อำเภอน้ำพอง

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
อำเภอน้ำพอง
การถอดเสียงอักษรโรมัน
 • อักษรโรมันAmphoe Nam Phong
คำขวัญ: 
ลำน้ำพองงามพิลาส องค์พระธาตุนามขามแก่น มากเนืองแน่นโรงงานใหญ่ เลื่องลือไกลสู้จงอาง ตลาดกลางแห่งพืชผล
ยลปรางค์กู่ประภาชัย งามวิไลหอรัฐบุรุษ
แผนที่จังหวัดขอนแก่น เน้นอำเภอน้ำพอง
แผนที่จังหวัดขอนแก่น เน้นอำเภอน้ำพอง
พิกัด: 16°42′10″N 102°51′17″E / 16.70278°N 102.85472°E / 16.70278; 102.85472
ประเทศ ไทย
จังหวัดขอนแก่น
พื้นที่
 • ทั้งหมด828.7 ตร.กม. (320.0 ตร.ไมล์)
ประชากร
 (2563)
 • ทั้งหมด113,729 คน
 • ความหนาแน่น137.24 คน/ตร.กม. (355.4 คน/ตร.ไมล์)
รหัสไปรษณีย์ 40140, 40310 (เฉพาะตำบลกุดน้ำใส ตำบลม่วงหวาน ตำบลสะอาด และหมู่ที่ 2-8, 13, 15, 16 ตำบลน้ำพอง)
รหัสภูมิศาสตร์4007
ที่ตั้งที่ว่าการที่ว่าการอำเภอน้ำพอง เลขที่ 70
หมู่ที่ 10 ถนนมุขศิริพูล ตำบลวังชัย อำเภอน้ำพอง จังหวัดขอนแก่น 40140
สารานุกรมประเทศไทย ส่วนหนึ่งของสารานุกรมประเทศไทย
พระธาตุขามแก่น ตั้งอยู่ที่หมู่ 1 บ้านขาม ตำบลบ้านขาม

อำเภอน้ำพอง ตั้งอยู่ในจังหวัดขอนแก่น อดีตเป็นอำเภอที่เคยมีอาณาเขตพื้นที่ขนาดใหญ่ในจังหวัดขอนแก่น ซึ่งพื้นที่อำเภอน้ำพองครอบคลุมพื้นที่อำเภอกระนวน[1][2] อำเภอเขาสวนกวาง[3] อำเภออุบลรัตน์[4][5] อำเภอซำสูง จังหวัดขอนแก่น บางส่วนของอำเภอโนนสะอาด[6] บางส่วนของอำเภอกุมภวาปี[6] จังหวัดอุดรธานี ในปัจจุบัน ซึ่งแยกการปกครองออกเรื่อยมา และเป็นอำเภอที่มีทั้งถนนมิตรภาพและทางรถไฟสายตะวันออกเฉียงเหนือพาดผ่าน นอกจากนี้ยังเป็นที่ตั้งของโบราณสถานสำคัญอย่างพระธาตุขามแก่นและกู่ประภาชัย

โรงเรียนน้ำพองศึกษา เป็นโรงเรียนมัธยมศึกษาประเภทสหศึกษา สังกัดกรมสามัญศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ
พระธุตังคเจดีย์ วัดถ้ำผาแดงผานิมิต อำเภอน้ำพอง จังหวัดขอนแก่น
พระธุตังคเจดีย์ วัดถ้ำผาแดงผานิมิต ตั้งอยู่ที่บ้านดงเย็น ตำบลบัวเงิน อำเภอน้ำพอง จังหวัดขอนแก่น
วัดรพระธาตุขามแก่น อำเภอน้ำพอง
พระธาตุขามแก่น ประดิษฐานอยู่ที่วัดเจติยภูมิ บ้านขาม หมู่ที่ 1 ตำบลบ้านขาม อำเภอน้ำพอง จังหวัดขอนแก่น เป็นปูชนียสถานสำคัญคู่บ้านคู่เมืองขอนแก่น เป็นเจดีย์ที่สำคัญและเก่าแก่ที่สุดในประวัติศาสตร์เมืองขอนแก่น ประดิษฐานพระบรมสารีริกธาตุ เป็นที่เคารพบูชาของชาวจังหวัดขอนแก่นและจังหวัดในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ รวมถึงประเทศเพื่อนบ้าน ลักษณะเป็นเจดีย์ยอดฉัตรทองคำสูง 19 เมตร มีลักษณะประกอบด้วยฐานบัวคว่ำสองชั้น ลักษณะโค้งขึ้นไปเป็นบัลลังค์ต่อด้วยเรือนธาตุและยอดธาตุ ซึ่งย่อมุมกลีบมะเฟือง จากนั้นจึงเป็นสวนปลียอดและฉัตร
พระธาตุขามแก่น สร้างขึ้นประมาณต้นพุทธศตวรรษที่ 25 ตั้งอยู่ในวัดเจติยภูมิ ตำบลบ้านขาม ตามประวัติโดยย่อกล่าวว่าโมริยกษัตริย์เจ้าเมืองโมรีย์ซึ่งเป็นเมืองอยู่ในอาณาเขตของประเทศกัมพูชา

