คณะรัฐมนตรีไทย คณะที่ 31

คณะรัฐมนตรีถนอม 3
คณะรัฐมนตรีคณะที่ 31 แห่งราชอาณาจักรไทย
พ.ศ. 2512 - 2514
วันแต่งตั้ง	11 มีนาคม​ พ.ศ. 2512
วันสิ้นสุด	17 พฤศจิกายน​ พ.ศ. 2514 (2 ปี 8 เดือน 6 วัน)
บุคคลและองค์กร
พระมหากษัตริย์	พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร
นายกรัฐมนตรี	ถนอม กิตติขจร​
พรรคร่วมรัฐบาล	พรรคสหประชาไทย
ประวัติ
ก่อนหน้า	คณะรัฐมนตรีไทย คณะที่ 30
ถัดไป	คณะรัฐมนตรีไทย คณะที่ 32

คณะรัฐมนตรี คณะที่ 31 ของไทย (9 มีนาคม พ.ศ. 2512 – 17 พฤศจิกายน พ.ศ. 2514)

จอมพล ถนอม กิตติขจร เป็นนายกรัฐมนตรี ประกาศพระบรมราชโองการ เมื่อวันที่ 7 มีนาคม พ.ศ. 2512 พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงลงพระปรมาภิไธยในประกาศ พันเอก นายวรการบัญชา ประธานรัฐสภา เป็นผู้ลงนามรับสนองพระบรมราชโองการ

รายชื่อคณะรัฐมนตรี คณะที่ 31 ของไทย

มีการแต่งตั้งคณะรัฐมนตรี ดังนี้

รัฐมนตรีว่าการกระทรวง		ดำรงตำแหน่งเมื่อตั้งคณะรัฐมนตรี		ดำรงตำแหน่งจนสิ้นสุดคณะรัฐมนตรี
รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวง		แต่งตั้งเพิ่ม		เปลี่ยนแปลง/โยกย้ายไปตำแหน่งอื่น
รัฐมนตรีลอย		ย้ายมาจากตำแหน่งอื่น		ออกจากตำแหน่ง

