ข้ามไปเนื้อหา

อำเภอบ้านดุง

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
อำเภอบ้านดุง
อำเภอ
การถอดเสียงอักษรโรมัน
 • อักษรโรมันAmphoe Ban Dung
ศาลเจ้าปู่ศรีสุทโธ
ศาลเจ้าปู่ศรีสุทโธ
คำขวัญ: 
เจ้าปู่ศรีสุทโธรวมศรัทธา ตำนานแดนนาคาคำชะโนด รุ่งโรจน์อุตสาหกรรมเกลือ ถิ่นเชื้อคนดีคุณธรรม สืบสานหัตถกรรมศูนย์ศิลปาชีพ วิทยุข้ามทวีป I.B.B
แผนที่จังหวัดอุดรธานี เน้นอำเภอบ้านดุง
แผนที่จังหวัดอุดรธานี เน้นอำเภอบ้านดุง
พิกัด: 17°42′6″N 103°15′36″E / 17.70167°N 103.26000°E / 17.70167; 103.26000
ประเทศ ไทย
จังหวัดอุดรธานี
พื้นที่
 • ทั้งหมด
923.768 ตร.กม. (356.669 ตร.ไมล์)
ประชากร
 (2565)
 • ทั้งหมด
126,705 คน
 • ความหนาแน่น137.16 คน/ตร.กม. (355.2 คน/ตร.ไมล์)
รหัสไปรษณีย์ 
41190
รหัสภูมิศาสตร์4111
ที่ตั้งที่ว่าการที่ว่าการอำเภอบ้านดุง ถนนสันติราษฎร์บำรุง ตำบลศรีสุทโธ อำเภอบ้านดุง จังหวัดอุดรธานี 41190
สารานุกรมประเทศไทย ส่วนหนึ่งของสารานุกรมประเทศไทย

บ้านดุง เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดอุดรธานีและเป็นอำเภอที่มีจำนวนประชากรมากเป็นอันดับสอง ของจังหวัดอุดรธานี เป็นอำเภอที่มีความเจริญอันดับ 2 รองจาก อำเภอเมืองอุดรธานี

ประวัติ

[แก้]

ท้องที่อำเภอบ้านดุง เดิมเป็นส่วนหนึ่งของอำเภอหนองหาร (หนองหาน) กระทรวงมหาดไทยได้แยกพื้นที่ตำบลบ้านดุง ตำบลบ้านจันทน์ และตำบลดงเย็น ของอำเภอหนองหาร ได้แบ่งพื้นที่การปกครองออกมาตั้งเป็น กิ่งอำเภอบ้านดุง[1] ตามประกาศกระทรวงมหาดไทยลงวันที่ 30 เมษายน พ.ศ. 2502[2]โดยมีผลบังคับตั้งแต่วันที่ 19 พฤษภาคม ปีเดียวกัน

และต่อมาได้มีพระราชกฤษฎีกายกฐานะขึ้นเป็น อำเภอบ้านดุง[3] ตามประกาศกระทรวงมหาดไทยลงวันที่ 3 กรกฎาคม พ.ศ. 2506 โดยให้มีผลตั้งแต่วันที่ 16 กรกฎาคม ปีเดียวกัน