ประวัติ[แก้]

อำเภอน้ำพอง จังหวัดขอนแก่น เดิมเป็นหนึ่งใน 5 อำเภอ ของเมืองขอนแก่นในอดีต คืออำเภอเมืองขอนแก่น อำเภอน้ำพอง อำเภอชนบท อำเภอภูเวียง และอำเภอพล เป็นอำเภอที่สำคัญในด้านทิศเหนือของตัวจังหวัดขอนแก่น มีแม่น้ำพองไหลผ่าน ถือเป็นสายเลือดที่หล่อเลี้ยงชาวน้ำพองในการประกอบอาชีพด้านเกษตรกรรม ในอดีตมีการการคมนาคมที่ขนส่งสินค้าตามลำน้ำพอง บริเวณท่าหว้า หมู่ที่ 3 ตำบลน้ำพอง เมื่อวันที่ 10 กุมภาพันธ์ 2450 ทางราชการได้ตั้งอำเภอขึ้นโดยแรกเริ่มใช้ชื่อว่า "อำเภอท่าหว้า" มีหลวงผดุงแคว้นประจันทร์ เป็นนายอำเภอคนแรก ต่อมาได้เปลี่ยนชื่ออำเภอเป็น "อำเภอน้ำพอง" ตามสถานที่สำคัญคือแม่น้ำพอง ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2452 เป็นต้นมา

ระหว่างปี พ.ศ. 2478 - 2482 สมัยหลวงศรีนครานุรักษ์เป็นนายอำเภอ ได้พิจารณาเห็นว่าที่ตั้งสถานที่ราชการคับแคบไม่มีทางที่จะขยายได้ ทั้งสถานที่ราชการและบ้านพักราชการชำรุดทรุดโทรม ประกอบกับมีที่ตั้งที่เหมาะสมแก่การบริหารราชการ ใกล้ๆ สถานีรถไฟหนองกุง (สถานีรถไฟน้ำพองในปัจจุบัน) เพื่อสะดวกในการติดต่อราชการกับจังหวัดและอำเภออื่นๆ ควรที่จะมีการย้ายที่ว่าการอำเภอ แต่กระทรวงมหาดไทยได้พิจารณาเห็นว่าทางรถไฟยังไม่เสร็จเรียบร้อย  จึงให้ระงับการย้ายที่ว่าการอำเภอไว้ก่อน ต่อมาปี พ.ศ. 2489 ร.ต.ท. มุข ประเสริฐวงษ์ ย้ายมาดำรงตำแหน่งนายอำเภอน้ำพอง ประชาชนส่วนใหญ่ต้องการให้ย้ายที่ว่าการอำเภอไปตั้งใกล้ๆ สถานีรถไฟดังกล่าว กระทรวงมหาดไทยจึงอนุมัติให้ย้ายที่ว่าการอำเภอไปตั้งใกล้กับสถานีรถไฟหนองกุง ตำบลวังชัย โดยมีราษฎรบริจาคที่ดินสำหรับใช้เป็นสถานที่ตั้งที่ว่าการอำเภอ

