พิชัย รัตตกุล

พิชัย รัตตกุล ท.จ.ว. ม.ป.ช. ม.ว.ม.
พิชัย ใน พ.ศ. 2553
รองนายกรัฐมนตรี
ดำรงตำแหน่ง 14 พฤศจิกายน พ.ศ. 2540 – 28 มิถุนายน พ.ศ. 2543 (2 ปี 7 เดือน 14 วัน)
นายกรัฐมนตรี	ชวน หลีกภัย
ดำรงตำแหน่ง 30 เมษายน พ.ศ. 2526 – 9 ธันวาคม พ.ศ. 2533 (7 ปี 7 เดือน 9 วัน)
นายกรัฐมนตรี	เปรม ติณสูลานนท์ ชาติชาย ชุณหะวัณ
ประธานรัฐสภาไทย และ ประธานสภาผู้แทนราษฎรไทย
ดำรงตำแหน่ง 30 มิถุนายน – 9 พฤศจิกายน พ.ศ. 2543 (4 เดือน 10 วัน)
กษัตริย์	พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร
นายกรัฐมนตรี	ชวน หลีกภัย
ก่อนหน้า	วันมูหะมัดนอร์ มะทา
ถัดไป	อุทัย พิมพ์ใจชน
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ
ดำรงตำแหน่ง 21 เมษายน – 6 ตุลาคม พ.ศ. 2519 (5 เดือน 15 วัน)
นายกรัฐมนตรี	หม่อมราชวงศ์เสนีย์ ปราโมช
ก่อนหน้า	ชาติชาย ชุณหะวัณ
ถัดไป	อุปดิศร์ ปาจรียางกูร
หัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์
ดำรงตำแหน่ง 3 เมษายน พ.ศ. 2525 – 26 มกราคม พ.ศ. 2534 (8 ปี 9 เดือน 23 วัน)
ก่อนหน้า	ถนัด คอมันตร์
ถัดไป	ชวน หลีกภัย
ข้อมูลส่วนบุคคล
เกิด	16 กันยายน พ.ศ. 2469 จังหวัดพระนคร ประเทศสยาม
เสียชีวิต	28 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2565 (95 ปี) โรงพยาบาลศิริราช กรุงเทพมหานคร ประเทศไทย
พรรคการเมือง	ประชาธิปัตย์ (2501–2565)
คู่สมรส	คุณหญิง จรวย รัตตกุล (สมรส 2488; เสียชีวิต 2557)
บุตร	พิจิตต พัชรี อาณัฐชัย
ลายมือชื่อ

พิชัย รัตตกุล ท.จ.ว. ม.ป.ช. ม.ว.ม. (16 กันยายน พ.ศ. 2469 – 28 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2565) อดีตรองนายกรัฐมนตรี อดีตประธานรัฐสภาไทยและประธานสภาผู้แทนราษฎร อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ อดีตประธานสโมสรโรตารีสากล ระหว่างปี พ.ศ. 2545 – 2546 อดีตหัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์ และอดีตสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรหลายสมัย

ประวัติ

พิชัย เกิดเมื่อวันที่ 16 กันยายน พ.ศ. 2469 ที่จังหวัดพระนคร ในครอบครัวคนไทยเชื้อสายจีนซึ่งบรรพบุรุษได้เดินทางมาประเทศไทยเมื่อต้นกรุงรัตนโกสินทร์ โดยเป็นบุตรของ นายพิศาลกับนางวิไล รัตตกุล
พิชัยเป็นบุตรคนโต จากพี่น้องทั้งหมด 9 คน ดังนี้

• พิชัย รัตตกุล
• ร้อยตรี ไพโรจน์ รัตตกุล (สมรสกับประพันธ์ศรี ลีลานุช)
• นายแพทย์ ปราโมทย์ รัตตกุล
• ยุพิน รัตตกุล
• สุภาพรรณ รัตตกุล
• ยุพยงค์ รัตตกุล (สมรสกับ Harry Studhalter)
• คุณหญิง สุภัจฉรีย์ ภิรมย์ภักดี (สมรสกับจำนงค์ ภิรมย์ภักดี)
• ยุพเรศ เที่ยงธรรม (สมรสกับสุนัย เที่ยงธรรม)
• แสนดี รัตตกุล (สมรสกับสุพรรณี เอี่ยมสกุลรัตน์)

พิชัยจบการศึกษาระดับมัธยมจากโรงเรียนกรุงเทพคริสเตียน จากนั้นจึงไปศึกษาต่อด้านพาณิชยศาสตร์ที่โรงเรียนเซนต์สตีเฟ่น ที่ฮ่องกง หลังจบการศึกษาแล้วได้กลับมาดูแลธุรกิจของครอบครัว ก่อนจะเข้าสู่แวดวงการเมือง