คณะรัฐมนตรีคณะที่ 31 ของไทย
ตำแหน่ง		ลำดับ	รายนาม	เริ่มวาระ		สิ้นสุดวาระ		หมายเหตุ	พรรคการเมือง
นายกรัฐมนตรี		*	จอมพล ถนอม กิตติขจร		11 มีนาคม พ.ศ. 2512	17 พฤศจิกายน พ.ศ. 2514		ทำการรัฐประหารยึดอำนาจตนเอง		อิสระ
รองนายกรัฐมนตรี		1	พลเอก ประภาส จารุเสถียร		11 มีนาคม พ.ศ. 2512	17 พฤศจิกายน พ.ศ. 2514		ควบตำแหน่ง รมว.มหาดไทย		อิสระ
		2	พจน์ สารสิน		11 มีนาคม พ.ศ. 2512	17 พฤศจิกายน พ.ศ. 2514		ควบตำแหน่ง รมว.พัฒนาการแห่งชาติ		อิสระ
สำนักนายกรัฐมนตรี		3	พลโท แสวง เสนาณรงค์		11 มีนาคม พ.ศ. 2512	17 พฤศจิกายน พ.ศ. 2514				อิสระ
กลาโหม		4	จอมพล ถนอม กิตติขจร		11 มีนาคม พ.ศ. 2512	17 พฤศจิกายน พ.ศ. 2514		ควบตำแหน่งนายกรัฐมนตรี		อิสระ
		5	พลเอก จิตติ นาวีเสถียร		11 มีนาคม พ.ศ. 2512	17 พฤศจิกายน พ.ศ. 2514				อิสระ
		6	พลเอก กฤษณ์ สีวะรา		23 พฤศจิกายน พ.ศ. 2513	17 พฤศจิกายน พ.ศ. 2514		ย้ายมาจากตำแหน่ง รมช.ศึกษาธิการ		อิสระ
								ย้ายมาดำรงตำแหน่ง
การคลัง		7	เสริม วินิจฉัยกุล		11 มีนาคม พ.ศ. 2512	17 พฤศจิกายน พ.ศ. 2514				อิสระ
		8	หม่อมราชวงศ์ทองแท่ง ทองแถม		11 มีนาคม พ.ศ. 2512	17 พฤศจิกายน พ.ศ. 2514				อิสระ
การต่างประเทศ		9	พันเอก (พิเศษ) ถนัด คอมันตร์		11 มีนาคม พ.ศ. 2512	17 พฤศจิกายน พ.ศ. 2514				อิสระ
		10	จิตติ สุจริตกุล		11 มีนาคม พ.ศ. 2512	24 มิถุนายน พ.ศ. 2513		ถึงแก่อนิจกรรม		อิสระ
		11	พลตำรวจตรี สง่า กิตติขจร		24 มิถุนายน พ.ศ. 2513	17 พฤศจิกายน พ.ศ. 2514		แต่งตั้งแทนตำแหน่งที่ว่าง		อิสระ
								แต่งตั้งเพิ่ม
เกษตรและสหกรณ์ (ในข้อความเดิมคือกระทรวงเกษตร)		12	หม่อมราชวงศ์จักรทอง ทองใหญ่		11 มีนาคม พ.ศ. 2512	17 พฤศจิกายน พ.ศ. 2514				อิสระ
		13	มนูญ บริสุทธิ์		11 มีนาคม พ.ศ. 2512	23 พฤศจิกายน พ.ศ. 2513		ย้ายไปดำรงตำแหน่ง รมช.ยุติธรรม		อิสระ
		14	พลตำรวจโท พิชัย กุลละวณิชย์		23 พฤศจิกายน พ.ศ. 2513	17 พฤศจิกายน พ.ศ. 2514		ย้ายมาจากตำแหน่ง รมช.พาณิชย์		อิสระ
								ย้ายมาดำรงตำแหน่ง
คมนาคม		15	พลอากาศเอก ทวี จุลละทรัพย์		11 มีนาคม พ.ศ. 2512	17 พฤศจิกายน พ.ศ. 2514				อิสระ
		16	พลเรือตรี ชลี สินธุโสภณ		11 มีนาคม พ.ศ. 2512	17 พฤศจิกายน พ.ศ. 2514				อิสระ
กระทรวงพัฒนาการแห่งชาติ		17	พจน์ สารสิน		11 มีนาคม พ.ศ. 2512	17 พฤศจิกายน พ.ศ. 2514		ควบตำแหน่งรองนายกรัฐมนตรี		อิสระ
		18	หม่อมหลวงชูชาติ กำภู		11 มีนาคม พ.ศ. 2512	1 กันยายน พ.ศ. 2512		ถึงแก่อนิจกรรม		อิสระ
		19	บุญรอด บิณฑสันต์		1 กันยายน พ.ศ. 2512	17 พฤศจิกายน พ.ศ. 2514		แต่งตั้งแทนตำแหน่งที่ว่าง		อิสระ
								แต่งตั้งเพิ่ม
มหาดไทย		20	พลเอก ประภาส จารุเสถียร		11 มีนาคม พ.ศ. 2512	17 พฤศจิกายน พ.ศ. 2514		ควบตำแหน่งรองนายกรัฐมนตรี		อิสระ
		21	ทวี แรงขำ		11 มีนาคม พ.ศ. 2512	17 พฤศจิกายน พ.ศ. 2514				อิสระ
		22	ถวิล สุนทรศารทูล		11 มีนาคม พ.ศ. 2512	17 พฤศจิกายน พ.ศ. 2514				อิสระ
ยุติธรรม		23	หลวงจำรูญเนติศาสตร์ (จำรูญ โปษยานนท์)		11 มีนาคม พ.ศ. 2512	17 พฤศจิกายน พ.ศ. 2514				อิสระ
		24	พลโท อัมพร ศรีไชยยันต์		11 มีนาคม พ.ศ. 2512	20 ตุลาคม พ.ศ. 2513		ถึงแก่อนิจกรรม		อิสระ
		25	มนูญ บริสุทธิ์		23 พฤศจิกายน พ.ศ. 2513	17 พฤศจิกายน พ.ศ. 2514		ย้ายมาจากตำแหน่ง รมช.เกษตรและสหกรณ์		อิสระ
								แทนตำแหน่งที่ว่าง
								ย้ายมาดำรงตำแหน่ง
ศึกษาธิการ		26	สุกิจ นิมมานเหมินท์		11 มีนาคม พ.ศ. 2512	17 พฤศจิกายน พ.ศ. 2514				อิสระ
		27	พลเอก กฤษณ์ สีวะรา		11 มีนาคม พ.ศ. 2512	23 พฤศจิกายน พ.ศ. 2513		ย้ายไปดำรงตำแหน่ง รมช.กลาโหม		อิสระ
		28	อภัย จันทวิมล		23 พฤศจิกายน พ.ศ. 2513	17 พฤศจิกายน พ.ศ. 2514		แต่งตั้งแทนตำแหน่งที่ว่าง		อิสระ
								แต่งตั้งเพิ่ม
พาณิชย์ (ในข้อความเดิมคือกระทรวงเศรษฐการ)		29	บุญชนะ อัตถากร		11 มีนาคม พ.ศ. 2512	17 พฤศจิกายน พ.ศ. 2514				อิสระ
		30	พลตำรวจโท พิชัย กุลละวณิชย์		11 มีนาคม พ.ศ. 2512	23 พฤศจิกายน พ.ศ. 2513		ย้ายไปดำรงตำแหน่ง รมช.เกษตร		อิสระ
		31	ประสิทธิ์ กาญจนวัฒน์		23 พฤศจิกายน พ.ศ. 2513	17 พฤศจิกายน พ.ศ. 2514		แต่งตั้งแทนตำแหน่งที่ว่าง		อิสระ
								แต่งตั้งเพิ่ม
สาธารณสุข		32	พลตำรวจเอก ประเสริฐ รุจิรวงศ์		11 มีนาคม พ.ศ. 2512	17 พฤศจิกายน พ.ศ. 2514				อิสระ
		33	นายแพทย์ สมบุญ ผ่องอักษร		11 มีนาคม พ.ศ. 2512	17 พฤศจิกายน พ.ศ. 2514				อิสระ
อุตสาหกรรม		34	พลโท พงษ์ ปุณณกันต์		11 มีนาคม พ.ศ. 2512	17 พฤศจิกายน พ.ศ. 2514				อิสระ
		35	สอาด หงษ์ยนต์		11 มีนาคม พ.ศ. 2512	17 พฤศจิกายน พ.ศ. 2514				อิสระ

