เหรียญชัยสมรภูมิ

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ไปยังการนำทาง ไปยังการค้นหา
เหรียญชัยสมรภูมิ
Thai medals - Victory Medal - Indochina.jpg
อักษรย่อช.ส.
ประเภทเหรียญบำเหน็จกล้าหาญ
วันสถาปนา3 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2484
ประเทศไทย ประเทศไทย
จำนวนสำรับไม่จำกัด
ผู้สมควรได้รับบุคคลผู้ที่กระทำการรบ
ผู้สถาปนารัฐบาลไทย ในพระปรมาภิไธยพระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล
ประธานพระมหากษัตริย์แห่งประเทศไทย
ลำดับเกียรติ
สูงกว่าเหรียญกล้าหาญ
รองมาเหรียญพิทักษ์เสรีชน

เหรียญชัยสมรภูมิ เป็นเหรียญที่สร้างขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2484 ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล ใช้อักษรย่อว่า ช.ส. โดยสร้างตามพระราชกำหนดเหรียญชัยสมรภูมิ พุทธศักราช 2484[1] เพื่อพระราชทานแก่ทหาร ตำรวจ หรือผู้ที่กระทำหน้าที่อย่างทหารหรือตำรวจ ที่ได้รับคำสั่งจากหน่วยทหารหรือตำรวจให้ไปทำการรบ และได้เคลื่อนที่ไปปฏิบัติการแล้วการพระราชทานกรรมสิทธิ์และการเรียกคืนเช่นเดียวกับเหรียญกล้าหาญ เหรียญนี้ไม่มีประกาศนียบัตร แต่ประกาศนามผู้ได้รับพระราชทานในราชกิจจานุเบกษา

ลักษณะของเหรียญ[แก้]

เหรียญชัยสมรภูมิ มีลักษณะเป็นเหรียญโลหะกลม ด้านหน้ามีพระบรมรูปสมเด็จพระนเรศวรมหาราชกำลังทรงกระทำยุทธหัตถีกับราชศัตรู มีอักษรจารึกว่า “สมเด็จพระนเรศวรมหาราช กู้ชาติ” ด้านหลังมีอักษรจารึกว่า “เรารบเพื่อเกียรติศักดิ์ไทย” ตัวเหรียญห้อยกับแพรแถบสีแดง กว้าง 3.5 เซนติเมตร มีริ้วสีขาวใกล้ขอบทั้งสองข้าง ข้างบนมีเข็มโลหะรูปคทาจอมพลจารึกอักษรว่า “ชัยสมรภูมิ” หรือกับแพรแถบสี ขนาด และลักษณะอื่นตามที่จะได้กำหนดไว้โดยพระราชกฤษฎีกา สำหรับพระราชทานแก่ผู้กระทำการรบกับราชศัตรูในการรบเฉพาะคราว ใช้ประดับที่หน้าอกเสื้อเบื้องซ้าย

ถ้าผู้ที่ได้รับพระราชทานเหรียญชัยสมรภูมิได้กระทำการจนได้รับความชมเชยจากทางราชการ หรือกระทำความชอบมีบาดเจ็บ จะได้รับพระราชทานเครื่องหมายทำด้วยโลหะสีทองเป็นรูปขีดประกอบด้วยเปลวระเบิดสำหรับติดที่แพรแถบทุกครั้ง และถ้าผู้ที่ได้รับพระราชทานเหรียญชัยสมรภูมิได้ประกอบวีรกรรม แต่ยังไม่ถึงขั้นที่จะได้รับพระราชทานเหรียญกล้าหาญ จะได้รับพระราชทานเครื่องหมายทำด้วยโลหะสีทองเป็นรูปช่อชัยพฤกษ์ช่อเดียวสำหรับติดที่แพรแถบทุกครั้ง

แพรแถบของเหรียญ[แก้]

แพรแถบของเหรียญจำแนกตามคราวที่มีการส่งทหาร ตำรวจ หรือผู้ที่กระทำหน้าที่อย่างทหารหรือตำรวจ เข้าปฏิบัติการในสงครามและการรบครั้งต่าง ๆ ดังนี้

  1. เหรียญชัยสมรภูมิ สงครามอินโดจีน
  2. เหรียญชัยสมรภูมิ สงครามมหาเอเชียบูรพา
  3. เหรียญชัยสมรภูมิ การร่วมรบกับสหประชาชาติ ณ ประเทศเกาหลี
  4. เหรียญชัยสมรภูมิ การรบ ณ สาธารณรัฐเวียดนาม