  • วันที่ 12 กุมภาพันธ์ 2464 โอนพื้นที่ตำบลศรีสุขสำราญ อำเภอภูเวียง มาขึ้นกับอำเภอน้ำพอง[7]
  • วันที่ 4 ตุลาคม 2468 เปลี่ยนแปลงเขตจังหวัดขอนแก่น และจังหวัดอุดรธานี โดยโอนพื้นที่หมู่บ้านท่าลี่ บ้านดอกจันทน์ บ้านนาทัน ของตำบลบัวเงิน อำเภอน้ำพอง จังหวัดขอนแก่น ไปขึ้นกับตำบลตูมใต้ อำเภอกุมภวาปี จังหวัดอุดรธานี[6]
  • วันที่ 29 พฤศจิกายน 2479 ยุบตำบลบ้านขาม แล้วโอนพื้นที่หมู่ 13 (ในขณะนั้น) ของตำบลบ้านขาม ไปขึ้นกับตำบลบ้านโนน อำเภอน้ำพอง โอนพื้นที่หมู่ 2,4,6,7,8,9,10 ไปขึ้นกับตำบลบัวใหญ่ อำเภอน้ำพอง และโอนพื้นที่หมู่ 1,16,18,19,20 ไปขึ้นกับตำบลพระลับ อำเภอเมืองขอนแก่น[8]
  • วันที่ 11 กรกฎาคม 2481 ตั้งตำบลโคกสูง แยกออกจากตำบลบ้านดง[9]
  • วันที่ 9 กรกฎาคม 2483 โอนพื้นที่หมู่ 28 (ในขณะนั้น) ของตำบลสาวะถี อำเภอเมืองขอนแก่น มาขึ้นกับตำบลโคกสูง อำเภอน้ำพอง[10]
  • วันที่ 13 สิงหาคม 2483 ตั้งตำบลบ้านขาม แยกออกจากตำบลบัวใหญ่ และโอนพื้นที่หมู่ 16 (ในขณะนั้น) ของตำบลบ้านโนน มาขึ้นกับตำบลบ้านขาม[11]
  • วันที่ 9 กันยายน 2490 โอนพื้นที่หมู่ 16,17,18 (ในขณะนั้น) ของตำบลบัวเงิน ไปตั้งเป็นหมู่ 13,14,15 ของตำบลวังชัย[12]
  • วันที่ 9 ธันวาคม 2490 แยกพื้นที่ตำบลกระนวน และตำบลบ้านโนน จากอำเภอน้ำพอง ไปตั้งเป็น กิ่งอำเภอกระนวน[1] และกำหนดให้ขึ้นการปกครองกับอำเภอน้ำพอง
  • วันที่ 26 ธันวาคม 2493 โอนพื้นที่หมู่ 5,7 (ในตอนนั้น) จากตำบลบ้านโนน กิ่งอำเภอกระนวน มาตั้งเป็นหมู่ 11,12 ของตำบลบ้านขาม[13]
  • วันที่ 6 มกราคม 2496 ตั้งตำบลเขาสวนกวาง แยกออกจากตำบลสะอาด ตั้งตำบลบ้านฝาง แยกออกจากตำบลบัวเงิน ตั้งตำบลห้วยโจด แยกออกจากตำบลบัวเงิน และตำบลบัวใหญ่ ตั้งตำบลหนองโก แยกออกจากตำบลกระนวน[14]
  • วันที่ 6 ธันวาคม 2498 โอนพื้นที่ตำบลบ้านฝาง และตำบลห้วยโจด อำเภอน้ำพอง ไปขึ้นกับ กิ่งอำเภอกระนวน อำเภอน้ำพอง[15]
  • วันที่ 20 กันยายน 2499 จัดตั้งสุขาภิบาลวังชัย ในท้องที่บางส่วนของตำบลวังชัย[16]
  • วันที่ 15 ตุลาคม 2499 จัดตั้งสุขาภิบาลหนองโก ในท้องที่บางส่วนของตำบลหนองโก[17]
  • วันที่ 17 ธันวาคม 2500 ตั้งตำบลหนองกุงใหญ่ แยกออกจากตำบลหนองโก ตั้งตำบลห้วยยาง แยกออกจากตำบลบ้านฝาง[18]
  • วันที่ 22 กรกฎาคม 2501 ยกฐานะจากกิ่งอำเภอกระนวน อำเภอน้ำพอง เป็น อำเภอกระนวน[2]
  • วันที่ 23 ธันวาคม 2501 ตั้งตำบลม่วงหวาน แยกออกจากตำบลน้ำพอง[19]
  • วันที่ 24 ธันวาคม 2506 จัดตั้งสุขาภิบาลเขาสวนกวาง ในท้องที่บางส่วนของตำบลเขาสวนกวาง[20]
  • วันที่ 18 กุมภาพันธ์ 2507 ตั้งตำบลนาคำ แยกออกจากตำบลบ้านดง[21]
  • วันที่ 10 พฤษภาคม 2507 ก่อสร้างเขื่อนอุบลรัตน์[22][23][24] ในท้องที่อำเภอน้ำพอง จังหวัดขอนแก่น
