นายวรการบัญชา (บุญเกิด สุตันตานนท์)

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
พันเอก
นายวรการบัญชา
(บุญเกิด สุตันตานนท์)

ป.จ., ม.ป.ช., ม.ว.ม., ว.ม.ล.
ประธานรัฐสภาไทย และ
ประธานวุฒิสภาไทย
ดำรงตำแหน่ง
22 กรกฎาคม 2511 – 17 พฤศจิกายน 2514
กษัตริย์ พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร
ก่อนหน้า ทวี บุณยเกตุ
ถัดไป ศิริ สิริโยธิน
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง
ดำรงตำแหน่ง
31 มีนาคม – 16 กันยายน 2500
นายกรัฐมนตรี แปลก พิบูลสงคราม
ก่อนหน้า หลวงวิจิตรวาทการ
ถัดไป พจน์ สารสิน
รองนายกรัฐมนตรี
ดำรงตำแหน่ง
4 กุมภาพันธ์ 2497 – 26 กุมภาพันธ์ 2500
นายกรัฐมนตรี แปลก พิบูลสงคราม
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเศรษฐการ
ดำรงตำแหน่ง
24 มีนาคม 2495 – 4 กุมภาพันธ์ 2497
นายกรัฐมนตรี แปลก พิบูลสงคราม
ก่อนหน้า หลวงวิจิตรวาทการ
ถัดไป แปลก พิบูลสงคราม
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ
ดำรงตำแหน่ง
1 มีนาคม 2493 – 28 มีนาคม 2495
นายกรัฐมนตรี แปลก พิบูลสงคราม
ก่อนหน้า พจน์ สารสิน
ถัดไป พระเจ้าวรวงศ์เธอ กรมหมื่นนราธิปพงศ์ประพันธ์
ข้อมูลส่วนบุคคล
เกิด 24 มิถุนายน พ.ศ. 2446
จังหวัดเชียงใหม่ ประเทศสยาม
เสียชีวิต 21 มิถุนายน พ.ศ. 2517 (70 ปี)
กรุงเทพมหานคร ประเทศไทย
คู่สมรส คุณหญิงฉวี วรการบัญชา
จันทร์ฟอง วรการบัญชา
คำเอ้ย วรการบัญชา
บุตร 4 คน
ศาสนา พุทธ

พันเอก นายวรการบัญชา[1] นามเดิม บุญเกิด สุตันตานนท์ (24 มิถุนายน พ.ศ. 2446 – 21 มิถุนายน พ.ศ. 2517) อดีตประธานวุฒิสภา, รองนายกรัฐมนตรี, รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ, รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเศรษฐการ, รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง และอดีตสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดเชียงราย

ประวัติ[แก้]

พันเอก นายวรการบัญชา (บุญเกิด สุตันตานนท์) เป็นบุตรคนแรกใน 4 คนของ พระพิจิตรโอสถ (รอด สุตันตานนท์) และเจ้ากาบแก้ว ณ ลำพูน โดยมีพี่น้อง ดังนี้

  • นายวรการบัญชา (บุญเกิด สุตันนานนท์)
  • นางเฉลิม บุษบรรณ
  • นางฉลอง สารสิทธิประกาศ
  • นางฉลวย ณ ลำพูน

พันเอก นายวรการบัญชา ได้ทำการสมรส 3 ครั้ง ได้แก่

  • คุณหญิงฉวี วรการบัญชา (ฉวี บุญราศรี)
    • ไม่มีบุตรธิดาด้วยกัน
  • นางจันทร์ฟอง วรการบัญชา มีบุตรธิดาดังนี้
    • ร.ต.ต.บัณฑิต สุตันตานนท์
    • นางกิ่งแก้ว ณ เชียงใหม่
    • นายธีระ สุตันตานนท์
  • นางคำเอ้ย วรการบัญชา มีบุตรดังนี้
    • นายเมธี สุตันตานนท์

พันเอก นายวรการบัญชา มีบุตรบุญธรรมคนหนึ่งคือ นางวันดี ณ เชียงใหม่ (สมรสกับ เจ้าทิพย์สมาตย์ ณ เชียงใหม่)

วัยเด็ก[แก้]

