เขตราชเทวี

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
เขตราชเทวี
กรุงเทพมหานคร
แผนที่กรุงเทพมหานคร เน้นเขตราชเทวี
Cquote1.png นามราชเทวีศรีสง่า ล้ำคุณค่าวังพญาไท อนุสาวรีย์ชัยฯ ทหารหาญ ศิลปะโบราณ
วังสวนผักกาด เด่นผงาดใบหยกตึกระฟ้า
งามจับตาผ้าไหมที่บ้านครัว
Cquote2.png
ข้อมูลทั่วไป
อักษรไทย เขตราชเทวี
อักษรโรมัน Khet Ratchathewi
รหัสทางภูมิศาสตร์ 1037
รหัสไปรษณีย์ 10400
ข้อมูลสถิติ
พื้นที่ 7.126 ตร.กม.
ประชากร 73,597 [1] คน (พ.ศ. 2558)
ความหนาแน่น 10,327.95 คน/ตร.กม.
สำนักงานเขต
ที่ตั้ง เลขที่ 10 ถนนพญาไท แขวงทุ่งพญาไท เขตราชเทวี กรุงเทพมหานคร 10400
พิกัด 13°45′32″N 100°32′04″E / 13.75889°N 100.53444°E / 13.75889; 100.53444
หมายเลขโทรศัพท์ 0 2354 4201 ต่อ 6756-8
หมายเลขโทรสาร 0 2354 4210 ต่อ 6757
เว็บไซต์ เว็บไซต์สำนักงานเขตราชเทวี
สารานุกรมประเทศไทย ส่วนหนึ่งของสารานุกรมประเทศไทย

เขตราชเทวี เป็น 1 ใน 50 เขตการปกครองของกรุงเทพมหานคร อยู่ในกลุ่มเขตกรุงเทพกลาง สภาพโดยทั่วไปเป็นแหล่งการค้า การบริการ และแหล่งที่อยู่อาศัยหนาแน่นมาก

ที่ตั้งและอาณาเขต[แก้]

ตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกของฝั่งพระนคร มีอาณาเขตติดต่อกับพื้นที่การปกครองต่าง ๆ เรียงตามเข็มนาฬิกา ดังนี้

ที่มาของชื่อเขต[แก้]

สมเด็จพระราชปิตุจฉาเจ้าสุขุมาลมารศรี พระอัครราชเทวี

ชื่อเขตตั้งตามสี่แยกราชเทวีซึ่งเป็นจุดตัดระหว่างถนนพญาไทกับถนนเพชรบุรี โดยมาจากชื่อ สะพานพระราชเทวี ซึ่งข้ามคลองประแจจีน (ปัจจุบันถูกถมไปแล้ว) บนถนนพญาไท ก่อนเข้าถนนเพชรบุรี

โดยคำว่า "พระราชเทวี" ตั้งตามพระนาม พระนางเจ้าสุขุมาลมารศรี พระราชเทวีในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (พระยศในขณะนั้น; พระยศต่อมาคือ สมเด็จพระปิตุจฉาเจ้าสุขุมาลมารศรี พระอัครราชเทวี)

ประวัติศาสตร์[แก้]

พื้นที่เขตราชเทวีเดิมมีฐานะเป็นตำบล 4 ตำบล ได้แก่ ตำบลทุ่งพญาไท ตำบลถนนพญาไท ตำบลถนนเพชรบุรี และตำบลมักกะสัน ซึ่งเกิดจากการยุบรวมตำบลเล็ก ๆ เข้าด้วยกัน ขึ้นอยู่กับอำเภอดุสิต และต่อมาในปี พ.ศ. 2509 จึงได้ย้ายมาขึ้นกับอำเภอพญาไท

เมื่อปี พ.ศ. 2515 ได้มีประกาศคณะปฏิวัติจัดตั้งกรุงเทพมหานครขึ้นแทนที่นครหลวงกรุงเทพธนบุรีซึ่งเกิดจากการรวมกันของจังหวัดพระนครและจังหวัดธนบุรี อำเภอพญาไทเปลี่ยนฐานะเป็นเขตพญาไท ตำบลต่าง ๆ ในท้องที่จึงมีฐานะเป็นแขวง

ต่อมาในท้องที่เขตพญาไทมีความเจริญและมีผู้คนหนาแน่นขึ้น เพื่อประสิทธิภาพในการปกครอง การบริหารราชการ และการอำนวยความสะดวกแก่ประชาชน ในวันที่ 6 พฤศจิกายน พ.ศ. 2532 กระทรวงมหาดไทยจึงมีประกาศให้แบ่งพื้นที่ 4 แขวงทางทิศใต้ของเขตพญาไทจัดตั้งเป็น เขตราชเทวี จนกระทั่งในปี พ.ศ. 2536 ได้มีการจัดตั้งเขตดินแดงขึ้น โดยนำพื้นที่บางส่วนของแขวงมักกะสันไปรวมด้วย