  • วันที่ 23 ธันวาคม 2512 จัดตั้งสุขาภิบาลน้ำพอง ในท้องที่หมู่ที่ 2,4,13 ของตำบลม่วงหวาน[25]
  • วันที่ 10 สิงหาคม 2514 จัดตั้งสุขาภิบาลเขื่อนอุบลรัตน์ ในท้องที่บางส่วนของตำบลโคกสูง[26]
  • วันที่ 11 เมษายน 2515 เปลี่ยนแปลงชื่อตำบลม่วงหวาน เป็นตำบลน้ำพอง และเปลี่ยนแปลงชื่อตำบลน้ำพอง เป็นตำบลม่วงหวาน[27]
  • วันที่ 26 กันยายน 2515 ตั้งตำบลดงเมืองแอม แยกออกจากตำบลสะอาด[28]
  • วันที่ 4 กันยายน 2516 ตั้งตำบลนางิ้ว แยกออกจากตำบลเขาสวนกวาง[29]
  • วันที่ 13 สิงหาคม 2517 แยกพื้นที่ตำบลโคกสูง ตำบลนาคำ และตำบลบ้านดง จากอำเภอน้ำพอง ไปตั้งเป็น กิ่งอำเภออุบลรัตน์[4] และกำหนดให้ขึ้นการปกครองกับอำเภอน้ำพอง
  • วันที่ 26 สิงหาคม 2518 ตั้งตำบลหนองกุง แยกออกจากตำบลวังชัย[30]
  • วันที่ 14 กันยายน 2519 ตั้งตำบลเขื่อนอุบลรัตน์ แยกออกจากตำบลโคกสูง[31] ตั้งตำบลท่ากระเสริม แยกออกจากตำบลทรายมูล ตำบลบัวใหญ่ และตำบลบ้านขาม[32]
  • วันที่ - 2521 แยกพื้นที่ตำบลเขาสวนกวาง ตำบลดงเมืองแอม และตำบลนางิ้ว จากอำเภอน้ำพอง ไปตั้งเป็น กิ่งอำเภอเขาสวนกวาง และกำหนดให้ขึ้นการปกครองกับอำเภอน้ำพอง
  • วันที่ 19 กันยายน 2521 ตั้งตำบลพังทุย แยกออกจากตำบลบัวเงิน ตั้งตำบลศรีสุขสำราญ แยกออกจากตำบลนาคำ[33]
  • วันที่ 25 มีนาคม 2522 ยกฐานะจากกิ่งอำเภออุบลรัตน์ อำเภอน้ำพอง เป็น อำเภออุบลรัตน์[5]
  • วันที่ 16 กันยายน 2523 ตั้งตำบลโนนสมบูรณ์ แยกออกจากตำบลนางิ้ว[34]
  • วันที่ 14 มิถุนายน 2526 เปลี่ยนแปลงเขตสุขาภิบาลเขาสวนกวาง เพื่อความเหมาะสมในการบริหารกิจการและการทะนุบำรุงท้องถิ่น[35]
  • วันที่ 16 ตุลาคม 2527 ตั้งตำบลกุดน้ำใส แยกออกจากตำบลม่วงหวาน[36]
  • วันที่ 15 มีนาคม 2528 ยกฐานะจากกิ่งอำเภอเขาสวนกวาง อำเภอน้ำพอง เป็น อำเภอเขาสวนกวาง[3]
  • วันที่ 14 ตุลาคม 2528 จัดตั้งนิคมสร้างตนเอง ในท้องที่อำเภออุบลรัตน์ อำเภอเขาสวนกวาง และอำเภอน้ำพอง[37]
  • วันที่ 25 พฤษภาคม 2542 ยกฐานะจากสุขาภิบาลวังชัย และสุขาภิบาลน้ำพอง เป็นเทศบาลตำบลวังชัย และเทศบาลตำบลน้ำพอง ตามลำดับ[38] ด้วยผลของกฎหมาย
  • วันที่ 30 สิงหาคม 2550 เปลี่ยนแปลงชื่อองค์การบริหารส่วนตำบลน้ำพอง อำเภอน้ำพอง จังหวัดขอนแก่น เป็นองค์การบริหารส่วนตำบลลำน้ำพอง[39] และจัดตั้งองค์การบริหารส่วนตำบลลำน้ำพอง ขึ้นเป็น เทศบาลตำบลลำน้ำพอง[40]
  • วันที่ 2 กันยายน 2550 จัดตั้งองค์การบริหารส่วนตำบลกุดน้ำใส ขึ้นเป็น เทศบาลตำบลกุดน้ำใส
  • วันที่ 18 กรกฎาคม 2551 จัดตั้งองค์การบริหารส่วนตำบลม่วงหวาน ขึ้นเป็น เทศบาลตำบลม่วงหวาน[41]
  • วันที่ 6 กันยายน 2556 จัดตั้งองค์การบริหารส่วนตำบลสะอาด ขึ้นเป็น เทศบาลตำบลสะอาด[42]

ที่ตั้งและอาณาเขต[แก้]

อำเภอน้ำพองตั้งอยู่ทางทิศเหนือของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้

การแบ่งเขตการปกครอง[แก้]

การปกครองส่วนภูมิภาค[แก้]

อำเภอน้ำพองแบ่งเขตการปกครองออกเป็น 12 ตำบล 168 หมู่บ้าน ได้แก่

การปกครองส่วนท้องถิ่น[แก้]

ท้องที่อำเภอน้ำพองประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 14 แห่ง ได้แก่

  • เทศบาลตำบลวังชัย ครอบคลุมพื้นที่หมู่ที่ 4 (บางส่วน) 10, 11 (บางส่วน) ตำบลวังชัย และหมู่ที่ 1, 10 (บางส่วน) ตำบลหนองกุง
  • เทศบาลตำบลน้ำพอง ครอบคลุมพื้นที่หมู่ที่ 2, 4, 13 และหมู่ที่ 15 ตำบลน้ำพอง
  • เทศบาลตำบลลำน้ำพอง ครอบคลุมพื้นที่หมู่ที่ 1, 3, 5-12, 14, 16 และ 17 ตำบลน้ำพอง (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลน้ำพอง)
  • เทศบาลตำบลกุดน้ำใส ครอบคลุมพื้นที่ตำบลกุดน้ำใสทั้งตำบล
  • เทศบาลตำบลม่วงหวาน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลม่วงหวานทั้งตำบล
  • เทศบาลตำบลสะอาด ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสะอาดทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลวังชัย ครอบคลุมพื้นที่หมู่ที่ 1-3, 4 (บางส่วน), 5-9, 11 (บางส่วน), 12-16 ตำบลวังชัย (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลวังชัย)
  • องค์การบริหารส่วนตำบลหนองกุง ครอบคลุมพื้นที่หมู่ที่ 2-9, 10 (บางส่วน), 11 ตำบลหนองกุง (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลวังชัย)
  • องค์การบริหารส่วนตำบลบัวใหญ่ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบัวใหญ่ทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านขาม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านขามทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลบัวเงิน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบัวเงินทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลทรายมูล ครอบคลุมพื้นที่ตำบลทรายมูลทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลท่ากระเสริม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลท่ากระเสริมทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลพังทุย ครอบคลุมพื้นที่ตำบลพังทุยทั้งตำบล

การศึกษา[แก้]

โรงเรียนมัธยมศึกษา
  • โรงเรียนดงมันพิทยาคม
  • โรงเรียนน้ำพองพัฒนศึกษา รัชมังคลาภิเษก
  • โรงเรียนน้ำพองศึกษา
  • โรงเรียนบัวใหญ่พิทยาคม
  • โรงเรียนพังทุยพัฒนศึกษา
  • โรงเรียนม่วงหวานพัฒนศึกษา
  • โรงเรียนลำน้ำพอง
  • โรงเรียนโคกสูงประชาสรรพ์ (สังกัด อบจ.ขอนแก่น)
  • โรงเรียนพระธาตุขามแก่นพิทยาลัย (สังกัด อบจ.ขอนแก่น)
  • โรงเรียนเปรมติณสูลานนท์ (สังกัด อบจ.ขอนแก่น)

อ้างอิง[แก้]