นายบุญเกิด สุตันตานนท์ เกิดที่บ้านริมฝั่งแม่น้ำปิง ตำบลเวียง อำเภอเมือง จังหวัดเชียงใหม่ เข้าเรียนที่โรงเรียนมหาดเล็กหลวง จังหวัดเชียงใหม่ แล้วได้เข้าศึกษาต่อที่โรงเรียนมหาดเล็กหลวง กรุงเทพมหานคร มีสติปัญญาเฉลียวฉลาดสอบไล่ได้ที่ 3 เมื่อจบมัธยมศึกษาปีที่ 8 ขณะอายุ 15 ปีเศษ พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๖ ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ เบิกตัวเข้าเฝ้าฯ และมีพระกระแสรับสั่งแต่งตั้งให้เป็น "นายรองสนิท" ตำแหน่งมหาดเล็กห้องที่พระบรรทม เมื่อปี พ.ศ. 2463 โดยทรงมอบหมายให้อยู่ในความอุปการะอบรมเลี้ยงดูและเป็นบุตรบุญธรรมของพระยาอนิรุทธเทวา (หม่อมหลวงฟื้น พึ่งบุญ) ต่อมามีพระราชดำริให้ส่งตัวไปศึกษาวิชาแพทย์ที่ประเทศอังกฤษด้วยทุนส่วนพระองค์ เมื่อปี พ.ศ. 2464 ครั้นเมื่อพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว เสด็จสวรรคตเมื่อปลายปี พ.ศ. 2468 พันเอก นายวรการบัญชา จึงเดินทางกลับมาภูมิลำเนาเดิมพักอาศัยอยู่ที่เมืองเชียงใหม่

งานการเมือง[แก้]

เมื่อกลับมาอยู่เชียงใหม่ ได้รับมอบหมายจากพระพิจิตรโอสถผู้เป็นบิดาให้ดูแลไร่นาและเก็บผลประโยชน์ที่จังหวัดเชียงราย ระหว่างนั้นได้ศึกษากฎหมายจนจบเนติบัณฑิต ด้านชื่อเสียงในสังคมได้รับเลือกเป็นนายกเทศมนตรีนครเชียงใหม่เป็นคนแรก เมื่อปี พ.ศ. 2479พ.ศ. 2480 ได้รับเลือกเป็นผู้แทนราษฎรจังหวัดเชียงรายหลายสมัย และได้เข้าร่วมตำแหน่งสำคัญ ๆ ในคณะรัฐบาล จอมพล ป.พิบูลสงคราม[2] หลังการรัฐประหารเมื่อ พ.ศ. 2490 ด้วยการร่วมในการรัฐประหารด้วย โดยบุคคลในคณะรัฐประหารเรียก พันเอก นายวรการบัญชาอย่างเคารพว่า "พี่วร"

นายวรการบัญชา (บุญเกิด สุตันตานนท์) ดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีหลายกระทรวงเช่น รัฐมนตรีสั่งราชการกระทรวงการต่างประเทศ, รัฐมนตรีสั่งการกระทรวงคมนาคม, รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงการคลัง[3], รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ[4], รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเศรษฐการ, รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง[5][6] ต่อมาได้รับตำแหน่งรองนายกรัฐมนตรีและเคยเป็นประธานวุฒิสภาอีกด้วย

ในเหตุการณ์ กบฏแมนฮัตตัน วันที่ 30 มิถุนายน พ.ศ. 2494 เวลา 10.00 น.นายวรการบัญชา เป็นผู้รับสนองพระบรมราชโองการให้ประกาศกฎอัยการศึก ในจังหวัดพระนครและจังหวัดธนบุรี[7] โดยผ่านพระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าธานีนิวัต กรมหมื่นพิทยลาภพฤฒิยากร นับว่าเป็นบุคคลแรกที่รับสนองพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ การใช้กฎอัยการศึกในรัชกาลของพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร และในเวลาต่อมาคือในวันที่ 22 ธันวาคม พ.ศ. 2495 ได้มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ พระราชทานยศ พันเอก นายทหารพิเศษประจำ กรมทหารราบที่ 1 มหาดเล็กรักษาพระองค์ และราชองครักษ์พิเศษแก่ นายวรการบัญชา (บุญเกิด สุตันตานนท์)[8]

