จิรายุ อิศรางกูร ณ อยุธยา

สำหรับความหมายอื่น ดูที่ จิรายุ (แก้ความกำกวม)

รองศาสตราจารย์ จิรายุ อิศรางกูร ณ อยุธยา ป.จ. ม.ป.ช. ม.ว.ม.
องคมนตรี
อยู่ในวาระ
เริ่มดำรงตำแหน่ง 11 มีนาคม พ.ศ. 2561 (8 ปี 1 เดือน 27 วัน)
กษัตริย์	พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว
เลขาธิการพระราชวัง
ดำรงตำแหน่ง 23 กันยายน พ.ศ. 2559 – 11 มีนาคม พ.ศ. 2561 (1 ปี 5 เดือน 16 วัน)
กษัตริย์	พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว
ก่อนหน้า	แก้วขวัญ วัชโรทัย
ถัดไป	สถิตย์พงษ์ สุขวิมล
เลขาธิการมูลนิธิโครงการหลวง
ดำรงตำแหน่ง 17 พฤศจิกายน พ.ศ. 2560 – 11 มิถุนายน พ.ศ. 2561 (6 เดือน 25 วัน)
กษัตริย์	พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว
ถัดไป	ปวิตร รุจิเทศ
ผู้อำนวยการสำนักงานทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์
ดำรงตำแหน่ง 28 กรกฎาคม พ.ศ. 2530 – 11 มีนาคม พ.ศ. 2561 (30 ปี 7 เดือน 11 วัน)
กษัตริย์	พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว
ก่อนหน้า	พูนเพิ่ม ไกรฤกษ์
ถัดไป	สถิตย์พงษ์ สุขวิมล
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรม
ดำรงตำแหน่ง 19 กันยายน พ.ศ. 2528 – 5 สิงหาคม พ.ศ. 2529 (10 เดือน 17 วัน)
นายกรัฐมนตรี	เปรม ติณสูลานนท์
รัฐมนตรีช่วย	มีชัย วีระไวทยะ อนันต์ ฉายแสง
ก่อนหน้า	อบ วสุรัตน์
ถัดไป	ประมวล สภาวสุ
รัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี
ดำรงตำแหน่ง 11 สิงหาคม พ.ศ. 2529 – 27 กรกฎาคม พ.ศ. 2530 (11 เดือน 16 วัน)
นายกรัฐมนตรี	เปรม ติณสูลานนท์
ก่อนหน้า	ศุลี มหาสันทนะ ชาญ มนูธรรม มีชัย ฤชุพันธุ์ กระมล ทองธรรมชาติ สวัสดิ์ คำประกอบ ไชยศิริ เรืองกาญจนเศรษฐ์ บัญญัติ บรรทัดฐาน
ถัดไป	อรุณ ภานุพงศ์
รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงอุตสาหกรรม
ดำรงตำแหน่ง 7 พฤษภาคม พ.ศ. 2526 – 19 กันยายน พ.ศ. 2528 (2 ปี 4 เดือน 12 วัน)
นายกรัฐมนตรี	เปรม ติณสูลานนท์
รัฐมนตรีว่าการ	อบ วสุรัตน์
ข้อมูลส่วนบุคคล
เกิด	12 พฤศจิกายน พ.ศ. 2485
คู่สมรส	อรนุช อิศรางกูร ณ อยุธยา

รองศาสตราจารย์ จิรายุ อิศรางกูร ณ อยุธยา (เกิด 12 พฤศจิกายน พ.ศ. 2485) อดีตนักการเมืองและนักวิชาการชาวไทย ปัจจุบันดำรงตำแหน่งเป็นองคมนตรี และกรรมการสภาสถาบันผู้ทรงคุณวุฒิสถาบันเทคโนโลยีจิตรลดา อดีตเลขาธิการและกรรมการมูลนิธิโครงการหลวง อดีตเลขาธิการพระราชวัง อดีตผู้อำนวยการสำนักงานทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ (ปัจจุบันสำนักงานพระคลังข้างที่) อดีตรัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรม อดีตนายกสภาสถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์

ประวัติ

จิรายุ เกิดวันที่ 12 พฤศจิกายน พ.ศ. 2485 เป็นบุตรจรูญพันธ์ อิศรางกูร ณ อยุธยา อดีตองคมนตรี กับท่านผู้หญิงอรอวล อิศรางกูร ณ อยุธยา ด้านครอบครัวสมรสกับท่านผู้หญิงอรนุช อิศรางกูร ณ อยุธยา นางสนองพระโอษฐ์ในสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ

เป็นศิษย์เก่าโรงเรียนเซนต์คาเบรียล สำเร็จปริญญาตรีเศรษฐศาสตร์จาก London School of Economics (วิทยาลัยเศรษฐศาสตร์และรัฐศาสตร์แห่งลอนดอน) ประเทศอังกฤษ และปริญญาเอกจาก Australian National University ประเทศออสเตรเลีย