  • วันที่ 19 พฤษภาคม 2502 แยกพื้นที่ตำบลบ้านดุง ตำบลบ้านจันทน์ และตำบลดงเย็น ของอำเภอหนองหาร มาตั้งเป็น กิ่งอำเภอบ้านดุง[1] และให้ขึ้นการปกครองกับอำเภอหนองหาร
  • วันที่ 16 กรกฎาคม 2506 ยกฐานะจากกิ่งอำเภอบ้านดุง อำเภอหนองหาร เป็น อำเภอบ้านดุง[3]
  • วันที่ 31 มีนาคม 2507 ตั้งตำบลนาไหม แยกออกจากตำบลบ้านดุง ตั้งตำบลอ้อมกอ แยกออกจากตำบลดงเย็น[4]
  • วันที่ 3 พฤศจิกายน 2507 จัดตั้งสุขาภิบาลบ้านดุง ในท้องที่บางส่วนของตำบลบ้านดุง[5]
  • วันที่ 25 เมษายน 2510 ตั้งตำบลบ้านชัย แยกออกจากตำบลบ้านดุง[6]
  • วันที่ 9 พฤศจิกายน 2514 ตั้งตำบลศรีสุทโธ (เดิมชื่อตำบลดงคำ) แยกออกจากตำบลบ้านดุง และตำบลดงเย็น[7]
  • วันที่ 19 กันยายน 2515 ตั้งตำบลถ่อนนาลับ แยกออกจากตำบลนาไหม และตำบลบ้านจันทน์[8]
  • วันที่ 7 พฤศจิกายน 2521 ตั้งตำบลวังทอง แยกออกจากตำบลบ้านจันทน์ และตำบลบ้านดุง[9]
  • วันที่ 23 ตุลาคม 2522 ตั้งตำบลบ้านม่วง แยกออกจากตำบลดงเย็น[10]
  • วันที่ 19 กรกฎาคม 2526 ตั้งตำบลโพนสูง แยกออกจากตำบลศรีสุทโธ[11]
  • วันที่ 10 ตุลาคม 2529 ตั้งตำบลบ้านตาด แยกออกจากตำบลอ้อมกอ[12]
  • วันที่ 31 สิงหาคม 2531 ตั้งตำบลนาคำ แยกออกจากตำบลบ้านชัย[13]
  • วันที่ 25 พฤษภาคม 2542 ยกฐานะจากสุขาภิบาลบ้านดุง เป็นเทศบาลตำบลบ้านดุง[14] ด้วยผลของกฎหมาย
  • วันที่ 6 กรกฎาคม 2547 ยุบสภาตำบลศรีสุทโธ รวมกับเทศบาลตำบลบ้านดุง[15]
  • วันที่ 7 มีนาคม 2550 ยกฐานะเทศบาลตำบลบ้านดุง เป็นเทศบาลเมืองบ้านดุง[16]

ที่ตั้งและอาณาเขต

[แก้]

อำเภอบ้านดุงตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้

การแบ่งเขตการปกครอง

[แก้]

การปกครองส่วนภูมิภาค

[แก้]

อำเภอบ้านดุงแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 13 ตำบล 147 หมู่บ้าน

การปกครองส่วนท้องถิ่น

[แก้]

ท้องที่อำเภอบ้านดุงประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 13 แห่ง ได้แก่

  • เทศบาลเมืองบ้านดุง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลศรีสุทโธทั้งตำบลและบางส่วนของตำบลบ้านดุง
  • องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านดุง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านดุง (นอกเขตเทศบาลเมืองบ้านดุง)
  • องค์การบริหารส่วนตำบลดงเย็น ครอบคลุมพื้นที่ตำบลดงเย็นทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลโพนสูง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโพนสูงทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลอ้อมกอ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลอ้อมกอทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านจันทน์ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านจันทน์ทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านชัย ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านชัยทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลนาไหม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลนาไหมทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลถ่อนนาลับ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลถ่อนนาลับทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลวังทอง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลวังทองทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านม่วง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านม่วงทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านตาด ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านตาดทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลนาคำ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลนาคำทั้งตำบล

เศรษฐกิจ

[แก้]

เกษตรกรรม

[แก้]

การประกอบเกษตรกรรมในท้องถิ่น ส่วนใหญ่การเกษตรกรรมในเขตพื้นที่เทศบาลเมืองบ้านดุง ก็ยังคงเป็นการทํานา สวน ผลไม้และปลูกพืชผัก ผลผลิตทางด้านการเกษตรที่สําคัญ ได้แก่ ข้าว, อ้อย, มันสําปะหลัง ฯลฯ

