ถนัด คอมันตร์

พันเอกพิเศษ ถนัด คอมันตร์ ป.จ. ม.ป.ช. ม.ว.ม.
ถนัด คอมันตร์ ใน พ.ศ. 2518
รองนายกรัฐมนตรี
ดำรงตำแหน่ง 11 มีนาคม พ.ศ. 2524 – 19 มีนาคม พ.ศ. 2526 (2 ปี 18 วัน)
นายกรัฐมนตรี	เปรม ติณสูลานนท์
ดำรงตำแหน่ง 3 มีนาคม พ.ศ. 2523 – 28 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2524 (11 เดือน 25 วัน)
นายกรัฐมนตรี	เปรม ติณสูลานนท์
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ
ดำรงตำแหน่ง 10 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2502 – 17 พฤศจิกายน พ.ศ. 2514 (12 ปี 9 เดือน 7 วัน)
นายกรัฐมนตรี	สฤษดิ์ ธนะรัชต์ ถนอม กิตติขจร
ก่อนหน้า	พระเจ้าวรวงศ์เธอ กรมหมื่นนราธิปพงศ์ประพันธ์
ถัดไป	จรูญพันธ์ อิศรางกูร ณ อยุธยา
หัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์
ดำรงตำแหน่ง 26 พฤษภาคม พ.ศ. 2522 – 3 เมษายน พ.ศ. 2525 (2 ปี 9 เดือน 5 วัน)
ก่อนหน้า	หม่อมราชวงศ์เสนีย์ ปราโมช
ถัดไป	พิชัย รัตตกุล
ข้อมูลส่วนบุคคล
เกิด	9 พฤษภาคม พ.ศ. 2457 จังหวัดพระนครธนบุรี ประเทศสยาม
เสียชีวิต	3 มีนาคม พ.ศ. 2559 (101 ปี) กรุงเทพมหานคร ประเทศไทย
ศาสนา	พุทธ
พรรคการเมือง	ประชาธิปัตย์ (2489–2511, 2514–2559) สหประชาไทย (2511–2514)
คู่สมรส	ท่านผู้หญิงโมลี คอมันตร์
ศิษย์เก่า	มหาวิทยาลัยบอร์โดซ์ มหาวิทยาลัยปารีส(Ph.D.)
ยศที่ได้รับการแต่งตั้ง
สังกัด	กองทัพบกไทย
ประจำการ	2506–2559
ยศ	พันเอก (พิเศษ)

พันเอก (พิเศษ) ถนัด คอมันตร์ (9 พฤษภาคม พ.ศ. 2457 – 3 มีนาคม พ.ศ. 2559) เป็นนักการเมืองชาวไทย อดีตหัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์ อดีตรองนายกรัฐมนตรีในรัฐบาลพลเอกเปรม ติณสูลานนท์ และอดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศในรัฐบาลจอมพล สฤษดิ์ ธนะรัชต์ จนถึงรัฐบาลจอมพล ถนอม กิตติขจร

ประวัติ

ถนัด คอมันตร์ เดิมมีชื่อว่า "ถนัดกิจ คอมันตร์" เป็นบุตรของพระยาพิพากษาสัตยาธิปตัย (โป๋ คอมันตร์) เนติบัณฑิตไทยรุ่นแรก กับคุณหญิงถนอม พิพากษาสัตยาธิปตัย

พ.ศ. 2461 เข้าศึกษาในระดับประถมศึกษาที่โรงเรียนเซนต์โยเซฟคอนเวนต์ ถึง พ.ศ. 2465 จึงเข้าศึกษาในระดับมัธยมศึกษาที่โรงเรียนอัสสัมชัญ (อสช 7066) จนจบมัธยม 5 ในปี พ.ศ. 2471 แล้วไปศึกษาต่อด้านนิติศาสตร์ที่ประเทศฝรั่งเศส จนจบปริญญาตรีจากมหาวิทยาลัยบอร์โดซ์ ปริญญาโทและปริญญาเอกจากมหาวิทยาลัยปารีส

พ.ศ. 2483 ถนัดจึงกลับประเทศไทย เข้ารับราชการในกระทรวงการต่างประเทศ และในวันที่ 28 เมษายน ปีถัดมา จึงสมรสกับโมลี วีรางกูร ธิดาคนรองของนายเป๋า วีรางกูร กับนางชุน วีรางกูร บุตรีของพระยาอนุกูลสยามกิจ

