เขื่อนป่าสักชลสิทธิ์

เขื่อนป่าสักชลสิทธิ์
ชื่อทางการ	เขื่อนป่าสักชลสิทธิ์
ที่ตั้ง	ตำบลหนองบัว อำเภอพัฒนานิคม จังหวัดลพบุรี และ ตำบลคำพราน อำเภอวังม่วง จังหวัดสระบุรี
เริ่มก่อสร้าง	2 ธันวาคม พ.ศ. 2537
เปิดดำเนินการ	25 พฤศจิกายน พ.ศ. 2542
งบก่อสร้าง	23,336 ล้านบาท
ผู้ดำเนินการ	กรมชลประทาน
เขื่อนและทางน้ำล้น
ปิดกั้น	แม่น้ำป่าสัก
ความสูง	301.50 เมตร
ความยาว	4,860 เมตร
ความกว้าง (ฐาน)	187.40 เมตร
อ่างเก็บน้ำ
อ่างเก็บน้ำ	โบ๊บ
ปริมาตรกักเก็บน้ำ	756 ล้านลูกบาศก์เมตร
สะพาน
ช่องถนน	2 ช่อง

เขื่อนป่าสักชลสิทธิ์ เป็นเขื่อนกักเก็บน้ำในประเทศไทย สร้างขึ้นตามแนวพระราชดำริของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เพื่อป้องกันปัญหาน้ำท่วมในลุ่มแม่น้ำป่าสักและลุ่มแม่น้ำเจ้าพระยา ดูแลโดยกรมชลประทาน กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เริ่มก่อสร้างเมื่อวันที่ 2 ธันวาคม พ.ศ. 2537 และมีพิธีเปิดเมื่อวันที่ 25 พฤศจิกายน พ.ศ. 2542

ประวัติ

บริเวณตอนเหนือของเขื่อน

สืบเนื่องจากปัญหาอุทกภัยในบริเวณลุ่มแม่น้ำป่าสักในฤดูน้ำหลากและการขาดแคลนน้ำในช่วงฤดูร้อนซึ่งเกิดขึ้นเป็นประจำทุกปี พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร จึงพระราชทานพระราชดำริให้กรมชลประทาน กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ศึกษาความเหมาะสมถึงการสร้างเขื่อนเพื่อแก้ปัญหาดังกล่าวเมื่อวันที่ 19 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2532 ซึ่งสามารถแก้ปัญหาได้ทั้งบริเวณลุ่มแม่น้ำเจ้าพระยาตอนล่างและบริเวณกรุงเทพมหานครและปริมณฑลอีกด้วย จนกระทั่งวันที่ 3 พฤษภาคม พ.ศ. 2537 คณะรัฐมนตรีได้อนุมัติให้เปิดโครงการก่อสร้างเขื่อนกักเก็บน้ำแม่น้ำป่าสัก ภายหลังการศึกษาความเหมาะสมและผลกระทบจากสิ่งแวดล้อมแล้ว

เขื่อนกักเก็บน้ำในแม่น้ำป่าสักใช้เวลาดำเนินการก่อสร้างประมาณ 5 ปี ตั้งแต่วันที่ 2 ธันวาคม พ.ศ. 2537 ถึงวันที่ 30 กันยายน พ.ศ. 2542 และทำพิธีปฐมฤกษ์กักเก็บน้ำเขื่อนในวันที่ 15 มิถุนายน พ.ศ. 2541 โดยสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินมาทรงเป็นประธาน และในวันที่ 7 ตุลาคม พ.ศ. 2541 พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร พระราชทานนามเขื่อนแห่งนี้ว่า เขื่อนป่าสักชลสิทธิ์ หมายถึง "เขื่อนแม่น้ำป่าสักที่เก็บกักน้ำได้อย่างมีประสิทธิภาพ"

พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เสด็จพระราชดำเนินพร้อมด้วยสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง และสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี มาทรงทำพิธีเปิดเขื่อนป่าสักชลสิทธิ์เมื่อวันที่ 25 พฤศจิกายน พ.ศ. 2542

