รายชื่อแหล่งมรดกโลกในประเทศไทย

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ไปยังการนำทาง ไปยังการค้นหา

องค์การการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ (ยูเนสโก) ได้ขึ้นทะเบียนแหล่งมรดกโลกของประเทศไทยทั้งสิ้น 5 แหล่ง[1] ประกอบด้วยแหล่งมรดกโลกทางวัฒนธรรม 3 แหล่ง และแหล่งมรดกโลกทางธรรมชาติ 2 แห่ง

ที่ตั้ง[แก้]

สถานที่ที่ได้ขึ้นทะเบียนเป็นแหล่งมรดกโลก[แก้]

แหล่งมรดกโลกทางวัฒนธรรม[แก้]

*หมายเหตุ: ระบุชื่อสถานที่ตามที่ขึ้นทะเบียนในบัญชีแหล่งมรดกโลก
สถานที่ ภาพ ที่ตั้ง ประเภท พื้นที่
(เฮกตาร์)
ปีขึ้นทะเบียน
(พ.ศ./ค.ศ.)
หมายเหตุ อ้างอิง
นครประวัติศาสตร์พระนครศรีอยุธยา Ruins of stupas of various sizes. พระนครศรีอยุธยา
14°20′52″N 100°33′38″E / 14.34778°N 100.56056°E / 14.34778; 100.56056 (Historic City of Ayutthaya)
วัฒนธรรม:
(iii)
289 2534/1991 กรุงศรีอยุธยาเป็นเมืองหลวงแห่งที่สองของชาวสยามต่อจากสุโขทัย ถูกทำลายโดยกองทัพพม่าในคริสต์ศตวรรษที่ 18 ซากปรักหักพังสิ่งก่อสร้างต่าง ๆ อาทิ ปรางค์ และอารามขนาดใหญ่แสดงถึงความงดงามและความเจริญรุ่งเรืองในอดีต 576[2]
เมืองประวัติศาสตร์สุโขทัยและเมืองบริวาร
Large white seated Buddha statue.
สุโขทัยและกำแพงเพชร
17°0′26″N 99°47′23″E / 17.00722°N 99.78972°E / 17.00722; 99.78972 (Historic Town of Sukhothai and Associated Historic Towns)
วัฒนธรรม:
(i), (iii)
11,852 2534/1991 สุโขทัยเป็นเมืองหลวงแห่งแรกของชาวสยามในช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 13 และ 14 สิ่งก่อสร้างจำนวนมากแสดงถึงจุดเริ่มต้นของสถาปัตยกรรมไทย ประกอบด้วยอุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย ศรีสัชนาลัย และกำแพงเพชร 574[3]
แหล่งโบราณคดีบ้านเชียง
Vase with red and white design.
อุดรธานี
17°32′55″N 103°47′23″E / 17.54861°N 103.78972°E / 17.54861; 103.78972 (Ban Chiang Archaeological Site)
วัฒนธรรม:
(iii)
64 2535/1992 เป็นที่ตั้งถิ่นฐานยุคก่อนประวัติศาสตร์ที่สำคัญที่สุดแห่งหนึ่งในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ แสดงให้เห็นถึงก้าวสำคัญของวิวัฒนาการทางวัฒนธรรมสังคมและเทคโนโลยีของมนุษย์ อาทิ การเกษตร การผลิต และการใช้โลหะ 575[4]

แหล่งมรดกโลกทางธรรมชาติ[แก้]

