โจผี
| โจผี (เฉา พี) 曹丕 เว่ย์เหวินตี้ 魏文帝 | |||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 พระบรมสาทิสลักษณ์โจผี พร้อมเสนาบดีสองคนที่ยืนอยู่ข้างพระองค์ วาดในยุคราชวงศ์ถังโดยเหยียน ลี่เปิ่น (閻立本) | |||||||||||||||||
| จักรพรรดิแห่งวุยก๊ก | |||||||||||||||||
| ครองราชย์ | 11 ธันวาคม ค.ศ. 220[1] – 29 มิถุนายน ค.ศ. 226 | ||||||||||||||||
| ถัดไป | โจยอย | ||||||||||||||||
| วุยอ๋อง (魏王 เว่ย์หวาง) (ภายใต้ จักรวรรดิฮั่น) | |||||||||||||||||
| ดำรงฐานันดรศักดิ์ | 15 มีนาคม ค.ศ. 220 – 11 ธันวาคม ค.ศ. 220 | ||||||||||||||||
| ก่อนหน้า | โจโฉ | ||||||||||||||||
| อัครมหาเสนาบดี (丞相 เฉิงเซี่ยง) (ภายใต้ จักรวรรดิฮั่น) | |||||||||||||||||
| ดำรงตำแหน่ง | 15 มีนาคม ค.ศ. 220 – 11 ธันวาคม ค.ศ. 220 | ||||||||||||||||
| ก่อนหน้า | โจโฉ | ||||||||||||||||
| พระราชสมภพ | ป. ปลาย ค.ศ. 187[a] อำเภอเจียวก๋วน ราชรัฐไพก๊ก จักรวรรดิฮั่น[a] | ||||||||||||||||
| สวรรคต | 29 มิถุนายน ค.ศ. 226 (38–39 ปี)[b] นครลกเอี๋ยง วุยก๊ก | ||||||||||||||||
| ฝังพระศพ | สุสานโฉ่วหยาง (首陽陵 โฉ่วหยางหลิง) เขตเหยี่ยนชือ มณฑลเหอหนาน | ||||||||||||||||
| พระมเหสี | |||||||||||||||||
| พระราชบุตร | |||||||||||||||||
| |||||||||||||||||
| ราชวงศ์ | วุยก๊ก | ||||||||||||||||
| พระราชบิดา | โจโฉ | ||||||||||||||||
| พระราชมารดา | เปียนสี | ||||||||||||||||
| โจผี | |||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
.svg){kind=small} "โจผี" ในอักษรจีน | |||||||||||||||||||||||||||||
| จีน | 曹丕 | ||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||
พระเจ้าโจผี หรือ เฉาพี (จีน: 曹丕; พินอิน: Cáo Pi; ป. ปลาย ค.ศ. 187[a] – 29 มิถุนายน ค.ศ. 226[b])[4] พระนามรอง จื่อหวน เป็นพระโอรสองค์รองในพระเจ้าโจโฉ ได้สืบต่อตำแหน่ง วุยอ๋อง และอำนาจต่อหลังจากโจโฉสิ้นพระชนม์ไปแล้ว ภายหลังจึงได้ล้มล้างราชวงศ์ฮั่นตะวันออก ปราบดาภิเษกเป็นปฐมจักรพรรดิของราชวงศ์เว่ย (วุยก๊ก) ทรงพระนามว่า สมเด็จพระจักรพรรดิเว่ยเหวินตี้ (จีน: 曹魏文帝; พินอิน: Cáo Wèi Wéndì - จักรพรรดิแห่งเว่ย) ในปีค.ศ. 220
