ข้ามไปเนื้อหา

จังหวัดธนบุรี

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
จังหวัดธนบุรี
จังหวัด
พ.ศ. 2310–2514
ศาลาทรงไทย 3 หลังติดกันที่อยู่ข้างวัดประยุรวงศาวาสวรวิหาร ซึ่งปัจจุบันเป็นที่ทำการสำนักเทศกิจ กรุงเทพมหานคร และสำนักงานสัสดีกรุงเทพมหานคร เดิมเป็นศาลาว่าการจังหวัดธนบุรี
Flag of
ธง
(ป. 2500—2514)
ตรา(2483—2514) of
ตรา
(2483—2514)
การปกครอง
 • ประเภทราชการส่วนภูมิภาค
เจ้าเมือง นครบาล ข้าหลวง และผู้ว่าราชการ 
• พ.ศ. 2491
พ่วง สุวรรณรัฐ
• พ.ศ. 2491–2492
พระบรรณศาสน์สาทร (สง่า คุปตารักษ์)
• พ.ศ. 2492–2493
พ่วง สุวรรณรัฐ
• พ.ศ. 2493–2494
ชาญ จารุวัสตร์
• พ.ศ. 2494–2497
พระบรรณศาสน์สาทร (สง่า คุปตารักษ์)
• พ.ศ. 2498–2510
ปานจิตต์ อเนกวณิช
ยุคทางประวัติศาสตร์กรุงธนบุรีถึงสงครามเย็น
• ก่อตั้ง
28 ธันวาคม พ.ศ. 2310
• สถาปนา
3 ตุลาคม พ.ศ. 2313
• สิ้นสุดกรุงธนบุรี
6 เมษายน พ.ศ. 2325
• ย้ายราชธานี
21 เมษายน พ.ศ. 2325
• เป็นส่วนหนึ่งของมณฑลกรุงเทพ
พ.ศ. 2440
• ยุบเลิกมณฑลกรุงเทพ
พ.ศ. 2476
22 ธันวาคม พ.ศ. 2514
ก่อนหน้า
ถัดไป
เมืองบางกอก
จังหวัดพระนคร
จังหวัดสมุทรสาคร
จังหวัดนนทบุรี
จังหวัดนนทบุรี
จังหวัดสมุทรสาคร
นครหลวงกรุงเทพธนบุรี
ปัจจุบันเป็นส่วนหนึ่งของ ไทย

จังหวัดธนบุรี เป็นจังหวัดในอดีตที่อยู่ทางฝั่งตะวันตกของแม่น้ำเจ้าพระยา ตรงข้ามกับจังหวัดพระนคร จนกระทั่ง พ.ศ. 2514 ได้มีการรวมจังหวัดธนบุรีกับจังหวัดพระนครเป็น นครหลวงกรุงเทพธนบุรี[1] และเปลี่ยนชื่อเป็นกรุงเทพมหานครเมื่อ พ.ศ. 2515[2]

ในอดีต กรุงธนบุรีเป็นราชธานีไทยในระหว่าง พ.ศ. 2310–2325 โดยตั้งอยู่ ณ ฝั่งตะวันตกของแม่น้ำเจ้าพระยาที่เมืองธนบุรีเดิม หลังจากกรุงศรีอยุธยาต้องเสียกรุงแก่พม่าเมื่อ พ.ศ. 2310 แล้วสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชก็ได้ทรงสถาปนาราชธานีแห่งใหม่ขึ้น พระราชทานนามว่า กรุงธนบุรีศรีมหาสมุทร เมื่อจุลศักราช 1130 ปีชวด สัมฤทธิศก ตรงกับ พ.ศ. 2310 จวบจนถึง พ.ศ. 2325 นับเป็นเวลาแห่งราชธานีเพียง 15 ปีเท่านั้น

การบริหารราชการ

[แก้]

จังหวัดธนบุรี มีอำเภอจำนวน 9 อำเภอ

แผนที่แนบท้ายพระราชบัญญัติกำหนดเขตจังหวัดในอ่าวไทยตอนใน พ.ศ. 2502
  1. อำเภอราชคฤห์ (ธนบุรี)
  2. อำเภอหงสาราม (บางกอกใหญ่)
  3. อำเภอบุปผาราม (คลองสาน)
  4. อำเภอตลิ่งชัน
  5. อำเภอบางกอกน้อย
  6. อำเภอบางขุนเทียน
  7. อำเภอภาษีเจริญ
  8. อำเภอหนองแขม
  9. อำเภอราษฎร์บูรณะ