สถานที่ท่องเที่ยว

นอกจากเขื่อนป่าสักชลสิทธิ์ จะทำการกักเก็บน้ำแล้ว ยังเป็นสถานที่ท่องเที่ยวสำคัญของจังหวัดลพบุรี ซึ่งทางด้านสถานที่ท่องเที่ยวในบริเวณเขื่อนป่าสักชลสิทธิ์ มีหลากหลายสถานที่ ดังนี้

• ฝั่งจังหวัดลพบุรี
  • อาคารอเนกประสงค์ริมอ่างเก็บน้ำ มีสถานที่ปล่อยปลาและจุดนั่งชมทิวทัศน์ริมอ่างเก็บน้ำเขื่อนป่าสักชลสิทธิ์
  • หอคอยเฉลิมพระเกียรติ พิพิธภัณฑ์ฯ เขื่อนป่าสักชลสิทธิ์
  • สันเขื่อนป่าสักชลสิทธิ์ ซึ่งมีบริการรถลากจูงชมสันเขื่อนไป–กลับ ความยาว 9,720 เมตร
• ฝั่งจังหวัดสระบุรี
  • พระพุทธรัตนมณีมหาบพิตรชลสิทธิ์มงคลชัย (หลวงปู่ใหญ่ป่าสัก) อยู่บริเวณท้ายเขื่อนป่าสักชลสิทธิ์

ที่หยุดรถไฟเขื่อนป่าสักชลสิทธิ์

ขบวนรถไฟสายท่องเที่ยวที่จอดบนเหนือเขื่อน ให้ผู้โดยสารนักท่องเที่ยวถ่ายรูป

เขื่อนป่าสักชลสิทธิ์ Pa Sak Jolasid Dam
สถานีรถไฟระหว่างเมือง
ข้อมูลทั่วไป
ที่ตั้ง	บริเวณทางเข้าเขื่อนป่าสักชลสิทธิ์ จังหวัดลพบุรี
สาย	สายตะวันออกเฉียงเหนือ
ชานชาลา	1
ประวัติ
เริ่มเปิดให้บริการ	15 มิถุนายน พ.ศ. 2541
ที่ตั้ง

ที่หยุดรถไฟเขื่อนป่าสักชลสิทธิ์ (อังกฤษ: Pa Sak Jolasid Dam) เป็นที่หยุดรถไฟของการรถไฟแห่งประเทศไทย ตั้งอยู่บริเวณทางเข้าเขื่อนป่าสักชลสิทธิ์ จังหวัดลพบุรี อยู่ในเขตทางรถไฟสายตะวันออกเฉียงเหนือ ซึ่งสร้างขึ้นเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยว โดยที่หยุดรถนี้จะมีรถไฟสายพิเศษเพื่อการท่องเที่ยว คือ สายกรุงเทพ-เขื่อนป่าสักชลสิทธิ์ เปิดให้บริการในช่วงเทศกาลการท่องเที่ยว ระหว่างเดือนพฤศจิกายนถึงเดือนมกราคมของทุกปี

ประวัติ

สืบเนื่องจากการก่อสร้างเขื่อนป่าสักชลสิทธิ์ ในเส้นทางรถไฟช่วงสถานีรถไฟแก่งเสือเต้นถึงสถานีรถไฟสุรนารายณ์ (เดิม) ซึ่งเส้นทางรถไฟตั้งอยู่ต่ำกว่าระดับการกักเก็บน้ำของเขื่อน ทำให้การรถไฟแห่งประเทศไทยต้องย้ายเส้นทางรถไฟที่จะถูกน้ำท่วมให้ทันกับการสร้างเขื่อน พร้อมทั้งสร้างที่หยุดรถไฟบริเวณดังกล่าวเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยว โดยเริ่มก่อสร้างเมื่อวันที่ 25 เมษายน พ.ศ. 2540 ใช้เวลา 14 เดือน แล้วเสร็จเมื่อวันที่ 15 มิถุนายน พ.ศ. 2541 ทางรถไฟที่ย้ายมาสร้างใหม่จะอยู่ติดกับอ่างเก็บน้ำเป็นระยะทางรวม 24 กิโลเมตร เมื่อสร้างเสร็จแล้วได้เริ่มมีการเดินรถผ่านเส้นทางดังกล่าว ซึ่งจะเห็นขบวนรถวิ่งบนสันเขื่อนลัดเลาะไปข้าง ๆ อ่างเก็บน้ำ มองดูเหมือนขบวนรถวิ่งไปบนผิวน้ำ จนชาวบ้านเรียกกันว่า รถไฟลอยน้ำ ตลอด 2 ข้างทางจะได้ชมทัศนียภาพข้างทางรถไฟอันงดงาม

