พจน์ สารสิน

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ไปยังการนำทาง ไปยังการค้นหา
พจน์ สารสิน
ป.จ., ม.ป.ช., ม.ว.ม., ภ.ป.ร.3
นายกรัฐมนตรีไทย คนที่ 9
ดำรงตำแหน่ง
21 กันยายน พ.ศ. 2500 – 31 ธันวาคม พ.ศ. 2500[1]
(0 ปี 101 วัน)
กษัตริย์ พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร
ก่อนหน้า จอมพลแปลก พิบูลสงคราม
ถัดไป จอมพลถนอม กิตติขจร
อธิการบดี มหาวิทยาลัยขอนแก่น
ดำรงตำแหน่ง
14 มิถุนายน พ.ศ. 2509 – 9 เมษายน พ.ศ. 2512
ถัดไป ศาสตราจารย์พิมล กลกิจ
ข้อมูลส่วนบุคคล
เกิด 25 มีนาคม พ.ศ. 2448
จังหวัดพระนคร
ประเทศสยาม
เสียชีวิต 28 กันยายน พ.ศ. 2543 (95 ปี)
กรุงเทพมหานคร ประเทศไทย
พรรคการเมือง พรรคสหประชาไทย
คู่สมรส ท่านผู้หญิงศิริ สารสิน
ลายมือชื่อ

พจน์ สารสิน (25 มีนาคม พ.ศ. 2448 - 28 กันยายน พ.ศ. 2543) อดีตนายกรัฐมนตรีไทย คนที่ 9 เป็นพลเรือนในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร, อดีตรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงการต่างประเทศ, อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ ภายหลังได้ลาออกเนื่องจากมีความเห็นขัดแย้งกับรัฐบาลเกี่ยวกับการรับรองรัฐบาลจักรพรรดิบ๋าว ดั่ย แห่งประเทศเวียดนามใต้ และอดีตเอกอัครราชทูตไทยประจำสหรัฐอเมริกา

ประวัติและครอบครัว[แก้]

พจน์ สารสิน เกิดเมื่อวันที่ 25 มีนาคม พ.ศ. 2448 ที่บ้านพักถนนสุรศักดิ์ ตำบลสีลม อำเภอบางรัก จังหวัดพระนคร (ในปัจจุบันคือ แขวงสีลม เขตบางรัก กรุงเทพมหานคร) เป็นบุตรของพระยาสารสินสวามิภักดิ์ (เทียนฮี้ สารสิน) กับคุณหญิงสุ่น สารสิน เริ่มศึกษาครั้งแรกที่โรงเรียนกรุงเทพคริสเตียนวิทยาลัย ต่อจากนั้นถูงส่งไปเรียนที่สหรัฐ เมื่อกลับสู่ประเทศสยาม ได้ศึกษาวิชากฎหมายจนสอบได้เนติบัณฑิตไทยเมื่อปี พ.ศ. 2472 และศึกษาวิชากฎหมายต่อในประเทศอังกฤษ

โดยที่บิดา คือ พระยาสารสินสวามิภักดิ์ (เทียนฮี้; อักษรจีน: 黄天喜)[2] นั้นเป็นแพทย์ชาวจีนอพยพเชื้อสายไหหลำที่เดินทางมาอาศัยยังประเทศสยามตั้งแต่ราวปี พ.ศ. 2443 และรับราชการเป็นแพทย์หลวงประจำราชสำนักในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว โดยตระกูลสารสินถือเป็นตระกูลนักธุรกิจที่มั่งคั่งและมีชื่อเสียงตระกูลหนึ่ง และมีสายสัมพันธ์อันดีกับทางราชการมาโดยตลอด[3]

พจน์ สารสิน สมรสกับท่านผู้หญิงสิริ สารสิน (สกุลเดิม โชติกเสถียร) มีบุตรธิดาทั้งหมด 5 คน คือ เป็นนักธุรกิจและนักการเมืองที่มีชื่อเสียง พลตำรวจเอกเภา สารสิน เป็นอดีตอธิบดีกรมตำรวจ บัณฑิต บุณยะปาณะ เป็นอดีตปลัดกระทรวงการคลัง อาสา สารสิน เป็นอดีตราชเลขาธิการใน พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร และเป็นอดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ[4][5][6]

