ผิน ชุณหะวัณ

จอมพล
ผิน ชุณหะวัณ
ป.จ. ม.ป.ช. ม.ว.ม.
จอมพล ผิน ชุณหะวัณ ป.จ. ม.ป.ช. ม.ว.ม.
	ผิน ใน พ.ศ. 2496
ผู้ใช้อำนาจนายกรัฐมนตรี; ในฐานะหัวหน้าคณะทหารแห่งชาติ
	ดำรงตำแหน่ง; 8 – 9 พฤศจิกายน พ.ศ. 2490; (1 วัน)
กษัตริย์	พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร
ก่อนหน้า	ถวัลย์ ธำรงนาวาสวัสดิ์; (นายกรัฐมนตรี)
ถัดไป	ควง อภัยวงศ์; (นายกรัฐมนตรี)
รองนายกรัฐมนตรีไทย
	ดำรงตำแหน่ง; 6 ธันวาคม พ.ศ. 2494 – 19 เมษายน พ.ศ. 2499; (4 ปี 4 เดือน 13 วัน) ดำรงตำแหน่งร่วมกับ มุนี มหาสันทนะ เวชยันต์รังสฤษฎ์; นายวรการบัญชา; ฟื้น รณนภากาศ ฤทธาคนี
นายกรัฐมนตรี	แปลก พิบูลสงคราม
ก่อนหน้า	สวัสดิ์ สวัสดิ์รณชัย สวัสดิเกียรติ
ถัดไป	ฟื้น รณนภากาศ ฤทธาคนี; ประยูร ยุทธศาสตร์โกศล
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตร
	ดำรงตำแหน่ง; 12 ธันวาคม พ.ศ. 2496 – 16 กันยายน พ.ศ. 2500; (3 ปี 9 เดือน 4 วัน)
นายกรัฐมนตรี	แปลก พิบูลสงคราม
ก่อนหน้า	หลวงสุนาวินวิวัฒน์
ถัดไป	วิบูลย์ ธรรมบุตร
รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงกลาโหม
	ดำรงตำแหน่ง; 23 มิถุนายน พ.ศ. 2497 – 21 มีนาคม พ.ศ. 2500; (2 ปี 8 เดือน 26 วัน) ดำรงตำแหน่งร่วมกับ สฤษดิ์ ธนะรัชต์
นายกรัฐมนตรี	แปลก พิบูลสงคราม
รัฐมนตรีว่าการ	แปลก พิบูลสงคราม
ก่อนหน้า	หลวงสุนาวินวิวัฒน์
ถัดไป	ถนอม กิตติขจร
ผู้บัญชาการทหารบก
	ดำรงตำแหน่ง; 28 พฤษภาคม พ.ศ. 2491 – 23 พฤษภาคม พ.ศ. 2497; (5 ปี 11 เดือน 25 วัน)
ก่อนหน้า	จอมพล แปลก พิบูลสงคราม
ถัดไป	พลเอก สฤษดิ์ ธนะรัชต์
ข้อมูลส่วนบุคคล
เกิด	ผิน; 14 ตุลาคม พ.ศ. 2434; อำเภอสี่หมื่น จังหวัดราชบุรี ประเทศสยาม
เสียชีวิต	26 มกราคม พ.ศ. 2516 (81 ปี); เขตพญาไท กรุงเทพมหานคร ประเทศไทย
พรรคการเมือง	อิสระ
คู่สมรส	วิบูล ชุ่มไพโรจน์; สุภาพ;
บุตร	6 คน รวมถึงชาติชาย
ลายมือชื่อ
ยศที่ได้รับการแต่งตั้ง
รับใช้	ไทย
สังกัด	กองทัพบกไทย
ประจำการ	พ.ศ. 2459–2497
ยศ	จอมพล; พลเรือเอก; พลอากาศเอก
บังคับบัญชา	มณฑลทหารบกที่ 3; กองทัพพายัพ; กองทัพบกไทย
ผ่านศึก	กบฏบวรเดช; สงครามโลกครั้งที่สอง กรณีพิพาทอินโดจีน; การทัพที่พม่า; ;
รางวัล	เหรียญชัยสมรภูมิ สงครามอินโดจีน ; เหรียญชัยสมรภูมิ สงครามมหาเอเชียบูรพา ; เหรียญพิทักษ์รัฐธรรมนูญ ; เหรียญช่วยราชการเขตภายใน การรบสงครามมหาเอเชียบูรพา ; ลีเจียนออฟเมอริต ชั้นผู้บังคับบัญชา