การปรับคณะรัฐมนตรี

คณะรัฐมนตรีมีการแต่งตั้งเปลี่ยนแปลง คือ

เมื่อวันที่ 1 กันยายน พ.ศ. 2512

1. นายบุญรอด บิณฑสันต์ เป็น รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงพัฒนาการแห่งชาติ แทน ม.ล.ชูชาติ กำภู ที่ถึงแก่อนิจกรรม

เมื่อวันที่ 24 มิถุนายน พ.ศ. 2513

1. พลตำรวจตรีสง่า กิตติขจร เป็น รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงการต่างประเทศ แทนนายจิตติ สุจริตกุล ที่ถึงแก่อนิจกรรม

เมื่อวันที่ 20 ตุลาคม พ.ศ. 2513

1. พลโท อัมพร ศรีไชยยันต์ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงยุติธรรม ถึงแก่อนิจกรรม

เมื่อวันที่ 23 พฤศจิกายน พ.ศ. 2513

1. พลเอกกฤษณ์ สีวะรา พ้นจากตำแหน่ง รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงศึกษาธิการ ไปดำรงตำแหน่ง รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงกลาโหม
2. พลตำรวจโท พิชัย กุลละวณิชย์ พ้นจากตแหน่ง รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเศรษฐการ ไปดำรงตำแหน่ง รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตร
3. นายมนูญ บริสุทธิ์ พ้นจากตำแหน่ง รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ไปดำรงตำแหน่ง รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงยุติธรรม แทนพลโท อัมพร ศรีไชยยันต์ ที่ถึงแก่อนิจกรรม
4. นายอภัย จันทวิมล เป็น รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงศึกษาธิการ
5. นายประสิทธิ์ กาญจนวัฒน์ เป็น รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงพาณิชย์

การสิ้นสุดของคณะรัฐมนตรี คณะที่ 31 ของไทย

คณะรัฐมนตรีคณะนี้สิ้นสุดลงเพราะเหตุที่ จอมพลถนอม กิตติขจร นายกรัฐมนตรี เป็นหัวหน้าคณะปฏิวัติ ทำการยึดอำนาจการปกครองแผ่นดิน ประกอบด้วย ทหารบก ทหารเรือ ทหารอากาศ ตำรวจ และพลเรือน เมื่อวันที่ 17 พฤศจิกายน พ.ศ. 2514 เวลา 19.00 น. โดยออกแถลงการณ์ประกาศคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 8 เมื่อวันที่ วันที่ 19 พฤศจิกายน พ.ศ. 2514 มีเนื้อความสำคัญดังนี้

"ในระหว่างที่ยังไม่ดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรี ให้บรรดาอำนาจหน้าที่ที่กฎหมายได้บัญญัติว่าเป็นอำนาจหน้าที่ ของนายกรัฐมนตรีหรือคณะรัฐมนตรี เป็นอำนาจหน้าที่ของหัวหน้าคณะปฏิวัติหรือผู้ซึ่งหัวหน้าคณะปฏิวัติมอบหมาย"

ต่อมาได้ประกาศใช้รัฐธรรมนูญ ซึ่งสภานิติบัญญัติแห่งชาติลงมตินำขึ้นทูลเกล้าฯ ถวาย ทำให้ในช่วงระหว่างวันที่ 17 พฤศจิกายน พ.ศ. 2514 จนถึงวันที่ 14 ตุลาคม พ.ศ. 2516 ประเทศอยู่ภายใต้การปกครองของคณะปฏิวัติ ที่มี จอมพลถนอม กิตติขจร เป็นหัวหน้าคณะ

แหล่งข้อมูลอื่น

• คณะรัฐมนตรีคณะที่ 31 จากสำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี เก็บถาวร 2007-12-28 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
• ลำดับความเป็นมาของคณะรัฐมนตรีไทย จากสำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี เก็บถาวร 2012-02-14 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน