เอียวเก๋า
เอียวเก๋า (หยาง ฮู่) | |
|---|---|
| 羊祜 | |
 ภาพวาดเอียวเก๋าในยุคราชวงศ์ชิงจากหนังสืออู๋ชฺวางผู่ (無雙譜, ทำเนียบวีรชนไร้เทียมทาน) ของจิน กู่เหลียง (金古良) | |
| มหาขุนพลโจมตีภาคใต้ (征南大將軍 เจิงหนานต้าเจียงจฺวิน) | |
| ดำรงตำแหน่ง ป. ธันวาคม ค.ศ. 276[1] – 27 ธันวาคม ค.ศ. 278 | |
| กษัตริย์ | สุมาเอี๋ยน |
| ขุนพลสงบภาคใต้ (平南將軍 ผิงหนานเจียงจฺวิน) | |
| ดำรงตำแหน่ง ค.ศ. 275?[a] – ป. ธันวาคม ค.ศ. 276 | |
| กษัตริย์ | สุมาเอี๋ยน |
| ขุนพลทหารม้าและรถรบ (車騎將軍 เชอฉีเจียงจฺวิน) | |
| ดำรงตำแหน่ง ป. สิงหาคม ค.ศ. 272[b] – ? | |
| กษัตริย์ | สุมาเอี๋ยน |
| ข้อมูลส่วนบุคคล | |
| เกิด | ค.ศ. 221[c] |
| เสียชีวิต | 27 ธันวาคม พ.ศ. 278 (57 ปี)[c] |
| คู่สมรส | บุตรสาวของแฮหัวป๋า[6] |
| บุพการี |
|
| ความสัมพันธ์ |
|
| อาชีพ | ขุนพล, ขุนนาง |
| ชื่อรอง | ชูจื่อ (叔子) |
| บรรดาศักดิ์ | เฮาแห่งกิเป๋ง (鉅平侯 จฺวี้ผิงโหว) |
เอียวเก๋า[7] (ค.ศ. 221 – 27 กันยายน ค.ศ. 278)[c][8] มีชื่อในภาษาจีนกลางว่า หยาง ฮู่ (จีน: 羊祜; พินอิน: Yáng Hù) ชื่อรอง ชูจื่อ (จีน: 叔子; พินอิน: Shūzǐ) เป็นขุนพลและขุนนางชาวจีนผู้มีชีวิตในยุคราชวงศ์จิ้นของจีน เอียวเก๋าสนับสนุนแผนการพิชิตง่อก๊กที่เป็นรัฐอริ ซึ่งในที่สุดก็สามารถโน้มน้าวจักรพรรดิสุมาเอี๋ยน (จิ้นอู่ตี้) ให้ดำเนินการตามแผนการ แต่เอียวเก๋าไม่ได้มีชีวิตอยู่เห็นการดำเนินการตามแผนการ เอียวเก๋ามีชื่อเสียงในเรื่องความอ่อนน้อมถ่อมตนและการมองการณ์ไกล ตันซิ่ว (陳壽 เฉิน โช่ว) ผู้เขียนสามก๊กจี่บรรยายว่าเอียวเก๋าเป็นผู้มีร่างสูงปานกลาง มีขนคิ้วสวยและเครางาม เอียวเก๋าได้รับการวาดเป็นภาพในหนังสืออู๋ชฺวางผู่ (無雙譜, ทำเนียบวีรชนไร้เทียมทาน) ของจิน กู่เหลียง (金古良)
ประวัติ
[แก้]
ปู่ของเอียวเก๋าคือหยาง ซฺวี่ (羊續) ดำรงตำแหน่งเจ้าเมือง (太守 ไท่โฉ่ว) ของเมืองลำหยง (南陽 หนานหยาง) บิดาของเอียวเก๋าคือหยาง เต้า (羊衜) ดำรงตำแหน่งเจ้าเมืองของเมืองเสียงต๋ง (上黨 ช่างต่าง)[9] มารดาของเอียวเก๋าเป็นบุตรสาวของซัวหยง (蔡邕 ไช่ ยง) นักประวัติศาสตร์และนักดนตรีในยุคราชวงศ์ฮั่น[10] พี่สาวของเอียวเก๋าคือหยาง ฮุย-ยฺหวี (羊徽瑜) เป็นภรรยาคนที่ 3 ของสุมาสู ภายหลังได้รับการตั้งเป็นไทเฮา (太后 ไท่โฮ่ว) หรือจักรพรรดินีพันปีหลวง หลังสุมาเอี๋ยนทรงก่อตั้งราชวงศ์จิ้นในเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 266