โจผีนั้นเป็นบุตรคนรอง แต่ก็ได้มีบทบาทในการสืบทอดอำนาจจากโจโฉ เนื่องจากบุตรชายคนโต คือ โจงั่ง ได้เสียชีวิตไปตั้งแต่ยังอายุน้อยในการติดตามโจโฉไปทำสงคราม ในนิยายสามก๊กได้ โจโฉได้กล่าวถึงโจผี ว่าเป็นคนมีปัญญา จิตใจหนักแน่น โอบอ้อมอารีย์ จึงสมควรจะเป็นสืบทอดอำนาจของตน โจผีเป็นผู้เชี่ยวชาญในการแต่งกลอน กาพย์กวี เช่นเดียวกับโจโฉผู้บิดา และยังได้เคยติดตามบิดาออกไปทำสงครามบ่อยครั้ง ตั้งแต่ยังเยาว์ โจผีมีภรรยาหลวง คือนางเอียนสี ซึ่งได้ตัวมาเมื่อครั้งที่โจโฉทำสงครามกัวต๋อกับตระกูลอ้วน นางเอียนสีนั้นเป็นสาวงามที่มีชื่อว่า เป็นหญิงงามแห่งแผ่นดินทางเหนือ และยังเป็นภรรยาม่ายของอ้วนฮี บุตรชายของอ้วนเสี้ยว คู่ศึกของโจโฉ จึงย่อมถือเป็นเชลยศึก แต่โจผีก็ได้รับนางมาตกแต่งเป็นภรรยาหลวง ในขณะนั้นโจผีอายุได้ 17 ปี ขณะที่นางเอียนสีอายุมากกว่า คือ 22 ปี ซึ่งภายหลังเมื่อโจผีได้ขึ้นครองราชย์ ก็ได้สถาปนานางเป็นฮองเฮา
เนื่องจากการที่โจผีขึ้นครองราชย์ สถาปนาตนเองเป็นฮ่องเต้ จึงทำให้ซุนกวนและเล่าปี่ต้องสถาปนาตนเองเป็นฮ่องเต้ตามไปด้วย ก่อให้เกิดสภาพของสามก๊กอย่างแท้จริง
พระเจ้าโจผีเมื่อได้ปราบดาภิเษกเป็นฮ่องเต้ในเบื้องแรกนั้นก็ได้ทรงดำริจะทำการกวาดล้างศัตรูทุกคน รวมไปถึงพระอนุชา คือ โจสิด ซึ่งมีสติปัญญา และฝีมือในเชิงการกวี เช่นเดียวกับพระองค์ และเคยเป็นคู่แข่งในการแต่งตั้งรัชทายาทของโจโฉด้วย แต่โจสิดสามารถเอาตัวรอดได้ โดยการแต่งโคลงมีใจความว่า ต้นถั่วเผาต้นถั่ว ในกระทะถั่วร้องไห้ กำเนิดจากรากเดียวกัน เหตุไฉนคิดทำลาย มีความหมายถึง การที่พี่น้องซึ่งมาจากจุดกำเนิดเดียวกัน กลับต้องมาสังหารเข่นฆ่ากัน ด้วยเหตุใด ทำให้พระเจ้าโจผีสะเทือนพระทัย และไม่อาจสังหารพระอนุชาได้ ซึ่งโคลงบทกวีที่โจสิดแต่งขึ้นเพื่อเอาชีวิตรอดนี้มีชื่อเสียงมาก
พระเจ้าเว่ยเหวินตี้ โจผี เป็นฮ่องเต้ที่ครองราชย์ในระยะอันสั้นเพียง 6 ปี เท่านั้น ก็ทรงพระประชวร และเสด็จสวรรคต ในปีค.ศ. 226 สิริรวมพระชนมายุได้ 39 พรรษา
พระราชกรณียกิจ
[แก้]พระเจ้าโจผีทรงย้ายเมืองหลวงกลับไปที่ ลั่วหยาง ในปีค.ศ. 220
พระเจ้าโจผีทรงนำทัพเข้าโจมตีกังตั๋ง แต่ท้ายที่สุดถูก ลกซุน ต้านทัพไว้ได้ทำให้พ่ายแพ้กลับมา และยังเสียแม่ทัพคนสำคัญคือ เตียวเลี้ยว ในศึกนี้อีกด้วย