นายวรการบัญชา (บุญเกิด สุตันตานนท์) เคยได้รับเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดเชียงราย ในเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2500[9] เดือนธันวาคมของปีเดียวกัน[10]

ถึงแก่อสัญกรรม[แก้]

พันเอก นายวรการบัญชา ยุติบทบาททางการเมืองทั้งหมดหลังการรัฐประหารเมื่อ พ.ศ. 2514 โดยจอมพลถนอม กิตติขจร และถึงแก่อสัญกรรมเมื่อวันที่ 21 มิถุนายน พ.ศ. 2517 ขณะอายุ 70 ปี ที่กรุงเทพมหานคร มีพิธีพระราชทานเพลิงศพเมื่อวันที่ 4 พฤศจิกายน พ.ศ. 2517 ณ เมรุหน้าพลับพลาอิศริยาภรณ์ วัดเทพศิรินทราวาส

เครื่องราชอิสริยาภรณ์[แก้]

เครื่องราชอิสริยาภรณ์ไทย[แก้]

เครื่องราชอิสริยาภรณ์ต่างประเทศ[แก้]

อ้างอิง[แก้]

  1. นายวรการบัญชา เป็นบรรดาศักดิ์ในกรมมหาดเล็กตำแหน่งหุ้มแพรวิเศษ สมัยรัชกาลที่ 6
  2. "คณะรัฐมนตรีคณะที่ 26 จากสำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2015-02-14. สืบค้นเมื่อ 2018-04-09.
  3. พระบรมราชโองการ ประกาศ ตั้งและแต่งตั้งรัฐมนตรี (จำนวน ๒๖ ราย)
  4. ประกาศตั้งและแต่งตั้งรัฐมนตรีชั่วคราว (รัฐบาลชั่วคราว ซึ่งมี จอมพล ป. พิบูลสงคราม เป็นนายกรัฐมนตรี)
  5. พระบรมราชโองการ ประกาศ รัฐมนตรีลาออกและแต่งตั้งรัฐมนตรี (คณะรัฐมนตรีในรัฐบาล จอมพล ป. พิบูลสงคราม นายพจน์ สารสิน ลาออกจากตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงต่างประเทศ แต่งตั้ง นายวรการบัญชา เป็นรัฐมนตรีว่าการ ฯ แทน)
  6. ราชกิจจานุเบกษา,พระบรมราชโองการ ประกาศ ตั้งและแต่งตั้งรัฐมนตรี (จำนวน ๓๐ ราย) เล่ม 74 ตอน 33ก วันที่ 1 เมษายน 2500
  7. ผู้รับสนองพระบรมราชโองการให้ประกาศกฎอัยการศึก
  8. ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานยศ แต่งตั้งนายทหารพิเศษ และราชองครักษ์พิเศษ
  9. ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ผลการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรทั่วไป
  10. ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ผลการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรทั่วไป พ.ศ. ๒๕๐๐ ครั้งที่ ๒
  11. ราชกิจจานุเบกษา, แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า, เล่ม ๘๘ ตอนที่ ๔๙ ง ฉบับพิเศษ หน้า ๑๘, ๑๓ พฤษภาคม ๒๕๑๔
  12. ราชกิจจานุเบกษา, แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์, เล่ม ๖๙ ตอนที่ ๗๒ ง หน้า ๔๖๕๔, ๙ ธันวาคม ๒๔๙๕
  13. ราชกิจจานุเบกษา, แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์, เล่ม ๖๙ ตอนที่ ๔ ง หน้า ๑๙๖, ๑๕ มกราคม ๒๔๙๕
  14. ราชกิจจานุเบกษา, พระราชทานตราวชิรมาลา, เล่ม ๓๘ ตอนที่ ๐ ง หน้า ๓๐๒๐, ๑๕ มกราคม ๒๔๖๔
  15. ราชกิจจานุเบกษา, บัญชีรายนามข้าราชการและราษฎร ที่ได้รับพระราชทานเหรียญพิทักษ์รัฐธรรมนูญ, เล่ม ๕๓ ตอนที่ ๐ ง หน้า ๙๖๔, ๙ สิงหาคม ๒๔๗๙
  16. ราชกิจจานุเบกษา, พระราชทานเหรียญรัตนาภรณ์, เล่ม ๓๙ ตอนที่ ๐ ง หน้า ๓๔๑๔, ๒๕ กุมภาพันธ์ ๒๔๖๕
  17. ราชกิจจานุเบกษา, แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเหรียญรัตนาภรณ์, เล่ม ๗๐ ตอนที่ ๒๓ ง หน้า ๑๖๕๕, ๗ เมษายน ๒๔๙๖
  18. ราชกิจจานุเบกษา, พระราชทานเหรียญราชรุจิ, เล่ม ๓๗ ตอนที่ ๐ ง หน้า ๓๗๓๓, ๖ กุมภาพันธ์ ๒๔๖๓
  19. ราชกิจจานุเบกษา, แจ้งความสำนักคณะรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานพระบรมราชานุญาตประดับเครื่องอิสริยาภรณ์ต่างประเทศ, เล่ม ๗๑ ตอนที่ ๑๔ ง หน้า ๗๒๖, ๒๓ กุมภาพันธ์ ๒๔๙๗
  20. ราชกิจจานุเบกษา, แจ้งความสำนักคณะรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานพระบรมราชานุญาตประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ต่างประเทศ, เล่ม ๗๒ ตอนที่ ๖๗ ง หน้า ๒๑๒๙, ๓๐ สิงหาคม ๒๔๙๘
  21. ราชกิจจานุเบกษา, แจ้งความสำนักคณะรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานพระบรมราชานุญาตประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ต่างประเทศ, เล่ม ๗๒ ตอนที่ ๗๕ ง หน้า ๒๒๗๘, ๒๐ กันยายน ๒๔๙๘
  22. ราชกิจจานุเบกษา, แจ้งความสำนักคณะรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานพระบรมราชานุญาตประดับเครื่องอิสริยาภรณ์ต่างประเทศ, เล่ม ๗๓ ตอนที่ ๓ ง หน้า ๑๓๕, ๑๐ มกราคม ๒๔๙๙
  23. ราชกิจจานุเบกษา, แจ้งความสำนักคณะรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานพระบรมราชานุญาตประดับเครื่องอิสริยาภรณ์ต่างประเทศ, เล่ม ๗๓ ตอนที่ ๐ ง หน้า ๓๘๕, ๓๑ มกราคม ๒๔๙๙

