ลิฉุย
ลิฉุย (หลี่ เจฺว๋) | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 李傕 | |||||||
 หลังการเสียชีวิตของตั๋งโต๊ะ ลิฉุยและกุยกีเข้าโจมตีเตียงอั๋นนครหลวงของราชวงศ์ฮั่น ภาพนี้เป็นภาพวาดในยุคราชวงศ์ชิง (清) แสดงเหตุการณ์การโจมตีเตียงอั๋น | |||||||
| เสนาบดีกลาโหม / ต้ายสุม้า (大司馬 ต้าซือหม่า) | |||||||
| ดำรงตำแหน่ง ค.ศ. 195–198 | |||||||
| กษัตริย์ | พระเจ้าเหี้ยนเต้ | ||||||
| ขุนพลทหารม้าและรถรบ / กีกี้จงกุ๋น / กีจงกุ๋น[1] (車騎將軍 เชอฉีเจียงจฺวิน) | |||||||
| ดำรงตำแหน่ง ค.ศ. 192–195 | |||||||
| กษัตริย์ | พระเจ้าเหี้ยนเต้ | ||||||
| นายกองพันมณฑลราชธานี (司隸校尉 ซือลี่เซี่ยวเว่ย์) | |||||||
| ดำรงตำแหน่ง ค.ศ. 192–195 | |||||||
| กษัตริย์ | พระเจ้าเหี้ยนเต้ | ||||||
| ข้อมูลส่วนบุคคล | |||||||
| เกิด | ไม่ทราบ อำเภอฝู่ผิง มณฑลฉ่านซี | ||||||
| เสียชีวิต | ค.ศ. 198[2] | ||||||
| บุตร |
| ||||||
| อาชีพ | ขุนพล, ขุนนาง, ขุนศึก | ||||||
| ชื่อรอง | จื้อหราน (稚然) | ||||||
| บรรดาศักดิ์ | เฮาแห่งฉือหยาง (池陽侯 ฉือหยางโหว) | ||||||
| ชื่อภาษาจีน | |||||||
| จีน | 李傕 | ||||||
| |||||||
| จื้อหราน (ชื่อรอง) | |||||||
| จีน | 稚然 | ||||||
| |||||||
ลิฉุย[3] (เสียชีวิต พฤษภาคมหรือมิถุนายน ค.ศ. 198[a]) มีชื่อในภาษาจีนกลางว่า หลี่ เจฺว๋ (จีน: 李傕; พินอิน: Lǐ Jué; ) ชื่อรอง จื้อหราน (จีน: 稚然; พินอิน: Zhìrán) เป็นขุนพล ขุนนาง และขุนศึกชาวจีนผู้รับใช้ขุนศึกตั๋งโต๊ะ (董卓 ต่ง จั๋ว) ในช่วงปลายยุคราชวงศ์ฮั่นตะวันออก (東漢 ตงฮั่น) ของจีน ภายหลังเมื่อตั๋งโต๊ะถูกสังหารจากการรัฐประหาร ลิฉุยได้สืบทอดอำนาจของตั๋งโต๊ะในฐานะผู้นำของฝ่ายมณฑลเลียงจิ๋ว (涼州 เหลียงโจว) และสามารถยึดครองเตียงอั๋น (長安 ฉางอาน) นครหลวงของราชวงศ์ฮั่น กุมพระเจ้าเหี้ยนเต้ (漢獻帝 ฮั่นเซี่ยนตี้) เป็นองค์ประกัน แม้ว่าลิฉุยเชี่ยวชาญในการด้านทหาร แต่ไม่เชี่ยวชาญในด้านการเมือง ลิฉุยวิวาทกับเหล่าขุนพลที่ร่วมงานกับตน และตัดสินใจผิดพลาดจนเป็นเหตุให้พระเจ้าเหี้ยนเต้เสด็จหนีไป ทำให้อำนาจของลิฉุยลดลงอย่างมากและนำไปสู่ความล่มจมในที่สุด
รับใช้ตั๋งโต๊ะ
[แก้]ลิฉุยเป็นชาวเมืองเป่ย์ตี้ (北地郡 เป่ย์ตี้จฺวิ้น)[b] ในมณฑลเลียงจิ๋ว (涼州 เหลียงโจว) เดิมลิฉุยมีตำแหน่งเป็นนายกองพัน หรือเก้าอุ้ย (校尉 เซี่ยวเว่ย์) ภายใต้การบังคับบัญชาของขุนศึกตั๋งโต๊ะ (董卓 ต่ง จั๋ว) ผู้ควบคุมราชสำนักของราชวงศ์ฮั่นและพระเจ้าเหี้ยนเต้ (漢獻帝 ฮั่นเซี่ยนตี้) ผู้เป็นจักรพรรดิหุ่นเชิดตั้งแต่ ค.ศ. 189 ถึง ค.ศ. 192