*หมายเหตุ: ระบุชื่อสถานที่ตามที่ขึ้นทะเบียนในบัญชีมรดกโลก
สถานที่ ภาพ ที่ตั้ง ประเภท พื้นที่
(เฮกตาร์)
ปีขึ้นทะเบียน
(พ.ศ./ค.ศ.)
หมายเหตุ อ้างอิง
เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าทุ่งใหญ่-ห้วยขาแข้ง
A river flowing through a forested mountain landscape.
กาญจนบุรี ตาก และอุทัยธานี
15°20′N 98°55′E / 15.333°N 98.917°E / 15.333; 98.917 (Thungyai-Huai Kha Khaeng Wildlife Sanctuaries)
ธรรมชาติ:
(vii), (ix), (x)
622,200 2534/1991 ประกอบด้วยผืนป่าเกือบทุกประเภทที่มีในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เป็นบ้านของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมขนาดใหญ่ 77% (โดยเฉพาะช้างและเสือ) 50% ของนกขนาดใหญ่ และ 33% ของสัตว์มีกระดูกสันหลังบกที่พบในภูมิภาคนี้ 591[5]
ป่าดงพญาเย็น-เขาใหญ่
Medium sized waterfall in a tropical forest.
สระบุรี นครราชสีมา นครนายก ปราจีนบุรี สระแก้ว และบุรีรัมย์
14°20′N 102°3′E / 14.333°N 102.050°E / 14.333; 102.050 (Dong Phayayen-Khao Yai Forest Complex)
ธรรมชาติ:
(x)
615,500 2548/2005 เป็นที่อยู่อาศัยของสัตว์กว่า 800 ชนิด ได้แก่ สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมจำนวน 112 สายพันธุ์ (รวมทั้งสัตว์น้ำสองสายพันธุ์) สัตว์ชนิดนก 392 สายพันธุ์ และสัตว์เลื้อยคลานกว่า 200 สายพันธุ์ มีระบบนิเวศป่าเขตร้อนที่สำคัญซึ่งสามารถเป็นที่อยู่อาศัยเพื่อการอยู่รอดในระยะยาวของสัตว์สายพันธุ์เหล่านี้ 590[6]

สถานที่ที่ได้ขึ้นบัญชีรายชื่อเบื้องต้น[แก้]

ปัจจุบัน ประเทศไทยมีสถานที่ที่ได้รับขึ้นบัญชีรายชื่อเบื้องต้น (Tentative List) เพื่อพิจารณาขึ้นทะเบียนเป็นแหล่งมรดกโลกในอนาคต ทั้งสิ้น 7 แห่ง ดังนี้[7]

สถานที่ ภาพ ที่ตั้ง ประเภท พื้นที่
(เฮกตาร์)
ปี พ.ศ./ค.ศ. หมายเหตุ อ้างอิง
อุทยานประวัติศาสตร์ภูพระบาท
Tham Khon prehistoric rock painting.
อุดรธานี
17°42′N 102°22′E / 17.700°N 102.367°E / 17.700; 102.367 (Phu Phra Bat Historical Park)
วัฒนธรรม:
(iii), (iv), (v), (vi)
500 2547/2004 [8]
กลุ่มป่าแก่งกระจาน
Kaeng Krachan National Park.
ราชบุรี เพชรบุรี และประจวบคีรีขันธ์
13°14′N 5°5′E / 13.233°N 5.083°E / 13.233; 5.083 (Kaeng Krachan Forest Complex)
ธรรมชาติ:
(x)
482,225 2554/2011 [9]
วัดพระมหาธาตุวรมหาวิหาร นครศรีธรรมราช
Chedi Phra Baromathat.
นครศรีธรรมราช
24°47′N 99°57′E / 24.783°N 99.950°E / 24.783; 99.950 (Phra Baromathat)
วัฒนธรรม:
(i), (ii), (vi)
137 2555/2012 [10]
อนุสรณ์สถานแหล่งต่าง ๆ และภูมิทัศน์วัฒนธรรมของเชียงใหม่ นครหลวงล้านนา
Wat Phra Singh
เชียงใหม่
18°47′43″N 98°59′55″E / 18.79528°N 98.99861°E / 18.79528; 98.99861 (Monuments, Sites and Cultural Landscape of Chiang Mai, Capital of Lanna)
วัฒนธรรม:
(i), (ii), (iii), (vi)
ไม่มีข้อมูล 2558/2015 [11]
พระธาตุพนม และสิ่งก่อสร้างทางประวัติศาสตร์และภูมิทัศน์ที่เกี่ยวข้อง
นครพนม
16°56′33″N 104°43′26″E / 16.94250°N 104.72389°E / 16.94250; 104.72389 (Phra That Phanom, its related historic buildings and associated landscape)
วัฒนธรรม:
(i), (ii), (iv)
ไม่มีข้อมูล 2560/2017 [12]
กลุ่มเทวสถานปราสาทพนมรุ้ง ปราสาทเมืองต่ำ และปราสาทปลายบัด
บุรีรัมย์ วัฒนธรรม:
(iii) (iv) (v)
ไม่มีข้อมูล 2562/2019 เสนอแยกต่างหากจากปราสาทหินพิมาย [13]
เมืองโบราณศรีเทพ
Si Thep
เพชรบูรณ์ วัฒนธรรม:
(ii) (iii)
ไม่มีข้อมูล 2562/2019 [14]

