ข้ามไปเนื้อหา

กรมการขนส่งทางราง

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
กรมการขนส่งทางราง
Department of Rail Transport
ตราสัญลักษณ์ของกรม
ภาพรวมกรม
ก่อตั้ง15 เมษายน พ.ศ. 2562; 6 ปีก่อน (2562-04-15)
กรมก่อนหน้า
ประเภทส่วนราชการ
เขตอำนาจทั่วราชอาณาจักร
สำนักงานใหญ่เลขที่ 514/1 ชั้น 4-5 อาคาร ณ ถลาง ถนนหลานหลวง แขวงสี่แยกมหานาค เขตดุสิต กรุงเทพมหานคร 10300
บุคลากร115 คน (พ.ศ. 2565)
งบประมาณต่อปี
  • 137,722,000 บาท
  • (ปีงบประมาณ 2569)[a]
ฝ่ายบริหารกรม
  • พิเชฐ คุณาธรรมรักษ์, อธิบดี
  • อธิภู จิตรานุเคราะห์, รองอธิบดี
ต้นสังกัดกรมกระทรวงคมนาคม
เว็บไซต์เว็บไซต์ของกรม

กรมการขนส่งทางราง (อังกฤษ: Department of Rail Transport) เป็นส่วนราชการในสังกัดกระทรวงคมนาคม จัดตั้งขึ้นตาม พระราชบัญญัติปรับปรุงกระทรวง ทบวง กรม (ฉบับที่ 18) พ.ศ. 2562 เมื่อวันจันทร์ที่ 15 เมษายน พ.ศ. 2562[1] โดยยกฐานะขึ้นมาจากสำนักงานโครงการพัฒนาระบบราง ในสำนักงานนโยบายและแผนการขนส่งและจราจร กรมการขนส่งทางรางมีหน้าที่กำกับดูแลระบบขนส่งทางรางทั่วประเทศให้เป็นมาตรฐานเดียวกัน รวมถึงการเสนอแนะนโยบาย ยุทธศาสตร์ และแผนงานการกำกับดูแลกิจการขนส่งทางรางให้เป็นมาตรฐาน อีกทั้งการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานการขนส่งทางรางของประเทศให้สามารถแข่งขันและเชื่อมต่อการขนส่งรูปแบบอื่นและประเทศเพื่อนบ้านได้

ประวัติ

[แก้]

กรมการขนส่งทางรางจัดตั้งขึ้นตาม พระราชบัญญัติปรับปรุงกระทรวง ทบวง กรม (ฉบับที่ 18) พ.ศ. 2562 ที่ได้ประกาศลงในราชกิจจานุเบกษา เล่ม 136 ตอน 49 หน้า 9 เมื่อวันอาทิตย์ที่ 14 เมษายน พ.ศ. 2562 ซึ่งมีผลบังคับใช้ในวันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษา (คือวันที่ 15 เมษายน พ.ศ. 2562) โดยได้ยกฐานะและโอนกิจการ สิทธิ หนี้สิน และภาระผูกพัน รวมถึงข้าราชการและพนักงานลูกจ้างของสำนักงานโครงการพัฒนาระบบราง สำนักงานนโยบายและแผนการขนส่งและจราจร กระทรวงคมนาคม ออกมาจัดตั้งเป็นกรมการขนส่งทางราง[1] โดยในวาระเริ่มแรกนั้น ทางกรมใช้ชั้น 3 อาคารสำนักงานนโยบายและแผนการขนส่งและจราจร เป็นที่ทำการชั่วคราว[2]

จากนั้นในการประชุมคณะรัฐมนตรีเมื่อวันอังคารที่ 21 พฤษภาคม พ.ศ. 2562 ที่ประชุมมีมติเห็นชอบให้ สราวุธ ทรงศิวิไล ผู้อำนวยการสำนักงานนโยบายและแผนการขนส่งและจราจร ดำรงตำแหน่งอธิบดีกรมการขนส่งทางรางคนแรก และในวันเดียวกัน ชัยวัฒน์ ทองคำคูณ ปลัดกระทรวงคมนาคม และอดีตผู้อำนวยการ สนข. ได้ลงนามในคำสั่งโอนย้าย สรพงศ์ ไพฑูรย์พงษ์ ผู้ช่วยปลัดกระทรวงคมนาคม ให้มาดำรงตำแหน่งรองอธิบดีกรมการขนส่งทางราง[3] ต่อมาเมื่อวันที่ 9 มิถุนายน พ.ศ. 2562 พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้แต่งตั้งสราวุธ ทรงศิวิไล ให้ดำรงตำแหน่งอธิบดีกรมการขนส่งทางรางอย่างเป็นทางการ[4]

หน้าที่

[แก้]

กรมการขนส่งทางรางมีหน้าที่จัดทำข้อเสนอแนะเชิงนโยบาย ยุทธศาสตร์ และแผนการพัฒนาการขนส่งทางรางของประเทศ, กำหนดและกำกับดูแลผู้ประกอบการให้ดำเนินการตามมาตรฐานการขนส่งทางราง ความปลอดภัย การบำรุงทาง การประกอบกิจการ ผู้ประจำหน้าที่, ดูแลการใช้ประโยชน์โครงสร้างพื้นฐานการขนส่งทางราง, พัฒนานวัตกรรมการขนส่งทางราง, ประสานงานด้านการขนส่งทางรางกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง และหน้าที่อื่น ๆ

การแบ่งส่วนราชการ

[แก้]

กรมการขนส่งทางรางแบ่งส่วนราชการออกเป็น 5 ส่วนดังต่อไปนี้[5]

  1. สำนักงานเลขานุการกรม
  2. กองกฎหมาย
  3. กองกำกับกิจการขนส่งทางราง
  4. กองมาตรฐานความปลอดภัยและบำรุงทาง
  5. กองยุทธศาสตร์และแผนงาน

รายนามอธิบดี

[แก้]
ลำดับภาพชื่อดำรงตำแหน่งหมายเหตุ
1 นายสราวุธ ทรงศิวิไล 9 มิถุนายน พ.ศ. 2562 - 30 กันยายน พ.ศ. 2562
2 นายสรพงศ์ ไพฑูรย์พงศ์ 18 มกราคม พ.ศ. 2563[6]- 30 กันยายน พ.ศ. 2563 รักษาราชการแทน ตั้งแต่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2563 - 14 ธันวาคม พ.ศ. 2563
3 นายกิตติพันธ์ ปานจันทร์ 9 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2564[7]-30 กันยายน พ.ศ. 2564 รักษาราชการแทน ตั้งแต่ 15 ธันวาคม พ.ศ. 2563 - 8 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2564
4 นายสรพงศ์ ไพฑูรย์พงศ์ - รักษาราชการแทน ตั้งแต่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2564[8] - 20 พฤษภาคม พ.ศ. 2565
5 ดร.พิเชฐ คุณาธรรมรักษ์ 21 พฤษภาคม พ.ศ. 2565 - ตั้งแต่วันที่ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมแต่งตั้ง[9]

พระราชบัญญัติการขนส่งทางราง

[แก้]
พระราชบัญญัติการขนส่งทางราง
ผู้พิจารณา
ผู้ลงนามพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว
วันลงนาม27 ธันวาคม พ.ศ. 2568
ผู้ลงนามรับรองอนุทิน ชาญวีรกูล
วันประกาศ27 ธันวาคม พ.ศ. 2568
วันเริ่มใช้26 มีนาคม พ.ศ. 2569
การร่าง
ชื่อร่างร่างพระราชบัญญัติการขนส่งทางราง พ.ศ. ....
ผู้เสนอ
การยกร่างในชั้นสภาล่าง
วาระที่หนึ่ง30 ตุลาคม พ.ศ. 2567
วาระที่สอง20 สิงหาคม พ.ศ. 2568
วาระที่สาม20 สิงหาคม พ.ศ. 2568
การยกร่างในชั้นสภาสูง
วาระที่หนึ่ง25 สิงหาคม พ.ศ. 2568
วาระที่สอง16 ตุลาคม พ.ศ. 2568
วาระที่สาม16 ตุลาคม พ.ศ. 2568
สถานะ: ยังใช้บังคับ

พระราชบัญญัติการขนส่งทางราง เป็นพระราชบัญญัติของไทยที่มีวัตถุประสงค์ในการจัดระเบียบกิจการการขนส่งทางรางให้มีประสิทธิภาพและมีความปลอดภัย

บทบัญญัติ

[แก้]

พระราชบัญญัติการขนส่งทางรางมุ่งพัฒนาระบบการขนส่งทางรางของประเทศไทยให้ทันสมัย ปลอดภัย และมีประสิทธิภาพ โดยกำหนดบทบาทและหน้าที่ของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ส่งเสริมการลงทุนภาคเอกชน พัฒนาโครงสร้างพื้นฐานและเทคโนโลยี กำหนดมาตรฐานด้านความปลอดภัยและคุณภาพการให้บริการ และส่งเสริมการเชื่อมโยงระบบรางกับการขนส่งอื่น ๆ เพื่อเพิ่มความสะดวกในการเดินทางและขนส่งสินค้า ตลอดจนสนับสนุนเศรษฐกิจและสังคมในระยะยาว

การพิจารณา

[แก้]

คณะรัฐมนตรีได้เสนอร่างพระราชบัญญัติการขนส่งทางรางเข้าสู่การพิจารณาของสภาผู้แทนราษฎร พร้อมกับร่างพระราชบัญญัติในทำนองเดียวกันที่เสนอมาประกบอีก 2 ฉบับ[10] โดยสภาผู้แทนราษฎรมีมติรับหลักการทั้ง 3 ฉบับโดยใช้ร่างของคณะรัฐมนตรีเป็นร่างหลัก[11][12] ก่อนจะมีมติเห็นชอบร่างที่คณะกรรมการวิสามัญพิจารณาแล้ว[13]

ต่อมาวุฒิสภามีมติรับหลักการร่างพระราชบัญญัติการขนส่งทางราง พร้อมกับตั้งคณะกรรมาธิการวิสามัญจำนวน 21 คน[14] ก่อนจะมีมติเห็นชอบร่างที่คณะกรรมการวิสามัญพิจารณาแล้ว และส่งร่างกลับคืนสภาผู้แทนราษฎรเพื่อให้นายกรัฐมนตรีนำขึ้นทูลเกล้าฯ ให้ทรงลงพระปรมาภิไธยเพื่อประกาศใช้เป็นกฎหมายต่อไป โดยคาดว่าจะมีผลใช้บังคับในปี พ.ศ. 2569[15]

ประกาศใช้

[แก้]

ต่อมาในวันที่ 27 ธันวาคม พ.ศ. 2568 ราชกิจจานุเบกษาได้เผยแพร่ พระราชบัญญัติการขนส่งทางราง พ.ศ. 2568 โดยให้มีผลบังคับใช้ในอีก 90 วันนับแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษา[16]

อ้างอิง

[แก้]
  1. 1 2 พระราชบัญญัติปรับปรุงกระทรวง ทบวง กรม (ฉบับที่ ๑๘) พ.ศ. ๒๕๖๒
  2. ฐานเศรษฐกิจ (22 เมษายน 2019). "จับตา!ตั้ง'อธิบดีกรมราง'คนแรก". www.thansettakij.com. สืบค้นเมื่อ 6 กรกฎาคม 2019.
  3. รัฐบาลไทย (21 พฤษภาคม 2019). "สรุปข่าวการประชุมคณะรัฐมนตรี 21 พฤษภาคม 2019". www.thaigov.go.th. สืบค้นเมื่อ 6 กรกฎาคม 2019.
  4. ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง แต่งตั้งข้าราชการพลเรือนสามัญ (กระทรวงคมนาคม:นายสราวุธ ทรงศิวิไล)
  5. กฎกระทรวงแบ่งส่วนราชการกรมการขนส่งทางราง กระทรวงคมนาคม พ.ศ. ๒๕๖๒
  6. ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง แต่งตั้งข้าราชการพลเรือนสามัญ
  7. ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง แต่งตั้งข้าราชการพลเรือนสามัญ
  8. เซ็นตั้ง “สรพงศ์ ไพฑูรย์พงษ์”รองปลัดคมนาคมนั่งรักษาการอธิบดีกรมราง
  9. ครม.เคาะแต่งตั้ง "พิเชฐ คุณาธรรมรักษ์” เป็นอธิบดีกรมรางคนใหม่
  10. "บันทึกการประชุมสภาผู้แทนราษฎร ชุดที่ 26 ปีที่ 2 ครั้งที่ 32 (สมัยสามัญประจำปีครั้งที่หนึ่ง) วันที่ 16 ตุลาคม พ.ศ. 2567 ณ ห้องประชุมสภาผู้แทนราษฎร อาคารรัฐสภา" (PDF). 142 (31 ง). 18 มีนาคม 2025: 98. {{cite journal}}: Cite journal ต้องการ |journal= (help)
  11. "สภา มีมติเอกฉันท์ 406 เสียง รับหลักการ พ.ร.บ.ขนส่งทางราง". ประชาชาติธุรกิจ. 30 ตุลาคม 2024. สืบค้นเมื่อ 21 สิงหาคม 2025.
  12. "'สภาฯ' รับหลักการ 'ร่าง พ.ร.บ.ขนส่งทางราง' แต่ตีตก 'ร่างกฎหมายระเบียบบริหารท้องถิ่น'". spacebar. 30 ตุลาคม 2024. สืบค้นเมื่อ 21 สิงหาคม 2025.
  13. ""คมนาคม" ยันพร้อม 25 ส.ค.นี้ เปิดลงทะเบียนรับสิทธิรถไฟฟ้า 20 บาทตลอดสาย". เดลินิวส์. 20 สิงหาคม 2025. สืบค้นเมื่อ 21 สิงหาคม 2025.
  14. "สว.รับ หลักการร่าง พรบ.ขนส่งทางราง รองรับรถไฟฟ้า20บาท". ไอเอ็นเอ็น.
  15. "ฉลุย ร่าง พ.ร.บ.การขนส่งทางราง คาดประกาศใช้ปี69". ไทยโพสต์. 17 ตุลาคม 2025. สืบค้นเมื่อ 22 ตุลาคม 2025.
  16. "โปรดเกล้าฯ พ.ร.บ.การขนส่งทางราง พ.ศ. 2568 ตรากฎหมายกำกับคุณภาพระบบราง เปิดทางเอกชนร่วมใช้ราง". ผู้จัดการออนไลน์. 27 ธันวาคม 2025. สืบค้นเมื่อ 28 ธันวาคม 2025.
  1. เป็นงบประมาณทั้งหมดของกรมการขนส่งทางราง ตั้งแต่หมวด 3 และหมวด 5 รายละเอียดดูที่ พระราชบัญญัติงบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569

แหล่งข้อมูลอื่น

[แก้]