สถานีกรุงเทพ

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
(เปลี่ยนทางจาก สถานีรถไฟกรุงเทพ)
ไปยังการนำทาง ไปยังการค้นหา
บทความนี้เกี่ยวกับสถานีรถไฟกรุงเทพ สำหรับสถานีรถไฟฟ้ามหานคร ดูที่ สถานีหัวลำโพง
สถานีรถไฟกรุงเทพ
หัวลำโพง.JPG
ข้อมูลสถานี
ที่ตั้งถนนรองเมือง แขวงรองเมือง เขตปทุมวัน กรุงเทพมหานคร
พิกัด13°44′24″N 100°31′05″E / 13.73999°N 100.518143°E / 13.73999; 100.518143
เส้นทาง รฟท. เหนือ 
 รฟท. ตะวันออกเฉียงเหนือ 
 รฟท. ตะวันออก 
 รฟท. ใต้ 
เชื่อมต่อ สายเฉลิมรัชมงคล 
 สายสีแดงเข้ม 
ชานชาลา12 ชานชาลาราง (ตัวสถานี)
8 ชานชาลาราง (โรงรถดีเซลราง)
ระบบอาณัติสัญญาณไฟสีสองท่า
ข้อมูลอื่น ๆ
เปิดใช้งาน25 มิถุนายน พ.ศ. 2459
รหัส1001
เจ้าของไทย การรถไฟแห่งประเทศไทย
ปริมาณการเดินทาง
ผู้โดยสาร60,000+ คนต่อวัน
เส้นทาง
สถานีก่อนหน้า ขบวนรถไฟ สถานีต่อไป
สถานีปลายทาง    รฟท. ตะวันออก    ป้ายหยุดรถไฟอุรุพงษ์
มุ่งหน้า สถานีด่านพรมแดนบ้านคลองลึก
มุ่งหน้า สถานีบ้านพลูตาหลวง
สถานีปลายทาง    รฟท. ใต้    ป้ายหยุดรถไฟยมราช
มุ่งหน้า สถานีสุราษฎร์ธานี
มุ่งหน้า สถานีหาดใหญ่
มุ่งหน้า สถานีปาดังเบซาร์
มุ่งหน้า สถานีสุไหงโก-ลก
สถานีปลายทาง    รฟท. ตะวันออกเฉียงเหนือ    ป้ายหยุดรถไฟยมราช
มุ่งหน้า สถานีหนองคาย
มุ่งหน้า สถานีอุบลราชธานี
สถานีปลายทาง    รฟท. เหนือ    ป้ายหยุดรถไฟยมราช
มุ่งหน้า สถานีเชียงใหม่
สถานียศเส
มุ่งหน้า สถานีบ้านภาชี
   สายสีแดงเข้ม    สถานีคลองสาน
มุ่งหน้า สถานีปากท่อ
สถานีวัดมังกร
มุ่งหน้า สถานีหลักสอง
   สายเฉลิมรัชมงคล 
เชื่อมต่อที่ สถานีหัวลำโพง
  สถานีสามย่าน
มุ่งหน้า สถานีท่าพระ
ภายในสถานีรถไฟกรุงเทพ บริเวณจุดจำหน่ายตั๋ว
ภายในสถานีรถไฟกรุงเทพ บริเวณชานชาลา
ภายในสถานีรถไฟกรุงเทพ บริเวณที่นั่งพักคอยและร้านค้าเช่า

สถานีรถไฟกรุงเทพ เป็นสถานีรถไฟหลักของประเทศไทย และเป็นสถานีที่เก่าแก่ที่สุด เริ่มก่อสร้างขึ้นในปลายรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ในปี พ.ศ. 2453 สร้างเสร็จและเปิดใช้งานเมื่อวันที่ 25 มิถุนายน พ.ศ. 2459 ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ปัจจุบันสามารถเชื่อมต่อกับรถไฟฟ้ามหานคร สายเฉลิมรัชมงคล ได้บริเวณถนนพระรามที่ 4 โดยมีรูปแบบของทางเชื่อมต่อทางสถาปัตยกรรมที่กลมกลืนกับรถไฟฟ้ามหานคร