จอมพล ผิน ชุณหะวัณ (14 สิงหาคม พ.ศ. 2434 – 26 มกราคม พ.ศ. 2516) เป็นทหารบกและนักการเมืองชาวไทย มีบทบาทสำคัญในช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง โดยดำรงตำแหน่งผู้บัญชาการกองพลที่ 3 แห่งกองทัพพายัพ ก่อนจะได้รับการแต่งตั้งเป็นผู้ว่าการทหารรัฐฉาน ซึ่งอยู่ภายใต้การยึดครองของไทยในระหว่างการรบในพม่า ต่อมาเป็นหัวหน้าคณะทหารแห่งชาติ ซึ่งก่อรัฐประหารใน พ.ศ. 2490 ที่โค่นล้มรัฐบาลพลเรือตรี ถวัลย์ ธำรงนาวาสวัสดิ์ และนำไปสู่การกลับมาดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีอีกครั้งของจอมพล แปลก พิบูลสงคราม ผินยังเป็นบิดาของพลเอก ชาติชาย ชุณหะวัณ นายกรัฐมนตรีไทยคนที่ 17

ประวัติ

ผินเกิดที่ตำบลบางนกแขวก อำเภอบางคนที จังหวัดสมุทรสงคราม เป็นบุตรของนายไข่ และ นางพลับ ชุณหะวัณ ชาวสวนและแพทย์แผนโบราณ มีพี่น้องร่วมบิดามารดาเดียวกัน 8 คนหนึ่งในนั้นคือ พล.ท. พจน์ ชุณหะวัณ หรือ ขุนพจน์ศรศักดิ์^[1]

จอมพล ผิน ชุณหะวัณ สมรสครั้งแรกกับคุณหญิงวิบุลลักสม์ ชุณหะวัณ (พ.ศ. 2440 - พ.ศ. 2497) มีบุตร-ธิดา 5 คน คือ

คุณหญิงอุดมลักษณ์ ศรียานนท์ (พ.ศ. 2456 - 2524) สมรสกับพลตำรวจเอก เผ่า ศรียานนท์
นางพร้อม ทัพพะรังสี (พ.ศ. 2458 - พ.ศ. 2542) สมรสกับ นาย อรุณ ทัพพะรังสี มีบุตรได้แก่ นายกร ทัพพะรังสี พลเอก กมล ทัพพะรังสี นายอมรพิชญ์ ทัพพะรังสี
ท่านผู้หญิงเจริญ อดิเรกสาร (22 มกราคม พ.ศ. 2460 - พ.ศ. 2555) สมรสกับพลตำรวจเอก ประมาณ อดิเรกสาร
พลเอก ชาติชาย ชุณหะวัณ (พ.ศ. 2463 - พ.ศ. 2541) สมรสกับท่านผู้หญิงบุญเรือน ชุณหะวัณ
พูนสุข (พรสม) เชี่ยวสกุล (พ.ศ. 2465 - ปัจจุบัน) สมรสกับเฉลิม เชี่ยวสกุล

หลังจากคุณหญิงวิบุลลักสม์ถึงแก่อนิจกรรม จึงสมรสครั้งที่สองกับสุภาพ ชุณหะวัณ มีบุตร 1 คน คือนายปรากรมศักดิ์ ชุณหะวัณ สมรสกับณัฏฐินี ชุณหะวัณ (สกุลเดิม สาลีรัฐวิภาค)

ชีวิตการรับราชการ

จอมพล ผิน ได้รับสมัครเข้าเป็นนักเรียนนายสิบ ที่โรงเรียนนายสิบ กรมทหารที่ 4 ราชบุรี เมื่อมีอายุได้ 16 ปี เมื่อจบหลักสูตรสามารถสอบไล่ได้คะแนนดีเยี่ยม จึงได้เลื่อนขั้นไปศึกษาต่อใน โรงเรียนนายร้อยทหารบก จนจบ (รุ่นเดียวกับจอมพล แปลก พิบูลสงคราม) และได้พระราชทานยศเป็นนายร้อยตรีเมื่อวันที่ 23 พฤษภาคม พ.ศ. 2459^[2] ประจำกรมทหารราบที่ 4 ราชบุรี จากนั้นในปี 2462 จึงได้ย้ายมารับราชการที่ กรมยุทธศาสตร์ทหารบก^[3] หลังจากนั้นได้เข้าเรียนโรงเรียนเสนาธิการทหารบก เมื่อ พ.ศ. 2471 ขณะอายุได้ 37 ปีมียศและบรรดาศักดิ์เป็น ร้อยเอก ขุนชำนาญยุทธศาสตร์ ได้รับพระราชทานบรรดาศักดิ์เป็น "หลวงชำนาญยุทธศาสตร์"^[4] และ พ.ศ. 2472 ได้เลื่อนยศเป็นพันตรีในเวลาถัดมา