เหรียญชัยสมรภูมิสำหรับการรบในแต่ละครั้งล้วนมีลำดับเกียรติเสมอกัน แต่เมื่อประดับเหรียญ จะต้องประดับเรียงตามลำดับเหรียญที่ได้รับพระราชทานในแต่ละครั้ง

กรณีสงครามอินโดจีน[แก้]

แพรแถบเหรียญชัยสมรภูมิ สงครามอินโดจีน กำหนดลักษณะไว้ในมาตรา 4 แห่งพระราชกำหนดเหรียญชัยสมรภูมิ พุทธศักราช 2484 ไว้ว่า

"ตัวเหรียญห้อยกับแพรแถบสีแดง กว้าง 3.5 เซนติเมตร มีริ้วสีขาวใกล้ขอบทั้งสองข้าง ข้างบนมีเข็มโลหะรูปคทาจอมพลจารึกอักษรว่า “ชัยสมรภูมิ”"

ต่อมาจึงได้มีการตราพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมพระราชกำหนดเหรียญชัยสมรภูมิ พุทธศักราช 2484 (ฉบับที่ 2) พุทธศักราช 2485 โดยเพิ่มข้อความในข้างท้ายมาตรา 4 แห่งพระราชกำหนดเหรียญชัยสมรภูมิ พุทธศักราช 2484 ว่า "หรือกับแพรแถบสี ขนาด และลักษณะอื่นตามที่จะได้กำหนดไว้โดยพระราชกฤษฎีกา สำหรับพระราชทานแก่ผู้กระทำการรบกับราชศัตรูในการรบเฉพาะคราว" เพื่อให้สามารถกำหนดลักษณะแพรแถบสำหรับการรบครั้งอื่น ๆ เพิ่มเติมได้[2]

กรณีสงครามมหาเอเชียบูรพา[แก้]

แพรแถบเหรียญชัยสมรภูมิ สงครามมหาเอเชียบูรพา ได้กำหนดลักษณะครั้งแรกไว้ใน มาตรา 3 แห่งพระราชกฤษฎีกาว่าด้วยแพรแถบเหรียญชัยสมรภูมิ พุทธศักราช 2485 ดังนี้

"แพรแถบเหรียนชัยสมรภูมิสำหรับพระราชทานแก่ผู้กะทำการรบกับราชสัตรู ไนคราวที่ประเทสไทยกะทำสงครามกับสหรัถอเมริกาและบริเตนไหย่นั้น ไห้เปนสีเขียว ขนาดกว้าง 3.5 เซนติเมตร มีริ้วสีแดงที่ขอบ และถัดริ้วสีแดงเข้าไปเปนริ้วสีขาวทั้งสองข้าง ด้านบนแพรแถบมีเข็มโลหะรูปคทาจอมพลจารึกอักสรว่า "ชัยสมรภูมิ""[3]

แพรแถบนี้ได้มีการยกเลิกไปเมื่อ พ.ศ. 2488 ตามพระราชกฤษฎีกายกเลิกแห่งพระราชกฤษฎีกาว่าด้วยแพรแถบเหรียญชัยสมรภูมิ พุทธศักราช 2485 พุทธศักราช 2488[4] ต่อมาในปี พ.ศ. 2502 จึงมีการตรากฎหมายเพื่อรับรองฐานะของแพรแถบเหรียญชัยสมรภูมิสงครามมหาเอเชียบูรพาอีกครั้ง โดยมีลักษณะตามมาตรา 3 แห่งพระราชกฤษฎีกาว่าด้วยแพรแถบเหรียญชัยสมรภูมิ พ.ศ. 2502 ดังนี้

"แพรแถบเหรียญชัยสมรภูมิสำหรับพระราชทานแก่ผู้กระทำการรบในคราวสงครามมหาอาเซียบูรพานั้น ให้เป็นสีเขียว ขนาดกว้าง 3.5 เซนติเมตร มีริ้วสีแดงที่ขอบ และถัดริ้วสีแดงเข้าไปเป็นริ้วสีขาวทั้งสองข้าง ด้านบนแพรแถบมีเข็มโลหะรูปคทาจอมพลจารึกอักษรว่า "ชัยสมรภูมิ""[5]

กรณีการร่วมรบกับสหประชาชาติ ณ ประเทศเกาหลี[แก้]

