สถานเสาวภา

สถานเสาวภา
	ตราสัญลักษณ์
	อาคารสถานเสาวภา
ตั้งชื่อตาม	สมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง
ก่อนหน้า	ปาสตุระสภา กระทรวงมหาดไทย; (26 เมษายน พ.ศ. 2456); สถานปาสเตอร์; (สิงหาคม พ.ศ. 2460);
ก่อตั้ง	7 ธันวาคม พ.ศ. 2465; 103 ปีก่อน
สํานักงานใหญ่	1871 ถนนพระราม 4 เขตปทุมวัน แขวงปทุมวัน กรุงเทพมหานคร 10330
องค์กรแม่	สภากาชาดไทย
เว็บไซต์	www.saovabha.org

สถานเสาวภา เป็นสถานที่ผลิตวัคซีนและเซรุ่มสำหรับป้องกันและรักษาโรคไข้ทรพิษ พิษสุนัขบ้า และพิษงู ที่ตั้งอาคารเป็นส่วนหนึ่งของสภากาชาดไทย ตั้งชื่อตามพระนามเดิมของสมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง คือ สมเด็จพระนางเจ้าเสาวภาผ่องศรี พระบรมราชินีนาถ^[1]

ประวัติ

พ.ศ. 2454 หม่อมเจ้าบันลุศิริศานต์ ดิศกุล พระธิดาในสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ ได้ถูกสุนัขบ้ากัด จึงจะส่งพระราชธิดาไปรักษาที่ไซ่ง่อน แต่คลาดเวลาเรือออกเดินทาง จึงจัดการรักษาตามแผนโบราณ มีอาการแสดงของโรคพิษสุนัขบ้าและพระอาการกำเริบจนถึงสิ้นชีพิตักษัย นายแพทย์ชาวฝรั่งเศสซึ่งเป็นมิตรคนหนึ่งของสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ ได้แนะนำพระองค์เกี่ยวกับการจัดตั้งสถานปาสเตอร์ เพื่อผลิตยารักษาและป้องกันโรคพิษสุนัขบ้า ซึ่งพระองค์ทรงเห็นด้วย เพราะทรงเคยเห็นกิจการของสถาบันปาสเตอร์ที่กรุงปารีส ประเทศฝรั่งเศส จึงกราบบังคมทูลพระกรุณาขอพระราชทานพระบรมราชานุญาตพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวจัดตั้งสถาบันปาสเตอร์ โดยอาศัยเงินอุดหนุนที่ได้รับพระราชทานเป็นปฐมฤกษ์จากสมเด็จพระราชชนนีพันปีหลวงส่วนหนึ่งกับเงินที่ประชาชนร่วมใจกันบริจาคให้อีกส่วนหนึ่ง

เริ่มแรกจัดตั้งสถานปาสเตอร์ขึ้นที่ตึกของกระทรวงมหาดไทยริมโรงเลี้ยงเด็ก ถนนบำรุงเมือง เมื่อ พ.ศ. 2456 (ในเวลานั้นเรียกว่า ปาสตุระสภา) จนได้โอนมาอยู่ในความดูแลของกองวิทยาศาสตร์ สภากาชาดสยาม ใน พ.ศ. 2460 ในสถานที่เดิม ต่อมาได้ย้ายที่ทำการใหม่มายังสถานเสาวภาในปัจจุบัน ตั้งแต่ พ.ศ. 2465^[2]