วันที่ 18 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2506 ถนัดได้รับพระราชทานยศเป็นพันเอก (พิเศษ) นายทหารพิเศษ สังกัดกรมทหารราบที่ 1 มหาดเล็กรักษาพระองค์ และแต่งตั้งเป็นราชองครักษ์พิเศษ และเป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ

เคยดำรงตำแหน่งเอกอัครราชทูตไทยในหลายประเทศ เช่น สหรัฐ เป็นต้น ได้รับการยกย่องในฐานะผู้วางรากฐานความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ โดยมีบทบาทสำคัญอย่างยิ่งในการก่อตั้ง "สมาคมประชาชาติแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้" (หรืออาเซียน) ขึ้นเมื่อ ปี พ.ศ. 2510 และต่อมา พ.อ.(พิเศษ) ดร.ถนัด คอมันตร์ ยังได้รับเลือกให้เป็น สมาชิกฝ่ายไทย ใน ศาลประจำอนุญาโตตุลาการ ณ กรุงเฮก ประเทศเนเธอร์แลนด์ มีวาระ 6 ปี ระหว่างปี พ.ศ. 2539 - พ.ศ. 2545

บทบาททางการเมือง

ในทางการเมือง เคยเป็นหัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์ ระหว่างปี พ.ศ. 2522 - 2525 หลังหม่อมราชวงศ์เสนีย์ ปราโมช หัวหน้าพรรคคนที่ 2 ลาออกจากตำแหน่ง ซึ่งนับเป็นช่วงวิกฤตที่สุดของพรรคประชาธิปัตย์ ที่กระแสความนิยมตกต่ำอย่างรุนแรงและสมาชิกในพรรคเกิดความแตกแยกกัน โดยผลการเลือกตั้งในปี พ.ศ. 2522 ในกรุงเทพฯ ได้ ส.ส. เพียงคนเดียว คือตัว ถนัด เองที่เป็น ส.ส.กรุงเทพมหานคร เขต 6 (เขตพญาไทและเขตป้อมปราบศัตรูพ่าย) โดย พ.อ.(พิเศษ) ดร.ถนัด คอมันตร์ ต้องรับภาระในตำแหน่ง หัวหน้าพรรค เพื่อประคองพรรคให้อยู่รอดต่อไปได้ และเคยได้รับแต่งตั้งเป็นสมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติ ในปี พ.ศ. 2516 และในปี พ.ศ. 2523 ได้รับแต่งตั้งเป็นรองนายกรัฐมนตรี ในรัฐบาลพลเอกเปรม ติณสูลานนท์ เขามีหลานชายคนหนึ่งเป็นนักธุรกิจที่เคลื่อนไหวทางการเมืองคืออัมรินทร์ คอมันตร์

ในทางวิชาการ เคยดำรงตำแหน่งอธิการบดีคนแรกของมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ ช่วงเดือนเมษายน พ.ศ. 2511 ถึง เดือนมีนาคม พ.ศ. 2512 และเป็นกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ ในสถาบันอุดมศึกษาหลายแห่ง

กล่าวกันว่าโดยส่วนตัว ถนัด คอมันตร์ ขณะดำรงตำแหน่งหัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์นั้น ไม่ลงรอยกับพิชัย รัตตกุล ซึ่งดำรงตำแหน่งเป็นหัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์คนถัดมา ในขณะนั้นนายพิชัยเป็นกรรมการบริหารพรรค เนื่องจากมีสภาพเหมือนคู่แข่งกัน ในการทำงานระหว่างดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ ซึ่งอยู่คนละรัฐบาล และต่างขั้วกัน โดยถ้ามีผู้ใดถามถึง นายพิชัย กล่าวกันว่า พ.อ.(พิเศษ) ดร.ถนัด คอมันตร์ จะตอบเสมอ ๆ ว่า "ไม่รู้จักคน ๆ นี้"

ถึงแก่อสัญกรรม

ถนัด คอมันตร์ ถึงแก่อสัญกรรมเนื่องจากหลอดเลือดสมองตีบ เมื่อวันที่ 3 มีนาคม พ.ศ. 2559 เวลา 15.49 น. ณ โรงพยาบาลรามาธิบดี สิริอายุได้ 101 ปี 9 เดือน 23 วัน ตั้งศพบำเพ็ญที่บ้านพักส่วนตัวที่ถนนเพชรบุรี

