สถานีหัวลำโพง (รถไฟฟ้ามหานคร)

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ไปยังการนำทาง ไปยังการค้นหา
บทความนี้เกี่ยวกับสถานีรถไฟฟ้ามหานคร สำหรับสถานีรถไฟ ดูที่ สถานีรถไฟกรุงเทพ
หัวลำโพง
Hua Lamphong
Hua Lampong MRT station.jpg
สถานีหัวลำโพง
ข้อมูลสถานี
เส้นทาง สายเฉลิมรัชมงคล 

รหัสสถานีBL28
ที่ตั้งเขตปทุมวัน
ถนนพระรามที่ 4
แผนที่เว็บไซต์ BEM
ข้อมูลอื่นๆ
วันที่เปิดให้บริการ3 กรกฎาคม 2547
เวลาให้บริการ06.00 - 24.00น.
ผู้ให้บริการบริษัท ทางด่วนและรถไฟฟ้ากรุงเทพ จำกัด (มหาชน)
รูปแบบสถานีใต้ดิน
รูปแบบชานชาลาเกาะกลาง
จำนวนชานชาลา2
ทางออก4
บันไดเลื่อน10
ลิฟต์3
จุดเชื่อมต่อ
รถโดยสารประจำทาง
รถไฟของการรถไฟแห่งประเทศไทย
รถไฟฟ้าชานเมืองสายสีแดงเข้ม (โครงการ)

สถานีหัวลำโพง (อังกฤษ: Hua Lamphong Station, รหัส BL28) เป็นสถานีรถไฟฟ้าใต้ดิน ในเส้นทางรถไฟฟ้ามหานคร สายเฉลิมรัชมงคล ที่ถนนพระรามที่ 4 กรุงเทพมหานคร บริเวณสถานีรถไฟกรุงเทพ (หัวลำโพง) ซึ่งเป็นสถานีรถไฟที่เก่าแก่ที่สุด และเป็นสถานีรถไฟหลักของประเทศไทย เนื่องจากเป็นสถานีปลายทางและเพื่อรำลึกถึงกิจการรถไฟในประเทศไทย จึงใช้สถานีหัวลำโพงเป็นสถานที่ทำพิธีวางศิลาฤกษ์โครงการ และทำพิธีเปิดการเดินรถไฟฟ้ามหานคร สายเฉลิมรัชมงคล นอกจากนี้ยังมีส่วนจัดแสดงนิทรรศการถาวรเกี่ยวกับความเป็นมาของโครงการรถไฟฟ้ามหานครอยู่ภายในสถานี

ที่ตั้ง[แก้]

ถนนพระรามที่ 4 บริเวณแยกหัวลำโพง จุดบรรจบ ถนนพระรามที่ 4, ถนนรองเมือง, ทางขึ้นทางด่วนหัวลำโพง และ ถนนมหาพฤฒาราม ในพื้นที่แขวงรองเมือง เขตปทุมวัน และแขวงมหาพฤฒาราม เขตบางรัก กรุงเทพมหานคร