การทำงาน

จิรายุ เริ่มต้นทำงานครั้งแรกในฐานะนักเศรษฐศาสตร์ ต่อมาได้ดำรงตำแหน่ง คณบดี คณะพัฒนาการเศรษฐกิจ สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ นายจิรายุได้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองครั้งแรกเป็น รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงอุตสาหกรรม ในรัฐบาลพลเอก เปรม ติณสูลานนท์ ตั้งแต่วันที่ 11 มีนาคม พ.ศ. 2524 ต่อมาได้ตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรม แทนอบ วสุรัตน์ ซึ่งลาออกจากตำแหน่ง เมื่อวันที่ 19 กันยายน พ.ศ. 2528 และในรัฐบาลถัดมา ได้ดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี ก่อนจะลาออกจากตำแหน่งเมื่อเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2530 และได้รับโปรดเกล้าฯ ให้ดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการสำนักงานทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ (ปัจจุบันคือสำนักงานพระคลังข้างที่) รวมถึงเลขาธิการพระราชวัง จนถึงวันที่ 11 มีนาคม พ.ศ. 2561 ปัจจุบันดำรงตำแหน่งองคมนตรี

นอกจากนี้ จิรายุ ยังดำรงตำแหน่งเป็นประธานกรรมการบริษัทและกรรมการกิจการสังคมเพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืนปูนซีเมนต์ไทย กรรมการมูลนิธิมหามกุฏราชวิทยาลัย นายกสภาสถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ ประธานคณะอนุกรรมการขับเคลื่อนปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง กรรมการมูลนิธิเพชรรัตน-สุวัทนา

อดีตกรรมการ และประธานกรรมการสรรหา ค่าตอบแทน และบรรษัทภิบาลธนาคารไทยพาณิชย์ อดีตนายกกรรมการ ธนาคารไทยพาณิชย์ จำกัด (มหาชน)

อดีตนายกสมาคมศูนย์วิชาการไทย – ออสเตรเลีย

กรณีเผาโรงงานแทนทาลัม ที่จังหวัดภูเก็ต

ในปี พ.ศ. 2529 ขณะจิรายุ ดำรงตำแหน่งเป็น รัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรม ในรัฐบาลพลเอก เปรม ติณสูลานนท์ มีการตั้งโรงงานถลุงแร่แทนทาลัมขึ้น ที่ตำบลรัษฎา อำเภอเมืองภูเก็ต จังหวัดภูเก็ต เกิดกระแสการต่อต้านโรงงานแทนทาลัมโดยเชื่อว่าจะก่อให้เกิดมลภาวะร้ายแรง กระแสต่อต้านลุกลามจนทำให้เกิดการชุมนุมประท้วง

จิรายุ ในฐานะรัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรม ได้เดินทางไปจังหวัดภูเก็ตเพื่อรับฟังความคิดเห็นของประชาชน แต่ได้เกิดเหตุจลาจลขึ้นโดยเจ้าหน้าที่ไม่สามารถควบคุมสถานการณ์ เมื่อวันที่ 23 มิถุนายน พ.ศ. 2529 มีการเผาทำลายโรงงานแทนทาลัม และลุกลามไปถึงโรงแรมภูเก็ตเมอร์ลินที่ตั้งอยู่ในเมืองและไม่ได้มีส่วนเกี่ยวข้อง ถูกเผาทำลายเสียหายเกือบ 30 ล้านบาทจนต้องหยุดกิจการ 3 เดือน เนื่องจากมีข่าวลือว่าจิรายุซึ่งถือเป็นตัวแทนรัฐบาลที่สนับสนุนโรงงานแทนทาลัม มาพำนักอยู่ที่โรงแรมภูเก็ตเมอร์ลิน

การถูกอภิปรายไม่ไว้วางใจโดยผู้อภิปรายอ้างสเตตเมนต์ปลอม

เมื่อเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2530 จิรายุ ขณะดำรงตำแหน่ง รัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี ในรัฐบาลพลเอก เปรม ติณสูลานนท์ (ครม. คณะที่ 44) ถูกฝ่ายค้าน นำโดยสมัคร สุนทรเวช อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคม และหัวหน้าพรรคประชากรไทย ซึ่งถูกปรับออกจากการเป็นพรรคร่วมรัฐบาลในรัฐบาลก่อนหน้า (ครม. คณะที่ 43) อภิปรายไม่ไว้วางใจ สมัครอภิปรายกล่าวหาว่าจิรายุรับสินบน โดยนำสำเนาสเตตเมนต์ แสดงการโอนเงินเข้าบัญชีธนาคารเฟิสต์ อินเตอร์สเตตในสหรัฐอเมริกา มาแสดงในสภา และอภิปรายว่ามีชื่อของจิรายุ เป็นเจ้าของบัญชีดังกล่าว ซึ่งมีรายการโอนเงินค่าสินบน เป็นจำนวนเงิน 92 ล้านบาท จิรายุปฏิเสธว่าคำกล่าวหาของสมัครเป็นเท็จ และตนไม่เคยมีบัญชีธนาคารในสหรัฐอเมริกา