  1. 1.0 1.1 "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ยกฐานะตำบลขึ้นเป็นกิ่งอำเภอ" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 64 (60 ง): 3188–3193. December 9, 1947.
  2. 2.0 2.1 "พระราชกฤษฎีกาจัดตั้งอำเภอกระสัง อำเภอกระนวน อำเภอบางกอกใหญ่ อำเภอขุนหาร อำเภอพนา อำเภอปากช่อง อำเภอวังเหนือ อำเภอวังชิ้น อำเภอแม่ทา อำเภอหนองหมู อำเภอสระแก้ว อำเภออมก๋อย อำเภอบางซ้าย อำเภอทับสะแก อำเภอบุณฑริก อำเภอลานสะกา อำเภอจอมบึง อำเภอท่ายาง อำเภอสามเงา อำเภอฟากท่า อำเภอบ้านเขว้า อำเภอชานุมาน อำเภอแม่พริก อำเภอท่าสองยาง อำเภอสะเมิง อำเภอหนองแขม และอำเภอพระแสง พ.ศ. ๒๕๐๑" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 75 (55 ง): 321–327. July 22, 1958.
  3. 3.0 3.1 "พระราชกฤษฎีกาตั้งอำเภอเขาสวนกวาง อำเภอแปลงยาว อำเภอบ่อทอง อำเภอปะคำ และอำเภอบ้านฉาง พ.ศ. ๒๕๒๘" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 102 (33 ก): (ฉบับพิเศษ) 7-9. March 15, 1985.
  4. 4.0 4.1 "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง แบ่งท้องที่อำเภอน้ำพอง จังหวัดขอนแก่น ตั้งเป็นกิ่งอำเภออุบลรัตน์" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 91 (137 ง): 3158. August 17, 1974.
  5. 5.0 5.1 "พระราชกฤษฎีกาตั้งอำเภอหนองกุงศรี อำเภอไทรงาม อำเภอบ้านฝาง อำเภออุบลรัตน์ อำเภอเวียงชัย อำเภอดอยเต่า อำเภอนิคมคำสร้อย อำเภอนาหว้า อำเภอเสิงสาง อำเภอศรีสาคร อำเภอบึงสามพัน อำเภอนาดูน อำเภอค้อวัง อำเภอโพธิ์ชัย อำเภอเมืองสรวง อำเภอปลวกแดง อำเภอยางชุมน้อย อำเภอกาบเชิง อำเภอสุวรรณคูหา และอำเภอกุดข้าวปุ้น พ.ศ. ๒๕๒๒" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 96 (42 ก): (ฉบับพิเศษ) 19-23. March 25, 1979.
  6. 6.0 6.1 6.2 "ประกาศกระทรวงศึกษาธิการ เรื่อง การใช้พระราชบัญญัติประถมศึกษา พ.ศ. ๒๔๖๔ ในตำบลนาเพ็ญ อำเภอกุมภวาปี จังหวัดอุดรธานี และหมู่บ้านท่าลี่ บ้านดอกจันทน์ และบ้านนาทันของตำบลบัวเงิน อำเภอน้ำพอง จังหวัดขอนแก่น ซึ่งโอนไปรวมขึ้นตำบลตูมใต้ อำเภอกุมภวาปี จังหวัดอุดรธานี" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 42 (0 ก): 182–183. October 4, 1925.
  7. "ประกาศกระทรวงศึกษาธิการ เรื่อง ใช้พระราชบัญญัติประถมศึกษา พ.ศ. ๒๔๖๔ ในท้องที่มณฑลอุดร" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 38 (0 ก): 551–570. February 12, 1921.
  8. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ยุบตำบลบ้านขาม อำเภอน้ำพอง และเปลี่ยนแปลงเขตต์อำเภอในจังหวัดขอนแก่น" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 53 (0 ง): 2283–2284. November 29, 1936.
  9. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง เปลี่ยนแปลงเขตต์ตำบลในอำเภอน้ำพอง จังหวัดขอนแก่น" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 55 (0 ง): 927–928. July 11, 1938.
  10. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง เปลี่ยนแปลงเขตอำเภอในจังหวัดขอนแก่น" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 57 (0 ง): 1026–1027. July 9, 1940.
  11. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง เปลี่ยนแปลงเขตตำบลในจังหวัดขอนแก่น" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 57 (0 ง): 1425–1426. August 13, 1940.
  12. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง เปลี่ยนแปลงเขตตำบลในจังหวัดต่าง ๆ (ตำบลบางรามัญ และตำบลต้นโพธิ อำเภอเมืองสิงห์บุรี จังหวัดสิงห์บุรี ตำบลบัวเงิน อำเภอน้ำพอง จังหวัดขอนแก่น และตำบลบางหลวง ตำบลบ้านฉาง อำเภอเมืองปทุมธานี จังหวัดปทุมธานี)" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 64 (42 ง): 2366–2368. September 9, 1947.
  13. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง เปลี่ยนแปลงเขตตำบลในท้องที่อำเภอน้ำพองกับกิ่งอำเภอกระนวน จังหวัดขอนแก่น" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 67 (71 ง): 6481. December 26, 1950.
  14. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งและเปลี่ยนแปลงเขตตำบลในท้องที่อำเภอน้ำพอง และกิ่งอำเภอกระนวน จังหวัดขอนแก่น" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 70 (3 ง): 15–20. January 6, 1953.