สถานีกรุงเทพก่อสร้างในลักษณะโดมสไตล์อิตาเลียนผสมกับศิลปะแบบเรอเนสซองซ์ คล้ายกับสถานีรถไฟแฟรงก์เฟิร์ตในประเทศเยอรมนี ประดับด้วยหินอ่อนและเพดานมีการสลักลายนูนต่าง ๆ เป็นหลัก โดยมีนาฬิกาขนาดใหญ่รัศมี 80 เซนติเมตร ตั้งอยู่กลางสถานีรถไฟเป็นสัญลักษณ์แห่งหนึ่ง

สถานีกรุงเทพมีรถไฟประมาณ 200 ขบวนต่อวัน โดยมีผู้โดยสารที่มาใช้บริการที่สถานีกรุงเทพหลายหมื่นคน (ข้อมูลในปี พ.ศ. 2561) และโดยเฉพาะช่วงวันสำคัญและวันหยุดเนื่องในเทศกาลต่าง ๆ ของไทย เช่น วันขึ้นปีใหม่ วันสงกรานต์ จะมีผู้โดยสารเป็นจำนวนมาก

ประวัติ[แก้]

กรุงเทพ
Bangkok
กิโลเมตรที่ 0.00
ยมราช
Yommarat
+2.17 กม.
ดูเพิ่ม : รายชื่อสถานีรถไฟ ย่านชานเมือง

สถานีนี้เริ่มสร้างในรัชสมัยรัชกาลที่ 5 ในปี พ.ศ. 2453 สร้างเสร็จและเริ่มใช้งาน วันที่ 25 มิถุนายน พ.ศ. 2459 ในรัชสมัยรัชกาลที่ 6 สถานีรถไฟกรุงเทพ เดิมเป็นสถานีที่ให้บริการทั้งด้านการขนส่งสินค้า และขนส่งมวลชน ต่อมาการขยายตัวในด้านการโดยสารและขนส่งสินค้ามีมากขึ้น แต่ด้วยพื้นที่อันจำกัดเพียง 120 ไร่ จึงทำให้ต้องย้ายกิจการขนส่งสินค้าไปอยู่ที่ย่านสินค้าพหลโยธิน ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2503 และทำการปรับปรุงสถานีรถไฟกรุงเทพให้เป็นสถานีรถไฟสำหรับบริการด้านขนส่ง มวลชนเพียงอย่างเดียว เพื่อสามารถรองรับผู้โดยสารจากทั่วทุกสารทิศของประเทศ

ตัวสถานีแบ่งเป็นสองส่วนหลัก ได้แก่ อาคารมุขหน้า มีลักษณะเหมือนระเบียงยาว และอาคารโถงสถานีเป็นอาคารหลังคาโค้งขนาดใหญ่ ซึ่งเป็นสถาปัตยกรรมแบบคลาสสิก คือ เป็นงานเลียนแบบสถาปัตยกรรมโบราณของกรีก - โรมัน จุดเด่นของสถานีหัวลำโพงอีกอย่างหนึ่งคือ กระจกสีที่ช่องระบายอากาศ ทั้งด้านหน้าและด้านหลังซึ่งประดับไว้อย่างผสมผสานกลมกลืนกับตัวอาคาร เช่นเดียวกับนาฬิกาบอกเวลาซึ่งติดตั้งไว้กลางส่วนโค้งของอาคารด้านในและด้าน นอก โดยเป็นนาฬิกาที่สั่งทำขึ้นพิเศษเป็นการเฉพาะ ไม่ระบุชื่อบริษัทผู้ผลิตเหมือนนาฬิกาทั่ว ๆ ไป