แพรแถบเหรียญชัยสมรภูมิ การร่วมรบกับสหประชาชาติ ณ ประเทศเกาหลี กำหนดลักษณะไว้ตามตามมาตรา 3 แห่งพระราชกฤษฎีกาว่าด้วยแพรแถบเหรียญชัยสมรภูมิ พ.ศ. 2494 ดังนี้

"แพรแถบเหรียญชัยสมรภูมิสำหรับพระราชทานแก่ผู้กระทำการร่วมรบกับสหประชาชาตินั้น ให้เป็นสีฟ้า ขนาดกว้าง 3.5 เซนติเมตร และถัดริ้วสีฟ้าเข้าไปเป็นริ้วสีขาวทั้งสองข้าง ด้านบนแพรแถบมีเข็มโลหะรูปคทาจอมพลจารึกอักษรว่า "ชัยสมรภูมิ""[6]

กรณีการรบ ณ สาธารณรัฐเวียดนาม[แก้]

แพรแถบเหรียญชัยสมรภูมิ การรบ ณ สาธารณรัฐเวียดนาม กำหนดลักษณะไว้ตามตามมาตรา 3 แห่งพระราชกฤษฎีกาว่าด้วยแพรแถบเหรียญชัยสมรภูมิ พ.ศ. 2510 ดังนี้

"แพรแถบเหรียญชัยสมรภูมิสำหรับพระราชทานแก่ผู้กระทำการรบ ณ สาธารณรัฐเวียดนามนั้น ให้เป็นสีเหลือง ขนาดกว้าง 3.5 เซนติเมตร มีริ้วสีแดงที่ขอบ และถัดริ้วสีแดงเข้าไปเป็นริ้วสีขาวทั้งสองข้าง ด้านบนแพรแถบมีเข็มโลหะรูปคทาจอมพลจารึกอักษรว่า "ชัยสมรภูมิ""[7]

ผู้ได้รับพระราชทาน[แก้]

บุคคลสำคัญที่ได้รับพระราชทานเหรียญชัยสมรภูมิ เช่น

  • จอมพลแปลก พิบูลสงคราม - เหรียญชัยสมรภูมิ สงครามสงครามอินโดจีน, เหรียญชัยสมรภูมิ สงครามมหาเอเชียบูรพา
  • จอมพล สฤษดิ์ ธนะรัชต์ - เหรียญชัยสมรภูมิ สงครามมหาเอเชียบูรพา
  • จอมพลถนอม กิตติขจร - เหรียญชัยสมรภูมิ สงครามมหาเอเชียบูรพา, เหรียญชัยสมรภูมิ การร่วมรบกับสหประชาชาติ ณ ประเทศเกาหลี, เหรียญชัยสมรภูมิ การรบ ณ สาธารณรัฐเวียดนาม (ประดับเปลวระเบิด)
  • พลเอกเปรม ติณสูลานนท์ - เหรียญชัยสมรภูมิ สงครามอินโดจีน, เหรียญชัยสมรภูมิ สงครามมหาเอเชียบูรพา
  • พลเอกสุจินดา คราประยูร - เหรียญชัยสมรภูมิ การรบ ณ สาธารณรัฐเวียดนาม (ประดับเปลวระเบิด)
  • พลเอกยุทธศักดิ์ ศศิประภา - เหรียญชัยสมรภูมิ การร่วมรบกับสหประชาชาติ ณ ประเทศเกาหลี, เหรียญชัยสมรภูมิ การรบ ณ สาธารณรัฐเวียดนาม (ประดับเปลวระเบิด)
  • พลเอกประวิตร วงษ์สุวรรณ - เหรียญชัยสมรภูมิ การรบ ณ สาธารณรัฐเวียดนาม (ประดับเปลวระเบิด)
  • พลเอกบุญรอด สมทัศน์ - เหรียญชัยสมรภูมิ การรบ ณ สาธารณรัฐเวียดนาม (ประดับเปลวระเบิด)
  • พลเอกชวลิต ยงใจยุทธ - เหรียญชัยสมรภูมิ การรบ ณ สาธารณรัฐเวียดนาม (ประดับเปลวระเบิด)
  • พลเอกเชษฐา ฐานะจาโร - เหรียญชัยสมรภูมิ การรบ ณ สาธารณรัฐเวียดนาม (ประดับเปลวระเบิด)
  • พลเอกบรรจบ บุนนาค - เหรียญชัยสมรภูมิ สงครามอินโดจีน, เหรียญชัยสมรภูมิ การรบ ณ สาธารณรัฐเวียดนาม
  • พลเอกสมทัต อัตตะนันทน์ - เหรียญชัยสมรภูมิ การร่วมรบกับสหประชาชาติ ณ ประเทศเกาหลี
  • พลเอกมงคล อัมพรพิสิฏฐ์ - เหรียญชัยสมรภูมิ การรบ ณ สาธารณรัฐเวียดนาม (ประดับเปลวระเบิด)
  • พลเอกสำเภา ชูศรี - เหรียญชัยสมรภูมิ การรบ ณ สาธารณรัฐเวียดนาม (ประดับเปลวระเบิด)
  • พลเอกประมณฑ์ ผลาสินธุ์ - เหรียญชัยสมรภูมิ การร่วมรบกับสหประชาชาติ ณ ประเทศเกาหลี, เหรียญชัยสมรภูมิ การรบ ณ สาธารณรัฐเวียดนาม (ประดับเปลวระเบิด)
  • พลเอกประยุทธ จารุมณี - เหรียญชัยสมรภูมิ สงครามมหาเอเชียบูรพา
  • พลเอกบุญชัย บำรุงพงศ์ - เหรียญชัยสมรภูมิ สงครามอินโดจีน, เหรียญชัยสมรภูมิ สงครามมหาเอเชียบูรพา
  • พลเอกสัมพันธ์ บุญญานันต์ - เหรียญชัยสมรภูมิ การรบ ณ สาธารณรัฐเวียดนาม
  • พลเอกประภาส จารุเสถียร - เหรียญชัยสมรภูมิ สงครามอินโดจีน, เหรียญชัยสมรภูมิ สงครามมหาเอเชียบูรพา