วันที่ 5 มีนาคม พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้อภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ อดีตนายกรัฐมนตรีไทย เป็นผู้แทนพระองค์พระราชทานน้ำหลวงอาบศพ ณ บ้านพักของเขา ต่อมาพระราชทานโกศมณฑป เนื่องจากถึงแก่อสัญกรรมระหว่างปฏิบัติหน้าที่ และทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้พระราชทานพวงมาลาประจำพระองค์และพระบรมวงศ์ศานุวงศ์อีกด้วย

วันที่ 28 กรกฎาคม เวลา 14.00 น. โปรดเกล้าฯ ให้สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จฯ แทนพระองค์ไปพระราชทานเพลิงศพ ณ เมรุหลวงหน้าพลับพลาอิศริยาภรณ์ วัดเทพศิรินทราวาสราชวรวิหาร

เครื่องราชอิสริยาภรณ์

พันเอกพิเศษ ถนัด คอมันตร์ ได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ดังนี้

เครื่องราชอิสริยาภรณ์ไทย

• พ.ศ. 2511 – เครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า ชั้นที่ 1 ปฐมจุลจอมเกล้า (ป.จ.) (ฝ่ายหน้า)
• พ.ศ. 2503 – เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่เชิดชูยิ่งช้างเผือก ชั้นสูงสุด มหาปรมาภรณ์ช้างเผือก (ม.ป.ช.)
• พ.ศ. 2502 – เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติยศยิ่งมงกุฎไทย ชั้นสูงสุด มหาวชิรมงกุฎ (ม.ว.ม.)
• พ.ศ. 2509 – เหรียญดุษฎีมาลา เข็มศิลปวิทยา (ร.ด.ม.(ศ))
• พ.ศ. 2485 – เหรียญช่วยราชการเขตภายใน การรบสงครามอินโดจีน (ช.ร.)
• พ.ศ. 2506 – เหรียญราชการชายแดน (ช.ด.)
• พ.ศ. 2509 – เหรียญจักรพรรดิมาลา (ร.จ.พ.)
• พ.ศ. 2503 – เหรียญรัตนาภรณ์ รัชกาลที่ 9 ชั้นที่ 2 (ภ.ป.ร.2)

ต่างประเทศ

• สเปน :
  • พ.ศ. 2503 – เครื่องอิสริยาภรณ์อิซเบลลาชาวคาทอลิก ชั้นประถมาภรณ์
• สหราชอาณาจักร :
  • พ.ศ. 2504 – เครื่องราชอิสริยาภรณ์นักบุญไมเคิลและจอร์จ

• เยอรมนี :
  • พ.ศ. 2504 – เครื่องอิสริยาภรณ์คุณธรรมแห่งสหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนี

• โปรตุเกส :
  • พ.ศ. 2504 – เครื่องเสนาอิสริยาภรณ์แห่งพระคริสต์

• อิตาลี :
  • พ.ศ. 2504 – เครื่องอิสริยาภรณ์คุณธรรมแห่งสาธารณรัฐอิตาลี ชั้นที่ 1

• นครรัฐวาติกัน :
  • พ.ศ. 2504 – เครื่องอิสริยาภรณ์ปิอุสที่ 9 ชั้นประถมาภรณ์

• เบลเยียม :
  • พ.ศ. 2504 – เครื่องราชอิสริยาภรณ์เลออปอล ชั้นที่ 1

• ฝรั่งเศส :
  • พ.ศ. 2504 – เครื่องอิสริยาภรณ์เลฌียงดอเนอร์ ชั้นที่ 1

• ลักเซมเบิร์ก :
  • พ.ศ. 2504 – เครื่องราชอิสริยาภรณ์มงกุฏโอ๊ก ชั้นที่ 1

• มาเลเซีย :
  • พ.ศ. 2505 – เครื่องราชอิสริยาภรณ์ปังกวนเนการา ชั้นที่ 1
• ญี่ปุ่น :
  • พ.ศ. 2506 – เครื่องราชอิสริยาภรณ์อาทิตย์อุทัย ชั้นที่ 1