หลังจากพ่ายแพ้สงคราม พระเจ้าโจผีจึงหันมาสนใจทางด้านวรรณกรรมมากกว่าสงคราม เริ่มเกิดการเขียนวรรณกรรมแบบร้อยแก้ว จนทำให้ผู้คนรุ่นหลังยกย่องพระเจ้าโจผีเป็นพระบิดาแห่งวรรณกรรมร้อยแก้ว
พระราชวงศ์
[แก้]บรรพบุรุษ
[แก้]ในวัฒนธรรมร่วมสมัย
[แก้]เรื่องราวการขึ้นเป็นจักรพรรดิของโจผีปรากฏใน "ตำนานลับสามก๊ก"
โจผีปรากฏเป็นตัวละครที่เล่นได้ในชุดวิดีโอเกม ไดนาสตีวอริเออร์ และ วอริเออร์โอโรจิ ของโคเอ พระองค์ยังปรากฏในซีรีส์ ซังโงกูชิ ของโคเอ
Yu Bin แสดงเป็นโจผีในซีรีส์โทรทัศน์จีนใน ค.ศ. 2010 เรื่อง สามก๊ก
หมายเหตุ
[แก้]- 1 2 3 บทพระราชประวัติโจผีในสามก๊กจี่ระบุว่าโจผีเกิดในฤดูหนาว (เดือน 10 ถึง 12) ของศักราชจงผิง (中平; ค.ศ. 184-189) ปีที่ 4 ในรัชสมัยของพระเจ้าเลนเต้[2] ช่วงเวลานี้เทียบได้กับช่วงเวลาระหว่างวันที่ 19 พฤศจิกายน ค.ศ. 187 ถึง 14 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 188 ในปฏิทินจูเลียส
- 1 2 บทพระราชประวัติโจผีในสามก๊กจี่ระบุว่าโจผีสวรรคตในวันติงซื่อ (丁巳) ของเดือน 5 ในศักราชอ้วยโช่ (黃初 หฺวางชู) ปีที่ 7 ในรัชสมัยของพระองค์ พระองค์สวรรคตขณะมีพระชนมายุ 40 พรรษา (ตามการนับอายุแบบเอเชียตะวันออก)[3]
อ้างอิง
[แก้]- ↑ de Crespigny (2007), p. 555.
- ↑ (中平四年冬，生于譙。) สามก๊กจี่ เล่มที่ 2.
- ↑ ([黃初七年五月]丁巳，帝崩于嘉福殿，時年四十。) สามก๊กจี่ เล่มที่ 2
- ↑ de Crespigny (2007), p. 45.
- ↑ สามก๊กจี่ เล่มที่ 2.
- ↑ De Crespigny, Rafe (18 August 2010). Imperial Warlord: A biography of Cao Cao 155-220 AD (ภาษาอังกฤษ). Leiden: Brill. p. 25. ISBN 9789004188303.
- ↑ สามก๊กจี่ เล่มที่ 5.
- ↑ Cutter, Robert Joe; Crowell, William Gordon (1999-01-01). Empresses and Consorts: Selections from Chen Shou's Records of the Three States With Pei Songzhi's Commentary (ภาษาอังกฤษ). University of Hawaii Press. p. 94. ISBN 978-0-8248-1945-3.
แหล่งข้อมูลอื่น
[แก้]
- ตันซิ่ว (คริสต์ศตวรรษที่ 3). สามก๊กจี่ (ซานกั๋วจื้อ).
- de Crespigny, Rafe (2007). A Biographical Dictionary of Later Han to the Three Kingdoms 23–220 AD. Leiden: Brill. ISBN 9789004156050.
- เผย์ ซงจือ (คริสต์ศตวรรษที่ 5). อรรถาธิบายสามก๊กจี่ (ซานกั๋วจื้อจู้).
- ซือหม่า กวาง (1084). จือจื้อทงเจี้ยน.