บิดาของเอียวเก๋าเสียชีวิตขณะเอียวเก๋าอายุ 11 ปี เอียวเก๋าจึงได้รับการเลี้ยงดูโดยหยาง ตาน (羊耽) ผู้เป็นอา[d] เอียวเก๋ารับใช้อาอย่างซื่อสัตย์ เมื่อเอียวเก๋าเติบโตขึ้นก็มีชื่อเสียงในด้านสติปัญญา ความรู้ และรูปลักษณ์ที่สง่างาม ขุนพลแฮหัวหุย (夏侯威 เซี่ยโหว เวย์) ประทับใจเอียวเก๋าจึงจัดให้เอียวเก๋าสมรสกับหลานสาวของตนซึ่งเป็นบุตรสาวของแฮหัวป๋า (夏侯霸 เซี่ยโหว ป้า) พี่ชายของแฮหัวหุย หลังจากแฮหัวป๋าพ่อตาของเอียวเก๋าแปรพักตรเข้าด้วยจ๊กก๊กเมื่อ ค.ศ. 249 เนื่องจากการก่อรัฐประหารของสุมาอี้เพื่อโค่นอำนาจโจซอง เอียวเก๋าเป็นหนึ่งในไม่กี่คนที่เกี่ยวข้องกับตระกูลแฮหัวผ่านการสมรสและยังกล้าคบหากับตระกูลแฮหัว เอียวเก๋ารับราชการเป็นข้าราชการระดับล่างในรัชสมัยของโจมอและโจฮวนจักรพรรดิแห่งวุยก๊ก
เอียวเก๋าได้รับการยกสถานะขึ้นด้วยคำแนะนำของซินเหียนเอ๋ง (辛憲英 ซิน เซี่ยนอิง) ผู้เป็นอาสะใภ้ เอียวเก๋าเตือนสุมาเจียวในเรื่องเจตนาของจงโฮย แล้วสุมาเจียวก็เชื่อในวิจารณญาณของเอียวเก๋ามากขึ้นหลังจงโฮยก่อกบฏ (ตามที่เอียวเก๋าคาดการณ์ไว้) ในเดือนมีนาคม ค.ศ. 264 ภายหลังเอียวเก๋าได้รับราชการในฐานะเลขาธิการบริหารของสุมาเจียว
หลังสุมาเจียวเสียชีวิตในเดือนกันยายน ค.ศ. 265 สุมาเอี๋ยนบุตรชายของสุมาเจียวสืบทอดตำแหน่ง และในเดือนกุมภาพันธ์ของปีถัดมา สุมาเอี๋ยนบังคับโจฮวนให้สละราชบัลลังก์ให้ตน เป็นการสิ้นสุดของวุยก๊กและเป็นการก่อตั้งราชวงศ์จิ้นโดยสุมาเอี๋ยนขึ้นครองราชย์เป็นจักรพรรดิพระองค์แรก จักรพรรดิสุมาเอี๋ยนทรงมีพระประสงค์จะแต่งตั้งเอียวเก๋าให้มีบรรดาศักดิ์เป็นก๋ง (公 กง) แต่เอียวเก๋าปฏิเสธ
ตลอดช่วงต้นรัชสมัยของจักรพรรดิสุมาเอี๋ยน เอียวเก๋าเป็นหนึ่งในขุนนางคนสำคัญจำนวนหนึ่งที่สนับสนุนอย่างแข็งขันให้ยกทัพเพื่อพิชิตง่อก๊กที่เป็นรัฐอริ จักรพรรดิสุมาเอี๋ยนโปรดกลยุทธ์ที่เอียวเก๋าทูลเสนอ จึงมอบหมายให้เอียวเก๋ารับผิดชอบดูแลชายแดนตะวันตกที่ติดกับง่อก๊ก และประจำการอยู่ที่เมืองซงหยง (襄陽 เซียงหยาง) ต่อมาเมื่อ ค.