อำเภอเมืองเชียงใหม่

อำเภอเมืองเชียงใหม่
อำเภอ
การถอดเสียงอักษรโรมัน
• อักษรโรมัน	Amphoe Mueang Chiang Mai
ทิวทัศน์บริเวณถนนห้วยแก้ว พ.ศ. 2565
คำขวัญ:  ดอยสุเทพศูนย์รวมใจ อนุสาวรีย์ครูบาศรีวิชัยรวมศรัทธา ภูพิงค์สูงเสียดฟ้า ศูนย์ล้านนาในอดีต ประเพณีจารีตน่าชื่นชม งามสวยสมน้ำแม่ปิง
แผนที่จังหวัดเชียงใหม่ เน้นอำเภอเมืองเชียงใหม่
พิกัด: 18°47′25″N 98°59′4″E
ประเทศ	ไทย
จังหวัด	เชียงใหม่
พื้นที่
• ทั้งหมด	154.8 ตร.กม. (59.8 ตร.ไมล์)
ประชากร  (2567)
• ทั้งหมด	390,980 คน
• ความหนาแน่น	2,525.71 คน/ตร.กม. (6,541.6 คน/ตร.ไมล์)
รหัสไปรษณีย์	50000, 50100 (เฉพาะตำบลหายยา ตำบลช้างคลาน ตำบลแม่เหียะ และตำบลป่าแดด), 50200 (เฉพาะตำบลศรีภูมิ ตำบลพระสิงห์ และตำบลสุเทพ), 50300 (เฉพาะตำบลช้างม่อย ตำบลช้างเผือก ตำบลป่าตัน และตำบลสันผีเสื้อ)
รหัสภูมิศาสตร์	5001
ที่ตั้งที่ว่าการ	ที่ว่าการอำเภอเมืองเชียงใหม่ ศูนย์ราชการจังหวัดเชียงใหม่ ถนนโชตนา ตำบลช้างเผือก อำเภอเมืองเชียงใหม่ จังหวัดเชียงใหม่
ส่วนหนึ่งของสารานุกรมประเทศไทย

อำเภอเมืองเชียงใหม่ (ไทยถิ่นเหนือ: เมืองเจียงใหม่) เป็นศูนย์กลางการคมนาคม การปกครอง การศึกษา การแพทย์ การท่องเที่ยว และวัฒนธรรมของจังหวัดเชียงใหม่ นับเป็นอำเภอที่มีความเจริญมากที่สุดของจังหวัดและของภาคเหนือ อำเภอเมืองเชียงใหม่มีเขตนครเชียงใหม่และปริมณฑลล้อมรอบ ครอบคลุมพื้นที่ 6 อำเภอ ได้แก่ อำเภอหางดง อำเภอสันกำแพง อำเภอสารภี อำเภอแม่ริม อำเภอสันทราย และอำเภอดอยสะเก็ด

ที่ตั้งและอาณาเขต

อำเภอเมืองเชียงใหม่ตั้งอยู่ทางตอนกลางของจังหวัดเชียงใหม่ มีอาณาเขตติดต่อกับอำเภอและจังหวัดใกล้เคียงดังนี้

• ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอแม่ริม
• ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอสันทรายและอำเภอสันกำแพง
• ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอสารภีและอำเภอหางดง
• ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอหางดง

การแบ่งเขตการปกครอง

การปกครองส่วนภูมิภาค

อำเภอเมืองเชียงใหม่แบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 16 ตำบล 78 หมู่บ้าน ได้แก่

