คณะรัฐมนตรีไทย คณะที่ 30

คณะรัฐมนตรีถนอม 2
คณะรัฐมนตรีคณะที่ 30 แห่งราชอาณาจักรไทย
พ.ศ. 2506 - 2512
วันแต่งตั้ง	11 ธันวาคม​ พ.ศ. 2506
วันสิ้นสุด	7 มีนาคม​ พ.ศ. 2512 (5 ปี 86 วัน)
บุคคลและองค์กร
พระมหากษัตริย์	พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร
นายกรัฐมนตรี	ถนอม กิตติขจร​
ประวัติ
ก่อนหน้า	คณะรัฐมนตรีไทย คณะที่ 29
ถัดไป	คณะรัฐมนตรีไทย คณะที่ 31

คณะรัฐมนตรี คณะที่ 30 ของไทย (9 ธันวาคม พ.ศ. 2506 – 7 มีนาคม พ.ศ. 2512)

พลเอก ถนอม กิตติขจร (ยศในขณะนั้น) เป็นนายกรัฐมนตรี ประกาศพระบรมราชโองการ เมื่อวันที่ 9 ธันวาคม พ.ศ. 2506 พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงลงพระปรมาภิไธยในประกาศ พลเอก หลวงสุทธิสารรณกร ประธานสภาร่างรัฐธรรมนูญ เป็นผู้ลงนามรับสนองพระบรมราชโองการ

รายชื่อคณะรัฐมนตรี คณะที่ 30 ของไทย

มีการแต่งตั้งคณะรัฐมนตรี ดังนี้

รัฐมนตรีว่าการกระทรวง		ดำรงตำแหน่งเมื่อตั้งคณะรัฐมนตรี		ดำรงตำแหน่งจนสิ้นสุดคณะรัฐมนตรี
รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวง		แต่งตั้งเพิ่ม		เปลี่ยนแปลง/โยกย้ายไปตำแหน่งอื่น
รัฐมนตรีลอย		ย้ายมาจากตำแหน่งอื่น		ออกจากตำแหน่ง