ศ. 272 เอียวเก๋าเข้าร่วมในภารกิจช่วยเหลือปู้ ฉ่าน (步闡) ขุนพลง่อก๊กจากซีหลิง (西陵; อยู่ในนครอี๋ชาง มณฑลหูเป่ย์ในปัจจุบัน) ผู้แปรพักตร์เข้าด้วยราชวงศ์จิ้น แต่เอียวเก๋าช่วยเหลือปู้ ฉ่านไม่สำเร็จจึงถูกถอดยศชั่วคราว แต่ภายหลังก็ได้รับการคืนยศดังเดิม หลังจากพ่ายแพ้ เอียวเก๋าเริ่มดำเนินนโยยายการผ่อนคลายความตึงเครียดกับลกข้อง (陸抗 ลู่ ค่าง) ขุนพลง่อก๊ก และปฏิบัติต่อชาวง่อก๊กที่อาศัยบริเวณชายแดนด้วยความเมตตากรุณา โดยมีเจตนาที่จะชนะใจราษฎรเหล่านั้น ความพยายามของเอียวเก๋าประสบผลสำเร็จแม้ว่าลกข้องพยายามตอบโต้โดยการแสดงท่าทีปรารถนาดีต่อเอียวเก๋าด้วยก็ตาม หลังลกข้องเสียชีวิตเมื่อราวเดือนกันยายน ค.ศ. 274 ชาวง่อก๊กที่อาศัยบริเวณชายแดนก็ประทับใจราชวงศ์จิ้นมากขึ้นเพราะความเมตตากรุณาของเอียวเก๋า
เมื่อ ค.ศ. 277 เอียวเก๋าล้มป่วย แม้ว่าแผนการพิชิตง่อก๊กจะนำมาถวายและได้รับการยอมรับจากจักรพรรดิสุมาเอี๋ยนแล้ว แต่แผนการนั้นยังไม่พร้อมที่จะนำไปดำเนินการ เตาอี้ทำหน้าที่รับใช้แผ่นดินเป็นครั้งสุดท้ายด้วยการแนะนำเตาอี้ (杜預 ตู้ ยฺวี่) ให้สานต่อหน้าที่ถัดจากตน ภายหลังเตาอี้จะเป็นผู้มีส่วนสำคัญในการศึกที่รบกับง่อก๊ก เอียวเก๋าเสียชีวิตในเดือนธันวาคม ค.ศ.278 เพียงไม่กี่เดือนหลังการสิ้นพระชนม์ของหยาง ฮุย-ยฺหวีผู้เป็นพี่สาว ชาวเมืองซงหยงสร้างอนุสรณ์สถานแก๋เอียวเก๋าที่เขาเซี่ยน (峴山 เซี่ยนชาน) และแม้ภายหลังการเสียชีวิตของเอียวเก๋า เหล่าผู้มาเยี่ยมอนุสรณ์สถานมักจะร้องไห้ด้วยความระลึกถึงการปกครองด้วยความเมตตากรุณาของเอียวเก๋า อนุสรณ์สถานแห่งนี้จึงเป็นที่รู้จักในคำเรียกว่า "อนุสรณ์สถานแห่งน้ำตา" (墮淚碑 ตั้วเล่ย์เปย์) หลังราชวงศ์จิ้นพิชิตง่อก๊กได้เมื่อ ค.ศ. 280 จักรพรรดิสุมาเอี๋ยนทรงอ่านออกเสียงประกาศชัยชนะที่ศาลของเอียวเก๋า และพระราชทานที่ดินมากกว่า 5,000 ครัวเรือนแก่เซี่ยโหวชื่อ (夏侯氏; บุตรสาวของแฮหัวป๋า) ภรรยาของเอียวเก๋าเพื่อแสดงความนับถือ
ดูเพิ่ม
[แก้]หมายเหตุ
[แก้]- ↑ จิ้นชูเล่มที่ 3 บันทึกว่าเอียวเก๋ามีตำแหน่งเป็นขุนพลสงบภาคใต้อยู่แล้วในเดือน 8 ของศักราชเสียนหนิง (咸寧) ปีที่ 1 เดือนนี้เทียบได้กับช่วงเวลาระหว่างวันที่ 8 กันยายนถึง 6 ตุลาคม ค.ศ. 275 ในปฏิทินจูเลียส
- ↑ จิ้นชูเล่มที่ 3 บันทึกว่าขุนพลทหารม้าและรถรบคนก่อนคือกาอุ้น ซึ่งดำรงตำแหน่งตั้งแต่วันที่ 9 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 266[2] ถึงประมาณเดือนสิงหาคม ค.ศ. 272 เมื่อกาอุ้นได้รับการแต่งตั้งเป็นเสนาบดีโยธาธิการ (司空 ซือคง)[3] เดือนนี้เทียบได้กับช่วงเวลาระหว่างวันที่ 11 สิงหาคมถึง 9 กันยายน ค.ศ. 272 ในปฏิทินจูเลียส ใน'จิ้นชูเล่มเดียวกันนี้ยังบันทึกว่าเอียวเก๋ามีตำแหน่งเป็นขุนพลทหารม้าและรถรบในเดือน 9 ของปีนั้น เทียบได้กับ 7 พฤศจิกายน ค.ศ. 272 ในปฏิทินจูเลียส