ปศุสัตว์

[แก้]

ลักษณะการประกอบการปศุสัตว์ส่วนใหญ่เป็นการเลี้ยงในลักษณะเกษตรกรย่อยควบคู่ไปกับการปลูกพืชในรูปแบบของ เกษตรกรแบบผสมผสาน โดยมีวัตถุประสงค์ เพื่อใช้ในการบริโภคและใช้จ่ายให้กับครัวเรือน เมื่อเหลือจากการบริโภคหรือใช้งานแล้ว จึงจําหน่ายเพื่อเป็นการเพิ่มรายได้ให้กับครัวเรือน

สัตว์เศรษฐกิจมีดังนี้ การเลี้ยงสัตว์ ได้แก่ ไก่พื้นเมือง โค กระบือ สุกร เป็ดเทศ การเลี้ยงปลา ได้แก่ ปลานิล ปลาไน ปลาตะเพียร ปลาดุกบิ๊กอุย

อุตสาหกรรม

[แก้]
Salt Bags
ภาพนาเกลือในแถบพื้นที่อำเภอบ้านดุง

ลักษณะของการประกอบอุตสาหกรรม ส่วนใหญ่จะมีลักษณะเป็นอุตสาหกรรมขนาดย่อม ซึ่งเป็นระบบครอบครัวและจ้างแรงงานเพียงไม่กี่คน เช่น การหล่ออิฐบล๊อค, หล่อเสา, โรงสีข้าว อุตสาหกรรมที่สร้างรายได้และมีชื่อเสียงเป็นที่รู้จักของคนโดยทั่วไปคือ การทําอุตสาหกรรมผลิตเกลือสินเธาว์ทำโดยสูบน้ำเกลือที่ระดับความลึก 70 เมตร จากผิวดิน โดยใช้เครื่องอัดลมอัดน้ำหล่อโดมเกลือดูดเป็นน้ำเกลือขึ้นมาตากบนแปลงนาเกลือ นาน 13 วัน จนแห้งหมาดๆ แล้วใส่ถุง[17]

ด้านพาณิชย์

[แก้]
พื้นที่พาณิชย์ อำเภอบ้านดุง

ประเภทธุรกิจการค้า ในด้านการค้าและการบริการในเขตชุมชนของเทศบาลจะประกอบด้วยร้านค้าที่เกี่ยวกับการอุปโภคและบริโภค สินค้าที่จําเป็นทางด้านการเกษตรกรรม รวมถึง การค้าทางด้านผลผลิตการเกษตรกรรมบางส่วน โดยส่วนใหญ่ที่ตั้งของร้านค้าดังกล่าวมักจะติดกับถนนสายหลักหรือทางหลวงแผ่นดิน การบริการในพื้นที่มีการบริการเพียงพอกับความต้องการในบางส่วนเนื่องจาก ยังไม่มีสถานบริการที่ครบถ้วนเพียงพอ แต่ก็สามารถให้บริการแก่ประชาชนทั่วไปได้ดีพอสมควร

ทิศทางการค้าและการลงทุน โดยพื้นฐานในเขตเทศบาลเป็นเมืองค้าขาย ทั้งสินค้าอุปโภคบริโภค มีสภาพเศรษฐกิจที่ดี การซื้อขายเป็นไปอย่างคล่องตัวการคมนาคมสะดวกสภาพความเจริญอยู่ในระดับกลาง

ปัจจุบันบ้านดุงนั้นมีห้างขนาดกลางได้แก่ บิ๊กซี อยู่ทางทิศใต้ของเทศบาลเมืองบ้านดุง และ สยามโกลบอลเฮ้าส์ อยู่ทางทิศเหนือ

ตลาดเทศบาลเมืองบ้านดุงมีตลาดอยู่ 3 แห่ง คือ ตลาดสดเทศบาล จํานวน 2 แห่ง ตลาดผ้า จํานวน 1 แห่ง อยู่ในความดูแลของเทศบาลเมืองบ้านดุง