ระเบียงภาพ[แก้]

อ้างอิง[แก้]

  1. "พระราชกำหนดเหรียญชัยสมรภูมิพุทธศักราช ๒๔๘๔". ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๕๘ หน้า ๑๖๓. ๔ กุมภาพันธ์ ๒๔๘๔ – โดยทาง krisdika.go.th. Check date values in: |date= (help)
  2. "พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมพระราชกำหนดเหรียญชัยสมรภูมิ พุทธศักราช ๒๔๘๔ (ฉบับที่ ๒) พุทธศักราช ๒๔๘๕" (PDF). ราชกิจจานุเบกสา เล่ม ๕๙ ตอนที่ ๖๗ หน้า ๑๙๑๕-๑๕๑๗. ๒๐ ตุลาคม ๒๔๘๕. Check date values in: |date= (help)
  3. "พระราชกริสดีกา ว่าด้วยแพรแถบเหรียนชัยสมรภูมิ พุทธสักราช 2485" (PDF). ราชกิจจานุเบกสา เล่ม 59 ตอนที่ 71 หน้า 2228-2230. 10 พฤศจิกายน 2485. Check date values in: |date= (help)
  4. "พระราชกฤษฎีกา ยกเลิกพระราชกฤษฎีกาว่าด้วยแพรแถบเหรียญชัยสมรภูมิ พุทธศักราช ๒๔๘๕ พุทธศักราช ๒๔๘๘" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๖๒ ตอนที่ ๕๑ หน้า ๕๓๑-๕๓๒. ๑๘ กันยายน ๒๔๘๘. Check date values in: |date= (help)
  5. "พระราชกฤษฎีกาว่าด้วยแพรแถบเหรียญชัยสมรภูมิ พ.ศ. ๒๕๐๒" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๗๖ ตอนที่ ๗๖ หน้า ๓๐๒-๓๐๔. ๔ สิงหาคม ๒๕๐๒. Check date values in: |date= (help)
  6. "พระราชกฤษฎีกาว่าด้วยแพรแถบเหรียญชัยสมรภูมิ พ.ศ. ๒๔๙๔" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๖๘ ตอนที่ ๗ หน้า ๓๓-๓๕. ๒๓ มกราคม ๒๔๙๔. Check date values in: |date= (help)
  7. "พระราชกฤษฎีกาว่าด้วยแพรแถบเหรียญชัยสมรภูมิ พ.ศ. ๒๕๑๐" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๘๔ ตอนที่ ๑๒๙ ฉบับพิเศษ หน้า ๗๔-๗๖. ๓๑ ธันวาคม ๒๕๑๐. Check date values in: |date= (help)