- 1 2 3 บทพระราชประวัติสุมาเอี๋ยนในจิ้นชูบันทึกว่าเอียวเก๋าเสียชีวิตในวันซินเหม่า (辛卯) ของเดือน 11 ในศักราชเสียนหนิง (咸寧) ปีที่ 4 ในรัชสมัยของสุมาเอี๋ยน[4] วันที่นี้เทียบได้กับวันที่ 27 ธันวาคม ค.ศ. 278 ในปฏิทินเกรกอรี บทชีวประวัติเอียวเก๋าในจิ้นชูยังบันทึกว่าเอียวเก๋าเสียชีวิตขณะมีอายุ 58 ปี (ตามการนับอายุแบบเอเชียตะวันออก)[5] เมื่อคำนวณแล้ว ปีเกิดของเอียวเก๋าจึงควรเป็น ค.ศ. 221
- ↑ หยาง ตานเป็นทวดของหยาง เซี่ยนหรง (羊獻容)
อ้างอิง
[แก้]- ↑ ([咸寧二年]冬十月，以汝陰王駿爲征西大將軍，平南将军羊祜为征南大将军。) จิ้นชู เล่มที่ 3. เดือนนี้เทียบได้กับช่วงเวลาระหว่างวันที่ 23 พฤศจิกายนถึง 22 ธันวาคม ค.ศ. 276 ในปฏิทินจูเลียส
- ↑ ([泰始元年十二月]丁卯，....卫将军贾充为车骑将军、鲁公....) จิ้นชู เล่มที่ 3.
- ↑ ([泰始八年八年]秋七月，以车骑将军贾充为司空。) จิ้นชู เล่มที่ 3.
- ↑ ([咸寧四年十一月]辛卯，以尚書杜預都督荊州諸軍事。征南大將軍羊祜卒。) จิ้นชู เล่มที่ 3.
- ↑ (尋卒，時年五十八。) จิ้นชู เล่มที่ 34.
- ↑ (郡将夏侯威异之，以兄霸之子妻之。) จิ้นชู เล่มที่ 34.
- ↑ ("ครั้นพระเจ้าสุมาเอี๋ยนได้แจ้งดังนั้น จึงปรึกษาแก่ขุนนางทั้งปวง กาอุ้นจึงทูลว่า บัดนี้ข้าพเจ้าแจ้งว่าพระเจ้าซุนโฮได้เปนใหญ่ในเมืองกังตั๋งนั้นมิได้ประพฤติตามขนบธรรมเนียมแต่ก่อน ประเพณีแผ่นดินฟั่นเฟือนอยู่หาเปนปรกติไม่ ขอให้พระองค์มีรับสั่งไปถึงเอียวเก๋า ซึ่งเปนนายทหารอยู่ณเมืองซงหยงนั้น ซ่องสุมทแกล้วทหารรักษาบ้านเมืองไว้ให้มั่นคง คอยดูท่วงทีเมืองกังตั๋ง ถ้าเกิดอันตรายจลาจลขึ้นแล้วเมื่อใด เราก็จะยกทัพใหญ่ไปโจมตีเอาเห็นจะได้โดยสดวก พระเจ้าสุมาเอี๋ยนก็เห็นชอบด้วย จึงให้มีหนังสือไปถึงเอียวเก๋าตามถ้อยคำกาอุ้นทุกประการ") "สามก๊ก ตอนที่ ๘๗". วัชรญาณ. สืบค้นเมื่อ May 12, 2025.
- ↑ Killigrew 2003, p. 15.
- ↑ (祖续，仕汉南阳太守。父道，上党太守。) จิ้นชู เล่มที่ 34.
- ↑ (祜，蔡邕外孙，景献皇后同产弟。) จิ้นชู เล่มที่ 34.
บรรณานุกรม
[แก้]- ตันซิ่ว (คริสต์ศตวรรษที่ 3). สามก๊กจี่ (ซานกั๋วจื้อ).
- เผย์ ซงจือ (คริสต์ศตวรรษที่ 5). อรรถาธิบายสามก๊กจี่ (ซานกั๋วจื้อจู้).
- ฝาง เสฺวียนหลิง (648). จิ้นชู.
- ซือหม่า กวาง (1084). จือจื้อทงเจี้ยน.
- Killigrew, John W. (2003). "The Reunification of China in AD 280: Jin's Conquest of Eastern Wu". Early Medieval China. 2003 (1): 1–34. doi:10.1179/152991003788138438. S2CID 162275334.
