เตียวเลี้ยว
เตียวเลี้ยว (จาง เหลียว) | |
|---|---|
| 張遼 | |
 ภาพวาดเตียวเลี้ยวในยุคราชวงศ์ชิง | |
| ขุนพลหน้า (前將軍 เฉียนเจียงจฺวิน) | |
| ดำรงตำแหน่ง ค.ศ. 220 – ค.ศ. 222 | |
| กษัตริย์ | โจผี |
| ขุนพลโจมตีภาคตะวันออก (征東將軍 เจิงตงเจียงจฺวิน) | |
| ดำรงตำแหน่ง ค.ศ. 215 – ค.ศ. 220 | |
| กษัตริย์ | พระเจ้าเหี้ยนเต้ |
| หัวหน้ารัฐบาล | โจโฉ |
| ขุนพลปราบโจร (盪寇將軍 ต้างโค่วเจียงจฺวิน) | |
| ดำรงตำแหน่ง ค.ศ. 205 – ค.ศ. 215 | |
| กษัตริย์ | พระเจ้าเหี้ยนเต้ |
| หัวหน้ารัฐบาล | โจโฉ (ตั้งแต่ ค.ศ. 208) |
| นายกองร้อยทหารม้า (騎都尉 ฉีตูเว่ย์) (ภายใต้ลิโป้) | |
| ดำรงตำแหน่ง ค.ศ. 192 – ค.ศ. 198 | |
| กษัตริย์ | พระเจ้าเหี้ยนเต้ |
| ข้อมูลส่วนบุคคล | |
| เกิด | ค.ศ. 169[a] เขตชั่วเฉิง นครชั่วโจว มณฑลชานซี |
| เสียชีวิต | ปลาย ค.ศ. 222 (53 ปี)[a] เขตเจียงตู นครหยางโจว มณฑลเจียงซู |
| บุตร |
|
| อาชีพ | ขุนพล |
| ชื่อรอง | เหวิน-ยฺเหวี่ยน (文遠) |
| สมัญญานาม | กางโหว (剛侯) |
| บรรดาศักดิ์ | เฮาแห่งจิ้นหยาง (晉陽侯 จิ้นหยางโหว) |
เตียวเลี้ยว[4] (ค.ศ. 169 – ปลาย ค.ศ. 222)[a][5] มีชื่อในภาษาจีนกลางว่า จาง เหลียว[6] (จีน: 張遼; พินอิน: Zhāng Liáo, ) ชื่อรอง เหวิน-ยฺเหวี่ยน (จีน: 文遠; พินอิน: Wényuǎn) เป็นขุนพลชาวจีนผู้รับใช้ขุนศึกโจโฉ (曹操 เฉา เชา) ในช่วงปลายยุคราชวงศ์ฮั่นตะวันออกของจีน เตียวเลี้ยวรับราชการเป็นเวลาสั้นกับรัฐวุยก๊ก (魏國 เว่ย์กั๋ว) ซึ่งก่อตั้งโดยโจผี (曹丕 เฉา พี) ผู้สิบทอดอำนาจของโจโฉในช่วงต้นยุคสามก๊กก่อนที่เตียวเลี้ยวจะเสียชีวิต เตียวเลี้ยวเคยเป็นผู้ใต้บังคับบัญชาของขุนศึกคนอื่น ๆ ได้แก่ เต๊งหงวน (丁原 ติง ยฺเหวียน), ตั๋งโต๊ะ (董卓 ต่ง จั๋ว) และลิโป้ (呂布 ลฺหวี่ ปู้) เตียวเลียวเข้าร่วมกับโจโฉในช่วงราวเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 199 หลังการล่มจมของลิโป้ในยุทธการที่แห้ฝือ (下邳 เซี่ยพี) ตั้งแต่นั้นมา เตียวเลี้ยวก็เข้าร่วมในการศึกของโจโฉหลายศึก ร่วมถึงการศึกที่รบกับเหล่าบุตรชายของอ้วนเสี้ยว (袁紹 ยฺเหวียน เช่า) และกับชนเผ่าออหวน (烏桓 อูหฺวาน) ตั้งแต่ ค.ศ. 201 ถึง ค.ศ. 207 เตียวเลี้ยวมีชื่อเสียงที่สุดจากบทบาทสำคัญในยุทธการที่หับป๋า (合肥 เหอเฝย์) หรือยุทธการที่ท่าข้ามเสียวเกียว (逍遙津 เซียวเหยาจิน) เมื่อ ค.ศ. 214-215 ซึ่งเตียวเลี้ยวสามารถป้องกันหับป๋าจากทัพของขุนศึกซุนกวน (孫權 ซุน เฉฺวียน) ได้สำเร็จ
