หม่อมราชวงศ์จักรทอง ทองใหญ่

หม่อมราชวงศ์ จักรทอง ทองใหญ่ ท.จ.ว. ม.ป.ช. ม.ว.ม. ภ.ป.ร. ๒
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตร
ดำรงตำแหน่ง 9 มีนาคม พ.ศ. 2512 – 17 พฤศจิกายน พ.ศ. 2514
ก่อนหน้า	พระประกาศสหกรณ์ (สดับ วีรเธียร)
ถัดไป	พลอากาศเอกทวี จุลละทรัพย์
รักษาการอธิการบดีมหาวิทยาลัยขอนแก่น
ดำรงตำแหน่ง 13 ตุลาคม พ.ศ. 2518 – 11 ธันวาคม พ.ศ. 2518
ก่อนหน้า	นิล มณีโชติ
ถัดไป	กวี ทังสุบุตร
ข้อมูลส่วนบุคคล
เกิด	23 มกราคม พ.ศ. 2457 เมืองพระนคร ประเทศสยาม
เสียชีวิต	23 สิงหาคม พ.ศ. 2541 (84 ปี) กรุงเทพมหานคร ประเทศไทย
ศาสนา	พุทธ
คู่สมรส	โนบุโกะ ทาคากิ (สมรส 2477; เสียชีวิต 2533)
บุตร	4 คน

หม่อมราชวงศ์จักรทอง ทองใหญ่ (23 มกราคม พ.ศ. 2457 – 23 สิงหาคม พ.ศ. 2541) เป็นข้าราชการพลเรือนชาวไทย เคยดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตร ในสมัยของจอมพลถนอม กิตติขจร

ประวัติ

หม่อมราชวงศ์จักรทอง ทองใหญ่ เกิดในประเทศไทย เมื่อวันที่ 23 มกราคม พ.ศ. 2456 (นับแบบปัจจุบันคือปี พ.ศ. 2457) เป็นโอรสคนแรกในจำนวน 4 คนของพลตรี หม่อมเจ้าทองฑีฆายุ ทองใหญ่ และ หม่อมลุดมิลา ทองใหญ่ ณ อยุธยา สมรสกับศาสตราจารย์ ท่านผู้หญิง นพคุณ ทองใหญ่ ณ อยุธยา มีบุตร-ธิดา จำนวน 4 คน คือ

• หม่อมหลวงประจักษศิลป ทองใหญ่ (2482-2564) สมรสกับ วันดี ทองใหญ่ ณ อยุธยา อดีตคณบดีคณะครุศาสตร์ สถาบันราชภัฏสวนสุนันทา มีบุตร 3 คน คือ
  • ประวาลทอง ทองใหญ่ ณ อยุธยา
  • ประคองศิลป์ ทองใหญ่ ณ อยุธยา
  • ประวีณศรี ไตรประคอง (ทองใหญ่ ณ อยุธยา)
• หม่อมหลวงนีลนารา ชิโมมุระ สมรสกับ ยาซุโอะ ชิโมมุระ นักวิทยาศาสตร์ทางด้านพลังงานนิวเคลียร์ชาวญี่ปุ่น มีบุตร 3 คน คือ
  • ฮิโรโนบุ ชิโมมุระ
  • บุนจิโร ชิโมมุระ
  • มิโนรุ ชิโมมุระ
• หม่อมหลวงจักรานพคุณ ทองใหญ่ นักวิชาการทางการเกษตร (ถึงแก่กรรม)
• หม่อมหลวงสุนทรานี ทองใหญ่