บริเวณที่พักผู้โดยสารเป็นห้องโถงชั้นครึ่ง ชั้นล่างซึ่งมีที่นั่งจำนวนมาก มีร้านค้าหลากหลาย ได้แก่ ร้านอาหาร ขนม เครื่องดื่ม ผลไม้ ขนมปัง ไอศกรีม หนังสือ ร้านขายยา ฯลฯ ก่อนถึงห้องจำหน่ายตั๋วล่วงหน้ายังมีห้องละหมาดอีกด้วย เหนือห้องประชาสัมพันธ์มีจอภาพขนาด 300 นิ้ว ควบคุมด้วยระบบดอลบีดิจิตอล ฉายเรื่องราวเกี่ยวกับการรถไฟ ส่วนชั้นลอย มีที่นั่งไม่มากนัก มีบริษัททัวร์ บริษัทรับจองโรงแรมและตั๋วเครื่องบิน บริการแลกเปลี่ยนเงินตรา และร้านกาแฟ

ที่ผนังด้านซ้ายและขวาของสถานีกรุงเทพมีภาพเขียนสีน้ำ เป็นภาพสถานที่ท่องเที่ยวที่สำคัญๆ ของประเทศ อาทิ พระบรมมหาราชวัง ตลาดน้ำ เขาวัง ภูกระดึง หาดสมิหลา ฯลฯ นอกจากนี้ที่ด้านหน้าสถานีมีสวนหย่อมและน้ำพุสำหรับประชาชน โดยข้าราชการรถไฟได้รวบรวมทุนทรัพย์จัดสร้างอนุสาวรีย์น้อมเกล้าฯ อุทิศส่วนกุศลถวายแด่พระพุทธเจ้าหลวง อนุสาวรีย์ที่ว่านี้เป็นรูป “ช้างสามเศียร” มีพระบรมรูปของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว แกะสลักเป็นภาพนูนสูงประดิษฐานอยู่ด้านบน

กิจการรถไฟในปัจจุบัน มีเส้นทางที่ออกจากสถานีหัวลำโพง จำนวน 4 สาย ได้แก่

สถานีรถไฟกรุงเทพในปัจจุบัน มีสถานีหัวลำโพง ในเส้นทางของรถไฟฟ้ามหานคร สายเฉลิมรัชมงคล ให้บริการอยู่ภายในชั้นใต้ดินของสถานีรถไฟ

แผนผังสถานี[แก้]

G
ชานชาลารถไฟทางไกล
ชานชาลา 14
ชานชาลาเกาะกลาง
ชานชาลา 13
ชานชาลา 12
ชานชาลาเกาะกลาง
ชานชาลา 11
ชานชาลา 10
ชานชาลาเกาะกลาง
ชานชาลา 9
ชานชาลา 8
ชานชาลาเกาะกลาง
ชานชาลา 7
ชานชาลา 6
ชานชาลาเกาะกลาง
ชานชาลา 5
ชานชาลา 4
ชานชาลาเกาะกลาง
ชานชาลา 3
ชานชาลา 2
ชานชาลาเกาะกลาง
ชานชาลา 1
G
ชั้นขายบัตรโดยสาร
ชั้นขายบัตรโดยสาร โถงพักคอยและรับผู้โดยสาร, ห้องขายบัตรโดยสาร, เครื่องขายบัตรโดยสาร, ร้านค้า, ทางออก
B1-B2
ส่วนของสถานีรถไฟฟ้ามหานคร
ชั้นขายบัตรโดยสาร ทางเดินเชื่อมไปยัง สถานีหัวลำโพง (รถไฟฟ้ามหานคร), ชั้นขายบัตรโดยสาร (รถไฟฟ้ามหานคร), ชานชาลาสถานี

อุบัติเหตุ[แก้]

โครงการในอนาคต[แก้]

เมื่อสถานีกลางบางซื่อเปิดใช้งานในเดือนมกราคม พ.ศ. 2564 ซึ่งจะเป็นสถานีรถไฟที่ใหญ่ที่สุดในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ส่งผลให้สถานีกรุงเทพจะต้องลดสถานะจากสถานีรถไฟที่ใหญ่ที่สุดในประเทศไทย เป็นสถานีรองลงมาจากสถานีกลางบางซื่อ ซึ่งในอนาคตสถานีกรุงเทพจะเป็นสถานีปลายทางของรถไฟฟ้าสายสีแดงเข้มช่วง บางซื่อ-หัวลำโพง , รถไฟฟ้าสายสีแดงอ่อนช่วงบางซื่อ-หัวหมาก และจะพัฒนาพื้นที่เป็นพิพิธภัณฑ์รถไฟไทยและศูนย์การเรียนรู้

โดยในช่วงแรกที่สถานีกลางบางซื่อเปิดใช้ จะมีเพียงรถไฟทางไกลบางขบวนเท่านั้นที่สามารถขึ้นไปใช้ได้ เช่น ขบวนรถนั่งและนอนปรับอากาศรุ่น JR-West Blue train (บนท.ป.JR) ที่ปรับปรุงใหม่ซึ่งจะพ่วงกับรถไฟฟ้ากำลังปรับอากาศ (บฟก.ป.Power Car) , ขบวนรถนั่งและนอนปรับอากาศรุ่น CNR ชุด 115 คันซึ่งมีห้องน้ำเป็นระบบปิดและมีรถไฟฟ้ากำลังปรับอากาศ (บฟก.ป.Power Car) อยู่ในริ้วขบวน ส่วนรถไฟทางไกลขบวนอื่นๆจะยังคงใช้สถานีกรุงเทพต่อไปจนกว่าจะปรับปรุงห้องน้ำในตู้โดยสารเป็นระบบปิดจนเสร็จสิ้นแล้ว จึงจะทยอยไปรวมที่สถานีกลางบางซื่อต่อไป

สมุดภาพ[แก้]

อ้างอิง[แก้]

  • กรมรถไฟหลวง, รายงานกองบัญชาการครั้งที่ 20 กล่าวด้วยการเดินรถไฟหลวงทางขนาดใหญ่ในกรุงสยามประจำพระพุทธศักราช 2459 (ปีคฤศต์ศักราช 1916-17), โรงพิมพ์กรมรถไฟ, พระนคร, พ.ศ. 2460 (เก็บรักษาที่หอจดหมายเหตุแห่งชาติ)
  • กรมรถไฟหลวง,งานฉลองรถไฟหลวง 50 ปี, โรงพิมพ์กรมรถไฟ, พระนคร, พ.ศ. 2490
  • ประวัติสถานีรถไฟกรุงเทพ (หัวลำโพง) จากการรถไฟแห่งประเทศไทย
  • ประวัติสถานีรถไฟกรุงเทพ ฝ่ายการช่างโยธา การรถไฟแห่งประเทศไทย

ดูเพิ่ม[แก้]

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]

พิกัดภูมิศาสตร์: 13°44′24″N 100°31′05″E / 13.73999°N 100.518143°E / 13.73999; 100.518143

สถานีใกล้เคียง[แก้]

สถานีก่อนหน้า ขบวนรถไฟ สถานีต่อไป
สถานีปลายทาง    รฟท. ตะวันออก    ป้ายหยุดรถไฟอุรุพงษ์
มุ่งหน้า สถานีด่านพรมแดนบ้านคลองลึก
มุ่งหน้า สถานีบ้านพลูตาหลวง
สถานีปลายทาง    รฟท. ใต้    ป้ายหยุดรถไฟยมราช
มุ่งหน้า สถานีสุราษฎร์ธานี
มุ่งหน้า สถานีหาดใหญ่
มุ่งหน้า สถานีปาดังเบซาร์
มุ่งหน้า สถานีสุไหงโก-ลก
สถานีปลายทาง    รฟท. ตะวันออกเฉียงเหนือ    ป้ายหยุดรถไฟยมราช
มุ่งหน้า สถานีหนองคาย
มุ่งหน้า สถานีอุบลราชธานี
สถานีปลายทาง    รฟท. เหนือ    ป้ายหยุดรถไฟยมราช
มุ่งหน้า สถานีเชียงใหม่
สถานียศเส
มุ่งหน้า สถานีบ้านภาชี
   สายสีแดงเข้ม    สถานีคลองสาน
มุ่งหน้า สถานีปากท่อ
สถานีวัดมังกร
มุ่งหน้า สถานีหลักสอง
   สายเฉลิมรัชมงคล 
เชื่อมต่อที่ สถานีหัวลำโพง
  สถานีสามย่าน
มุ่งหน้า สถานีเตาปูน