ภูมิศาสตร์

[แก้]
ภาพพื้นที่แม่นํ้าเล็ก ๆ อำเภอบ้านดุง

ลักษณะภูมิประเทศเป็นพื้นที่ราบลุ่ม พื้นที่ส่วนใหญ่เป็นพื้นที่เกษตรกรรม ดินเป็นดินร่วนปนทราย เหมาะกับการทำเกษตร เช่น อ้อย มันสำปะหลัง และข้าว มีที่นาสลับกับพื้นที่ที่เป็นป่าละเมาะ มียอดเขาหินทรายและเนินสูงสลับป่าเต็งรัง เป็นบริเวณรอยต่อไปยังพื้นที่จังหวัดหนองคาย บางพื้นที่ถูกใช้ทำสวนยางพาราและมันสำปะหลัง มีแหล่งน้ำขนาดเล็กหลายแห่งสร้างเป็นอ่างเก็บน้ำเพื่อการเกษตร

ภูมิอากาศ

[แก้]

มีลักษณะ มรสุมเขตร้อนแบบทุ่งหญ้าสะวันนา (Aw) ฤดูร้อน มีนาคม–พฤษภาคม อุณหภูมิสูงมากถึง 37–40°C ฤดูฝน พฤษภาคม–ตุลาคม ปริมาณน้ำฝนเฉลี่ยสูง ฤดูหนาว พฤศจิกายน–กุมภาพันธ์ อากาศเย็นและแห้ง ปริมาณน้ำฝนเฉลี่ยต่อปี 1,200–1,400 มม.

สถานที่สำคัญ

[แก้]

