วัดปทุมวนารามราชวรวิหาร

วัดปทุมวนารามราชวรวิหาร
วัดปทุมวนารามราชวรวิหาร
	พระอุโบสถพระเจดีย์เเละพระวิหาร วัดปทุมวนารามราชวรวิหาร
ชื่อสามัญ	วัดสระปทุม
ที่ตั้ง	969 ถนนพระรามที่ 1 แขวงปทุมวัน เขตปทุมวัน กรุงเทพมหานคร 10330
ประเภท	พระอารามหลวงชั้นตรี
นิกาย	ธรรมยุติกนิกาย
พระประธาน	หลวงพ่อพระเสริม
พระพุทธรูปสำคัญ	พระไส(พระสายน์) พระแสน
เจ้าอาวาส	พระพรหมวชิรเวที (อมร ญาโณทโย)
เวลาทำการ	07.00 -18.00 น.
จุดสนใจ	พระวิหาร พระอุโบสถ พระเจดีย์วัดปทุมวนาราม เรือนพระศรีมหาโพธิ์ พระบรมราชานุสาวรีย์พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เจดีย์ประดิษฐานพระสรีรางคาร และ ศาลาพระราชศรัทธา
กิจกรรม	ปฏิบัติธรรม บริเวณ สวนป่าพระราชศรัทธา
การถ่ายภาพ	อนุญาตให้ถ่ายภาพได้
เว็บไซต์	วัดปทุมวนาราม ราชวรวิหาร
	สถานีย่อยพระพุทธศาสนา

วัดปทุมวนาราม ราชวรวิหาร เป็นพระอารามหลวงชั้นตรี ชนิดราชวรวิหาร^[1] ตั้งอยู่ที่ ถนนพระรามที่ 1 แขวงปทุมวัน เขตปทุมวัน กรุงเทพมหานคร มีจุดเด่นคือเป็นวัดกลางเมือง ตั้งอยู่ระหว่างศูนย์การค้า 2 แห่ง คือสยามพารากอนและเซ็นทรัลเวิลด์ และเป็นจุดแบ่งระหว่างย่านการค้าใจกลางเมือง 2 แห่ง คือย่านสยาม และย่านราชประสงค์ วัดสถาปนาขึ้นในสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เมื่อปี พ.ศ. 2400 และฉลองพระอารามในปี พ.ศ. 2410

วัดปทุมวนารามราชวรวิหาร มีชื่อเสียงจากป่ากลางเมือง หรือที่เรียกว่า "สวนป่าศาลาพระราชศรัทธา" ที่มีต้นไม้ใหญ่ปกคลุมอย่างหนาแน่น จนแทบไม่เห็นอาคารสูงโดยรอบ เสมือนอยู่ในป่า จึงเป็นสถานที่สำหรับการเจริญธรรมวิปัสสนา นั่งสมาธิ และฟังธรรม^[2] วัดแห่งนี้ยังได้รับรางวัลอนุรักษ์สถาปัตยกรรมดีเด่นจากสมาคมสถาปนิกสยามในพระบรมราชูปถัมภ์ ประจำปี พ.ศ. 2556 อีกด้วย^[3]

ประวัติ

พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงโปรดเกล้าฯ ให้สร้างวัดนี้ขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2400 เพื่ออุทิศถวายสมเด็จพระเทพศิรินทราบรมราชินี โดยโปรดให้สมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาพิไชยญาติ (ทัต บุนนาค) เป็นแม่กอง และพระยาสามภพพ่าย (หนู หงสกุล) เป็นนายงานควบคุมการก่อสร้าง และได้นิมนต์พระสงฆ์คณะลาวจากวัดบวรนิเวศราชวรวิหารมาเป็นเจ้าอาวาส แล้วพระราชทานสมณศักดิ์เจ้าอธิการ (ก่ำ) เป็นพระครูปทุมธรรมธาดา^[4]