  15. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง เปลี่ยนแปลงเขตตำบลในท้องที่จังหวัดขอนแก่น แม่ฮ่องสอน อุทัยธานี ปัตตานี สงขลา นครราชสีมา และพัทลุง" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 72 (94 ง): 2918–2920. December 6, 1955.
  16. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง จัดตั้งสุขาภิบาลวังชัย อำเภอน้ำพอง จังหวัดขอนแก่น" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 73 (75 ง): (ฉบับพิเศษ) 32-33. September 20, 1956.
  17. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง จัดตั้งสุขาภิบาลหนองโก กิ่งอำเภอกระนวน อำเภอน้ำพอง จังหวัดขอนแก่น" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 73 (83 ง): (ฉบับพิเศษ) 13-14. October 15, 1956.
  18. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งและเปลี่ยนแปลงเขตตำบลในท้องที่อำเภอมลาไสย จังหวัดกาฬสินธุ์, อำเภอเมืองขอนแก่น และกิ่งอำเภอกระนวน อำเภอน้ำพอง จังหวัดขอนแก่น, อำเภอเมืองชัยภูมิ และอำเภอบำเหน็จณรงค์ จังหวัดชัยภูมิ, อำเภอเชียงคำ จังหวัดเชียงราย, อำเภอตลิ่งชัน จังหวัดธนบุรี, อำเภอศรีสงคราม จังหวัดนครพนม, อำเภอกบรรพตพิสัย จังหวัดนครสวรรค์, อำเภอลำปลายมาศ และกิ่งอำเภอกระสัง อำเภอเมืองบุรีรัมย์ จังหวัดบุรีรัมย์, อำเภอเมืองพิษณุโลก จังหวัดพิษณุโลก, อำเภอเมืองเพชรบูรณ์ จังหวัดเพชรบูรณ์,อำเภอเมืองร้อยเอ็ด อำเภอพนมไพร และอำเภอาจสามารถ จังหวัดร้อยเอ็ด อำเภอสังขะ และอำเภอศรีขรภูมิ จังหวัดสุรินทร์, อำเภอกุมภวาปี จังหวัดอุดรธานี, อำเภอพิบูลย์มังสาหาร และอำเภอเดชอุดม จังหวัดอุบลราชธานี" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 74 (107 ง): 2901–2928. December 17, 1957.
  19. [1]"ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งและเปลี่ยนแปลงเขตตำบลในท้องที่อำเภอยางตลาด และอำเภอสหัสขันธ์ จังหวัดกาฬสิทธุ์ อำเภอขาณุวรลักษณ์บุรี จังหวัดกำแพงเพชร อำเภอน้ำพอง อำเภอเมืองขอนแก่น อำเภอพล อำเภอบ้านไผ่ และอำเภอภูเวียง จังหวัดขอนแก่น อำเภอบัวใหญ่ อำเภอพิมาย และอำเภอจักราชจังหวัดนครราชสีมา อำเภอบรรพตพิสัย จังหวัดนครสวรรค์ อำเภอกระสัง จังหวัดบุรีรัมย์ อำเภอศรีมหาโพธิ์ และอำเภอกบินทร์บุรี จัจังหวัดปราจีนบุรี กับอำเภอตะพานหิน และอำเภอบางมูลนาก จังหวัดพิจิตร" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 75 (109 ง): 3084–3117. December 23, 1958.
  20. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง จัดตั้งสุขาภิบาลเขาสวนกวาง อำเภอน้ำพอง จังหวัดขอนแก่น" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 80 (121 ง): 2750–2751. December 23, 1963.
  21. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งและเปลี่ยนแปลงเขตตำบลในท้องที่อำเภอน้ำพอง และอำเภอมัญจาคีรี จังหวัดขอนแก่น" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 81 (18 ง): 349–353. February 18, 1964.
  22. "พระราชกฤษฎีกากำหนดเขตที่ดินในบริเวณที่ที่จะเวนคืน ในท้องที่อำเภอน้ำพอง อำเภอภูเวียง กิ่งอำเภอหนองเรือ อำเภอเมืองขอนแก่น จังหวัดขอนแก่น และอำเภอโนนสัง อำเภอหนองบัวลำภู จังหวัดอุดรธานี พ.ศ. ๒๕๐๕" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 79 (11 ก): 64–66. February 6, 1962.
  23. "พระราชกฤษฎีกากำหนดเขตที่ดินในบริเวณที่ที่จะเวนคืน ในท้องที่ อำเภอน้ำพอง อำเภอกระนวน อำเภอเมืองขอนแก่น จังหวัดขอนแก่น และอำเภอโกสุมพิสัย อำเภอเชียงยืน อำเภอกันทรวิชัย จังหวัดมหาสารคาม พ.ศ. ๒๕๐๗" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 81 (20 ก): 115–117. February 25, 1964.
  24. "พระราชกฤษฎีกากำหนดเขตที่ดินในบริเวณที่ที่จะเวนคืน ในท้องที่อำเภอน้ำพอง อำเภอกระนวน อำเภอเมืองขอนแก่น จังหวัดขอนแก่น และอำเภอเชียงยืน อำเภอกันทรวิชัย อำเภอโกสุมพิสัย จังหวัดมหาสารคาม พ.ศ. ๒๕๐๘" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 82 (31 ก): 202–204. April 13, 1965.