ที่	อักษรไทย	ตัวเมือง	อักษรโรมัน	จำนวนหมู่บ้าน	ประชากรทั้งหมด (พ.ศ. 2566)	ประชากรแยกตามส่วนท้องถิ่น (พ.ศ. 2566)
1.	ศรีภูมิ		Si Phum	–	11,630	11,630	(ทน. เชียงใหม่)
2.	พระสิงห์		Phra Sing	–	6,003	6,003	(ทน. เชียงใหม่)
3.	หายยา		Haiya	–	11,487	11,487	(ทน. เชียงใหม่)
4.	ช้างม่อย		Chang Moi	–	6,953	6,953	(ทน. เชียงใหม่)
5.	ช้างคลาน		Chang Khlan	–	12,553	12,553	(ทน. เชียงใหม่)
6.	วัดเกต		Wat Ket	–	17,868	17,868	(ทน. เชียงใหม่)
7.	ช้างเผือก		Chang Phueak	5	24,118	13,267	(ทน. เชียงใหม่)
						8,771	(ทต. ช้างเผือก)
						2,080	(อบต. ช้างเผือก)
8.	สุเทพ		Suthep	15	26,999	10,021	(ทน. เชียงใหม่)
						16,978	(ทม. สุเทพ)
9.	แม่เหียะ		Mae Hia	10	19,966	19,966	(ทม. แม่เหียะ)
10.	ป่าแดด		Pa Daet	13	19,510	1,542	(ทน. เชียงใหม่)
						17,968	(ทต. ป่าแดด)
11.	หนองหอย		Nong Hoi	7	13,786	5,884	(ทน. เชียงใหม่)
						7,902	(ทต. หนองหอย)
12.	ท่าศาลา		Tha Sala	5	12,739	5,498	(ทน. เชียงใหม่)
						7,241	(ทต. ท่าศาลา)
13.	หนองป่าครั่ง		Nong Pa Khrang	7	8,915	1,592	(ทน. เชียงใหม่)
						7,323	(ทต. หนองป่าครั่ง)
14.	ฟ้าฮ่าม		Fa Ham	7	8,027	911	(ทน. เชียงใหม่)
						7,116	(ทต. ฟ้าฮ่าม)
15.	ป่าตัน		Pa Tan	–	10,090	10,090	(ทน. เชียงใหม่)
16.	สันผีเสื้อ		San Phisuea	9	12,719	12,719	(ทต. สันผีเสื้อ)
รวม				78	223,363	115,299 (เทศบาลนครเชียงใหม่) 105,984 (เทศบาลอื่น ๆ) 2,080 (อบต.)

การปกครองส่วนท้องถิ่น

ท้องที่อำเภอเมืองเชียงใหม่ประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 11 แห่ง ได้แก่

• เทศบาลนครเชียงใหม่ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลศรีภูมิ พระสิงห์ หายยา ช้างม่อย ช้างคลาน วัดเกต และป่าตันทั้งตำบล และยังครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลช้างเผือก สุเทพ ป่าแดด หนองหอย ท่าศาลา หนองป่าครั่ง และฟ้าฮ่าม
• เทศบาลเมืองแม่เหียะ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลแม่เหียะทั้งตำบล
• เทศบาลเมืองสุเทพ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสุเทพ (นอกเขตเทศบาลนครเชียงใหม่)
• เทศบาลตำบลช้างเผือก ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลช้างเผือก (นอกเขตเทศบาลนครเชียงใหม่และองค์การบริหารส่วนตำบลช้างเผือก)
• เทศบาลตำบลหนองป่าครั่ง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองป่าครั่ง (นอกเขตเทศบาลนครเชียงใหม่)
• เทศบาลตำบลท่าศาลา ครอบคลุมพื้นที่ตำบลท่าศาลา (นอกเขตเทศบาลนครเชียงใหม่)
• เทศบาลตำบลป่าแดด ครอบคลุมพื้นที่ตำบลป่าแดด (นอกเขตเทศบาลนครเชียงใหม่)
• เทศบาลตำบลหนองหอย ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองหอย (นอกเขตเทศบาลนครเชียงใหม่)
• เทศบาลตำบลฟ้าฮ่าม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลฟ้าฮ่าม (นอกเขตเทศบาลนครเชียงใหม่)
• เทศบาลตำบลสันผีเสื้อ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสันผีเสื้อทั้งตำบล
• องค์การบริหารส่วนตำบลช้างเผือก ครอบคลุมพื้นที่ตำบลช้างเผือก (นอกเขตเทศบาลนครเชียงใหม่และเทศบาลตำบลช้างเผือก)

การคมนาคม

อำเภอเมืองเชียงใหม่เป็นศูนย์กลางคมนาคมของจังหวัดเชียงใหม่และภาคเหนือของประเทศไทย เป็นที่ตั้งของท่าอากาศยานเชียงใหม่ สถานีขนส่งผู้โดยสารเชียงใหม่ และสถานีรถไฟเชียงใหม่

ถนนสายหลักที่มีจุดเริ่มต้น ณ อำเภอเมืองเชียงใหม่ จังหวัดเชียงใหม่

• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 11 (ถนนซุปเปอร์ไฮเวย์ เชียงใหม่ - ลำปาง) ช่วงแยกรินคำ - แยกดอนจั่น เป็นส่วนหนึ่งของถนนวงแหวนรอบที่ 1 เมืองเชียงใหม่ ขนาด 8 - 10 ช่องจราจร / ช่วงแยกดอนจั่น - ลำพูน มีขนาด 6 ช่องจราจร

• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 107 (เชียงใหม่ - แม่จัน) เริ่มต้นจากอำเภอเมืองเชียงใหม่ มุ่งหน้าทางทิศเหนือสิ้นสุดที่อำเภอแม่จัน จังหวัดเชียงราย ช่วงแยกข่วงสิงห์ - อำเภอแม่แตง มีขนาด 4 ช่องจราจร

• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 108 (เชียงใหม่ - แม่ฮ่องสอน) เริ่มต้นจากอำเภอเมืองเชียงใหม่ มุ่งหน้าทางทิศใต้ สิ้นสุดที่อำเภอเมืองแม่ฮ่องสอน จังหวัดแม่ฮ่องสอน ช่วงแยกสนามบิน - อำเภอหางดง มีขนาด 6 ช่องจราจร

• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 118 (เชียงใหม่ - เชียงราย ) เริ่มต้นจากอำเภอเมืองเชียงใหม่ มุ่งหน้าทางทิศตะวันออก สิ้นสุดที่จังหวัดเชียงราย ช่วงแยกศาลเด็ก - แยกแม่กวง มีขนาด 8 ช่องจราจร
• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 121 (ถนนวงแหวนรอบที่ 3 เมืองเชียงใหม่) เป็นถนนรอบเมืองเชียงใหม่ขนาด 4 - 6 ช่องจราจร

• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1001 (เชียงใหม่ - พร้าว) เริ่มต้นจากอำเภอเมืองเชียงใหม่ มุ่งหน้าทางทิศตะวันออก สิ้นสุดที่อำเภอพร้าว จังหวัดเชียงใหม่ ช่วงแยกแม่โจ้ - มหาวิทยาลัยแม่โจ้ มีขนาด 4 - 8 ช่องจราจร
• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1006 (เชียงใหม่ - สันกำแพง สายเก่า) เริ่มต้นจากอำเภอเมืองเชียงใหม่ มุ่งหน้าทางทิศตะวันออก สิ้นสุดที่อำเภอแม่ออน จังหวัดเชียงใหม่
• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1317 (เชียงใหม่ - สันกำแพง สายใหม่) เริ่มต้นจากอำเภอเมืองเชียงใหม่ มุ่งหน้าทางทิศตะวันออก สิ้นสุดที่อำเภอแม่ออน จังหวัดเชียงใหม่ ช่วงแยกดอนจั่น - อำเภอสันกำแพง มีขนาด 4 ช่องจราจร
• ถนนเชียงใหม่ - ลำพูนสายเก่า (ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 106 เดิม) เริ่มต้นจากอำเภอเมืองเชียงใหม่ มุ่งหน้าทางทิศใต้ สิ้นสุดที่อำเภอเมืองลำพูน จังหวัดลำพูน มีขนาด 2 ช่องจราจร

• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1141 (ดอนจั่น - เชียงใหม่) เป็นส่วนหนึ่งของถนนวงแหวนรอบที่ 1 เมืองเชียงใหม่ ขนาด 6 ช่องจราจร
• ถนนสมโภชเชียงใหม่ 700 ปี (ถนนวงแหวนรอบที่ 2 เมืองเชียงใหม่) หรือทางหลวงชนบท ชม.3029 เป็นถนนรอบเมืองเชียงใหม่ ขนาด 6 ช่องจราจร

ทางราง

• ทางรถไฟสายเหนือ: สถานีรถไฟเชียงใหม่
• รถไฟความเร็วสูงสายเหนือ: สถานีรถไฟความเร็วสูงเชียงใหม่ (อนาคต)

สถานที่สำคัญ

ทัศนียภาพอำเภอเมืองเชียงใหม่จากดอยสุเทพ ในเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2565

ตลาดวโรรส (กาดหลวง)

• เสาหลักเมืองและสะดือเมืองเชียงใหม่
• พระบรมราชานุสาวรีย์สามกษัตริย์
• พระตำหนักภูพิงค์ราชนิเวศน์
• พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ เชียงใหม่
• หอสมุดรัชมังคลาภิเษก
• มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่
• มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
• มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนา
• สวนสัตว์เชียงใหม่
• วัดพระธาตุดอยสุเทพราชวรวิหาร
• วัดสวนดอก (พระอารามหลวง)
• วัดเจดีย์หลวงวรวิหาร
• วัดเจ็ดยอด
• วัดพระสิงห์วรมหาวิหาร
• วัดอุโมงค์
• มัสยิดบ้านฮ่อ
• กาดหลวง (ตลาดวโรรส) และเป็นที่ตั้งของตลาดที่สำคัญใกล้เคียง คือ ตลาดต้นลำไย ตลาดนวรัฐ ตลาดเทศบาล ตลาดทั้งสี่เป็นจุดรวมรถโดยสารประจำทางไปยังอำเภอต่าง ๆ ใกล้เคียง
• ท่าอากาศยานเชียงใหม่ และ กองบิน 41
• สถานีรถไฟเชียงใหม่
• ค่ายกาวิละ และอนุสรณ์สถานพระเจ้ากาวิละ
• เชียงใหม่ไนท์บาร์ซาร์
• พิพิธภัณฑ์ตราไปรษณียากร เชียงใหม่

ตลาด

• กาดหลวง (ตลาดใหญ่)
  • ตลาดวโรรส
  • ตลาดต้นลำไย
  • ตลาดเมืองใหม่
• (ตลาดเล็ก)
  • ตลาดต้นพยอม (ตลาดสุเทพ)
  • ตลาดหนองหอย
  • ตลาดสันป่าข่อย
  • ตลาดบริบูรณ์
  • ตลาดประตูก้อม (กาดก้อม)
  • ตลาดคำเที่ยง
  • ตลาดประตูเชียงใหม่
  • ตลาดศิริวัฒนา (กาดธานินทร์)
  • ตลาดสมเพชร

กำแพงเมือง

บทความหลัก: กำแพงเมืองเชียงใหม่

สถานกงสุล

อำเภอเมืองเชียงใหม่มีสถานกงสุลประจำจังหวัดเชียงใหม่ทั้งหมด 16 แห่ง ได้แก่

• สถานกงสุลแคนาดา
• สถานกงสุลญี่ปุ่น
• สถานกงสุลจีน
• สถานกงสุลเปรู
• สถานกงสุลฝรั่งเศส
• สถานกงสุลฟินแลนด์
• สถานกงสุลสาธารณรัฐฟิลิปปินส์
• สถานกงสุลเยอรมนี
• สถานกงสุลสวีเดน
• สถานกงสุลสหรัฐอเมริกา
• สถานกงสุลสหราชอาณาจักร
• สถานกงสุลออสเตรีย
• สถานกงสุลออสเตรเลีย
• สถานกงสุลอิตาลี
• สถานกงสุลอินเดีย
• สถานกงสุลแอฟริกาใต้
• สถานกงสุลเกาหลีใต้