การก่อสร้างแล้วเสร็จในปี พ.ศ. 2404 แต่ไม่สามารถจัดงานสมโภชได้เพราะสมเด็จพระเทพศิรินทราบรมราชินีนั้นเสด็จสวรรคต การสมโภชจึงเลื่อนไปเป็นวันที่ 21 ธันวาคม พ.ศ. 2410 เป็นระยะเวลา 5 คืน^[4]

ระหว่างการสลายการชุมนุมที่แยกราชประสงค์ พ.ศ. 2553 วัดปทุมวนารามถูกใช้เป็น "เขตอภัยทาน" เพื่อรับผู้ได้รับบาดเจ็บเข้ามาหลบภัย ในวันที่ 19 พฤษภาคม พ.ศ. 2553 มีผู้ถูกยิงเสียชีวิตภายในวัดปทุมวนาราม 6 ราย ซึ่งต่อมาในปี พ.ศ. 2556 ศาลอาญากรุงเทพใต้ระบุว่าตามประจักษ์พยานและผลชันสูตรการเสียชีวิต ทั้ง 6 รายถึงแก่ความตายเพราะถูกยิงด้วยกระสุนปืนความเร็วสูงจากทหารซึ่งประจำการอยู่บนรางรถไฟฟ้าบีทีเอส บริเวณระหว่างถนนพระรามที่ 1 และหน้าวัดปทุมฯ^[5]^[6]

สิ่งก่อสร้าง

พระวิหารเป็นที่ประดิษฐาน พระเสริม และ พระแสน ซึ่งเป็นพระพุทธรูปเก่าแก่แบบศิลปะล้านช้างเวียงจันทน์ ส่วนพระอุโบสถประดิษฐาน พระสายน์ เป็นพระพุทธรูปหล่อปางมารวิชัยจากเมืองมหาไชยกองแก้ว ประเทศลาว พระพุทธรูปทั้งสามต่างล้วนนำมาประดิษฐานในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว^[7]

เจดีย์ประธานซึ่งเป็นเจดีย์ทรงระฆัง ตั้งอยู่ระหว่างพระวิหารและพระอุโบสถ^[8]

วัดปทุมวนาราม ราชวรวิหาร ยังเป็นตั้งของพระสถูป ที่เป็นที่ประดิษฐานพระบรมอัฐิ พระอัฐิ พระราชสรีรางคาร และชิ้นส่วนแห่งพระสรีระของพระเจ้าอยู่หัวและพระราชวงศ์ในราชสกุลมหิดลหลายพระองค์ เช่น สมเด็จพระศรีสวรินทิราบรมราชเทวี พระพันวัสสาอัยยิกาเจ้า สมเด็จพระมหิตลาธิเบศร อดุลยเดชวิกรม พระบรมราชชนก สมเด็จพระราชปิตุจฉา เจ้าฟ้าวไลยอลงกรณ์ กรมหลวงเพชรบุรีราชสิรินธร พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล พระอัฐมรามาธิบดินทร และสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี^[9]

ลำดับเจ้าอาวาส

ลำดับที่	รายนาม	เริ่มวาระ	สิ้นสุดวาระ
1	พระครูปทุมธรรมธาดา (ก่ำ)	พ.ศ. 2400	พ.ศ.2437
2	พระครูปทุมธรรมธาดา (สิงห์ อคฺคธมฺโม)	พ.ศ. 2437	?
3	พระปัญญาพิศาลเถร (สิงห์)	พ.ศ. 2444	?
4	พระวิสุทธิสารเถร (ผิว)	?	?
5	พระปัญญาพิศาลเถร (หนู ฐิตปญฺโญ)	?	?
6	พระธรรมปาโมกข์ (บุญมั่น มนฺตาสโย)	พ.ศ. 2488	พ.ศ.2522
7	พระราชวรคุณ (สายหยุด ปญฺญาสาโร)	พ.ศ. 2522	พ.ศ.2536
8	พระพรหมวชิรเวที (อมร ญาโณทโย)	พ.ศ. 2536	ปัจจุบัน