อำเภอโนนศิลา

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
อำเภอโนนศิลา
แผนที่จังหวัดขอนแก่น เน้นอำเภอโนนศิลา
โนนศิลาถิ่นน่าอยู่ แก้วกู่ชัยมงคลคู่เมือง ลือเลื่องเสมาหินยุคทวารวดี มากมีผักปลอดสาร นมัสการหลวงปู่ชม แหล่งอุดมป่าโคกห้วยทราย
ข้อมูลทั่วไป
อักษรไทย อำเภอโนนศิลา
อักษรโรมัน Amphoe Non Sila
จังหวัด ขอนแก่น
ข้อมูลสถิติ
พื้นที่ 182.0 ตร.กม.
ประชากร 26,616 คน (พ.ศ. 2559)
ความหนาแน่น 146.24 คน/ตร.กม.
รหัสทางภูมิศาสตร์ 4025
รหัสไปรษณีย์ 40110
ที่ว่าการอำเภอ
ที่ตั้ง ที่ว่าการอำเภอโนนศิลา หมู่ที่ 2 ตำบลโนนศิลา อำเภอโนนศิลา จังหวัดขอนแก่น 40110
พิกัด 15°58′26″N 102°40′9″E / 15.97389°N 102.66917°E / 15.97389; 102.66917
หมายเลขโทรศัพท์ 0 4328 1104
หมายเลขโทรสาร 0 4328 1104

สารานุกรมประเทศไทย ส่วนหนึ่งของสารานุกรมประเทศไทย

อำเภอโนนศิลา เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดขอนแก่น ริมถนนมิตรภาพ (สายสระบุรี-หนองคาย) ระหว่างอำเภอพลกับอำเภอบ้านไผ่ เป็นอำเภอขนาดเล็ก แต่มีความสำคัญทางด้านเศรษฐกิจและการคมนาคม

ที่ตั้งและอาณาเขต[แก้]

อำเภอโนนศิลาตั้งอยู่ทางทิศใต้ของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้

ประวัติ[แก้]

ตามคำบอกเล่าสืบต่อกันมา แต่ก่อนนั้นมีเขาศิลาทรายเกิดขึ้นกลางลำห้วยแคน ซึ่งอยู่ในเขตพื้นที่บ้านโนนศิลาในปัจจุบัน  เมื่อมองดูตอนพระอาทิตย์กำลังขึ้นหรือลับขอบฟ้า จะมองเห็นเป็นสีเหลืองทองอร่าม ต่อมาเขาศิลาทรายนั้นถูกน้ำในลำห้วยแคนพัดหายไป คนเฒ่าคนแก่จึงได้ตั้งชื่อหมู่บ้าน ณ บริเวณดังกล่าวว่า "บ้านโนนศิลา" โดยตั้งเป็นหมู่บ้านริมถนนมิตรภาพ (สระบุรี-หนองคาย) เมื่อราวปี พ.ศ. 2440 อยู่ในเขตการปกครองของพื้นที่ตำบลเปือยใหญ่ อำเภอบ้านไผ่ จังหวัดขอนแก่น ในขณะนั้น

ต่อมา เมื่อปี พ.ศ. 2532 ประชากร "บ้านโนนศิลา" อยู่อาศัยกันอย่างหนาแน่น เป็นชุมชนใหญ่ขึ้น จึงได้มีการยกฐานะเป็น ตำบลโนนศิลา แยกการปกครองออกจากตำบลเปื่อยใหญ่ อำเภอบ้านไผ่ ขึ้นตรงต่ออำเภอบ้านไผ่ ตามพระราชบัญญัติลักษณะปกครองท้องที่ พระพุทธศักราช 2457 โดยตำบลโนนศิลา อำเภอบ้านไผ่ มีทั้งหมด 14 หมู่บ้าน ต่อมาไม่นาน เขตตำบลโนนศิลาด้านทิศเหนือประชากรเริ่มหนาแน่นขึ้นป็นชุมชนใหญ่ขึ้น จึงแยกตำบลโนนศิลา 7 หมู่บ้านออกไปเพื่อจัดตั้งเป็นตำบลขึ้นเพิ่มใหม่ชื่อ ตำบลโนนแดง อำเภอบ้านไผ่ ทำให้ ตำบลโนนศิลา เหลือเพียง 7 หมู่บ้านในเขตการปกครอง