ยศทหาร

23 พฤษภาคม พ.ศ. 2459 : รับพระราชทานยศเป็น"นายร้อยตรี"^[2]
30 เมษายน พ.ศ. 2477 : รับพระราชทานยศเป็น"นายพันโท"^[5]
1 เมษายน พ.ศ. 2480 : รับพระราชทานยศ"นายพันเอก"^[6]
19 มิถุนายน พ.ศ. 2484 : รับพระราชทานยศ"นายพลตรี"^[7]
7 กันยายน พ.ศ. 2486 : รับพระราชทานยศ"พลโท"^[8]
17 เมษายน พ.ศ. 2493 : รับพระราชทานยศ"พลเอก"^[9]
16 เมษายน พ.ศ. 2495 : รับพระราชทานยศ"พลเรือเอก"และ"พลอากาศเอก"^[10]
31 มีนาคม พ.ศ. 2496 : รับพระราชทานยศ"จอมพล"^[11]

ตำแหน่งราชการ

พ.ศ. 2476 : เสนาธิการกองผสมปราบปรามกบฏบวรเดช และเสนาธิการมณฑลทหารบกที่ 3
พ.ศ. 2477 : รองผู้บังคับการมณฑลทหารบกที่ 3
16 พฤศจิกายน พ.ศ. 2478 : ผู้บังคับการมณฑลทหารบกที่ 3^[12]
พ.ศ. 2483 : รองแม่ทัพอีสาน
3 ตุลาคม พ.ศ. 2485 : ประจำกรมเสนาธิการทหารบก^[13]
พ.ศ. 2485 : ข้าหลวงทหารประจำสหรัฐไทยใหญ่ (สหรัฐไทยเดิม)
พ.ศ. 2486 : ผู้ช่วยแม่ทัพกองทัพพายัพ และกลับไปเป็นข้าหลวงทหารประจำสหรัฐไทยเดิม
พ.ศ. 2487 : ประจำกรมเสนาธิการทหารบก
1 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2488 : ออกจากประจำการ^[14]
25 พฤศจิกายน พ.ศ. 2490 : รองผู้บัญชาการทหารบก^[15]
18 พฤษภาคม พ.ศ. 2491 : ผู้บัญชาการทหารบก^[16]
30 พฤศจิกายน พ.ศ. 2494 : สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรประเภทที่ 2^[17]
8 ธันวาคม พ.ศ. 2494 : ดำรงตำแหน่งรองนายกรัฐมนตรี^[18]
พ.ศ. 2495 : และดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตร
23 มิถุนายน พ.ศ. 2497 : รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงกลาโหม^[19] รองจเรทหารทั่วไป
9 มิถุนายน พ.ศ. 2499 : จเรทหารทั่วไป^[20]
พ.ศ. 2500 : สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรประเภท 2 สมาชิกสภาร่างรัฐธรรมนูญ และวุฒิสมาชิก
31 มีนาคม พ.ศ. 2500 : รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตร^[21]^[22]
พ.ศ. 2505 : เกษียณอายุราชการ

ฉายา

จอมพล ผิน ชุณหะวัณ ได้รับฉายาจากสื่อมวลชนว่า "บุรุษผู้รักชาติจนน้ำตาไหล" หรือ "วีรบุรุษเจ้าน้ำตา" เนื่องจากให้สัมภาษณ์ในเหตุการณ์รัฐประหาร เมื่อปี พ.ศ. 2490 ว่าทำไปเพราะ รักชาติ ขณะที่ให้สัมภาษณ์ทุกครั้งเกี่ยวกับเรื่องนี้ก็มักน้ำตาไหลด้วยความตื้นตัน