การปกครองส่วนท้องถิ่น

[แก้]

เมื่อวันที่ 29 พฤศจิกายน พ.ศ. 2479 ราชกิจจานุเบกษาเผยแพร่พระราชบัญญัติจัดตั้งเทศบาลนครธนบุรี พุทธศักราช 2479 มีผลบังคับใช้เมื่อวันที่ 1 เมษายน พ.ศ. 2480 เพื่อดูแลท้องถิ่น และยังมีองค์การบริหารส่วนจังหวัดและสุขาภิบาล[2] โดยมีศาลากลางว่าการ เป็นอาคารทรงไทยประยุกต์อยู่หน้าวัดประยุรวงศาวาสวรวิหาร ติดแม่น้ำเจ้าพระยา ฝั่งธนบุรี (ปัจจุบันเป็นอาคารที่ทำการของสำนักเทศกิจ กรุงเทพมหานคร)[3][4]

ตราประจำจังหวัด

[แก้]

จังหวัดธนบุรี ใช้ตราประจำจังหวัดเป็นรูปพระปรางค์วัดอรุณราชวรารามราชวรมหาวิหาร ออกแบบโดยกรมศิลปากร

จังหวัดธนบุรี ได้สิ้นสุดลงเมื่อวันที่ 22 ธันวาคม พ.ศ.2514 เมื่อ จอมพล ถนอม กิตติขจร ในฐานะหัวหน้าคณะปฏิวัติ ได้ออกประกาศของคณะปฏิวัติฉบับที่ 24 ลงวันที่ 21 ธันวาคม พ.ศ.2514 ให้รวมจังหวัดธนบุรีเข้าเป็นส่วนหนึ่งของจังหวัดพระนคร เรียกว่า "นครหลวงกรุงเทพธนบุรี" ก่อนที่จะมีการเปลี่ยนชื่อเป็น "กรุงเทพมหานคร"ตามประกาศของคณะปฏิวัติฉบับที่ 335 ลงวันที่ 13 ธันวาคม พ.ศ.2515 และให้บังคับใช้เมื่อวันที่ 14 ธันวาคม พ.ศ.2515 โดยมีเนื้อหาในราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ 88 ตอนที่ 144 หน้า 816 ความว่า

โดยที่จังหวัดพระนครและจังหวัดธนบุรีเป็นจังหวัดที่มีความสัมพันธ์ซึ่งกันและกันทั้งในด้านประวัติศาสตร์และการปกครองมาช้านาน แม้ในปัจจุบันการประกอบอาชีพของประชาชนแต่ละจังหวัดก็ได้ดำเนินไปในลักษณะที่เป็นจังหวัดเดียวกัน และการจัดหน่วยราชการสำหรับรับใช้ประชาชน ก็ได้กระทำในรูปให้มีหน่วยราชการร่วมกัน เช่น การศาล การรับจดทะเบียนกิจการบางประเภท คณะปฏิวัติจึงเห็นสมควรที่จะรวมจังหวัดพระนครและจังหวัดธนบุรีเป็นจังหวัดเดียวกัน เพื่อการบริหารราชการจะได้ดำเนินไปโดยประหยัดและมีประสิทธิภาพ บังเกิดความเจริญแก่จังหวัดทั้งสองโดยรวดเร็ว

[5]

อ้างอิง

[แก้]
  1. ↑ "ประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ ๒๔" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 21 ธันวาคม 1971. ข้อมูลเก่าจากต้นฉบับ (PDF) เมื่อ 2011-04-25. สืบค้นเมื่อ 8 มิถุนายน 2015.{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  2. 1 2 ประวัติความเปลี่ยนแปลงของจังหวัด "ธนบุรี"
  3. ↑ คืนกรุงธนฯ ให้กับคน ทนบุรี โดย สันติ เศวตวิมล จากสยามดารา[ลิงก์เสียถาวร]
  4. ↑ "[Travel] ย่ำต๊อกวัด(โบสถ์)ฝั่งธน 8 - โบสถ์ซางตาครู้ส & สะพานพุทธ". ข้อมูลเก่าจากต้นฉบับ เมื่อ 2015-04-20. สืบค้นเมื่อ 2013-05-25.
  5. ↑ https://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2514/A/144/816.PDF