จนกระทั่งในปี พ.ศ. 2538 อำเภอบ้านไผ่ ในขณะนั้นมีตำบลในการปกครองจำนวนรวม 20 ตำบล ทำให้ยากต่อการอำนวยความสะดวกทางราชการ ประชาชนติดต่อราชการใช้เวลารอนาน เนื่องจากจำนวนประชากรเยอะ ทางกระทรวงมหาดไทยจึงได้แยก อำเภอบ้านไผ่ แบ่งการปกครองออกจัดตั้งเป็น 2 กิ่งอำเภอ ได้แก่ กิ่งอำเภอบ้านแฮด เมื่อวันที่ 7 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2538 และ กิ่งอำเภอโนนศิลา ลงในประกาศกระทรวงมหาดไทยเมื่อวันที่ 26 มิถุนายน พ.ศ. 2539  เรื่อง แบ่งเขตพื้นที่อำเภอบ้านไผ่ จังหวัดขอนแก่น ตั้งเป็น "กิ่งอำเภอโนนศิลา" โดยมีผลตั้งแต่วันที่   15 กรกฎาคม [1] พ.ศ. 2539[2] เขตปกครองประกอบด้วยตำบล 5 ตำบล คือ ตำบลโนนศิลา ตำบลหนองปลาหมอ ตำบลบ้านหัน ตำบลเปือยใหญ่ ตำบลโนนแดง[3]

ตอมาวันที่ 8 กันยายน พ.ศ. 2550 มีพระราชกฤษฎีกายกฐานะ "กิ่งอำเภอ เป็น อำเภอทั่วประเทศ" (ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 124 ตอนที่ 46ก ลงวันที่ 24 สิงหาคม พ.ศ. 2550[4])  ทำให้ กิ่งอำเภอโนนศิลา ได้การยกฐานะเป็น "อำเภอโนนศิลา" ในปัจจุบัน  

การแบ่งเขตการปกครอง[แก้]

การปกครองส่วนภูมิภาค[แก้]

อำเภอโนนศิลาแบ่งเขตการปกครองออกเป็น 5 ตำบล 46 หมู่บ้าน[5] ได้แก่

1. โนนศิลา (Non Sila) 7 หมู่บ้าน
2. หนองปลาหมอ (Nong Pla Mo) 8 หมู่บ้าน
3. บ้านหัน (Ban Han) 16 หมู่บ้าน
4. เปือยใหญ่ (Pueai Yai) 8 หมู่บ้าน
5. โนนแดง (Non Daeng) 7 หมู่บ้าน

การปกครองส่วนท้องถิ่น[แก้]

ท้องที่อำเภอโนนศิลาประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 5 แห่ง ได้แก่

สถานศึกษา[แก้]

สถานศึกษาในอำเภอโนนศิลา แบ่งออกเป็น 3 ระดับ คือ

ระดับก่อนปฐมวัย

  • สังกัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
    • ศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก เทศบาลตำบลโนนศิลา
    • ศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก องค์การบริหารส่วนตำบลหนองปลาหมอ
    • ศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านหัน
    • ศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก องค์การบริหารส่วนตำบลเปือยใหญ่
    • ศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก องค์การบริหารส่วนตำบลโนนแดง
  • สังกัดเอกชน
    • ศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก วัดอรัญญวาส

ระดับปฐมวัย - ประถมศึกษา

ระดับมัธยมศึกษา

การสาธารณสุข[แก้]

อำเภอโนนศิลา มีโรงพยาบาลรัฐ 1 แห่ง โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล 6 แห่ง ได้แก่

  • โรงพยาบาลโนนศิลา (ขนาด 30 เตียง)
  • โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลโนนศิลา
  • โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลหนองปลาหมอ
  • โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลเปือยใหญ่
  • โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านหัน
  • โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านวังยาว
  • โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลโนนแดง

ธนาคาร[แก้]

อำเภอโนนศิลา มีธนาคาร 1 แห่ง ได้แก่

การคมนาคม[แก้]

อาชีพสำคัญ[แก้]

ประชากรส่วนมากประกอบอาชีพเกษตรกรรม สินค้าที่สำคัญคือ ข้าวเหนียว มันสำปะหลัง และอ้อย

อาชีพเสริมคือ เลี้ยงไหม เลี้ยงสัตว์

ของที่ระลึก[แก้]

  1. ว่าวที่ขายตามท้องถนนในช่วงฤดูหนาว
  2. น้ำผึ้งที่มีทั้งน้ำผึ้งป่าและน้ำผึ้งเลี้ยง
  3. ผ้าไหมทอมือ

เทศกาลท่องเที่ยว[แก้]

  1. เทศกาลงานงิ้วโนนศิลา จัดขึ้นทุกปี ระหว่าง เดือนพฤศจิกายน-ธันวาคม 2 วัน
  2. เทศกาลว่าวและบุญกุ้มข้าวใหญ่โนนศิลา จัดขึ้นทุกปี ระหว่าง เดือนธันวาคม-มกราคม 3 วัน

หน่วยงานราชการที่สำคัญ[แก้]

  • ที่ว่าการอำเภอโนนศิลา
  • สถานีตำรวจภูธรโนนศิลา
  • สำนักงานสาธารณสุขอำเภอโนนศิลา (อยู่ระหว่างก่อสร้าง)
  • สำนักงานเกษตรอำเภอโนนศิลา
  • สำนักงานพัฒนาชุมชนอำเภอโนนศิลา
  • สำนักงานปศุสัตว์อำเภอโนนศิลา

บุคคลสำคัญ[แก้]

  • หลวงปู่ชม ปภัสฺสโร วัดระหอกโพธิ์

พระครูจิตวิสุทธาจารย์ หรือ หลวงปู่ชม ปภัสฺสโร อดีตเจ้าคณะอำเภอบ้านไผ่ วัดสุทธาราม หรือวัดระหอกโพ บ้านระหอกโพธิ์ หมู่ 7 ตำบลโนนศิลา เป็นยอดเกจิในพื้นที่ลูกศิษย์ต่างให้ความเคารพท่านมาก เมื่ออายุครบ 20 ปี ท่านได้อุปสมบทกับหลวงปู่เขียว มหานาโน "เจ้าคุณพระมุนีวร ญานเถรมหานาโม" วัดศรีบุญเรือง อำเภอชนบท เป็นพระอุปัชฌาย์ และร่ำเรียนกัมมัฏฐานกับองค์หลวงปู่เขียว ก่อนออกธุดงค์ไปฝากตัวเป็นศิษย์องค์หลวงปู่มั่น ภูริทัตฺโต (เป็นเวลา 3 พรรษา) หลวงปู่ชม เป็นศิษย์พี่องค์ "หลวงปู่นิล มหันตปัญโญ" วัดป่าคุ้มจัดสรร เจ้าคณะอำเภอบ้านไผ่ (องค์ต่อมา)

วัตถุมงคลของหลวงปู่ชม ปภัสสฺโร นั้นได้มีการจัดสร้างกันไว้หลายรุ่น แต่ละรุ่นเองก็มีไม่มากเท่าไหร่โดยได้จัดสร้างมาทั้งพระเหรียญ พระผง รูปหล่อ รูปถ่าย ล็อกเก็ต และตระกรุด สำหรับเหรียญรุ่นแรกนั้นจัดสร้างในวันที่ 21 ธ.ค.2517 เป็นลักษณะเหรียญรูปไข่ครึ่งองค์ ภายหลังได้มีการปั๊มมาเสริมย้อนยุคเพื่อแจกญาติโยมที่มาทำบุญอยู่เรื่อยๆ