อ้างอิง

[แก้]
  1. 1 2 "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ยกฐานะตำบลขึ้นเป็นกิ่งอำเภอ" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 76 (53 ง): 1368–1369. May 19, 1959. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 2012-05-28. สืบค้นเมื่อ 2021-02-18.
  2. ↑ กรมพัฒนาชุมชน. "ประวัติความเป็นมา - สำนักงานพัฒนาชุมชนบ้านดุง". กรมพัฒนาชุมชน.
  3. 1 2 "พระราชกฤษฎีกาตั้งอำเภอบ่อพลอย อำเภอไทรโยค อำเภอหนองปรือ อำเภอหนองสองห้อง อำเภอประทาย อำเภอห้วยแถลง อำเภอละหานทราย อำเภอกุยบุรี อำเภอตาพระยา อำเภอหนองไผ่ อำเภอนาเชือก อำเภอวัดเพลง อำเภอพนัสนิคม อำเภอภูกระดึง อำเภอปรางค์กู่ อำเภอท่าช้าง อำเภอบ้านด่านลานหอย อำเภอบ้านดุง อำเภอสว่างอารมณ์ และอำเภอกุดชุม พ.ศ. ๒๕๐๖" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 80 (72 ก): 362–366. July 16, 1963. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 2009-05-21. สืบค้นเมื่อ 2021-02-18.
  4. ↑ "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งและเปลี่ยนแปลงเขตตำบลในท้องที่อำเภอกุมภวาปี อำเภอบ้านดุง อำเภอโนนสัง และอำเภอเพ็ญ จังหวัดอุดรธานี" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 81 (29 ง): 884–898. March 31, 1964.
  5. ↑ "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง จัดตั้งสุขาภิบาลบ้านดุง อำเภอบ้านดุง จังหวัดอุดรธานี" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 81 (107 ง): 2704–2705. November 3, 1964.
  6. ↑ "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งและเปลี่ยนแปลงเขตตำบลในท้องที่อำเภอกุมภวาปี อำเภอหนองหาร อำเภอหนองบัวลำภู อำเภอเพ็ญ อำเภอบ้านดุง กิ่งอำเภอนากลาง และกิ่งอำเภอศรีบุญเรือง จังหวัดอุดรธานี" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 84 (36 ง): 1293–1330. April 25, 1967.
  7. ↑ "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งและเปลี่ยนแปลงเขตตำบลในท้องที่อำเภอกุมภาวาปี อำเภอหนองหาน อำเภอเพ็ญ อำเภอโนนสัง อำเภอบ้านดุง กิ่งอำเภอศรีธาตุ และกิ่งอำเภอน้ำโสม จังหวัดอุดรธานี" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 88 (120 ง): 3137–3157. November 9, 1971.
  8. ↑ "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งและเปลี่ยนแปลงเขตตำบล ในท้องที่อำเภอนากลาง อำเภอบ้านดุง และกิ่งอำเภอหนองวัวซอ อำเภอเมืองอุดรธานี จังหวัดอุดรธานี" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 89 (139 ง): 2371–2379. September 19, 1972.
  9. ↑ "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งและเปลี่ยนแปลงเขตตำบลในท้องที่อำเภอบ้านดุง จังหวัดอุดรธานี" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 95 (124 ง): 3835–3837. November 7, 1978.
  10. ↑ "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งและเปลี่ยนแปลงเขตตำบลในท้องที่อำเภอเมืองอุดรธานี อำเภอหนองบัวลำภู อำเภอบ้านดุง อำเภอศรีบุญเรือง อำเภอโนนสะอาด อำเภอสุวรรณคูหา อำเภอโนนสัง จังหวัดอุดรธานี" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 96 (181 ง): 3795–3814. October 23, 1979.
  11. ↑ "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งและเปลี่ยนแปลงเขตตำบลในท้องที่อำเภอบ้านดุง จังหวัดอุดรธานี" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 100 (119 ง): 2328–2330. July 19, 1983.
  12. ↑ "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งและเปลี่ยนแปลงเขตตำบลในท้องที่อำเภอนากลาง อำเภอบ้านดุง อำเภอกุมภวาปี อำเภอศรีบุญเรือง อำเภอวังสามหมอ และอำเภอเพ็ญ จังหวัดอุดรธานี" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 103 (175 ง): (ฉบับพิเศษ) 162-184. October 10, 1986.
  13. ↑ "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งและเปลี่ยนแปลงเขตตำบลในท้องที่อำเภอเมืองอุดรธานี อำเภอบ้านดุง อำเภอหนองแสง และกิ่งอำเภอสร้างคอม จังหวัดอุดรธานี" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 105 (143 ง): (ฉบับพิเศษ) 138-162. August 31, 1988.
  14. ↑ "พระราชบัญญัติเปลี่ยนแปลงฐานะของสุขาภิบาลเป็นเทศบาล พ.ศ. ๒๕๔๒" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 116 (9 ก): 1–4. February 24, 1999. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 2008-04-09. สืบค้นเมื่อ 2021-02-19.
  15. ↑ "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง รวมสภาตำบลกับเทศบาล" (PDF). July 6, 2004: 1–3. {{cite journal}}: Cite journal ต้องการ |journal= (help)
  16. ↑ สำนักงานเทศบาลเมืองบ้านดุง. "ประวัติเทศบาลเมืองบ้านดุง." [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: http://203.172.139.92/tesbandung/index.php?mod=blog&path=web/blog&id_sub_menu=33&namemenu=ประวัติเทศบาลเมืองบ้านดุง เก็บถาวร 2016-03-04 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน [ม.ป.ป.]. สืบค้น 3 เมษายน 2556.
  17. ↑ "เกลืออุตสาหกรรม ริมทาง ที่บ้านดุง - เทคโนโลยีชาวบ้าน". 2018-04-30. สืบค้นเมื่อ 2025-11-18.
เข้าถึงจาก "https://th.wikipedia.org/w/index.php?title=อำเภอบ้านดุง&oldid=12697522"