การแบ่งเขตการปกครอง[แก้]

เขตราชเทวีแบ่งหน่วยการปกครองย่อยออกเป็น 4 แขวง (khwaeng) ได้แก่

อักษรไทย อักษรโรมัน พื้นที่
(ตร.กม.)
จำนวนประชากร
(พฤศจิกายน 2559)
จำนวนบ้าน
(พฤศจิกายน 2559)
ความหนาแน่นประชากร
(พฤศจิกายน 2559)
ทุ่งพญาไท Thung Phaya Thai
2.559
32,007
10,372
12,507.62
ถนนพญาไท Thanon Phaya Thai
1.136
9,053
9,487
7,969.19
ถนนเพชรบุรี Thanon Phetchaburi
1.148
14,867
10,549
12,950.34
มักกะสัน Makkasan
2.283
16,456
15,112
7,208.05
ทั้งหมด
7.126
72,383
45,520
10,157.59

ประชากร[แก้]

สถิติประชากรตามทะเบียนราษฎร
เขตราชเทวี[2]
ปี (พ.ศ.) ประชากร การเพิ่มและการลด
2535 138,583 ไม่ทราบ
2536 111,037 -27,546
2537 109,303 -1,734
2538 163,210 +53,907
2539 133,872 -29,338
2540 109,016 -24,856
2541 108,085 -931
2542 106,728 -1,357
2543 104,816 -1,912
2544 102,997 -1,819
2545 102,663 -334
2546 101,892 -771
2547 103,086 +1,194
2548 99,827 -3,259
2549 98,601 -1,226
2550 97,747 -854
2551 78,147 -19,600
2552 77,078 -1,069
2553 76,233 -845
2554 72,900 -3,333
2555 73,280 +380
2556 73,550 +270
2557 73,790 +240

การคมนาคม[แก้]

ถนนสายสำคัญของเขตราชเทวี ได้แก่

ถนนสายรองลงไป เช่น ถนนนิคมมักกะสัน ซอยสุขุมวิท 3 (นานาเหนือ) ถนนโยธี ถนนรางน้ำ ถนนกำแพงเพชร 5 เป็นต้น

นอกจากนี้ ในพื้นที่เขตยังมี ทางรถไฟสายเหนือ และ ทางรถไฟสายตะวันออก ตัดผ่าน รวมทั้งมีเส้นทางรถไฟฟ้าบีทีเอส รถไฟใต้ดิน และรถไฟฟ้าเชื่อมท่าอากาศยานด้วย

ในส่วนของรถไฟ ในพื้นที่เขตมี สถานีรถไฟมักกะสัน ซึ่งตั้งอยู่บนเส้นทางรถไฟสายตะวันออก ใกล้กับโรงงานรถไฟมักกะสันของ การรถไฟแห่งประเทศไทย ในส่วนของรถไฟฟ้าลอยฟ้าและใต้ดิน มีสถานีรถไฟฟ้าบีทีเอส 3 สถานี ได้แก่ สถานีราชเทวี สถานีพญาไท และสถานีอนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิ กับสถานีรถไฟใต้ดิน ได้แก่ สถานีเพชรบุรี และมีสถานีรถไฟฟ้าเชื่อมท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ 3 สถานี ได้แก่ สถานีมักกะสัน สถานีพญาไท และสถานีราชปรารภ

ส่วนการสัญจรทางน้ำ ในพื้นที่เขตมี คลองแสนแสบ เป็นคลองเขตแดนทางทิศใต้ของเขต ในอดีตท่าเรือที่บริเวณ ประตูน้ำ เป็นแหล่งขนถ่ายสินค้าทางน้ำที่มาทางเรือตามคลองแสนแสบที่เคยคึกคักมาก ในปัจจุบันการสัญจรทางน้ำก็ยังมีอยู่ คือ เรือโดยสารคลองแสนแสบ

อนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิ อันเป็นจุดชุมทางสำคัญที่มีรถประจำทางผ่านหลายสาย และยังเป็นจุดผ่านของรถไฟฟ้าบีทีเอสด้วย ก็ตั้งอยู่ในพื้นที่เขตราชเทวี นอกจากนั้นในบริเวณรอบอนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิยังมีท่ารถตู้จากกรุงเทพฯ ไปยังจังหวัดต่างๆ ด้วย

สถานที่สำคัญ[แก้]

