ถนนมิตรภาพ

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
บทความนี้เกี่ยวกับทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2 สำหรับถนนอื่น ๆ ที่มีชื่อว่ามิตรภาพ ดูที่ ถนนมิตรภาพ (แก้ความกำกวม)
Thai Highway-2.svg
ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2
ถนนมิตรภาพ
ข้อมูลของเส้นทาง
ส่วนหนึ่งของ
ความยาว: 500.00 กิโลเมตร (310.69 ไมล์)
เปิดใช้: พ.ศ. 2500 – ปัจจุบัน
ทางแยกที่สำคัญ
ปลายทิศใต้: Thai Highway-1.svg ถ.พหลโยธิน ใน อ.เมือง จ.สระบุรี
 
ปลายทิศเหนือ: สะพานมิตรภาพไทย-ลาว 1 ใน อ.เมือง จ.หนองคาย
ระบบทางหลวง

ถนนมิตรภาพ ซึ่งเป็นชื่อเรียกของ ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2 หรือ ทางหลวงสายสระบุรี–สะพานมิตรภาพที่หนองคาย (เขตแดนไทย/ลาว) เป็นหนึ่งในทางหลวงสายประธานทั้งสี่ของประเทศไทย โดยสายทางเริ่มต้นที่จังหวัดสระบุรี มุ่งเข้าสู่ภาคอีสานของประเทศไทย และสิ้นสุดที่จังหวัดหนองคาย มีระยะทางทั้งสิ้น 509 กิโลเมตร และเป็นส่วนหนึ่งของทางหลวงเอเชียสาย 12

ถนนมิตรภาพเป็นทางหลวงที่ได้รับความช่วยเหลือจากรัฐบาลสหรัฐอเมริกาในด้านงบประมาณการก่อสร้าง เทคนิควิชาการในการก่อสร้าง นับเป็นทางหลวงสายแรกที่ก่อสร้างถูกต้องตามแบบมาตรฐานการก่อสร้างทางหลวงทุกขั้นตอน และเป็นทางหลวงสายแรกของประเทศไทยที่มีผิวจราจรลาดยางแบบแอสฟอลต์คอนกรีต โดยเปิดให้บริการเมื่อปี พ.ศ. 2508

ประวัติ[แก้]

ถนนมิตรภาพในอดีตเมื่อครั้งยังเป็นถนนแบบ 2 ช่องทางจราจร ช่วงอำเภอปากช่อง จังหวัดนครราชสีมา

คณะรัฐมนตรีอนุมัติให้ตั้งชื่อถนนช่วงสระบุรี–ปากช่อง–นครราชสีมาว่า "ถนนสุดบรรทัด" และในช่วงนครราชสีมา–ขอนแก่น–อุดรธานี–หนองคายได้รับการตั้งชื่อถนนว่า "ถนนเจนจบทิศ" เมื่อวันที่ 10 ธันวาคม พ.ศ. 2493[1] ก่อนที่จะได้รับการสนันสนุนการก่อสร้างจากสหรัฐอเมริกา ซึ่งเริ่มสร้างในปี พ.ศ. 2498 จากสระบุรีจนถึงนครราชสีมา ระยะทางประมาณ 148 กิโลเมตร ในสมัยจอมพล ป. พิบูลสงครามเป็นนายกรัฐมนตรี[2] เพื่อแสดงถึงมิตรภาพของประเทศไทยกับสหรัฐอเมริกาในการก่อสร้างถนนร่วมกัน จึงขนานนามถนนสายนี้เป็น ถนนมิตรภาพ เมื่อวันที่ 20 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2500 โดยมีพิธีมอบถนนให้ประเทศไทย ในวันที่ 10 กรกฎาคม พ.ศ. 2501[3]

ต่อมาได้สร้างช่วงต่อจากนครราชสีมาจนถึงหนองคายในปี พ.ศ. 2504 ระยะทาง 360 กิโลเมตร สายนี้รัฐบาลไทยได้รับความช่วยเหลือจากองค์การบริหารวิเทศกิจแห่งสหรัฐอเมริกา (USOM) พร้อมทั้งได้จ้างผู้เชี่ยวชาญชาวอเมริกันมาช่วยให้คำแนะนำด้วย ส่วนการออกแบบและการก่อสร้างอยู่ภายใต้การควบคุมของกรมทางหลวง ส่วนใหญ่สร้างทับแนวถนนที่มีอยู่เดิม ยกเว้นช่วงนครราชสีมาบ้านไผ่ ที่แนวถนนเดิมคดเคี้ยวและอยู่ในสภาพชำรุด จึงสร้างแนวถนนขึ้นใหม่ เพราะย่นระยะทางลงกว่า 30 กิโลเมตร สายนี้เริ่มเปิดใช้เมื่อ 28 มกราคม พ.ศ. 2508 ในการประกอบพิธีเปิด จอมพลถนอม กิตติขจร นายกรัฐมนตรี กล่าวว่า

ถนนหนทางมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการพัฒนาประเทศ ในท้องถิ่นใดก็ตามที่มีถนนไปถึง ความเจริญของท้องที่ การเพิ่มพูนขยายตัวของการทำมาหากินและรายได้ของประชาชนก็ย่อมจะบังเกิดเป็นเงาตามตัวมาด้วย

ทางหลวงสายนี้ จะเป็นประโยชน์ต่อมวลชนและทรัพยากรในภาคตะวันออกเฉียงเหนืออย่างมาก เพราะจะช่วยเชื่อมชุมนุมชน ไร่นา และตลาดในท้องที่สำคัญๆ หลายแห่ง ให้ใกล้ชิดติดต่อกัน และจะเปิดทางเพื่อการพาณิชยกรรม อุตสาหกรรม และเกษตรกรรม ดังเช่นที่ประจักษ์อยู่แล้ว ในความเจริญทางเศรษฐกิจที่บังเกิดขึ้นกับอาณาบริเวณถนนมิตภาพในเวลาอันไม่นานมานี้

จอมพลถนอม กิตติขจร

การก่อสร้างถนนมิตรภาพก่อให้เกิดความเปลี่ยนแปลงขึ้นแก่ความเจริญก้าวหน้าในทางเศรษฐกิจและสังคมในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ นอกจากนี้ ยังพัฒนาความเจริญก้าวหน้าให้แก่ประเทศลาวอีกด้วย

แต่เดิมกรมทางหลวงได้กำหนดหมายเลขทางหลวงสำหรับถนนมิตรภาพไว้เป็นหมายเลข 21 ซึ่งต่อมาได้เปลี่ยนเป็นทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2 ในภายหลัง และได้กำหนดทางหลวงสายสามแยกพุแค–หล่มสักเป็นทางหลวงหมายเลข 21 แทน[4]

เดิมทีถนนมิตรภาพเป็นถนนแบบ 2 ช่องทางจราจรเท่านั้น แต่ปัจจุบันเป็นถนนแบบ 2-10 ช่องทางจราจร โดยเริ่มมีการขยายถนนเป็นถนนแบบ 4 ช่องทางจราจรเมื่อสมัยรัฐบาลพลเอกชาติชาย ชุณหะวัณ โดยในช่วงตั้งแต่ทางแยกต่างระดับมิตรภาพ-ทางรถไฟสายตะวันออก ทางแยกต่างระดับตาลเดี่ยว-ทับกวาง หน้าโรงงานปูนซีเมนต์นครหลวงบางช่วง ทางแยกต่างระดับสีคิ้ว-ตัวเมืองนครราชสีมา และในเมืองนครราชสีมาบางช่วงเป็นถนนขนาด 10 ช่องจราจร

รายละเอียดของเส้นทาง[แก้]

ความยาว
  ไมล์ กิโลเมตร
จังหวัดสระบุรี 22.228 35.772
จังหวัดนครราชสีมา 133.922 215.527
จังหวัดขอนแก่น 87.260 140.431
จังหวัดอุดรธานี 50.251 80.872
จังหวัดหนองคาย 14.172 22.807
รวม 307.833 495.409
แผนที่เส้นทางถนนมิตรภาพ สายทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2
ถนนมิตรภาพก่อนเข้าจังหวัดหนองคาย

ถนนมิตรภาพเป็นถนนสายหลักที่สามารถเดินทางไปสู่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ เป็นทางหลวงสายประธานสายเดียวที่ไม่ได้มีจุดเริ่มต้นในกรุงเทพมหานครและปริมณฑล ซึ่งแยกมาจากถนนพหลโยธินกิโลเมตรที่ 106+615 (กิโลเมตรที่ 107+350 เดิม) ที่ทางแยกต่างระดับมิตรภาพ ตำบลปากเพรียว อำเภอเมืองสระบุรี จังหวัดสระบุรี มุ่งหน้าไปทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือ ผ่านอำเภอแก่งคอย อำเภอมวกเหล็ก เข้าสู่จังหวัดนครราชสีมา ผ่านอำเภอปากช่อง อำเภอสีคิ้ว อำเภอสูงเนิน อำเภอเมืองนครราชสีมา ผ่านตัวเมืองนครราชสีมา จากนั้นเส้นทางออกจากเมืองขึ้นไปทางทิศเหนือ ผ่านอำเภอเฉลิมพระเกียรติ อำเภอโนนสูง อำเภอคง อำเภอโนนแดง อำเภอสีดา และอำเภอบัวลาย