เมื่อ ค.ศ. 191[c] หลังยุทธการที่หยางเหริน (陽人) ตั๋งโต๊ะส่งลิฉุยเป็นทูตไปโน้มน้าวซุนเกี๋ยน (孫堅 ซุน เจียน) เสนอการเกี่ยวดองเป็นเครือญาติระหว่างซุนเกี๋ยนกับตั๋งโต๊ะผ่านการสมรสของญาติของทั้งสองฝ่าย พร้อมให้คำมั่นว่าจะมอบตำแหน่งระดับสูงให้ แต่ซุนเกี๋ยนปฏิเสธ[5] ต่อมาในปีเดียวกัน งิวฮู (牛輔 หนิว ฝู่) บุตรเขยของตั๋งโต๊ะสั่งการแก่ลิฉุยพร้อมด้วยกุยกี (郭汜 กัว ซื่อ) และเตียวเจ (張濟 จาง จี้) ให้นำกำลังพลไปโจมตีขุนพลจูฮี (朱儁 จู จฺวิ้น) ที่อำเภอจงพวน (中牟縣 จงมู่เซี่ยน) และเข้าปล้นเมืองตันลิว (陳留郡 เฉินหลิวจฺวิ้น) และเองฉวน (潁川郡 อิ่งชฺวานจฺวิ้น)[6]
![[icon]](http://th.wikipedia.org/wiki/ไฟล์:Wiki_letter_w_cropped.svg){kind=small} | ส่วนนี้รอเพิ่มเติมข้อมูล คุณสามารถช่วยเพิ่มข้อมูลส่วนนี้ได้ |
ยุทธการที่เตียงอั๋น
[แก้] | ส่วนนี้รอเพิ่มเติมข้อมูล คุณสามารถช่วยเพิ่มข้อมูลส่วนนี้ได้ |
ควบคุมจักรพรรดิ
[แก้] | ส่วนนี้รอเพิ่มเติมข้อมูล คุณสามารถช่วยเพิ่มข้อมูลส่วนนี้ได้ |
ดูเพิ่ม
[แก้]หมายเหตุ
[แก้]- ↑ บทพระราชประวัติพระเจ้าเหี้ยนเต้ใน โฮ่วฮั่นชู (後漢書) ระบุว่าลิฉุยถูกสังหารในเดือน 4 ศักราชเจี้ยนอาน (建安) ปีที่ 3 ในรัชสมัยพระเจ้าเหี้ยนเต้ เทียบได้กับช่วงเวลาระหว่างวันที่ 24 พฤษภาคมถึง 21 มิถุนายน ค.ศ. 198 ในปฏิทินจูเลียส[4]
- ↑ ที่ว่าการเมืองของเมืองเป่ย์ตี้ตั้งอยู่ในอำเภอเกาหลิง (高陵縣 เกาหลิงเซี่ยน) ซึ่งปัจจุบันคือเขตเกาหลิง (高陵區 เกาหลิงชฺวี) มณฑลฉ่านซี (陝西)
- ↑ ศักราชชูผิง (初平) ปีที่ 2
อ้างอิง
[แก้]- ↑ ("ลิฉุยกุยกีเตียวเจหวนเตียวปรึกษากันแล้ว จึงเขียนหนังสือถวายพระเจ้าเหี้ยนเต้ ๆ ทอดพระเนตรเห็นหนังสือนั้นว่า ลิฉุยเปนที่กีจงกุ๋น ภาษาไทยว่าเปนนายทหารใหญ่กองใน แล้วเปนผู้สำเร็จราชการด้วย กุยกีนั้นเปนที่ฮอจงกุ๋น ภาษาไทยว่าเปนนายทหารกองหลัง แล้วว่าที่จางวางขุนนางทั้งปวงด้วย เตียวเจแลหวนเตียวนั้นเปนนายทหารซ้ายขวา พระเจ้าเหี้ยนเต้ก็ประทานให้") "สามก๊ก ตอนที่ ๘". วัชรญาณ. สืบค้นเมื่อ April 23, 2026. เทียบกับ (李、郭、張、樊四人各自寫職銜獻上，勒要如此官品。帝只得從之，封李傕為車騎將軍池陽侯，領司隸校尉，假節鉞；郭汜為後將軍，假節鉞：同秉朝政；樊稠為右將軍萬年侯；張濟為驃騎將軍平陽侯，領兵屯弘農。) สามก๊ก ตอนที่ 3.