หม่อมราชวงศ์จักรทอง ทองใหญ่ ได้เข้าเรียนศึกษาที่โรงเรียนนายร้อยทหารบก จนจบชั้นประถม 3 จนในปี พ.ศ. 2467 ท่านได้ตามครอบครัวไปเริ่มใช้ชีวิตในประเทศฝรั่งเศส โดยเข้าศึกษาต่อที่โรงเรียนบุฟฟง เป็นเวลา 3 ปี จนจบชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 โดยหม่อมเจ้าทองฑีฆายุ ทองใหญ่ พระบิดาได้ฝากหม่อมราชวงศ์จักรทอง ไว้ในความดูแลของนายเบรองเจ พระสหายสนิท จนในปี พ.ศ. 2470 หม่อมราชวงศ์จักรทอง ย้าตามนายเบรองเจที่ถูกย้ายไปทำงานที่ซานฟรานซิสโก สหรัฐอเมริกา และทำการศึกษาต่อที่นั่นจนจบชั้นมัธยมที่ 7 และได้กลับมาศึกษาต่อที่ประเทศไทย ที่โรงเรียนมัธยมวัดเทพศิรินทร์เป็นเวลาครึ่งปี จนศึกษาจบชั้นมัธยมที่ 8 และสอบเข้าศึกษาเตรียมแพทย์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เป็นเวลา 1 ปี ก็ได้ทุนหลวงจากพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว เข้าศึกษาต่อในมหาวิทยาลัยคอร์แนล สาขากีฏวิทยา ซึ่งท่านได้ใช้วิชาการที่ได้ศึกษามารับราชการในประเทศไทย จนไปถึงระดับสูงสุดของข้าราชการ คือเป็นปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ในช่วงปี พ.ศ. 2504 จนถึงปี พ.ศ. 2513 ก่อนจะได้รับการทาบทามเป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตร ในปี 2514 และได้รับแต่งตั้งเป็นสมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติ ในปี พ.ศ. 2516 และเป็นสมาชิกวุฒิสภา ในปี พ.ศ. 2518

เครื่องราชอิสริยาภรณ์

หม่อมราชวงศ์จักรทอง ทองใหญ่ ได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ทั้งไทยและต่างประเทศ ดังนี้

เครื่องราชอิสริยาภรณ์ไทย

• พ.ศ. 2512 – เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่เชิดชูยิ่งช้างเผือก ชั้นสูงสุด มหาปรมาภรณ์ช้างเผือก (ม.ป.ช.)
• พ.ศ. 2510 – เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติยศยิ่งมงกุฎไทย ชั้นสูงสุด มหาวชิรมงกุฎ (ม.ว.ม.)
• พ.ศ. 2508 – เครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า ชั้นที่ 2 ทุติยจุลจอมเกล้าวิเศษ (ท.จ.ว.) (ฝ่ายหน้า)
• พ.ศ. 2507 – เหรียญจักรพรรดิมาลา (ร.จ.พ.)
• พ.ศ. 2514 – เหรียญรัตนาภรณ์ รัชกาลที่ 9 ชั้นที่ 2 (ภ.ป.ร.2)
• พ.ศ. 2493 – เหรียญพระราชพิธีบรมราชาภิเษก รัชกาลที่ 9 (ร.ร.ศ.9)
• พ.ศ. 2475 – เหรียญเฉลิมพระนคร 150 ปี (ร.ฉ.พ.)
• พ.ศ. 2500 – เหรียญงานฉลอง 25 พุทธศตวรรษ

ต่างประเทศ

• เดนมาร์ก :
  • พ.ศ. 2505 – เครื่องราชอิสริยาภรณ์แดนเนอโบร ชั้นที่ 2 ทวีติยาภรณ์
• นอร์เวย์ :
  • พ.ศ. 2510 – เครื่องราชอิสริยาภรณ์นักบุญโอลาฟ ชั้นที่ 2 ทวีติยาภรณ์

ลำดับสาแหรก

ลำดับสาแหรกของหม่อมราชวงศ์จักรทอง ทองใหญ่

16. พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย               8. พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว                       17. สมเด็จพระศรีสุริเยนทราบรมราชินี               4. พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงประจักษ์ศิลปาคม                             18. นายศัลวิไชย (ทองคำ ณ ราชสีมา)               9. เจ้าจอมมารดาสังวาลย์ ในรัชกาลที่ 4                       19. น้อย ศัลยวิชัย               2. หม่อมเจ้าทองฑีฆายุ ทองใหญ่                                   5. หม่อมพริ้ง ทองใหญ่ ณ อยุธยา                             1. หม่อมราชวงศ์จักรทอง ทองใหญ่                                         3. หม่อมลุดมิลา ทองใหญ่ ณ อยุธยา