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]

  • หนังสืองานพระราชทานเพลิงศพพันเอก นายวรการบัญชา, 2517
  • คัมภีร์ คัมภีรญาณนนท์ , นาวาอากาศเอก. เจ้านายฝ่ายเหนือ. [1]
  • ย่านถนนเจริญเมือง (16) Archived 2011-11-11 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
  • หน้า 10 บทความ–การ์ตูน, นายวรการบัญชา : นายกเทศมนตรีคนแรกของเชียงใหม่. "ส่วนร่วมสังคมไทย" โดย นรนิติ เศรษฐบุตร. เดลินิวส์ฉบับที่ 24,354: วันศุกร์ที่ 17 มิถุนายน พ.ศ. 2559 ขึ้น 13 ค่ำ เดือน 7 ปีวอก
ก่อนหน้า นายวรการบัญชา (บุญเกิด สุตันตานนท์) ถัดไป
ไม่มีวุฒิสภา
สมัยก่อนหน้า เจ้าพระยาศรีธรรมาธิเบศ
(จิตร ณ สงขลา)
2leftarrow.png Seal of the Parliament of Thailand.svg
ประธานวุฒิสภา
(22 กรกฎาคม พ.ศ. 2511 - 17 พฤศจิกายน พ.ศ. 2514)
2rightarrow.png ไม่มีวุฒิสภา
สมัยต่อไป จิตติ ติงศภัทิย์
หลวงวิจิตรวาทการ
(วิจิตร วิจิตรวาทการ)

(รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์)
2leftarrow.png Webportal16200038539.png
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเศรษฐการ
(24 มีนาคม 2495 – 4 กุมภาพันธ์ 2497)
2rightarrow.png แปลก พิบูลสงคราม