ความคืบหน้า[แก้]

ในเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2559 รัฐบาลไทยได้เสนอคณะกรรมการมรดกโลก ในการประชุมครั้งที่ 40 ที่เมืองอิสตันบูล ประเทศตุรกี ให้พิจารณาการขึ้นทะเบียนกลุ่มป่าแก่งกระจานขึ้นเป็นแหล่งมรดกโลก สืบเนื่องจากที่สหภาพนานาชาติเพื่อการอนุรักษ์ธรรมชาติและทรัพยากรธรรมชาติ (ไอยูซีเอ็น) และคณะกรรมการมรดกโลกได้ให้การการยอมรับคุณค่าสากลที่โดดเด่น (outstanding universal value) ของผืนป่า อย่างไรก็ตามคณะกรรมการมรดกโลกตัดสินใจที่จะเลื่อนการขึ้นทะเบียนออกไป เนื่องด้วยวิกฤตการณ์ทางการเมืองที่เกิดขึ้นระหว่างการประชุมมรดกโลก และปัญหาการละเมิดสิทธิมนุษยชนชาวกะเหรี่ยงที่อาศัยอยู่ในผืนป่า รวมถึงข้อพิพาทเกี่ยวกับการปักปันเขตแดนกับประเทศพม่า

ทั้งนี้ สภานานาชาติว่าด้วยการดูแลอนุสรณ์สถานและแหล่งโบราณคดี (ไอโคมอส) ได้แจ้งให้ทางการไทยทราบเกี่ยวกับการเสนออุทยานประวัติศาสตร์ภูพระบาทขึ้นทะเบียนเป็นแหล่งมรดกโลกของทางการไทย โดยมีข้อเสนอแนะให้ดำเนินการศึกษาในเชิงลึกเกี่ยวกับความสัมพันธ์ของวัฒนธรรมของเสมาหินกับพุทธศาสนา เพื่อนำไปสู่ศักยภาพที่โดดเด่นของอุทยานฯ รวมทั้งหากเป็นไปได้ เสนอให้พิจารณาเกณฑ์และขอบเขตการขึ้นทะเบียนอุทยานฯ ที่ทางการไทยเสนอ[15]

ในการประชุมคณะกรรมการมรดกโลกสมัยสามัญ ครั้งที่ 43 ณ กรุงบากู สาธารณรัฐอาเซอร์ไบจาน ประเทศไทยได้นำเสนอพื้นที่กลุ่มป่าแก่งกระจานขึ้นทะเบียนเป็นแหล่งมรดกโลกอีกครั้งหนึ่ง แต่ผลประกฎว่า ผลการพิจารณา แบ่งออกเป็น 3 กลุ่ม ประกอบด้วย กลุ่มที่สนับสนุนไทยขึ้นมรดกโลก 4 ประเทศ คือ อินโดนีเซีย จีน บราซิล คิวบา ส่วนบางประเทศเห็นว่าไม่ควรให้ไทย Defers อีกตามร่างข้อมติ เนื่องจากไทยทำงานมาเยอะแล้วทั้งเรื่องสิทธิมนุษยชน เช่น การออกกฎหมายใหม่ 2 ฉบับ เพื่อไม่ให้ไทยรู้สึกไม่ดี จึงขอให้ Refers แทนเพื่อทำข้อมูลรายละเอียดเพิ่มเติมจำนวนมากกลับมาเสนอ และกลุ่มที่เห็นตามสหภาพสากลว่าด้วยการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (ไอยูซีเอ็น) เกี่ยวกับความกังวลเรื่องปัญหาสิทธิมนุษยชนของกลุ่มชาติพันธุ์กะเหรี่ยงในพื้นที่ คือ ออสเตรเลีย และนอร์เวย์ จึงให้ตั้งคณะทำงานขึ้นมาหาข้อสรุป โดยมี 6 ประเทศ จากในคณะกรรมการรัฐภาคีสมาชิกอนุสัญญาว่าด้วยการคุ้มครองมรดกโลก 21 ประเทศ คือ อินโดนีเซีย ออสเตรเลีย นอร์เวย์ คิวบา ตูนิเซีย และคูเวต ไปหารือในรายละเอียดร่วมกันแล้วกลับมาเสนอที่ประชุมใหม่อีกครั้ง โดยได้มีข้อมติในประเด็นกลุ่มป่าแก่งกระจานโดย ระบุว่ายังไม่ได้ขึ้นทะเบียนกลุ่มป่าแก่งกระจานเป็นมรดกโลกในครั้งนี้ โดยให้ประเทศไทยไปทำข้อมูลเพิ่มเติมอีก 3 ประเด็นคือ 1.ให้ดำเนินการเรื่องขอบเขต ระหว่างไทย และเมียนมา 2.ให้ไปทำข้อศึกษาเปรียบเทียบเรื่องขอบเขตพื้นที่ที่ลดลงว่ายังอยู่ภายใต้ข้อกำหนดตามระเบียบข้อที่ 10 ของการขึ้นทะเบียนแหล่งมรดกโลกทางธรรมชาติ 3. ให้ไปทำข้อห่วงกังวลเรื่องชุมชนในพื้นที่ โดยให้โอกาสเสนอป่าแก่งกระจาน ขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกอีกครั้งในระยะเวลา 3 ปีนับจากนี้