ด้านครอบครัวสมรสกับ คุณหญิง จรวย รัตตกุล (สกุลเดิม ศิริบุญ) มีบุตร-ธิดา 3 คน คือ พิจิตต รัตตกุล อดีตผู้ว่าราชการจังหวัดกรุงเทพมหานคร, คุณหญิง พัชรี ว่องไพฑูรย์ (สมรสกับวีระนนท์ ว่องไพฑูรย์) และ อาณัฐชัย รัตตกุล

พิชัย ถึงแก่อนิจกรรมเมื่อวันที่ 28 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2565 ณ โรงพยาบาลศิริราช หลังจากเข้ารับการรักษาโรคมะเร็งปอดในวันที่ 17 กันยายน พ.ศ. 2565 สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินมาพระราชทานเพลิงศพวัดเทพศิรินทราวาสราชวรวิหาร

งานการเมือง

พิชัย เข้าสู่แวดวงการเมืองด้วยการเป็นสมาชิกพรรคประชาธิปัตย์ตั้งแต่เดือนกรกฎาคม-สิงหาคม พ.ศ. 2501 และเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรกรุงเทพมหานคร ในการเลือกตั้งเมื่อปี พ.ศ. 2512 ก่อนเกิดเหตุการณ์ 14 ตุลาไม่นาน พิชัยได้เป็น 1 ใน 100 ของบุคคลที่ลงชื่อคัดค้านการดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีของจอมพลถนอม กิตติขจร และเป็น 1 ใน 4 สมาชิกพรรคประชาธิปัตย์ที่ลงชื่อในคราวนั้น (อีก 3 คนคือ ดำรง ลัทธพิพัฒน์, เทพ โชตินุชิต, ชวลิต อภัยวงศ์) เขาได้รับแต่งตั้งเป็นสมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติ ในปี พ.ศ. 2516

ได้รับแต่งตั้งเป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ ในรัฐบาลหม่อมราชวงศ์เสนีย์ ปราโมช แต่ยังมิได้เริ่มปฏิบัติงาน เนื่องจากไม่ได้รับความไว้วางใจจากสภาในการแถลงนโยบาย ต่อมาในปี พ.ศ. 2519 ได้รับแต่งตั้งอีกครั้ง จนกระทั่งพ้นจากตำแหน่งเนื่องจากนายกรัฐมนตรีลาออก และได้รับแต่งตั้งอีกสมัยหนึ่ง แต่ดำรงตำแหน่งเพียง 12 วัน และได้เข้าเฝ้าถวายสัตย์ปฏิญาณเพียงวันเดียวก็ต้องพ้นจากตำแหน่ง เนื่องจากการรัฐประหารของพลเรือเอก สงัด ชลออยู่

ได้เป็นหัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์ใน พ.ศ. 2525 หลังจากการครบวาระของ พันเอก (พิเศษ) ถนัด คอมันตร์ ซึ่งพรรคประชาธิปัตย์ในช่วงนี้ได้ร่วมเป็นพรรคร่วมรัฐบาลที่ให้การสนับสนุนการดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีของ พลเอก เปรม ติณสูลานนท์ ซึ่งพิชัยได้เป็นรองนายกรัฐมนตรีด้วย ในปี พ.ศ. 2529 จากนั้นในรัฐบาล พลเอกชาติชาย ชุณหะวัณ พิชัยและพรรคประชาธิปัตย์ได้เป็นพรรคร่วมรัฐบาลในวาระแรก และเขาได้รับแต่งตั้งเป็นรองนายกรัฐมนตรี แต่ในวาระที่ 2 ของการดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรี พิชัยและพรรคประชาธิปัตย์ได้ถอนตัวจากการร่วมรัฐบาลเนื่องจากมีเสียงสนับสนุนรัฐบาลในสภา ฯ เป็นจำนวนมาก เนื่องจากไม่ต้องการให้เกิดสภาพการเป็นเผด็จการรัฐสภา

ในวาระของการเป็นหัวหน้าพรรคของนายพิชัยนั้น ได้มีเหตุการณ์ความแตกแยกในพรรคเกิดขึ้น เมื่อ "กลุ่ม 10 มกรา" ที่นำโดยวีระ มุสิกพงศ์ ได้ลาออกจากพรรคไป เนื่องจากความขัดแย้งกันในแต่งตั้งหัวหน้าพรรค

จากนั้น เมื่อ ชวน หลีกภัยเป็นหัวหน้าพรรคและเป็นนายกรัฐมนตรีในสมัยที่ 2 พิชัยได้ดำรงตำแหน่งรองนายกรัฐมนตรี มีหน้าที่ดูแลรับผิดชอบกิจการเกี่ยวกับต่างประเทศและรับผิดชอบการจัดมหกรรมกีฬาเอเชียนเกมส์ 1998 และได้ดำรงตำแหน่งประธานรัฐสภาด้วย หลังจากนี้ไม่นาน พิชัยได้วางมือจากการเมืองเนื่องจากมีอายุที่มากแล้ว จนได้รับฉายาว่า "คุณปู่" แต่ยังมีตำแหน่งเป็นสภาที่ปรึกษาของพรรคประชาธิปัตย์อยู่