ต่อมาจากการตรวจสอบโดย คณะกรรมการวิสามัญตรวจสอบของสภาผู้แทนราษฎร ผ่านสถานเอกอัครราชทูตสหรัฐอเมริกาประจำประเทศไทย พบว่าสเตตเมนต์ที่นายสมัครนำมาแสดงนั้นเป็นของปลอม และจิรายุไม่เคยมีบัญชีเงินฝากในธนาคารนั้น อย่างไรก็ตามไม่มีการดำเนินการทางกฎหมายใด ๆ กับสมัคร เนื่องจากมีกฎหมายให้เอกสิทธิ์คุ้มครอง สส. ในระหว่างการอภิปรายไม่ไว้วางใจ ต่อมานายสมัครได้ยอมรับว่า ได้นำเอกสารเท็จมาแสดงในการอภิปรายในครั้งนั้นจริง

หลังการอภิปรายไม่ไว้วางใจ จิรายุลาออกจากตำแหน่งรัฐมนตรี โดยทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้พ้นจากตำแหน่งเมื่อวันที่ 27 กรกฎาคม พ.ศ. 2530 และได้รับโปรดเกล้าฯ ให้ดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการสำนักงานทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ และรองเลขาธิการพระราชวัง ตั้งแต่วันที่ 28 กรกฎาคม พ.ศ. 2530 และเมื่อวันที่ 25 กันยายน พ.ศ. 2559 ได้มีประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง แต่งตั้งข้าราชการพลเรือนในพระองค์ ให้จิรายุ ดำรงตำแหน่งเลขาธิการพระราชวัง ตั้งแต่วันที่ 23 กันยายน พ.ศ. 2559

เครื่องราชอิสริยาภรณ์

จิรายุ อิศรางกูร ณ อยุธยา ได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ทั้งไทยและต่างประเทศ ดังนี้

เครื่องราชอิสริยาภรณ์ไทย

• พ.ศ. 2560 – เครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า ชั้นที่ 1 ปฐมจุลจอมเกล้า (ป.จ.) (ฝ่ายหน้า)
• พ.ศ. 2527 – เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่เชิดชูยิ่งช้างเผือก ชั้นสูงสุด มหาปรมาภรณ์ช้างเผือก (ม.ป.ช.)
• พ.ศ. 2526 – เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติยศยิ่งมงกุฎไทย ชั้นสูงสุด มหาวชิรมงกุฎ (ม.ว.ม.)
• พ.ศ. 2534 – เหรียญรัตนาภรณ์ รัชกาลที่ 9 ชั้นที่ 3 (ภ.ป.ร.3)
• พ.ศ. 2562 – เหรียญรัตนาภรณ์ รัชกาลที่ 10 ชั้นที่ ๓ (ว.ป.ร.๓)
• พ.ศ. 2555 – เหรียญจักรพรรดิมาลา (ร.จ.พ.)

ต่างประเทศ

• ญี่ปุ่น:
  • พ.ศ. 2534 – เครื่องราชอิสริยาภรณ์อาทิตย์อุทัย ชั้นที่ 2
• สหราชอาณาจักร:
  • พ.ศ. 2539 – เครื่องราชอิสริยาภรณ์รอยัลวิกตอเรียน ชั้นอัศวิน (KCVO)
• เดนมาร์ก:
  • พ.ศ. 2544 – เครื่องราชอิสริยาภรณ์แดนเนอโบร ชั้นที่ 1
• บรูไน:
  • พ.ศ. 2545 – เครื่องราชอิสริยาภรณ์ปาดูลา เสรี ไลลา จาซา ชั้นที่ 2
• สวีเดน:
  • พ.ศ. 2546 – เครื่องราชอิสริยาภรณ์ดาวขั้วโลก ชั้นที่ 1
• เนเธอร์แลนด์:
  • พ.ศ. 2547 – เครื่องราชอิสริยาภรณ์ออเรนจ์-นัสเซา ชั้นที่ 1

ลำดับสาแหรก

พงศาวลีของจิรายุ อิศรางกูร ณ อยุธยา

16. พระวงศ์เธอ กรมหมื่นเทวานุรักษ์               8. หม่อมราชวงศ์สวาสดิ์ อิศรางกูร                       4. พระยาวิเศษฤๅชัย (หม่อมหลวงเจริญ อิศรางกูร)                             2. จรูญพันธ์ อิศรางกูร ณ อยุธยา                                   10. เจ้าหนานสมมนุษย์ ณ เชียงใหม่                       5. เจ้ากาบคำ ณ เชียงใหม่                             1. จิรายุ อิศรางกูร ณ อยุธยา                                         3. อรอวล อิศรางกูร ณ อยุธยา