สำหรับที่ตั้งของสถานีหัวลำโพง นอกจากมีความโดดเด่นจากการเชื่อมต่อกับสถานีรถไฟหัวลำโพง ซึ่งเป็นต้นทางหลักของรถไฟทางไกลทั่วประเทศแล้ว ยังอยู่ใกล้กับย่านธุรกิจการค้าที่สำคัญของชาวไทยเชื้อสายจีน บริเวณสามแยก (ห้าแยกหมอมี), ตลาดน้อย และวงเวียนโอเดียน ที่เป็นจุดเริ่มต้นของถนนเยาวราช หรือ "ไชน่าทาวน์" ของเมืองไทย ทำให้สถานีรถไฟฟ้าหัวลำโพงเป็นอีกหนึ่งสถานี ที่มีบทบาทสำคัญด้านการท่องเที่ยวในกรุงเทพฯ และในขณะนี้ที่ระบบรถไฟฟ้ายังครอบคลุมไปไม่ถึงพื้นที่เมืองเก่าบริเวณเกาะกรุงรัตนโกสินทร์ สถานีหัวลำโพงก็ยังมีความสำคัญต่อการเดินทางของผู้โดยสารในย่านเมืองเก่า เช่น เยาวราช คลองถม พาหุรัด ปากคลองตลาด ซึ่งโดยสารรถประจำทางมาเชื่อมต่อรถไฟฟ้าใต้ดินออกสู่พื้นที่อื่น ๆ ของกรุงเทพฯ โดยเฉพาะด้านตะวันออก เพราะในปัจจุบันสถานีหัวลำโพงถือได้ว่าเป็นสถานีรถไฟฟ้าที่อยู่ใกล้กับเขตเมืองเก่ามากที่สุด เพียงถัดจากคลองผดุงกรุงเกษม ซึ่งเป็นคูเมืองชั้นนอกสุดของกรุงเทพฯ บริเวณสะพานเจริญสวัสดิ์ 36

โดยปัจจุบัน (พ.ศ. 2562) สถานีหัวลำโพงไม่ใช่สถานีปลายทางในระบบรถไฟฟ้ามหานคร สายเฉลิมรัชมงคล อีกไปต่อไป เนื่องจาก รฟม. และบีอีเอ็ม เตรียมที่จะเปิดให้บริการส่วนต่อขยายหัวลำโพง-หลักสอง โดยหลังจากนี้อุโมงค์รถจะลดระดับกลายเป็นชานชาลาแบบสองชั้นเหมือนเดิม เนื่องจากวิ่งเลียบเข้าถนนเจริญกรุงที่มีทางแคบ และจะลดระดับลงไปเรื่อยๆ จนถึงความลึกที่ 40 เมตร เพื่อลอดข้ามแม่น้ำเจ้าพระยา แล้วยกระดับขึ้นมาเรื่อยๆ จนมาขึ้นพ้นระดับใต้ดินที่บริเวณสถานีอิสรภาพ ก่อนมุ่งหน้าเข้าสู่สถานีท่าพระ

และในอนาคต สถานีหัวลำโพงจะเชื่อมต่อกับ สถานีหัวลำโพงอีกแห่งในบริเวณสถานีหัวลำโพง ของโครงการรถไฟฟ้าชานเมืองสายสีแดงเข้มอีกด้วย

แผนผังสถานี[แก้]

G
ระดับถนน
- ป้ายรถประจำทาง, สถานีรถไฟกรุงเทพ,โรงแรมบางกอกเซ็นเตอร์,  สายสีแดง  สถานีหัวลำโพง
B1
ชั้นขายบัตรโดยสาร
ชั้นขายบัตรโดยสาร ทางออก 1-4, ห้องขายบัตรโดยสาร, เครื่องขายบัตรโดยสาร
ร้านค้า, ทางเชื่อมไปยังสถานีรถไฟกรุงเทพ
B2
ชานชาลา
ชานชาลา 2  สายเฉลิมรัชมงคล  มุ่งหน้า สถานีเตาปูน
ชานชาลาเกาะกลาง, ประตูรถจะเปิดทางด้านซ้าย/ขวา
ชานชาลา 1  สายเฉลิมรัชมงคล  มุ่งหน้า สถานีท่าพระ