  25. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง จัดตั้งสุขาภิบาลน้ำพอง อำเภอน้ำพอง จังหวัดขอนแก่น" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 86 (114 ง): 3589–3590. December 23, 1969.
  26. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง จัดตั้งสุขาภิบาลเขื่อนอุบลรัตน์ อำเภอน้ำพอง จังหวัดขอนแก่น" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 88 (85 ง): 2176–2177. August 10, 1971.
  27. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง เปลี่ยนชื่อตำบลบางแห่ง" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 89 (58 ง): 857–858. April 15, 1972.
  28. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งและเปลี่ยนแปลงเขตตำบล ในท้องที่อำเภอน้ำพอง และอำเภอภูเวียง จังหวัดขอนแก่น" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 89 (142 ง): 2439–2445. September 26, 1972.
  29. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งและเปลี่ยนแปลงเขตตำบลในท้องที่อำเภอมัญจาคีรี และอำเภอน้ำพอง จังหวัดขอนแก่น" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 90 (112 ง): 2749–2757. September 4, 1973.
  30. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งและเปลี่ยนแปลงเขตตำบลในท้องที่อำเภอเมืองขอนแก่น อำเภอน้ำพอง และอำเภอภูเวียง จังหวัดขอนแก่น" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 92 (170 ง): 2083–2093. August 26, 1975.
  31. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งและเปลี่ยนแปลงเขตตำบลในท้องที่กิ่งอำเภออุบลรัตน์ อำเภอน้ำพอง จังหวัดขอนแก่น" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 93 (110 ง): 2443–2445. September 14, 1976.
  32. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งและเปลี่ยนแปลงเขตตำบลในท้องที่อำเภอน้ำพอง จังหวัดขอนแก่น" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 93 (110 ง): 2446–2449. September 14, 1976.
  33. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งและเปลี่ยนแปลงเขตตำบลในท้องที่อำเภอน้ำพอง กิ่งอำเภออุบลรัตน์ อำเภอน้ำพอง กิ่งอำเภอเปือยน้อย อำเภอบ้านไผ่ และอำเภอภูเวียง จังหวัดขอนแก่น" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 95 (98 ง): 3095–3103. September 19, 1978.
  34. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งและเปลี่ยนแปลงเขตตำบลในท้องที่อำเภอชุมแพ และกิ่งอำเภอเขาสวนกวาง อำเภอน้ำพอง จังหวัดขอนแก่น" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 97 (144 ง): 3193–3198. September 16, 1980.
  35. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง เปลี่ยนแปลงเขตสุขาภิบาลเขาสวนกวาง กิ่งอำเภอเขาสวนกวาง อำเภอน้ำพอง จังหวัดขอนแก่น" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 100 (97 ง): 1913–1914. June 24, 1983.
  36. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งและเปลี่ยนแปลงเขตตำบลในท้องที่อำเภอน้ำพอง จังหวัดขอนแก่น" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 101 (146 ง): 3822–3824. October 16, 1984.
  37. "พระราชกฤษฎีกาจัดตั้งนิคมสร้างตนเอง ในท้องที่อำเภออุบลรัตน์ อำเภอเขาสวนกวาง และอำเภอน้ำพอง จังหวัดขอนแก่น พ.ศ. ๒๕๒๘" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 102 (146 ก): (ฉบับพิเศษ) 1-3. October 14, 1985.
  38. "พระราชบัญญัติเปลี่ยนแปลงฐานะของสุขาภิบาลเป็นเทศบาล พ.ศ. ๒๕๔๒" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 116 (9 ก): 1–4. February 24, 1999.
  39. "เปลี่ยนชื่อ องค์การบริหารส่วนตำบลน้ำพอง ไปเป็น องค์การบริหารส่วนตำบลลำน้ำพอง". August 30, 2007. Cite journal requires |journal= (help)
  40. "จัดตั้งเทศบาลจากองค์การบริหารส่วนตำบล ลำน้ำพอง เป็น เทศบาลตำบลลำน้ำพอง". August 30, 2007. Cite journal requires |journal= (help)
  41. "จัดตั้งเทศบาลจากองค์การบริหารส่วนตำบล ม่วงหวาน เป็น เทศบาลตำบล". July 18, 2008. Cite journal requires |journal= (help)
  42. "จัดตั้งเทศบาลจาก องค์การบริหารส่วนตำบลสะอาด เป็น เทศบาลตำบลสะอาด". September 6, 2013. Cite journal requires |journal= (help)