สถานที่ที่อาจเสนอขึ้นบัญชีรายชื่อเบื้องต้น[แก้]

สถานที่ ภาพ ที่ตั้ง ประเภท
พื้นที่อนุรักษ์ชายฝั่งทะเลอันดามัน
พังงา ภูเก็ต และระนอง (ประกอบด้วย อุทยานแห่งชาติหมู่เกาะสิมิลัน หมู่เกาะระนอง
แหลมสน หมู่เกาะสุรินทร์ เขาลำปี-หาดท้ายเหมือง และสิรินาถ รวมเนื้อที่ราว 1,040.483 ตร.กม.[16])
ธรรมชาติ
ป่าชายเลนระนอง
ระนอง ธรรมชาติ
กลุ่มสถาปัตยกรรมของสมเด็จเจ้าฟ้ากรมพระยานริศรานุวัดติวงศ์[17]
Wat Benchamabophit
กรุงเทพมหานคร วัฒนธรรม
วัดสุทัศนเทพวรารามราชวรมหาวิหารและเสาชิงช้า[18]
Wat Suthat
กรุงเทพมหานคร วัฒนธรรม
ภูมิทัศน์วัฒนธรรมแม่น้ำเจ้าพระยา[19]
Wat Arun
กรุงเทพมหานคร วัฒนธรรม
ทางรถไฟสายมรณะ[20]
Death Railways
กาญจนบุรี วัฒนธรรม
วัดราชนัดดารามและพื้นที่เกี่ยวเนื่อง
Wat Ratchanaddaram
กรุงเทพมหานคร วัฒนธรรม
แหล่งโบราณคดีสมัยก่อนประวัติศาสตร์และแหล่งวัฒนธรรมของน่าน
Nan Temple
น่าน วัฒนธรรม
เส้นทางวัฒนธรรมไชยาถึงไทรบุรี
Chaiya
วัฒนธรรม
เขตเมืองเก่าสงขลา
songkhla
สงขลา วัฒนธรรม
แหล่งโบราณคดีเมืองเชียงแสน เมืองสุวรรณโคมคำประเทศลาว
Wat Pasak
เชียงราย วัฒนธรรม
พระปฐมเจดีย์
Phra Pathommachedi
นครปฐม วัฒนธรรม

สถานที่เคยเสนอขึ้นบัญชีรายชื่อเบื้องต้น[แก้]