ในช่วงแรกของการเปิดให้บริการส่วนต่อขยายหัวลำโพง - หลักสอง รฟม. และบีอีเอ็ม จะเปิดให้บริการ 5 สถานีแรกจากหัวลำโพง - ท่าพระก่อน และแยกเดินรถในช่วงเตาปูน - หัวลำโพง - ท่าพระ ขาดจากกันเพื่อทดสอบระบบรถไฟฟ้าและอาณัติสัญญาณโดยรวม กล่าวคือขบวนรถที่มาจากสถานีสามย่านจะเข้าจอดและสิ้นสุดการให้บริการที่ชานชาลาที่ 2 (มุ่งหน้าสถานีเตาปูน) ผู้โดยสารที่ต้องการเดินทางต่อไปสถานีหลักสอง จะต้องเปลี่ยนขบวนรถไปชานชาลาที่ 1 (มุ่งหน้าสถานีหลักสอง) และเช่นเดียวกัน ขบวนรถที่มาจากสถานีวัดมังกรจะเข้าจอดและสิ้นสุดการให้บริการที่ชานชาลาที่ 1 (มุ่งหน้าสถานีท่าพระ) ผู้โดยสารที่ต้องการเดินทางต่อไปสถานีเตาปูน จะต้องเปลี่ยนขบวนรถไปชานชาลาที่ 2 (มุ่งหน้าสถานีเตาปูน) ทั้งหมด โดยการให้บริการ จะมีรถไฟฟ้ามุ่งหน้าไปท่าพระตั้งแต่เวลา 10.00 - 16.00 น. ที่ความถี่ 8 นาที/ขบวน โดยจะใช้ระบบการเดินรถแบบเดียวกับรถไฟฟ้าบีทีเอส สายสุขุมวิท ช่วงที่เปิดให้บริการสถานีส่วนต่อขยายสถานีสำโรง-สถานีเคหะฯ จนกว่ารถไฟฟ้าขบวนใหม่จะให้บริการเพียงพอหรือมีประกาศเปลี่ยนแปลง

และเนื่องจากสถานีหัวลำโพงทำหน้าที่เป็นสถานีชุมทางสำหรับเปลี่ยนขบวนรถข้ามสายระหว่างช่วงเตาปูน - หัวลำโพง กับช่วงท่าพระ - หัวลำโพง ผู้โดยสารที่มาจากสถานีสามย่านและสถานีวัดมังกร ที่ต้องการเดินทางต่อไปยังสถานีเตาปูนและสถานีท่าพระ จะต้องใช้ชานชาลาร่วมกับผู้โดยสารที่มาจากสถานีรายทาง โดยผู้โดยสารจะต้องรอจนกว่าผู้โดยสารที่มาจากสถานีรายทางออกจากขบวนรถทั้งหมด และรอให้เจ้าหน้าที่ทำการตรวจสอบสภาพรถไฟฟ้าให้เรียบร้อยเสียก่อน

เวลาให้บริการ[แก้]

ปลายทาง ขบวนแรก ขบวนสุดท้าย
สายเฉลิมรัชมงคล
BN09 บางซื่อ 06.00 00.00

รายละเอียดของสถานี[แก้]

รูปทรงครึ่งวงกลมของอาคารสถานีรถไฟกรุงเทพ สัญลักษณ์ประจำสถานี

สัญลักษณ์ของสถานี[แก้]

ตราสัญลักษณ์เป็นรูปทรงครึ่งวงกลมของอาคารสถานีรถไฟกรุงเทพ โดยมีรูปทรงปกติอยู่เหนือเงาสะท้อนรูปหัวกลับ ใช้สีแดงเพื่อบ่งบอกถึงความเป็นย่านธุรกิจ หรือตลาด [1]

รูปแบบของสถานี[แก้]

เป็นสถานีใต้ดิน กว้าง 23 เมตร ยาว 206 เมตร ระดับชานชาลาอยู่ลึกจากผิวดิน 14 เมตร เป็นชานชาลาแบบกลาง (Station with Central Platform)

ทางเข้า-ออก[แก้]

  • 1 โรงแรมบางกอกเซ็นเตอร์, ถนนมหาพฤฒาราม, วัดไตรมิตร, วงเวียนโอเดียน, ถนนไมตรีจิตต์
  • 2 สถานีรถไฟกรุงเทพ, ถนนรองเมือง ด้านข้างอาคารสถานีรถไฟ, ป้ายรถประจำทางหน้าสถานีรถไฟ
  • 3 ธนาคารกรุงเทพ สาขาหัวลำโพง, ถนนรองเมือง ด้านติดถนนพระรามที่ 4, ป้ายรถประจำทางไปสามย่าน
  • 4 ธนาคารนครหลวงไทย สาขาหัวลำโพง (อาคารตั้ง ฮั่ว ปัก พระรามสี่), ป้ายรถประจำทางไปเยาวราช