หลวงปู่ชม ปภัสสโร มรภาพปี พ.ศ. 2546 โดยถือเป็นพระอริยสงฆ์อีกท่านหนึ่งที่ "สรีระสังขารของท่านไม่เน่าเปื่อย" และได้มีการจัดพิธีปลงผม ปลงเล็บ ต่อเนื่องมาทุกๆปี หลังจากที่ได้นำสังขารหลวงปู่นั้นไว้ในโลงแก้วเป็นเวลาร่วม 5 ปี ทางวัดสุทธารามได้จัดพิธีพระราชทานเพลิงศพ ในวันที่ 15 เมษายน พ.ศ. 2551 และทางวัดได้จัดสร้างเหรียญรุ่นสุดท้าย และรูปถ่ายของท่านเพื่อแจกจ่ายศิษยานุศิษย์ผู้ศรัทธาหลวงปู่อีกด้วย[11]

อ้างอิง[แก้]

  1. จังหวัดขอนแก่น "ประวัติกิ่งโนนศิลา" [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก:khonkaen.doae.go.th  (ม.ป.ป.). -
  2. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง แบ่งเขตท้องที่อำเภอบ้านไผ่ จังหวัดขอนแก่น ตั้งเป็นกิ่งอำเภอโนนศิลา". ราชกิจจานุเบกษา 113 (พิเศษ 18 ง): 22. 26 มิถุนายน 2539. 
  3. ศูนย์บริการข้อมูลอำเภอ. "อำเภอโนนศิลา  จังหวัดขอนแก่น" [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก:http://www.amphoe.com/menu.php?mid=1&am=859&pv=52555. สืบค้น 6 กันยายน 2560.
  4. "พระราชกฤษฎีกาตั้งอำเภอฆ้องชัย...และอำเภอเหล่าเสือโก้ก พ.ศ. ๒๕๕๐". ราชกิจจานุเบกษา 124 (46 ก): 14–21. 24 สิงหาคม 2550. 
  5.  ศูนย์ข้อมูลประเทศไทย "กิ่งโนนศิลา"  [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก:http://khonkaen.kapook.com กิ่งโนนศิลา (ม.ป.ป.). สืบค้น 6 กันยายน 2560.
  6. เทศบาลตำบลโนนศิลา จังหวัดขอนแก่น. "ประวัติและข้อมูลสภาพทั่วไป" [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก:http://nonsila.go.th/public/history/data/index/menu/22 2559. สืบค้น 5 กันยายน 2560.
  7. องค์การบริหารส่วนตำบลหนองปลาหมอ จังหวัดขอนแก่น. "สภาพทั่วไป"  [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก:http://www.nongplamo.go.th/base.php?content_id=6 2558. สืบค้น 5 กันยายน 2560
  8. องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านหัน จังหวัดขอนแก่น. "สภาพทั่วไป อบต.บ้านหัน" [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก:http://www.banhan.go.th/page.php?id=3440 (ม.ป.ป.). สืบค้น 6 กันยายน 2560.
  9.  องค์การบริหารส่วนตำบลเปือยใหญ่ จังหวัดขอนแก่น. "สภาพทั่วไปและข้อมูลพื้นฐาน"  [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก:http://www.peayyai.go.th/aboutus.php?menuid=1&link=2 2560. สืบค้น 6 กันยายน 2560.
  10. องค์การบริหารส่วนตำบลโนนแดง จังหวัดขอนแก่น. "ประวัติ อบต."[ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก:http://www.nondeang.go.th/?name=page&file=page&op=%95. (ม.ป.ป.). สืบค้น 6 กันยายน 2560.
  11. หลวงปู่ชม ปภัสสฺโร วัดสุทธาราม.Fan Page Facebook "หลวงปู่ชม ปภัสสฺโร วัดสุทธาราม" [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก:https://www.facebook.com/หลวงปู่ชม ปภัสสฺโร วัดสุทธาราม.2560. สืบค้น 6 กันยายน 2560.


พิกัดภูมิศาสตร์: 15°58′22″N 102°40′10″E / 15.972778°N 102.669444°E / 15.972778; 102.669444