ตำแหน่ง		ลำดับ	รายนาม	เริ่มวาระ		สิ้นสุดวาระ		หมายเหตุ	กลุ่มการเมือง
นายกรัฐมนตรี		*	พลเอก ถนอม กิตติขจร		11 ธันวาคม พ.ศ. 2506		11 มีนาคม พ.ศ. 2512	ควบรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม		ทหาร / คณะปฏิวัติ
รองนายกรัฐมนตรี		1	พลตรี พระเจ้าวรวงศ์เธอ กรมหมื่นนราธิปพงศ์ประพันธ์		11 ธันวาคม พ.ศ. 2506		11 มีนาคม พ.ศ. 2512			ข้าราชการพลเรือน
		2	พลเอก ประภาส จารุเสถียร		11 ธันวาคม พ.ศ. 2506		11 มีนาคม พ.ศ. 2512	ควบรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย		ทหาร / คณะปฏิวัติ
สำนักนายกรัฐมนตรี		3	พระประกาศสหกรณ์ (สดับ วีรเธียร)		11 ธันวาคม พ.ศ. 2506		9 กันยายน พ.ศ. 2507	พ้นจากตำแหน่งไปเป็น รมว.เกษตรฯ		ข้าราชการพลเรือน
กลาโหม		*	พลเอก ถนอม กิตติขจร		11 ธันวาคม พ.ศ. 2506		11 มีนาคม พ.ศ. 2512	นายกรัฐมนตรีดำรงตำแหน่งควบ		ทหาร / คณะปฏิวัติ
		4	พลอากาศเอก ทวี จุลละทรัพย์		11 ธันวาคม พ.ศ. 2506		11 มีนาคม พ.ศ. 2512
การคลัง		5	สุนทร หงส์ลดารมภ์		11 ธันวาคม พ.ศ. 2506		8 กรกฎาคม พ.ศ. 2508	ไปดำรงตำแหน่ง รมว.เศรษฐการ		ข้าราชการพลเรือน
		6	เสริม วินิจฉัยกุล		8 กรกฎาคม พ.ศ. 2508		11 มีนาคม พ.ศ. 2512	แต่งตั้งเพิ่ม
การต่างประเทศ		7	พันเอก (พิเศษ) ถนัด คอมันตร์		11 ธันวาคม พ.ศ. 2506		11 มีนาคม พ.ศ. 2512			ข้าราชการพลเรือน
เกษตร		8	พลเอก สุรจิต จารุเศษรนี		11 ธันวาคม พ.ศ. 2506		8 กันยายน พ.ศ. 2507	กราบถวายบังคมลาออกจากตำแหน่ง		ทหาร
		*	พระประกาศสหกรณ์ (สดับ วีรเธียร)		9 กันยายน พ.ศ. 2507		11 มีนาคม พ.ศ. 2512	ย้ายมาจากรัฐมนตรีประจำสำนักนายกฯ		ข้าราชการพลเรือน
		9	พลเอก จิตติ นาวีเสถียร		13 ธันวาคม พ.ศ. 2506		11 มีนาคม พ.ศ. 2512	แต่งตั้งเพิ่ม
คมนาคม		10	พลโท พงษ์ ปุณณกันต์		11 ธันวาคม พ.ศ. 2506		11 มีนาคม พ.ศ. 2512			ทหาร
พัฒนาการแห่งชาติ		11	พจน์ สารสิน		11 ธันวาคม พ.ศ. 2506		11 มีนาคม พ.ศ. 2512	ตั้งแต่ 10 ก.พ. 2511 ควบ รมว.เศรษฐการอีกตำแหน่ง		ข้าราชการพลเรือน
		*	พระประกาศสหกรณ์ (สดับ วีรเธียร)		11 ธันวาคม พ.ศ. 2506		9 กันยายน พ.ศ. 2507	พ้นจากตำแหน่งไปเป็น รมว.เกษตรฯ
		12	บุญชนะ อัตถากร		11 ธันวาคม พ.ศ. 2506		11 ธันวาคม พ.ศ. 2510	ลาออกจากตำแหน่ง
		13	หม่อมหลวง ชูชาติ กำภู		9 กันยายน พ.ศ. 2507		11 มีนาคม พ.ศ. 2512	แต่งตั้งเพิ่ม
มหาดไทย		*	พลเอก ประภาส จารุเสถียร		11 ธันวาคม พ.ศ. 2506		11 มีนาคม พ.ศ. 2512	รองนายกรัฐมนตรีดำรงตำแหน่งควบ		ทหาร / คณะปฏิวัติ
		14	ทวี แรงขำ		11 ธันวาคม พ.ศ. 2506		11 มีนาคม พ.ศ. 2512			ข้าราชการพลเรือน
		15	พลตำรวจเอก ประเสริฐ รุจิรวงศ์		13 ธันวาคม พ.ศ. 2506		11 มีนาคม พ.ศ. 2512	แต่งตั้งเพิ่ม		ตำรวจ
ยุติธรรม		16	พระยาอรรถการีย์นิพนธ์ (สิทธิ จุณณานนท์)		11 ธันวาคม พ.ศ. 2506		11 มีนาคม พ.ศ. 2512			ข้าราชการพลเรือน
ศึกษาธิการ		17	หม่อมหลวงปิ่น มาลากุล		11 ธันวาคม พ.ศ. 2506		11 มีนาคม พ.ศ. 2512			ข้าราชการพลเรือน
เศรษฐการ		18	เกษม ศรีพยัคฆ์		11 ธันวาคม พ.ศ. 2506		5 กรกฎาคม พ.ศ. 2508	ถึงแก่อนิจกรรม		ข้าราชการพลเรือน
		*	สุนทร หงส์ลดารมภ์		8 กรกฎาคม พ.ศ. 2508		10 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2511	ย้ายมาจาก รมว.คลัง (ต่อมาลาออก)
		*	พจน์ สารสิน		10 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2511		11 มีนาคม พ.ศ. 2512	รมว.พัฒนาการแห่งชาติ ดำรงตำแหน่งควบ
สาธารณสุข		19	พระบำราศนราดูร (หลง เวชชาชีวะ)		11 ธันวาคม พ.ศ. 2506		11 มีนาคม พ.ศ. 2512			ข้าราชการพลเรือน
อุตสาหกรรม		20	บุณย์ เจริญไชย		11 ธันวาคม พ.ศ. 2506		21 สิงหาคม พ.ศ. 2507	กราบถวายบังคมลาออกจากตำแหน่ง		ข้าราชการพลเรือน
		21	พลอากาศโท มุนี มหาสันทนะ เวชยันต์รังสฤษฎ์		22 สิงหาคม พ.ศ. 2507		11 มีนาคม พ.ศ. 2512	แต่งตั้งแทนคนเดิมที่ลาออก		ทหาร