สะพาน

• สะพานนวรัฐ ข้ามแม่น้ำปิง ระหว่างถนนท่าแพกับถนนเจริญเมือง
• สะพานนครพิงค์ ข้ามแม่น้ำปิง ระหว่างถนนวังค์สิงห์คำกับถนนแก้วนวรัฐ
• สะพานเม็งราย ข้ามแม่น้ำปิง ระหว่างถนนเจริญประเทศกับถนนเชียงใหม่-ลำพูน
• สะพานรัตนโกสินทร์ ข้ามแม่น้ำปิง

ภาพพาโนรามาของตัวเมืองเชียงใหม่ เมื่อเดือนกันยายน พ.ศ. 2553

สถานศึกษา

โรงเรียน

บทความหลัก: รายชื่อโรงเรียนในจังหวัดเชียงใหม่

วิทยาลัย / มหาวิทยาลัย

• มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
• มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนา
• มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่
• มหาวิทยาลัยพายัพ
• วิทยาลัยเทคนิคเชียงใหม่
• วิทยาลัยอาชีวศึกษาเชียงใหม่
• มหาวิทยาลัยฟาร์อีสเทอร์น
• มหาวิทยาลัยการกีฬาแห่งชาติ วิทยาเขตเชียงใหม่

สถานที่ท่องเที่ยว

• กลุ่มดนตรีซล้อซอซึง
• ขุนช้างเคี่ยน
• คุ้มขันโตก
• คุ้มเจ้าบุรีรัตน์ (มหาอินทร์)
• เจเจ มาร์เก็ต เชียงใหม่
• ชุมชนวัดเกต
• ดอยขุนแม่ยะ
• ดอยปุย
• ถนนคนเดิน
• ถนนนิมมานเหมินทร์
• ท่าเทียบเรือโดยสาร
• น้ำตกตาดหมาไห้
• น้ำตกมณฑาธาร หรือ น้ำตกสันป่ายาง
• น้ำตกห้วยแก้ว
• ไนท์บาซาร์
• บ้านดอยปุย
• บ้านม้ง (แม้ว)-ดอยปุย
• พระตำหนักภูพิงค์ราชนิเวศน์
• พิพิธภัณฑ์เครื่องถ้วยจอห์น แอนแพทซอว์
• พิพิธภัณฑ์โครงการศึกษาเครื่องปั้นดินเผา ภาควิชาประวัติศาสตร์
• พิพิธภัณฑ์ชาวเขา
• พิพิธภัณฑ์ตราไปรษณียากร เชียงใหม่
• พิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นจังหวัดเชียงใหม่
• พิพิธภัณฑ์ธนาคารแห่งประเทศไทย สำนักงานภาคเหนือ
• พิพิธภัณฑ์ธรณีวิทยา ภาควิชาธรณีวิทยา มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
• พิพิธภัณฑ์บ้านคำอูน
• พิพิธภัณฑ์บ้านบานเย็น
• พิพิธภัณฑ์บ้านแฮรีส โรงเรียนปรินส์รอยแยลส์วิทยาลัย
• พิพิธภัณฑ์ประวัติคณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
• พิพิธภัณฑ์พื้นบ้านล้านนา เรือนซ้อ-หงส์
• พิพิธภัณฑ์ผ้าโบราณสบันงา
• พิพิธภัณฑ์แมลงและมรดกธรรมชาติ
• พิพิธภัณฑ์เรือนโบราณ
• พิพิธภัณฑ์วัดเกตการาม
• พิพิธภัณฑ์วัดบุพพาราม (หอมนเฑียรธรรม)
• พิพิธภัณฑ์วัดพระธาตุดอยสุเทพวรมหาวิหาร
• พิพิธภัณฑ์วิทยาศาสตร์ชีวภาพ คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
• พิพิธภัณฑ์สถานแห่งชาติเชียงใหม่
• พิพิธภัณฑ์สัตว์น้ำ สวนสัตว์เชียงใหม่
• พิพิธภัณฑ์หมู่บ้านชาวเขาดอยปุย
• พิพิธภัณฑ์การศึกษาโรงเรียนวัฒโนทัยพายัพ
• ร้านม่อนฝ้าย
• เรือนข้าเจ้า
• เรือนอนุสารสุนทร
• โรงงานไทยศิลาดล
• โรงงานนมห้วยแก้ว
• โรงพยาบาลบรรเทาทุกข์โบราณภาคเหนือ
• วัดกู่เต้า
• วัดขะจาว
• วัดเจดีย์หลวงวรวิหาร
• วัดเจดีย์เหลี่ยมหรือวัดเจดีย์กู
• วัดเจ็ดยอด
• วัดช่างฆ้อง
• วัดเชียงมั่น
• วัดต้นปิน
• วัดตำหนัก
• วัดท่ากระดาษ
• วัดท่าข้าม
• วัดบวกครกหลวง
• วัดบุพพาราม
• วัดปราสาท
• วัดป่าแดงมหาวิหาร
• วัดป่าเป้า
• วัดพระธาตุดอยคำ
• วัดพระธาตุดอยสุเทพราชวรวิหาร
• วัดพระสิงห์วรมหาวิหาร
• วัดพวกหงส์
• วัดพันเตา
• วัดโพธารามมหาวิหาร
• วัดร่ำเปิ่ง (ตโปธาราม)
• วัดลังกา
• วัดศรีบุญเรือง
• วัดศรีสุพรรณ
• วัดศรีโสดา
• วัดสวนดอกหรือวัดบุปผาราม
• วัดสวนพริก
• วัดสันทรายต้นกอก
• วัดแสนฝาง
• วัดอุโบสถ
• วัดอุปคุต
• วัดอุโมงค์มหาเถรจันทร์
• วัดอู่ทรายคำ
• เวียงกุมกาม
• ศูนย์ธรรมชาติวิทยาดอยสุเทพเฉลิมพระเกียรติฯ
• ศูนย์เรียนรู้วัฒนธรรมภูมิปัญญาท้องถิ่นชุมชนป่าแดด (วัดวังสิงห์คำ)
• ศูนย์ศิลปวัฒนธรรม มหาวิทยาลัยพายัพ
• ศูนย์ศิลปวัฒนธรรม มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่
• ศูนย์ศิลปะการแสดงกาดสวนแก้ว
• ศาลาธนารักษ์ ศาลาเครื่องราชอิสริยยศ เครื่องราชอิสริยาภรณ์และเหรียญกษาปณ์ไทย
• สถาบันล้านนาศึกษา
• อุทยานหลวงราชพฤกษ์
• สวนรุกขชาติห้วยแก้ว
• สวนสัตว์เชียงใหม่
• เชียงใหม่ไนท์ซาฟารี
• เสาอินทขิลหรือเสาหลักเมือง
• หมู่บ้านทำเครื่องเงิน
• หอธรรมโฆษณ์ วัดอุโมงค์
• หอประวัติมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ (หอศิลป์ปิ่นมาลา)
• หอศิลปวัฒนธรรมเมืองเชียงใหม่
• ห้องพิพิธภัณฑ์ โรงเรียนหอพระ
• อนุสาวรีย์ครูบาศรีวิชัย
• อนุสาวรีย์เจ้ากาวิละ
• อาสนวิหารพระหฤทัย
• เฮือนแก้ว โรงเรียนยุพราชวิทยาลัย

แหล่งข้อมูลอื่น

• องค์การบริหารส่วนจังหวัดเชียงใหม่