เมื่อเข้าสู่จังหวัดขอนแก่น เส้นทางจะผ่านอำเภอพล อำเภอโนนศิลา อำเภอบ้านไผ่ อำเภอบ้านแฮด อำเภอเมืองขอนแก่น เข้าเขตเทศบาลนครขอนแก่น ผ่านอุโมงค์แยกขอนแก่น และอำเภอน้ำพอง เข้าสู่จังหวัดอุดรธานี ผ่านอำเภอโนนสะอาด อำเภอกุมภวาปี อำเภอเมืองอุดรธานี โดยชื่อถนนช่วงที่ผ่านเทศบาลนครอุดรธานีมีชื่อว่า "ถนนทหาร" จากนั้นออกจากตัวเมือง และผ่านอำเภอเพ็ญเป็นอำเภอสุดท้ายของจังหวัด

ต่อมาเส้นทางได้เข้าสู่จังหวัดหนองคายเป็นจังหวัดสุดท้าย ผ่านอำเภอสระใคร แล้วสิ้นสุดที่อำเภอเมืองหนองคาย เมื่อใกล้ถึงเทศบาลเมืองหนองคาย ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2 จะแยกไปเป็นทางโททางด้านซ้าย ซึ่งเป็นถนนเลี่ยงเมืองที่ก่อสร้างขึ้นมาใหม่ โดยไปสิ้นสุดที่สะพานมิตรภาพไทย-ลาว ในตำบลมีชัย ส่วนสายเข้าเมืองที่เป็นทางเอก ปัจจุบันเป็นทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 233 จะไปสิ้นสุดที่ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 212 หน้าศาลากลางจังหวัดหนองคาย ระยะทาง 7 กิโลเมตร

หลักกิโลเมตรของถนนมิตรภาพ ปัจจุบันเริ่มต้นกิโลเมตรที่ 0 ที่จังหวัดสระบุรี ซึ่งเดิมจะนับกิโลเมตรที่ 0 จากกรุงเทพมหานครตามหลักกิโลเมตรของถนนพหลโยธิน ถนนมิตรภาพตลอดสาย มีระยะทางทั้งสิ้น 508 กิโลเมตร แต่ถ้าหากนับเลขหลักกิโลเมตรตามถนนพหลโยธินจากกรุงเทพมหานครขึ้นมา จะมีระยะทางรวมทั้งสิ้น 615 กิโลเมตร ปัจจุบันถนนมิตรภาพตลอดสาย (รวมทั้งส่วนที่ไปสะพานมิตรภาพไทย-ลาวด้วย) ถูกกำหนดให้เป็นทางหลวงเอเชียสาย 12

รายชื่อทางแยก[แก้]