ในแวดวงสังคม พิชัย มีตำแหน่งเป็นประธานสโมสรโรตารีในประเทศ และเป็นคนไทยคนแรก ที่ได้ดำรงตำแหน่ง ประธานสโมสรโรตารีสากลในระหว่าง พ.ศ. 2545 – 2546

เครื่องราชอิสริยาภรณ์

เครื่องราชอิสริยาภรณ์ไทย

• พ.ศ. 2528 – เครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า ชั้นที่ 2 ทุติยจุลจอมเกล้าวิเศษ (ท.จ.ว.) (ฝ่ายหน้า)
• พ.ศ. 2527 – เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่เชิดชูยิ่งช้างเผือก ชั้นสูงสุด มหาปรมาภรณ์ช้างเผือก (ม.ป.ช.)
• พ.ศ. 2526 – เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติยศยิ่งมงกุฎไทย ชั้นสูงสุด มหาวชิรมงกุฎ (ม.ว.ม.)
• พ.ศ. 2532 – เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นสิริยิ่งรามกีรติ ลูกเสือสดุดีชั้นพิเศษ
• พ.ศ. 2493 – เหรียญพระราชพิธีบรมราชาภิเษก รัชกาลที่ 9 (ร.ร.ศ.9)

เครื่องราชอิสริยาภรณ์ต่างประเทศ

• นิการากัว :
  • พ.ศ. 2543 - เครื่องอิสริยาภรณ์ตระกูลโฆเซ เด มาร์โคเลตา ชั้น กราน ครูซ

• อิตาลี :
  • พ.ศ. 2547 - เครื่องอิสริยาภรณ์คุณธรรมแห่งสาธารณรัฐอิตาลี ชั้นที่ 2

ลำดับสาแหรก

ลำดับสาแหรกของพิชัย รัตตกุล

4. เอ็กจุ่ง แซ่ตั้ง (ไล่หู)                             2. พิศาล รัตตกุล (ตันบั๊กเส็ง)                                   20. เจ่ง แซ่โง้               10. แดง แซ่โง้                       21. นิ่ม แซ่โง้               5. กิมเน้ย แซ่ตั้ง                             11. เกียว แซ่โง้                       1. พิชัย รัตตกุล                                         6. เจริญ ศิริบุญ (ไล่เทียม จิว)                             3. วิไล รัตตกุล                                   28. พลตำรวจตรี พระพิจารย์พลกิจ (ยู่เซ็ก ดุละลัมพะ)               14. อุ่ม คำจิ่ม (บั๊ก เซียว)                       7. สอาด คำจิ่ม (ปลั่ง)                             15. กิมสี คำจิ่ม (ยี่สุ่น)

แหล่งข้อมูลอื่น

• พิชัย รัตตกุล Saviour ของ BAGOC
• Bhichai Rattakul 2002 - 2003 เก็บถาวร 2015-09-24 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน

ก่อนหน้า		พิชัย รัตตกุล		ถัดไป
วันมูหะมัดนอร์ มะทา		ประธานรัฐสภา (ประธานสภาผู้แทนราษฏร) (30 มิถุนายน – 9 พฤศจิกายน 2543)		อุทัย พิมพ์ใจชน
พลตรี ประมาณ อดิเรกสาร พลเอก เสริม ณ นคร พันเอก (พิเศษ) ถนัด คอมันตร์ ทองหยด จิตตวีระ		รองนายกรัฐมนตรี (30 เมษายน 2526 – 9 ธันวาคม 2533)		บุญเอื้อ ประเสริฐสุวรรณ เฉลิมพันธ์ ศรีวิกรม์ โกศล ไกรฤกษ์ พลเอก มานะ รัตนโกเศศ พลเอก อาทิตย์ กำลังเอก
สมัคร สุนทรเวช พันตำรวจโท ทักษิณ ชินวัตร วีรพงษ์ รามางกูร สุวิทย์ คุณกิตติ		รองนายกรัฐมนตรี (14 พฤศจิกายน 2540 – 28 มิถุนายน 2543)		สุทัศน์ เงินหมื่น
พลตรี ชาติชาย ชุณหะวัณ		รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ (21 เมษายน – 6 ตุลาคม 2519)		อุปดิศร์ ปาจรียางกูร
พันเอก (พิเศษ) ถนัด คอมันตร์		หัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์ (พ.ศ. 2525 – 2534)		ชวน หลีกภัย