- ↑ de Crespigny (2007), p. 289.
- ↑ ("ฝ่ายตั๋งโต๊ะเปนเจ้าเมืองซีหลง ได้คุมทหารยี่สิบหมื่น มีใจหยาบช้าคิดจะเอาราชสมบัติเนือง ๆ ครั้นรู้หนังสือรับสั่งให้มาดังนั้น มีความยินดีนักเห็นจะสมคิดครั้งนี้ จึงให้เยียวหูลูกเขยอยู่รักษาเมือง แล้วจัดลิฉุยหนึ่ง กุยกีหนึ่ง เตียวเจหนึ่ง หวนเตียวหนึ่ง ซึ่งเปนทหารเอกกับทหารเลวสิบหมื่น สรัพด้วยเครื่องศัสตราวุธพร้อม แล้วยกไปเมืองลกเอี๋ยง") "สามก๊ก ตอนที่ ๓". วัชรญาณ. สืบค้นเมื่อ April 23, 2026. เทียบกับ (卻說前將軍斄鄉侯西涼刺史董卓，先為破黃巾無功，朝廷將治其罪，因賄賂十常侍幸免；後又結託朝貴，遂任顯官，統西州大軍二十萬，常有不臣之心。是時得詔大喜，點起軍馬，陸續便行；使其婿中郎將牛輔，守住陝西，自己卻帶李傕、郭汜、張濟、樊稠等提兵望洛陽進發。) สามก๊ก ตอนที่ 3.
- ↑ [(建安三年)夏四月，遣谒者裴茂率中郎将段煨讨李傕，夷三族] โฮ่วฮั่นชู เล่มที่ 9.
- ↑ (卓憚堅猛壯，乃遣將軍李傕等來求和親。令堅列疏子弟任刺史、郡守者，許表用之。堅曰：「卓逆天無道，蕩覆王室。今不夷汝三族，懸示四海，則吾死不瞑目。豈將與乃和親邪？」復進軍大谷。拒雒九十里。) สามก๊กจี่ เล่มที่ 46.
- ↑ (初，卓以牛輔子婿，素所親信，使以兵屯陝。輔分遣其校尉李傕、郭汜、張濟將步騎數萬，擊破河南尹朱儁於中牟。因掠陳留、穎川諸縣，殺略男女，所過無復遺類。) โฮ่วฮั่นชู เล่มที่ 72.
บรรณานุกรม
[แก้]- ซือหม่า กวาง (1084). จือจื้อทงเจี้ยน.
- ตันซิ่ว (คริสต์ศตวรรษที่ 3). สามก๊กจี่ (ซานกั๋วจื้อ).
- เผย์ ซงจือ (คริสต์ศตวรรษที่ 5). อรรถาธิบายสามก๊กจี่ (ซานกั๋วจื้อจู้).
- ฟ่าน เย่ (คริสต์ศตวรรษที่ 5). โฮ่วฮั่นชู.
- de Crespigny, Rafe (1984). Northern Frontier: the policies and strategy of the Later Han empire. Canberra: Faculty of Asian Studies, Australian National University. ISBN 0-86784-410-8.
- de Crespigny, Rafe (2007). A Biographical Dictionary of Later Han to the Three Kingdoms 23–220 AD. Handbook of Oriental Studies, section four: China, vol. 19. Leiden: Brill. doi:10.1163/ej.9789004156050.i-1311.7. ISBN 9789047411840.
 | บทความสามก๊กนี้ยังเป็นโครง คุณสามารถช่วยวิกิพีเดียได้โดยการเพิ่มเติมข้อมูล ดูเพิ่มที่วิกิพีเดีย:โครงการวิกิสามก๊ก |