ตันซิ่ว (陳壽 เฉิน โช่ว) ผู้เขียน สามก๊กจี่ (三國志 ซานกั๋วจื้อ) ตำราประวัติศาสตร์ในคริสต์ศตวรรษที่ 3 ระบุชื่อของเตียวเลี้ยวว่าเป็นหนึ่งในห้ายอดขุนพล (五子良將 อู๋จื่อเหลียงเจี้ยง) ของยุคนั้น ร่วมกับอิกิ๋ม (于禁 ยฺหวี จิ้น), เตียวคับ (張郃 จาง เหอ), งักจิ้น (樂進 เยฺว่ จิ้น) และซิหลง (徐晃 สฺวี หฺว่าง)[7]
การรับราชการช่วงต้นและรับใช้ลิโป้
[แก้]เตียวเลียวเป็นชาวอำเภอหม่าอี้ (馬邑縣 หม่าอี้เซี่ยน) เมืองเยี่ยนเหมิน ( 雁門郡 เยี่ยนเหมินจฺวิ้น) ซึ่งปัจจุบันคือเขตชั่วเฉิง (朔城區 ชั่วเฉิงชฺวี) นครชั่วโจว (朔州市 ชั่วโจวชื่อ) มณฑลชานซี (山西)[8] เตียวเลี้ยวสืบเชื้อสายจากเนี่ย อี (聶壹) แต่ครอบครัวของเตียวเลี้ยวเปลี่ยนชื่อสกุลของพวกตนจากเนี่ย (聶) เป็นเตียว (張 จาง) เพื่อหลีกเลี่ยงความเกี่ยวข้องกับบรรพบุรุษที่มีชื่อเสียงไม่ดี[9]
![[icon]](http://th.wikipedia.org/wiki/ไฟล์:Wiki_letter_w_cropped.svg){kind=small} | ส่วนนี้รอเพิ่มเติมข้อมูล คุณสามารถช่วยเพิ่มข้อมูลส่วนนี้ได้ |
รับใช้โจโฉ
[แก้] | ส่วนนี้รอเพิ่มเติมข้อมูล คุณสามารถช่วยเพิ่มข้อมูลส่วนนี้ได้ |
รับใช้โจผี
[แก้] | ส่วนนี้รอเพิ่มเติมข้อมูล คุณสามารถช่วยเพิ่มข้อมูลส่วนนี้ได้ |
ครอบครัว
[แก้]เตียวเลียวมีพี่ชายชื่อจาง ฟ่าน (張汎) ผู้ได้รับการตั้งให้มีบรรดาศักดิ์เป็นเฮา (侯 โหว) เมื่อ ค.ศ. 220 ก่อนที่โจผีจะโค่นล้มราชวงศ์ฮั่น บุตรชายของเตียวเลี้ยวคือเตียวฮอ (張虎 จาง หู่) สืบทอดบรรดาศักดิ์ของบิดาเป็นเฮาแห่งจิ้นหยาง (晉陽侯 จิ้นหยางโหว) ลำดับถัดไปและดำรงตำแหน่งเป็นขุนพลรอง (偏將軍 เพียนเจียงจฺวิน) ในวุยก๊ก หลังเตียวฮอเสียชีวิต บุตรชายคือจาง ถ่ง (張統) ได้สืบทอดบรรดาศักดิ์[10][11] เตียวเลี้ยวอาจมีบุตรชายคนอื่นอีกอย่างน้อย 1 คนนอกเหนือจากเตียวฮอ เพราะบุตรชาย (ที่ไม่ระบุชื่อ) ของเตียวเลี้ยวที่ได้การตั้งให้มีบรรดาศักดิ์เป็นกวนไล่เหา (關內侯 กวานเน่ย์โหว) เมื่อ ค.ศ. 225 ตามพระราชโองการของโจผีน่าจะไม่ใช่เตียวฮอ
ในนวนิยาย สามก๊ก
[แก้] | ส่วนนี้รอเพิ่มเติมข้อมูล คุณสามารถช่วยเพิ่มข้อมูลส่วนนี้ได้ |
ดูเพิ่ม
[แก้]หมายเหตุ
[แก้]- 1 2 3 บทชีวประวัติเตียวเลี้ยวใน สามก๊กจี่ บันทึกว่าเตียวเลี้ยงมีอายุ 28 ปี (ตามการนับอายุแบบเอเชียตะวันออก) ในช่วงที่ได้รับการแต่งตั้งเป็นปลัดรัฐของราชรัฐโลก๊ก (魯國相 หลู่กั๋วเซียง) หลังติดตามลิโป้ไปมณฑลชีจิ๋ว[1] เนื่องจากราชรัฐโลก๊กเป็นราชรัฐระดับเมือง (郡 จฺวิ้น) ในมณฑลชีจิ๋ว ลิโป้จึงต้องมีอำนาจปกครองมณฑลชีจิ๋วก่อนที่สามารถแต่งตั้งให้บุคคลใด ๆ เป็นข้าราชการอาณาเขตใด ๆ ของมณฑลนี้ได้ ลิโป้ยึดครองมณฑลชีจิ๋วจากเล่าปี่เมื่อ ค.ศ. 196[2] ดังนั้นเตียวเลี้ยงจึงน่าจะได้รับการแต่งตั้งในปีนั้น เมื่อคำนวณแล้ว หากเตียวเลี้ยวมีอายุ 28 ปี (ตามการนับอายุแบบเอเชียตะวันออก) เมื่อ ค.ศ. 196 ปีเกิดของเตียวเลี้ยวควรอยู่ราว ค.ศ. 169 บทชีวประวัติเตียวเลี้ยวใน สามก๊กจี่ บันทึกว่าเตียวเลี้ยวเสียชีวิตในปีเดียวกันกับที่ผู้ใต้บังคับบัญชาของเตียวเลี้ยวเอาชนะลิห้อม (呂範 ลฺหวี่ ฟ่าน) ได้ในยุทธการที่ต๋งเค้า (洞口 ต้งโข่ว) ในช่วงปลาย ค.ศ. 222[3] เนื่องจากเตียวเลี้ยวเสียชีวิตเมื่อ ค.ศ. 222 และเกิดเมื่อ ค.ศ. 169 จึงมีอายุราว 53 ปีในช่วงเวลาที่เสียชีวิต
อ้างอิง
[แก้]- ↑ (布為李傕所敗，從布東奔徐州，領魯相，時年二十八。) สามก๊กจี่ เล่มที่ 17.
- ↑ ซือหม่า (1084), เล่มที่ 62.
- ↑ (是歲，遼與諸將破權將呂範。遼病篤，遂薨於江都。) สามก๊กจี่ เล่มที่ 17.
- ↑ ("โจโฉจึงขับม้าขึ้นไปยืนอยู่หน้าทหาร เห็นลิโป้กับทหารเอกแปดนายยืนอยู่สองฝ่ายซ้ายขวา ซื่อเตียวเลี้ยวหนึ่ง จงป้าหนึ่ง หลันเป้งหนึ่ง โซซนหนึ่ง เซ้งเหลียมหนึ่ง บุยซกหนึ่ง ซงเหียนหนึ่ง โฮเสงหนึ่ง กับทหารเลวเปนอันมาก โห่ร้องอื้ออึงมา") "สามก๊ก ตอนที่ ๙". วัชรญาณ. สืบค้นเมื่อ October 18, 2025.
- ↑ de Crespigny (2007), p. 1063.
- ↑ (操立馬於門旗下，遙望呂布兵到。陣圓處，呂布當先出馬，兩邊排開八員健將：第一個雁門馬邑人：姓張，名遼，字文遠；第二個泰山華陰人：姓臧，名霸，字宣高；兩將又各引六員健將：郝萌、曹性、成廉、魏續、宋憲、侯成。布軍五萬，鼓聲大震。) สามก๊ก ตอนที่ 11.
- ↑ (評曰：太祖建茲武功，而時之良將，五子為先。于禁最號毅重，然弗克其終。張郃以巧變為稱，樂進以驍果顯名，而鑒其行事，未副所聞。或注記有遺漏，未如張遼、徐晃之備詳也。) สามก๊กจี่ เล่มที่ 17.
- ↑ (張遼字文遠，鴈門馬邑人也。) สามก๊กจี่ เล่มที่ 17.
- ↑ (本聶壹之後，以避怨變姓。) สามก๊กจี่ เล่มที่ 17.
- ↑ (分封兄汎及一子列侯。) สามก๊กจี่ เล่มที่ 17.
- ↑ (子虎嗣。 ... 虎為偏將軍，薨。子統嗣。) สามก๊กจี่ เล่มที่ 17.
บรรณานุกรม
[แก้]- ซือหม่า กวาง (1084). จือจื้อทงเจี้ยน.
- เผย์ ซงจือ (คริสต์ศตวรรษที่ 5). อรรถาธิบายสามก๊กจี่ (ซานกั๋วจื้อจู้).
- ตันซิ่ว (คริสต์ศตวรรษที่ 3). สามก๊กจี่ (ซานกั๋วจื้อ).
- ล่อกวนตง (คริสต์ศตวรรษที่ 14). สามก๊ก (ซานกั๋วเหยี่ยนอี้).
- de Crespigny, Rafe (2007). A Biographical Dictionary of Later Han to the Three Kingdoms 23-220 AD. Leiden: Brill. ISBN 9789004156050.
 | บทความสามก๊กนี้ยังเป็นโครง คุณสามารถช่วยวิกิพีเดียได้โดยการเพิ่มเติมข้อมูล ดูเพิ่มที่วิกิพีเดีย:โครงการวิกิสามก๊ก |