สถานที่ ภาพ ที่ตั้ง ประเภท ปีที่เสนอขึ้นบัญชีฯ ปีที่ถอนจากบัญชีฯ
เกาะรัตนโกสินทร์[21]
กรุงเทพมหานคร วัฒนธรรม พ.ศ. 2532 พ.ศ. 2539
ตะรุเตา[22]
Si Thep
สตูล ธรรมชาติ พ.ศ. 2534 พ.ศ. 2534
เส้นทางวัฒนธรรมพิมาย ปราสาทพนมรุ้งและปราสาทเมืองต่ำ[23]
Phimai historical park.
บุรีรัมย์ นครราชสีมา และสุรินทร์
15°13′N 102°29′E / 15.217°N 102.483°E / 15.217; 102.483 (Angkor Roads)
วัฒนธรรม:
(i), (ii), (iii), (iv), (vi)
พ.ศ. 2547 พ.ศ. 2562

ผลการดำเนินงานของประเทศไทยในองค์การยูเนสโก[แก้]

โครงการยูเนสโก จำนวนรายการที่ขึ้นทะเบียน จำนวนรายการที่ขึ้นทะเบียนร่วมกับรัฐอื่น
พื้นที่สงวนชีวมณฑล (Biosphere Reserve) 4
แหล่งมรดกโลก (World Heritage Sites) 5
ความทรงจำแห่งโลก (Memory of the World) 5
เครือข่ายอุทยานธรณีโลก (Global Geoparks Network) 1
เครือข่ายเมืองสร้างสรรค์สากล (Creative Cities Network) 2
มรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม (Intangible Cultural Heritage Lists) 1

อ้างอิง[แก้]

  1. "World Heritage Properties in Thailand". UNESCO. สืบค้นเมื่อ 1 July 2012.
  2. "Historic City of Ayutthaya". UNESCO. สืบค้นเมื่อ 28 May 2010.
  3. "Historic Town of Sukhothai and Associated Historic Towns". UNESCO. สืบค้นเมื่อ 28 May 2010.
  4. "Ban Chiang Archaeological Site". UNESCO. สืบค้นเมื่อ 28 May 2010.
  5. "Thungyai-Huai Kha Khaeng Wildlife Sanctuaries". UNESCO. สืบค้นเมื่อ 28 May 2010.
  6. "Dong Phayayen-Khao Yai Forest Complex". UNESCO. สืบค้นเมื่อ 28 May 2010.
  7. "Tentative Lists: Thailand". UNESCO. สืบค้นเมื่อ 3 May 2019.
  8. "Phuphrabat Historical Park". UNESCO. สืบค้นเมื่อ 28 August 2012.
  9. "Kaeng Krachan Forest Complex". UNESCO. สืบค้นเมื่อ 28 August 2012.
  10. "Wat Phra Mahathat Woramahawihan, Nakhon Si Thammarat". UNESCO. สืบค้นเมื่อ 28 August 2012.
  11. "Monuments, Sites and Cultural Landscape of Chiang Mai, Capital of Lanna". UNESCO. สืบค้นเมื่อ 10 April 2015.
  12. "Phra That Phanom, its related historic buildings and associated landscape". UNESCO. สืบค้นเมื่อ 18 March 2017.
  13. "Ensemble of Phanom Rung, Muang Tam and Plai Bat Sanctuaries". UNESCO. สืบค้นเมื่อ 15 April 2019.
  14. "The Ancient Town of Si Thep". UNESCO. สืบค้นเมื่อ 15 April 2019.
  15. ICOMOS (2016a), Evaluations of Nominations of Cultural and Mixed Properties to the World Heritage List (WHC-16/40.COM/INF.8B1), http://whc.unesco.org/document/141702
  16. [1]
  17. "เสนอ "วัดสุทัศน์-เสาชิงช้า" เข้าบัญชีมรดกโลกเบื้องต้น". Manager date=22 February 2015.
  18. "เสนอ "วัดสุทัศน์-เสาชิงช้า" เข้าบัญชีมรดกโลกเบื้องต้น". Manager date=22 February 2015.
  19. "กรมศิลป์ดัน "วัดสุทัศน์-รถไฟสายมรณะ" ขึ้นมรดกโลก". Manager date=19 July 2013.
  20. "กรมศิลป์ดัน "วัดสุทัศน์-รถไฟสายมรณะ" ขึ้นมรดกโลก". Manager date=19 July 2013.
  21. Rattanakosin Island
  22. Tarutao
  23. "Phimai, its Cultural Route and the Associated Temples of Phanomroong and Muangtam". UNESCO. สืบค้นเมื่อ 28 August 2012.