การจัดพื้นที่ในตัวสถานี[แก้]

แบ่งเป็น 2 ชั้น ประกอบด้วย

  • 1 ชั้นออกบัตรโดยสาร นิทรรศการ และทางเชื่อมสถานีรถไฟกรุงเทพ
  • 2 ชั้นชานชาลา

สิ่งอำนวยความสะดวก[แก้]

  • ลิฟท์สำหรับผู้พิการ 2 ตัว จากทางเข้า-ออกที่ 2 และ 4

นิทรรศการถาวรภายในสถานี[แก้]

จัดแสดงบริเวณทางเดินเชื่อมต่อสถานีรถไฟกรุงเทพ ระหว่างทางเข้า-ออกที่ 2 และ 3

  • ศิลาฤกษ์โครงการรถไฟฟ้ามหานคร ที่พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร (พระราชอิสริยศฯขณะนั้น) เสด็จฯ แทนพระองค์ทรงวางที่บริเวณหน้าสถานีรถไฟหัวลำโพง เมื่อวันที่ 19 พฤศจิกายน พ.ศ. 2539 อยู่บนแท่นภายใต้หลังคาพีระมิดแก้ว ซึ่งโผล่พ้นระดับดินบริเวณทางเข้า-ออกที่ 3
  • ประวัติความเป็นมาของโครงการรถไฟฟ้ามหานคร และภาพการก่อสร้าง
  • จารึกรายชื่อผู้ที่มีส่วนร่วมในโครงการรถไฟฟ้ามหานคร สายเฉลิมรัชมงคล รวมถึงผู้เสียสละ (ผู้ที่ถูกเวนคืนที่ดิน) บนผนังของโถงบันไดเลื่อนทางเข้า-ออกที่ 3
  • พระเก้าอี้ลำลอง พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร และสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง เมื่อเสด็จพระราชดำเนินทรงเปิดการเดินรถไฟฟ้าใต้ดินสายเฉลิมรัชมงคล วันที่ 3 กรกฎาคม พ.ศ. 2547

รถโดยสารประจำทาง[แก้]

  • ถนนพระรามที่สี่ สาย 4 21 25 40 53 (วนขวา เทเวศร์-หัวลำโพง-เยาวราช) 73 73ก 172 507 529 542
  • ถนนเลียบทางรถไฟ ข้างสถานีรถไฟกรุงเทพ สาย 7 29 34 109 113 501
  • ถนนมหาพฤฒาราม สาย 1 (จากท่าช้างไปถนนตก) 75

จุดเชื่อมต่อการเดินทาง[แก้]

สถานที่สำคัญใกล้เคียง[แก้]

โรงแรม[แก้]

เหตุการณ์สำคัญในอดีต[แก้]

อ้างอิง[แก้]

  1. จุดเริ่มต้นของคนเดินทาง: ดำดินเดินทาง. คอลัมน์นายรอบรู้ นิตยสารสารคดี เดือนตุลาคม 2548

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]

พิกัดภูมิศาสตร์: 13°44′14″N 100°31′04″E / 13.737269°N 100.517792°E / 13.737269; 100.517792

สถานีใกล้เคียง[แก้]

สถานีก่อนหน้า ขบวนรถไฟ สถานีต่อไป
สถานีวัดมังกร
มุ่งหน้า สถานีหลักสอง
   สายเฉลิมรัชมงคล    สถานีสามย่าน
มุ่งหน้า สถานีเตาปูน
สถานีคลองสาน
มุ่งหน้า สถานีปากท่อ
   สายสีแดงเข้ม    สถานียศเส
มุ่งหน้า สถานีรังสิต