 2512.
↑ ราชกิจจานุเบกษา. ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง ลำดับเกียรติเครื่องราชอิสริยาภรณ์ไทย. เล่ม 110 ตอนที่ 29 ง ฉบับพิเศษ หน้า 1–5. วันที่ 12 มีนาคม 2536.
↑ ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ ๓๐๔, เล่ม ๘๙ ตอนที่ ๑๙๐ ก หน้า ๑๗, ๑๓ ธันวาคม ๒๕๑๕
1 2 ราชกิจจานุเบกษา, พระราชบัญญัติ เหรียญพิทักษ์เสรีชน พ.ศ. ๒๕๑๒, เล่ม ๘๖ ตอนที่ ๑๙ ก หน้า ๕๒, ๖ มีนาคม ๒๕๑๒
↑ ราชกิจจานุเบกษา. พระราชบัญญัติเหรียญพิทักษ์เสรีชน (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๕๘. เล่ม 132 ตอนที่ 47 ก หน้า 3–6. วันที่ 2 มิถุนายน 2558.

แหล่งข้อมูลอื่น

เหรียญพิทักษ์เสรีชน Freeman Safeguarding Medal, ที่ thaiscouts.com

[1] ราชกิจจานุเบกษา. แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเหรียญพิทักษ์เสรีชน. เล่ม 86 ตอนที่ 85 ฉบับพิเศษ หน้า 19. วันที่ 1 ตุลาคม 2512.

[ลำดับ-2] ราชกิจจานุเบกษา. ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง ลำดับเกียรติเครื่องราชอิสริยาภรณ์ไทย. เล่ม 110 ตอนที่ 29 ง ฉบับพิเศษ หน้า 1–5. วันที่ 12 มีนาคม 2536.

[3] ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ ๓๐๔, เล่ม ๘๙ ตอนที่ ๑๙๐ ก หน้า ๑๗, ๑๓ ธันวาคม ๒๕๑๕

[:0-4] 1 2 ราชกิจจานุเบกษา, พระราชบัญญัติ เหรียญพิทักษ์เสรีชน พ.ศ. ๒๕๑๒, เล่ม ๘๖ ตอนที่ ๑๙ ก หน้า ๕๒, ๖ มีนาคม ๒๕๑๒

[5] ราชกิจจานุเบกษา. พระราชบัญญัติเหรียญพิทักษ์เสรีชน (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๕๘. เล่ม 132 ตอนที่ 47 ก หน้า 3–6. วันที่ 2 มิถุนายน 2558.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]