เขตราชเทวีเป็นที่ตั้งของย่านที่ทำการรัฐบาล ย่านธุรกิจการค้าและการท่องเที่ยว สถานที่สำคัญทางประวัติศาสตร์และวัฒนธรรม และย่านสถานศึกษาที่สำคัญ นอกจากนั้นยังเป็นศูนย์กลางคมนาคม มีประชากรอาศัยในเขตนี้ค่อนข้างหนาแน่นและยังมีชุมชนที่มีเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมพิเศษเฉพาะด้วย

สถานที่สำคัญที่กล่าวถึงในคำขวัญของเขตคือ

  • พระราชวังพญาไท ซึ่งเป็นที่มาของชื่อ เขตพญาไท หรืออำเภอพญาไทเดิม ก่อนหน้าที่จะมีการปรับปรุงอาณาเขตของเขตพญาไทใหม่ จนทำให้พื้นที่พระราชวังพญาไทกลายมาเป็นอยู่ในเขตราชเทวี และปัจจุบันเป็นส่วนหนึ่งของวิทยาลัยแพทยศาสตร์พระมงกุฎเกล้า
  • อนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิ สร้างขึ้นเป็นที่ระลึกถึงทหารบก ทหารเรือ ทหารอากาศ ตำรวจ และเจ้าหน้าที่พลเรือนที่มีส่วนร่วมต่อสู้เพื่อปกป้องอธิปไตยของประเทศในยามสงคราม ตั้งอยู่ ณ บริเวณที่เคยเป็นสี่แยกระหว่างถนนราชวิถีกับถนนพหลโยธิน ซึ่งในอดีตเรียกว่า สี่แยกสนามเป้า
  • พิพิธภัณฑ์วังสวนผักกาด บนถนนศรีอยุธยา
  • อาคารใบหยก 1 ซึ่งเคยเป็นอาคารที่สูงที่สุดในประเทศไทย และอาคารใบหยก 2 ซึ่งครองอันดับอาคารที่สูงที่สุดในประเทศไทยอยู่ในปัจจุบันนี้ ทั้งสองอาคารอยู่ในบริเวณย่านประตูน้ำ
  • ชุมชนชาวไทยมุสลิมเชื้อสายจามที่บ้านครัว ซึ่งอพยพเข้ามาจากกัมพูชาตั้งแต่สมัยต้นกรุงรัตนโกสินทร์ และมีอุตสาหกรรมในครัวเรือนที่เคยเลืองลือในอดีตคือ การทอผ้าไหม ในช่วงหลังสงครามโลกครั้งที่สอง นาย จิม ทอมป์สัน นักธุรกิจชาวอเมริกันได้ฟื้นฟูการทอผ้าไหมไทยที่ขณะนั้นกำลังซบเซา และนำผ้าไหมไทยออกไปเผยแพร่ในระดับโลกจนกลายเป็นผลิตภัณฑ์ที่มีชื่อเสียงยิ่งของประเทศไทย โดยได้ร่วมมือกับช่างทอผ้าไหมในชุมชนบ้านครัวนี้

สถานที่ราชการและรัฐวิสาหกิจ[แก้]

สถานพยาบาล[แก้]

  • โรงพยาบาลรามาธิบดี
  • โรงพยาบาลราชวิถี
  • โรงพยาบาลพระมงกุฎเกล้า
  • โรงพยาบาลเวชศาสตร์เขตร้อน
  • โรงพยาบาลเด็ก
  • สถาบันโรคผิวหนัง
  • โรงพยาบาลสงฆ์
  • โรงพยาบาลพญาไท 1
  • โรงพยาบาลเดชา
  • โรงพยาบาลราชเวช
  • โรงพยาบาลบุรฉัตรไชยากร
  • โรงพยาบาลทันตกรรม คณะทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล
  • สถาบันประสาทวิทยา
  • สถาบันมะเร็งแห่งชาติ

อ้างอิง[แก้]

  1. สำนักบริหารการทะเบียน กรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย,กองปกครองและทะเบียน สำนักปลัดกรุงเทพมหานคร. สถิติประชากรและบ้าน - จำนวนประชากรแยกรายอายุ [ออนไลน์] เข้าถึงได้จาก: http://stat.dopa.go.th/stat/statnew/statTDD/. สืบค้น 8 มกราคม 2559.
  2. สำนักบริหารการทะเบียน. กรมการปกครอง. กระทรวงมหาดไทย. "จำนวนประชากรและบ้าน." [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: http://stat.dopa.go.th/xstat/popyear.html 2556. สืบค้น 3 เมษายน 2556.

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]

พิกัดภูมิศาสตร์: 13°45′32″N 100°32′02″E / 13.759°N 100.534°E / 13.759; 100.534