บุตร/ธิดา คู่สมรส หลาน เหลน
พงส์ สารสิน คุณหญิงมาลินี วรรณพฤกษ์ พาสินี ลิ่มอติบูลย์
สมรส ดร.สุเมธ ลิ่มอติบูลย์
สุรัชนี ลิ่มอติบูลย์
สุรภาพ ลิ่มอติบูลย์
วัลลิยา ปังศรีวงศ์
สมรส ธีระพงศ์ ปังศรีวงศ์
ธีรวัลคุ์ เตชะอุบล
พงศ์ศิษฏ์ ปังศรีวงศ์
พงศ์วรุฒน์ ปังศรีวงศ์
พรวุฒิ สารสิน
สมรส หม่อมราชวงศ์สุภาณี ดิศกุล (หย่า)
แพร สารสิน
ภูมิ สารสิน
พลตำรวจเอกเภา สารสิน ท่านผู้หญิงถวิกา สารสิน
(สกุลเดิม สุจริตกุล)
กลินท์ สารสิน
สมรส เพชรพริ้ง สารสิน
พลตำรวจโท ชินภัทร สารสิน
สมรส
กนิษฐ์ สารสิน
สมรส อมรา สารสิน
กรวิชญ์ สารสิน
อนพัช สารสิน
บัณฑิต บุณยะปาณะ หม่อมราชวงศ์พิลาศลักษณ์ กิติยากร พิทูร บุณยะปาณะ
สมรส
ศิถี บุณยะปาณะ
สมรส
สิรี บุณยะปาณะ
สมรส
พลเอกสุพัตร์ สารสิน สุมพร ยิบอินซอย
การะเกด วหาวิศาล


อาสา สารสิน ท่านผู้หญิงสุจิตคุณ สารสิน
(เดิมหม่อมราชวงศ์สุจิตคุณ กิติยากร)
กิติยา สารสิน
สมรส
พาที สารสิน
สมรส ปิติภัทร จิตณาธรรม
ปิยา สารสิน
สมรส

ชีวิตการเมือง[แก้]

พจน์ สารสิน เริ่มบทบาททางการเมืองด้วยการสนับสนุนของจอมพลแปลก พิบูลสงคราม โดยการแต่งตั้งให้เป็นสมาชิกวุฒิสภา เมื่อปี พ.ศ. 2490 และเข้าร่วมรัฐบาลในตำแหน่งรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงการต่างประเทศในปี พ.ศ. 2491[7] ต่อมาในปี พ.ศ. 2492 ได้ดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ[8] แต่ภายหลังได้ลาออก[9] เนื่องจากมีความเห็นขัดแย้งกับรัฐบาลเกี่ยวกับการรับรองรัฐบาลจักรพรรดิบ๋าว ดั่ย แห่งประเทศเวียดนามใต้

วันที่ 3 ตุลาคม พ.ศ. 2500 เวลา 23.00 น. พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร มีพระบรมราชโองการให้เลิกประกาศกฎอัยการศึกในบางจังหวัด โดยทรงยกเลิกกฎอัยการศึกทั้งหมด 46 จังหวัด และให้คงกฎอัยการศึกไว้ทั้งหมด 26 จังหวัด จากทั้งหมด 72 จังหวัด โดยพจน์ สารสิน นายกรัฐมนตรี ในขณะนั้นเป็นผู้รับสนองพระบรมราชโองการ[10]

ในปี พ.ศ. 2506 พจน์ได้รับแต่งตั้งเป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพัฒนาการแห่งชาติ[11]

งานระหว่างประเทศ[แก้]

ระหว่างปี พ.ศ. 2495-2500 พจน์ได้รับแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งเอกอัครราชทูตไทยประจำสหรัฐอเมริกาและทำหน้าที่ผู้แทนของประเทศไทยประจำองค์การสหประชาชาติ และในเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2500 ได้รับแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งเลขาธิการองค์การสนธิสัญญาป้องกันภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (ส.ป.อ.)

การดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรี[แก้]

พจน์ สารสิน ได้รับแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 21 กันยายน พ.ศ. 2500[12] หลังจากการทำรัฐประหารของจอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์ ภารกิจสำคัญของรัฐบาลคือจะต้องเร่งจัดการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรให้บริสุทธิ์และยุติธรรมอันเป็นสิ่งที่ประชาชนเรียกร้อง และเป็นเหตุผลที่จอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์ ได้ใช้เป็นข้ออ้างในการยึดอำนาจจากรัฐบาลชุดเก่า หลังจากที่ได้ดำเนินการจัดการเลือกตั้งเสร็จเรียบร้อยแล้ว พจน์ สารสินก็ลาออกจากตำแหน่งนายกรัฐมนตรี และกลับไปดำรงตำแหน่งเลขาธิการ ส.ป.อ. ตามเดิม หลังชีวิตราชการพจน์พำนักอยู่ที่บ้านพักในกรุงเทพมหานคร และยุติบทบาททางการเมืองโดยสิ้นเชิง [13]

อสัญกรรม[แก้]

พจน์ สารสิน ถึงแก่อสัญกรรมด้วยโรคชรา เมื่อวันที่ 28 กันยายน พ.ศ. 2543 เวลา 11.40 น. ณ โรงพยาบาลบำรุงราษฎร์ รวมอายุได้ 95 ปี 187 วัน

เครื่องราชอิสริยาภรณ์[แก้]

อ้างอิง[แก้]