• ไต้หวัน :
  • พ.ศ. 2506 – เครื่องอิสริยาภรณ์เมฆมงคล ชั้นที่ 1
  • พ.ศ. 2506 – เครื่องอิสริยาภรณ์ดาราอันสุกสกาว ชั้นที่ 1

• กรีซ :
  • พ.ศ. 2506 – เครื่องราชอิสริยาภรณ์จอร์จที่ 1 ชั้นที่ 1

• เวียดนามใต้ :
  • พ.ศ. 2507 – เครื่องอิสริยาภรณ์คิม คานห์ ชั้นที่ 1

• สวีเดน :
  • พ.ศ. 2507 – เครื่องราชอิสริยาภรณ์ดาวขั้วโลก ชั้นประถมาภรณ์
• นอร์เวย์ :
  • พ.ศ. 2507 – เครื่องราชอิสริยาภรณ์นักบุญโอลาฟ ชั้นประถมาภรณ์
• เดนมาร์ก :
  • พ.ศ. 2507 – เครื่องราชอิสริยาภรณ์แดนเนอโบร ชั้นประถมาภรณ์
• เกาหลีใต้ :
  • พ.ศ. 2509 – เครื่องอิสริยาภรณ์กิตติคุณด้านการบริการ ชั้นที่ 1
  • พ.ศ. 2507 – เครื่องอิสริยาภรณ์กิตติคุณแห่งการทูต ชั้นที่ 1

• เอธิโอเปีย :
  • พ.ศ. 2510 – เครื่องราชอิสริยาภรณ์เมเนลิกที่ 2 ชั้นที่ 1

• เม็กซิโก :
  • พ.ศ. 2510 – เครื่องอิสริยาภรณ์แอซเท็กอีเกิล ชั้นที่ 1

• บราซิล :
  • พ.ศ. 2510 – เครื่องอิสริยาภรณ์ดาวกางเขนใต้ ชั้นที่ 1

• ออสเตรีย :
  • พ.ศ. 2512 – เครื่องอิสริยาภรณ์กิตติคุณแห่งสาธารณรัฐออสเตรีย ชั้นมหาดารา

• ฟิลิปปินส์ :
  • พ.ศ. 2541 – เครื่องอิสริยาภรณ์ซิกาตูนา ชั้นที่ 1
  • พ.ศ. 2560 – เครื่องอิสริยาภรณ์ลาคันดูลา ชั้นที่ 1 (ย้อนหลังการถึงแก่อสัญกรรม)

ลำดับสาแหรก

ลำดับสาแหรกของถนัด คอมันตร์
2. พระยาพิพากษาสัตยาธิปตัย (โป๋ คอมันตร์)                                   1. ถนัด คอมันตร์                                         6. พระเจริญราชธน (เท่ง เลาหเศรษฐี)                             3. คุณหญิงถนอม พิพากษาสัตยาธิปตัย                                   7. ซิว เลาหเศรษฐี

ดูเพิ่ม

• แถลงการณ์ถนัด-รัสก์

แหล่งข้อมูลอื่น

• สัมภาษณ์ พ.อ.(พิเศษ) ดร. ถนัด คอมันตร์ ใครปล้นไทย: เบื้องหลังแผนสนับสนุนการโจมตีค่าเงินบาท

ก่อนหน้า		ถนัด คอมันตร์		ถัดไป
ทวี จุลละทรัพย์ เสริม ณ นคร สมภพ โหตระกิตย์ เล็ก แนวมาลี		รองนายกรัฐมนตรี (ครม. 42) (3 มีนาคม พ.ศ. 2523 — 28 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2524) (11 มีนาคม พ.ศ. 2524 — 19 มีนาคม พ.ศ. 2526)		ประจวบ สุนทรางกูร บุญเท่ง ทองสวัสดิ์ พิชัย รัตตกุล สนธิ บุณยะชัย สิทธิ เศวตศิลา
พระเจ้าวรวงศ์เธอ กรมหมื่นนราธิปพงศ์ประพันธ์		รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ (10 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2502 — 17 พฤศจิกายน พ.ศ. 2514)		จรูญพันธ์ อิศรางกูร ณ อยุธยา
หม่อมราชวงศ์เสนีย์ ปราโมช		หัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์ (พ.ศ. 2522 — พ.ศ. 2525)		พิชัย รัตตกุล