เส้นทางรถไฟก่อนถึงเขื่อนป่าสักชลสิทธิ์ ก่อนถึงสถานีรถไฟหินซ้อน จะผ่านไร่ดอกทานตะวันบานสะพรั่งตลอดเส้นทางรถไฟสวยงามมาก ว่ากันว่าเป็นไร่ดอกทานตะวันที่ใหญ่ที่สุดในประเทศไทย การรถไฟแห่งประเทศไทย ได้จัดขบวนรถพิเศษนำเที่ยวชมความงามของเขื่อนป่าสักชลสิทธิ์ ในช่วงฤดูหนาวทุกปี ขบวนรถออกจากกรุงเทพฯ 06.40 น. ถึงกรุงเทพฯ 17.45 น.

ตารางเวลาการเดินรถ

เที่ยวขึ้น

ขบวนรถ		ต้นทาง		เขื่อนป่าสัก	ปลายทาง		หมายเหตุ
		ชื่อสถานี	เวลาออก		ชื่อสถานี	เวลาถึง
	ท433	ชุมทางแก่งคอย	05.30	06:11	ชุมทางบัวใหญ่	09.55
	น921	กรุงเทพ (หัวลําโพง)	06.00	จอดจุดชมวิว 09.20-09.40 โคกสลุง 09.45 กลับมาเขื่อนฯ 10:35	เขื่อนป่าสักชลสิทธิ์	10.35	เฉพาะฤดูหนาว
	ด75	กรุงเทพอภิวัฒน์	08.45	11:01	หนองคาย	17.30	เฉพาะวันเสาร์-อาทิตย์ และวันหยุดราชการ
	ท439	ชุมทางแก่งคอย	11.45	12:28	ชุมทางบัวใหญ่	16.40
หมายเหตุขบวนรถ: ■ = สายเหนือ / ■ = สายตะวันออกเฉียงเหนือ / ■ = สายใต้ / ■ = สายตะวันออก / ■ = สายแม่กลอง ดพ = รถด่วนพิเศษ / ด = รถด่วน / ร = รถเร็ว / รท = รถระหว่างประเทศ / ธ = รถธรรมดา / ช = รถชานเมือง / พช = รถพิเศษชานเมือง / F = รถ Feeder / ท = รถท้องถิ่น / น = รถนำเที่ยว / ส = รถสินค้า

เที่ยวล่อง

ขบวนรถ		ต้นทาง		เขื่อนป่าสัก	ปลายทาง		หมายเหตุ
		ชื่อสถานี	เวลาออก		ชื่อสถานี	เวลาถึง
	ท440	ชุมทางบัวใหญ่	05.50	09:54	ชุมทางแก่งคอย	10.40
	น926	เขื่อนป่าสักชลสิทธิ์	15.30	ออกโคกสลุง 10.20 เที่ยวเขื่อนฯ 10.35-15:30	กรุงเทพ (หัวลําโพง)	18.50	เฉพาะฤดูหนาว
	ด76	หนองคาย	06.30	13:09	กรุงเทพอภิวัฒน์	15.20	เฉพาะวันเสาร์-อาทิตย์ และวันหยุดราชการ
	ท434	ชุมทางบัวใหญ่	12.20	16:21	ชุมทางแก่งคอย	17.10
หมายเหตุขบวนรถ: ■ = สายเหนือ / ■ = สายตะวันออกเฉียงเหนือ / ■ = สายใต้ / ■ = สายตะวันออก / ■ = สายแม่กลอง ดพ = รถด่วนพิเศษ / ด = รถด่วน / ร = รถเร็ว / รท = รถระหว่างประเทศ / ธ = รถธรรมดา / ช = รถชานเมือง / พช = รถพิเศษชานเมือง / F = รถ Feeder / ท = รถท้องถิ่น / น = รถนำเที่ยว / ส = รถสินค้า