  1. นายกรัฐมนตรีไทย (พ.ศ. 2475 - ปัจจุบัน), สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี, 30 มิถุนายน 2557
  2. [泰国] 洪林, 黎道纲主编 (April 2006). 泰国华侨华人研究. 香港社会科学出版社有限公司. p. 17. ISBN 962-620-127-4.
  3. Chris Baker, Pasuk Phongpaichit. A History of Thailand. Cambridge University Press. p. 98. ISBN 0-521-81615-7.
  4. "Pao Sarasin dies at 83". Bangkok Post. 2013-03-08. สืบค้นเมื่อ 2013-03-30.
  5. "Former deputy PM Pao Sarasin dies". The Nation (Thailand). 2013-03-09. สืบค้นเมื่อ 2013-03-30.
  6. Menues chroniques d'un séjour en Thaïlande (1989-1992)
  7. พระบรมราชโองการ ประกาศ ตั้งและแต่งตั้งรัฐมนตรี (จำนวน ๒๖ ราย)
  8. พระบรมราชโองการ ประกาศ รัฐมนตรีลาออกและแต่งตั้งรัฐมนตรี (หม่อมเจ้าวิวัฒนไชย ไชยันต์ ลาออก โดยแต่งตั้ง จอมพล แปลก พิบูลสงคราม และนายพจน์ สารสิน)
  9. พระบรมราชโองการ ประกาศ รัฐมนตรีลาออกและแต่งตั้งรัฐมนตรี (คณะรัฐมนตรีในรัฐบาล จอมพล ป. พิบูลสงคราม นายพจน์ สารสิน ลาออกจากตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงต่างประเทศ แต่งตั้ง นายวรการบัญชา เป็นรัฐมนตรีว่าการ ฯ แทน)
  10. ราชกิจจานุเบกษา
  11. ราชกิจจานุเบกษา, พระบรมราชโองการ ประกาศ ตั้งรัฐมนตรี (จำนวน ๑๙ ราย)
  12. พระบรมราชโองการ ประกาศ ตั้งนายกรัฐมนตรี (นายพจน์ สารสิน) ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 74 ตอนพิเศษที่ 79ก วันที่ 21 กันยายน 2500
  13. ชีวประวัติจากสำนักนายกรัฐมนตรี
  14. ราชกิจจานุเบกษา,แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ เล่ม 81 ตอนที่ 42 วันที่ 7 พฤษภาคม 2507
  15. แจ้งความสำนักคณะรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์
  16. ราชกิจจานุเบกษา,แจ้งสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่องพระราชทานเหรียญรัตนาภรณ์ หน้า ๗๗๗ เล่ม ๗๒ ตอนที่ ๒๓, ๒ มีนาคม พ.ศ. ๒๔๙๘
ก่อนหน้า พจน์ สารสิน ถัดไป
แปลก พิบูลสงคราม 2leftarrow.png Seal Prime Minister of Thailand.png
นายกรัฐมนตรีไทย
(21 กันยายน พ.ศ. 2500 – 1 มกราคม พ.ศ. 2501)
2rightarrow.png ถนอม กิตติขจร
ประภาส จารุเสถียร 2leftarrow.png Seal Prime Minister of Thailand.png
รองนายกรัฐมนตรีไทย
(9 มีนาคม พ.ศ. 2512 – 17 พฤศจิกายน พ.ศ. 2514)
2rightarrow.png ประภาส จารุเสถียร
หม่อมเจ้าปรีดิเทพย์พงษ์ เทวกุล 2leftarrow.png Seal of the Thai Ministry of Foreign Affairs.png
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ
(13 ตุลาคม พ.ศ. 2492 – 1 มีนาคม พ.ศ. 2493)
2rightarrow.png นายวรการบัญชา (บุญเกิด สุตันตานนท์)
สุนทร หงส์ลดารมภ์ 2leftarrow.png กท.พาณิชย์.jpg
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์
(10 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2511 – 7 มีนาคม พ.ศ. 2512)
2rightarrow.png บุญชนะ อัตถากร
นายวรการบัญชา (บุญเกิด สุตันตานนท์) 2leftarrow.png Seal of the Ministry of Finance (Thailand).png
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง
(23 กันยายน พ.ศ. 2500 – 26 กันยายน พ.ศ. 2500)
2rightarrow.png เสริม วินิจฉัยกุล
พระประกาศสหกรณ์ (สดับ วีรเธียร) 2leftarrow.png กท.พัฒนาการ.jpg
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพัฒนาการแห่งชาติ
(11 ธันวาคม พ.ศ. 2506 – 17 พฤศจิกายน พ.ศ. 2514)
2rightarrow.png ยกเลิกตำแหน่ง
สถาปนาตำแหน่ง 2leftarrow.png 40x40px
อธิการบดี มหาวิทยาลัยขอนแก่น
(14 มิถุนายน พ.ศ. 2509 - 9 เมษายน พ.ศ. 2512)
2rightarrow.png ศาสตราจารย์พิมล กลกิจ