การปรับคณะรัฐมนตรี

• วันที่ 13 ธันวาคม พ.ศ. 2506 มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ตั้งรัฐมนตรีเพิ่มเติมดังต่อไปนี้

1. พลเอก จิตติ นาวีเสถียร เป็นรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์
2. พลตำรวจเอก ประเสริฐ รุจิรวงศ์ เป็นรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงมหาดไทย

• วันที่ 22 สิงหาคม พ.ศ. 2507 มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ตั้ง

1. พลอากาศโท มุนี มหาสันทนะ เวชยันต์รังสฤษฎ์ เป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรม สืบแทนนายบุณย์ เจริญไชย ซึ่งกราบถวายบังคมลาออกจากตำแหน่ง เมื่อวันที่ 21 สิงหาคม พ.ศ. 2507

• วันที่ 9 กันยายน พ.ศ. 2507 มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ปรับปรุงและแต่งตั้งรัฐมนตรีบางตำแหน่ง ดังนี้

1. พระประกาศสหกรณ์ (สดับ วีรเธียร) พ้นจากตำแหน่ง รัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงพัฒนาการแห่งชาติ ไปดำรงตำแหน่ง รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ สืบแทน พลเอก สุรจิต จารุเศรนี ซึ่งกราบถวายบังคมลาออกจากตำแหน่ง เมื่อวันที่ 8 กันยายน พ.ศ. 2507
2. หม่อมหลวง ชูชาติ กำภู เป็นรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงพัฒนาการแห่งชาติ

• วันที่ 8 กรกฎาคม พ.ศ. 2508 มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้ปรับปรุงและแต่งตั้งรัฐมนตรีบางตำแหน่ง ดังต่อไปนี้

1. นายสุนทร หงส์ลดารมภ์ พ้นจากตำแหน่ง รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง ไปดำรงตำแหน่ง รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ สืบแทน นายเกษม ศรีพยัคฆ์ ซึ่งถึงแก่อนิจกรรมเมื่อวันที่ 5 กรกฎาคม พ.ศ. 2508
2. นายเสริม วินิจฉัยกุล เป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง

• วันที่ 11 ธันวาคม พ.ศ. 2510 นายบุญชนะ อัตถากร รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงพัฒนาการแห่งชาติ ได้ขอลาออกจากตำแหน่ง

• วันที่ 10 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2511 นายสุนทร หงส์ลดารมภ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ ได้ขอลาออกจากตำแหน่ง และได้มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งนายพจน์ สารสิน รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพัฒนาการแห่งชาติ ดำรงตำแหน่ง รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ อีกตำแหน่งหนึ่ง

การสิ้นสุดของคณะรัฐมนตรี คณะที่ 30 ของไทย

คณะรัฐมนตรีคณะนี้สิ้นสุดลง เพราะเหตุที่มีการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร ตามพระราชกฤษฎีกาให้เลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนฯ พ.ศ. 2511 และพระราชกฤษฎีกาเรียกประชุมรัฐสภา พ.ศ. 2512 ต่อมาเมื่อสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร ได้เข้ารับหน้าที่แล้ว คณะรัฐมนตรีที่บริหารราชการแผ่นดินอยู่ จึงพ้นจากตำแหน่ง แต่ต้องอยู่ในตำแหน่งเพื่อดำเนินงาน ไปจนกว่าจะตั้งคณะรัฐมนตรีขึ้นใหม่ ตามมาตรา 147 วรรค 2 ของ รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย

แหล่งข้อมูลอื่น

• คณะรัฐมนตรีคณะที่ 30 จากสำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี เก็บถาวร 2011-06-04 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
• ลำดับความเป็นมาของคณะรัฐมนตรีไทย จากสำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี เก็บถาวร 2012-02-14 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน