หม่อมเจ้าภีศเดช รัชนี

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ไปยังการนำทาง ไปยังการค้นหา
หม่อมเจ้าภีศเดช รัชนี
หม่อมหม่อมราชวงศ์ดัชรีรัชนา รัชนี
พระบุตรหม่อมราชวงศ์ดัจฉราพิมล รัชนี
หม่อมราชวงศ์ภวรี สุชีวะ
หม่อมราชวงศ์ธีรเดช รัชนี
ราชวงศ์จักรี
พระบิดาพระราชวรวงศ์เธอ กรมหมื่นพิทยาลงกรณ์
พระมารดาหม่อมเจ้าพรพิมลพรรณ รัชนี
ประสูติ20 มกราคม พ.ศ. 2465 (98 ปี)

หม่อมเจ้าภีศเดช รัชนี (ประสูติ 20 มกราคม พ.ศ. 2465) เป็นพระโอรสในพระราชวรวงศ์เธอ กรมหมื่นพิทยาลงกรณ์ กับหม่อมเจ้าพรพิมลพรรณ รัชนี[1] และทรงเคยดำรงตำแหน่งประธานมูลนิธิโครงการหลวง

พระประวัติ[แก้]

หม่อมเจ้าภีศเดช รัชนี มีพระนามลำลองว่า ท่านชายภี เป็นพระโอรสในพระราชวรวงศ์เธอ กรมหมื่นพิทยาลงกรณ์ ประสูติแต่หม่อมเจ้าพรพิมลพรรณ รัชนี (ราชสกุลเดิม วรวรรณ) เมื่อวันที่ 20 มกราคม พ.ศ. 2464 (ปัจจุบัน คือ พ.ศ. 2465) เป็นพระราชนัดดาในกรมพระราชวังบวรวิไชยชาญ มีโสทรเชษฐภคินี 1 พระองค์ คือ พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าวิภาวดีรังสิต

Dulwich College

หม่อมเจ้าภีศเดช ทรงจบการศึกษาจากโรงเรียนเทพศิรินทร์ และทรงไปศึกษาต่อที่ประเทศอังกฤษ ในวิทยาลัยดัลลิช (Dulwich College) ซึ่งเป็นโรงเรียนเอกชนในประเทศอังกฤษ ทรงจบการศึกษาขั้นปริญญาตรี ทางประวัติศาสตร์ กฎหมาย และเศรษฐศาสตร์ จากมหาวิทยาลัยเคมบริดจ์ ในช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง ทรงสมัครเป็นทหาร และเป็นสายลับของกองทัพอังกฤษ ระหว่าง พ.ศ. 2485 - 2489 หลังสงครามได้เสด็จกลับประเทศไทย จากนั้นได้ทรงเข้าทำงานในบริษัท เชลล์แห่งประเทศไทย ทรงดำรงตำแหน่งผู้จัดการด้านโฆษณา จนถึง พ.ศ. 2505 จึงได้ทรงลาออกมาประกอบธุรกิจส่วนองค์และทรงช่วยพระราชกิจของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช รัชกาลที่ 9

การทรงงาน[แก้]

ในปี พ.ศ. 2512 ประเทศไทยประสบปัญหายาเสพติด เนื่องจากชาวเขาในภาคเหนือนิยมปลูกฝิ่นเพื่อยังชีพ พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ตั้งโครงการหลวงขึ้นเป็นโครงการส่วนพระองค์ มีพระบรมราโชบายให้ชาวเขาร่วมมือกันกำจัดฝิ่นโดยสันติวิธี ทรงพระราชทานพระราชดำริ ให้ชาวเขาหันมาปลูกพืชที่มีประโยชน์ และมีรายได้ดี เช่น ท้อ พลัม สตรอเบอรี่ รวมทั้งผักและดอกไม้เมืองหนาว โดยหม่อมเจ้าภีศเดชเป็นผู้รับสนองพระบรมราชโองการ

Mural painting in Songtham Pavillion - Royal Project for tribal people development in Northern Thailand

หม่อมเจ้าภีศเดชเป็นผู้ติดตามใกล้ชิดพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ตั้งแต่ครั้งยังดำรงพระอิสริยยศเป็นสมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ เจ้าฟ้าภูมิพลอดุลยเดช และเคยดำรงตำแหน่งองค์ประธานมูลนิธิโครงการหลวง

ชีวิตส่วนองค์[แก้]

หม่อมเจ้าภีศเดช รัชนี เสกสมรสกับหม่อมราชวงศ์ดัชรีรัชนา รัชนี (ราชสกุลเดิม วรวรรณ; นางสนองพระโอษฐ์ในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง) มีโอรสและธิดารวม 3 คน ได้แก่

  1. หม่อมราชวงศ์ดัจฉราพิมล รัชนี (คุณหญิงนาว)
  2. หม่อมราชวงศ์ภวรี สุชีวะ (คุณหญิงหนิง)
  3. หม่อมราชวงศ์ธีรเดช รัชนี (คุณชายธี)

ทั้งนี้หม่อมเจ้าภีศเดชเป็นเจ้านายสายบวรราชสกุล (วังหน้า) ที่ทรงชนม์อยู่เป็นองค์สุดท้าย และเป็นเจ้านายที่ชันษาสูงสุดในหมู่เจ้านายที่ยังทรงพระชนม์อยู่ ณ ขณะนี้ ปัจจุบันชันษา 98 ปี ประทับที่วังประมวญ มีผลงานนิพนธ์โดยทรงใช้นามปากกาว่า ภ. ณ ประมวญมารค

ตำหนักใหญ่ วังประมวญ

พระเกียรติยศ[แก้]

ธรรมเนียมพระยศของ
หม่อมเจ้าภีศเดช รัชนี
การทูลฝ่าพระบาท
การแทนตนกระหม่อม/หม่อมฉัน
การขานรับกระหม่อม/เพคะ
ลำดับโปเจียม21

เครื่องราชอิสริยาภรณ์[แก้]

ปริญญาดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์[แก้]

หม่อมเจ้าภีศเดช รัชนี ได้รับการถวายปริญญาดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ จากหลายสถาบัน ได้แก่

  • พ.ศ. 2557 - วิทยาศาสตร์ดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ สาขาเทคโนโลยีการอาหาร มหาวิทยาลัยสยาม

นอกจากนี้หม่อมเจ้าภีศเดช รัชนี ยังได้รับการถวายรางวัล ปราชญ์เกษตรของแผ่นดิน สาขาปราชญ์เกษตรผู้ทรงภูมิปัญญาและมีคุณูปการต่อภาคการเกษตรไทย ปี 2554 จากกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เนื่องจากทรงมีผลงานโดดเด่นเป็นที่ประจักษ์ในระดับประเทศ และระดับนานาชาติ และมีคุณูปการต่อภาคการเกษตรไทย โดยส่งเสริมการปลูกพืชเมืองหนาวแก่เกษตรกรบนพื้นที่สูง ทดแทนการปลูกฝิ่นและทำไร่เลื่อนลอย ซึ่งส่งผลให้ลดการทำลายธรรมชาติลง และเป็นการรักษาผืนดิน

พงศาวลี[แก้]

อ้างอิง[แก้]

  1. ม.ร.ว.ศุภวัฒน์ เกษมศรี, พระอนุวงศ์ชั้นหม่อมเจ้าในพระราชวงศ์จักรี, บรรณกิจ, 2549, ISBN 974-221-818-8
  2. ราชกิจจานุเบกษา,แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า ฉบับพิเศษ หน้า ๑ เล่ม ๑๐๕ ตอนที่ ๗๒, ๔ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๓๑
  3. แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ เล่ม ๑๒๒ หน้า ๒
  4. แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ เล่ม ๑๒๑ หน้า ๑๑
  5. ราชกิจจานุเบกษา,[1]
  6. ราชกิจจานุเบกษา,ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่องพระราชทานเหรียญรัตนาภรณ์ หน้า ๒ เล่ม ๑๓๖ ตอนที่ ๒๒ ข, ๑๔ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๖๒