Thai Highway-2.svg ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2 ทิศทาง: สระบุรี−หนองคาย
จังหวัด กม. จุดตัด ซ้าย ขวา
Thai Highway-2.svg สระบุรี−นครราชสีมา
สระบุรี 0.000 ทางต่างระดับมิตรภาพ Thai Highway-1.svg ถนนพหลโยธิน ไป ลพบุรี Thai Highway-1.svg ถนนพหลโยธิน ไป กรุงเทพมหานคร
4.000 แยกเลี่ยงเมืองสระบุรี Thai Highway-362.svg ทล.362 ไป ลพบุรี Thai Highway-362.svg ทล.362 ไป กรุงเทพ
9.000 แยกเข้าแก่งคอย (ครั้งที่ 1) ทล.3188 (ทางเข้าอำเภอแก่งคอย ครั้งที่ 1) ไป อ.แก่งคอย ไม่มี
10.000 แยกแก่งคอย ไม่มี ทล.3222 ไป อ.บ้านนา
12.000 แยกเข้าแก่งคอย (ครั้งที่ 2) ทล.3188 (ทางเข้าอำเภอแก่งคอย ครั้งที่ 2) ไป อ.แก่งคอย ไม่มี
33.000 - ทล.2224 ไป อ.มวกเหล็ก ไม่มี
34.000 - ทล.2089 ไป อ.มวกเหล็ก ไม่มี
นครราชสีมา 65.500 - ทล.2422 ไป (ทางเข้าอำเภอปากช่อง ครั้งที่ 1) อ.ปากช่อง ไม่มี
66.000 ทางแยกต่างระดับเขาใหญ่ ถนนธนะรัชต์ ไป อ.ปากช่อง ถนนธนะรัชต์ ไป ปราจีนบุรี
81.500 ทางแยกต่างระดับหนองสาหร่าย ทล.2422 ไป (ทางเข้าอำเภอปากช่อง ครั้งที่ 2) อ.ปากช่อง ไม่มี
109.000 ทางต่างระดับสีคิ้ว Thai Highway-201.svg ทล.201 ไป ชัยภูมิ Thai Highway-24.svg ทล.24 ไป บุรีรัมย์
117.000 - ไม่มี Thai Highway-290.svg ทล.290 ไป อ.ปักธงชัย
136.000 - ไม่มี ไม่มี
147.000 ทางต่างระดับนครราชสีมา Thai Highway-204.svg ทล.204 ไป ขอนแก่น Thai Highway-304.svg ทล.304 ไป อ.กบินทร์บุรี
151.000 แยกนครราชสีมา หรือ แยกบิ๊กซี Thai Highway-2.svg ถนนมิตรภาพ ไป ขอนแก่น ตรงไป: Thai Highway-224.svg ทล.224 ไป อ.โชคชัย
Thai Highway-2.svg นครราชสีมา−ขอนแก่น
นครราชสีมา 158.000 - Thai Highway-205.svg ทล.205 ไป ชัยภูมิ Thai Highway-205.svg ทล.205 ไป นครราชสีมา
160.000 ทางต่างระดับจอหอ Thai Highway-204.svg ทล.204 ไป สระบุรี ไม่มี
181.000 แยกโนนสูง ทล.2067 ไป อ.โนนสูง ไม่มี
209.000 แยกตลาดแค ไม่มี Thai Highway-206.svg ทล.206 ไป อ.พิมาย
220.000 - ทล.2160 ไป อ.คง ไม่มี
221.000 แยกบ้านวัด ไม่มี Thai Highway-207.svg ทล.207 ไป อ.ประทาย
233.000 แยกสีดา Thai Highway-202.svg ทล.202 ไป ชัยภูมิ Thai Highway-202.svg ทล.202 ไป อ.ประทาย
ขอนแก่น 257.000 - ทล.2246 ไป อ.แก้งสนามนาง ไม่มี
262.000 - ทล.2440 ไป อ.บ้านใหม่ไชยพจน์ ไม่มี
290.000 - ไม่มี Thai Highway-23.svg ทล.23 ไป อ.บรบือ
293.000 แยกบ้านไผ่ Thai Highway-229.svg ทล.229 ไป ชัยภูมิ ถ.แจ้งสนิท ไป อ.บ้านไผ่
330.000 แยกบึงพระ ไม่มี Thai Highway-208.svg ทล.208 ไป มหาสารคาม
332.000 - Thai Highway-230.svg ทล.230 ไป อุดรธานี Thai Highway-230.svg ทล.230 ไป กาฬสินธุ์
334.000 - ทล.2131 ไป ชัยภูมิ ไม่มี
337.000 แยกขอนแก่น (อุโมงค์) Thai Highway-12.svg ทล.12 ไป พิษณุโลก Thai Highway-12.svg ทล.12 ไป กาฬสินธุ์
Thai Highway-2.svg ขอนแก่น−หนองคาย
ขอนแก่น 345.000 - Thai Highway-230.svg ทล.230 ไป นครราชสีมา Thai Highway-230.svg ทล.230 ไป กาฬสินธุ์
364.000 - ทล.2109 ไป หนองบัวลำภู ไม่มี
370.000 - ไม่มี ทล.2039 ไป อ.น้ำพอง
อุดรธานี 408.000 - ทล.2316 ไป หนองบัวลำภู ทล.2025 ไป อ.กุมวาปี
418.000 - ไม่มี ทล.2023 ไป อ.กุมวาปี
451.000 - Thai Highway-216.svg ทล.216 ไป หนองบัวลำภู Thai Highway-216.svg ทล.216 ไป หนองคาย
455.000 แยกโพธิ์ศรี ไม่มี Thai Highway-22.svg ทล.22 ไป สกลนคร
459.000 - Thai Highway-216.svg ทล.216 ไป หนองบัวลำภู Thai Highway-216.svg ทล.216 ไป ขอนแก่น
470.000 - ทล.2021 ไป บ้านผือ ไม่มี
472.000 - ไม่มี ทล.2255 ไป อ.บ้านดุง
487.000 - ไม่มี ทล.2022 ไป อ.เพ็ญ
หนองคาย 495.000 แยกหนองสองห้อง Thai Highway-211.svg ทล.211 ไป อ.ท่าบ่อ ไม่มี
500.000 แยกการเคหะแห่งขาดิ Thai Highway-2.svg ทล.2 ไป สะพานมิตรภาพไทย-ลาว 1 ตรงไป: Thai Highway-233.svg ทล.233 ไป หนองคาย
507.000 - ไม่มี Thai Highway-243.svg ทล.243 ไป หนองคาย
      สะพาน              กำลังก่อสร้างหรือโครงการในอนาคต

อ้างอิง[แก้]

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]