อำเภอโนนศิลา

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ไปยังการนำทาง ไปยังการค้นหา
อำเภอโนนศิลา
แผนที่จังหวัดขอนแก่น เน้นอำเภอโนนศิลา
โนนศิลาถิ่นน่าอยู่ แก้วกู่ชัยมงคลคู่เมือง ลือเลื่องเสมาหินยุคทวารวดี มากมีผักปลอดสาร นมัสการหลวงปู่ชม แหล่งอุดมป่าโคกห้วยทราย
ข้อมูลทั่วไป
อักษรไทยอำเภอโนนศิลา
อักษรโรมันAmphoe Non Sila
จังหวัดขอนแก่น
ข้อมูลสถิติ
พื้นที่182.0 ตร.กม.
ประชากร26,779 คน (พ.ศ. 2561)
ความหนาแน่น147.13 คน/ตร.กม.
รหัสทางภูมิศาสตร์4025
รหัสไปรษณีย์40110
ที่ว่าการอำเภอ
ที่ตั้งที่ว่าการอำเภอโนนศิลา หมู่ที่ 2 ตำบลโนนศิลา อำเภอโนนศิลา จังหวัดขอนแก่น 40110
พิกัด15°58′26″N 102°40′9″E / 15.97389°N 102.66917°E / 15.97389; 102.66917
โทรศัพท์0 4328 1104
โทรสาร0 4328 1104
สารานุกรมประเทศไทย ส่วนหนึ่งของสารานุกรมประเทศไทย

โนนศิลา เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดขอนแก่น ริมถนนมิตรภาพ (สายสระบุรี-หนองคาย) ระหว่างอำเภอพลกับอำเภอบ้านไผ่ เป็นอำเภอขนาดเล็ก แต่มีความสำคัญทางด้านเศรษฐกิจและการคมนาคม

ที่ตั้งและอาณาเขต[แก้]

อำเภอโนนศิลาตั้งอยู่ทางทิศใต้ของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้

ประวัติ[แก้]

ตามคำบอกเล่าสืบต่อกันมา แต่ก่อนนั้นมีเขาศิลาทรายเกิดขึ้นกลางลำห้วยแคน ซึ่งอยู่ในเขตพื้นที่บ้านโนนศิลาในปัจจุบัน  เมื่อมองดูตอนพระอาทิตย์กำลังขึ้นหรือลับขอบฟ้า จะมองเห็นเป็นสีเหลืองทองอร่าม ต่อมาเขาศิลาทรายนั้นถูกน้ำในลำห้วยแคนพัดหายไป คนเฒ่าคนแก่จึงได้ตั้งชื่อหมู่บ้าน ณ บริเวณดังกล่าวว่า "บ้านโนนศิลา" โดยตั้งเป็นหมู่บ้านริมถนนมิตรภาพ (สระบุรี-หนองคาย) เมื่อราวปี พ.ศ. 2440 อยู่ในเขตการปกครองของพื้นที่ตำบลเปือยใหญ่ อำเภอบ้านไผ่ จังหวัดขอนแก่น ในขณะนั้น

ต่อมา เมื่อปี พ.ศ. 2532 ประชากร "บ้านโนนศิลา" อยู่อาศัยกันอย่างหนาแน่น เป็นชุมชนใหญ่ขึ้น จึงได้มีการยกฐานะเป็น ตำบลโนนศิลา แยกการปกครองออกจากตำบลเปื่อยใหญ่ อำเภอบ้านไผ่ ขึ้นตรงต่ออำเภอบ้านไผ่ ตามพระราชบัญญัติลักษณะปกครองท้องที่ พระพุทธศักราช 2457 โดยตำบลโนนศิลา อำเภอบ้านไผ่ มีทั้งหมด 14 หมู่บ้าน ต่อมาไม่นาน เขตตำบลโนนศิลาด้านทิศเหนือประชากรเริ่มหนาแน่นขึ้นป็นชุมชนใหญ่ขึ้น จึงแยกตำบลโนนศิลา 7 หมู่บ้านออกไปเพื่อจัดตั้งเป็นตำบลขึ้นเพิ่มใหม่ชื่อ ตำบลโนนแดง อำเภอบ้านไผ่ ทำให้ ตำบลโนนศิลา เหลือเพียง 7 หมู่บ้านในเขตการปกครอง

จนกระทั่งในปี พ.ศ. 2538 อำเภอบ้านไผ่ ในขณะนั้นมีตำบลในการปกครองจำนวนรวม 20 ตำบล ทำให้ยากต่อการอำนวยความสะดวกทางราชการ ประชาชนติดต่อราชการใช้เวลารอนาน เนื่องจากจำนวนประชากรเยอะ ทางกระทรวงมหาดไทยจึงได้แยก อำเภอบ้านไผ่ แบ่งการปกครองออกจัดตั้งเป็น 2 กิ่งอำเภอ ได้แก่ กิ่งอำเภอบ้านแฮด เมื่อวันที่ 7 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2538 และ กิ่งอำเภอโนนศิลา ลงในประกาศกระทรวงมหาดไทยเมื่อวันที่ 26 มิถุนายน พ.ศ. 2539  เรื่อง แบ่งเขตพื้นที่อำเภอบ้านไผ่ จังหวัดขอนแก่น ตั้งเป็น "กิ่งอำเภอโนนศิลา" โดยมีผลตั้งแต่วันที่   15 กรกฎาคม [1] พ.ศ. 2539[2] เขตปกครองประกอบด้วยตำบล 5 ตำบล คือ ตำบลโนนศิลา ตำบลหนองปลาหมอ ตำบลบ้านหัน ตำบลเปือยใหญ่ ตำบลโนนแดง[3]

ตอมาวันที่ 8 กันยายน พ.ศ. 2550 มีพระราชกฤษฎีกายกฐานะ "กิ่งอำเภอ เป็น อำเภอทั่วประเทศ" (ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 124 ตอนที่ 46ก ลงวันที่ 24 สิงหาคม พ.ศ. 2550[4])  ทำให้ กิ่งอำเภอโนนศิลา ได้การยกฐานะเป็น "อำเภอโนนศิลา" ในปัจจุบัน  

การแบ่งเขตการปกครอง[แก้]

การปกครองส่วนภูมิภาค[แก้]

อำเภอโนนศิลาแบ่งเขตการปกครองออกเป็น 5 ตำบล 46 หมู่บ้าน[5] ได้แก่

1. โนนศิลา (Non Sila) 7 หมู่บ้าน
2. หนองปลาหมอ (Nong Pla Mo) 8 หมู่บ้าน
3. บ้านหัน (Ban Han) 16 หมู่บ้าน
4. เปือยใหญ่ (Pueai Yai) 8 หมู่บ้าน
5. โนนแดง (Non Daeng) 7 หมู่บ้าน

การปกครองส่วนท้องถิ่น[แก้]

ท้องที่อำเภอโนนศิลาประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 5 แห่ง ได้แก่

สถานศึกษา[แก้]

สถานศึกษาในอำเภอโนนศิลา แบ่งออกเป็น 3 ระดับ คือ

ระดับก่อนปฐมวัย

  • สังกัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
    • ศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก เทศบาลตำบลโนนศิลา
    • ศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก องค์การบริหารส่วนตำบลหนองปลาหมอ
    • ศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านหัน
    • ศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก องค์การบริหารส่วนตำบลเปือยใหญ่
    • ศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก องค์การบริหารส่วนตำบลโนนแดง
  • สังกัดเอกชน
    • ศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก วัดอรัญญวาส

ระดับปฐมวัย - ประถมศึกษา

ระดับมัธยมศึกษา

การสาธารณสุข[แก้]

อำเภอโนนศิลา มีโรงพยาบาลรัฐ 1 แห่ง โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล 6 แห่ง ได้แก่

ที่ตั้ง : 53 ม.3 ถ.มิตรภาพ ต.โนนศิลา อ.โนนศิลา จ.ขอนแก่น 40110

  • โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลโนนศิลา

ที่ตั้ง : ม.4 บ้านขอนสัก (หลังวัดศรีสว่างโนนงาม) ต.โนนศิลา อ.โนนศิลา จ.ขอนแก่น 40110

  • โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลหนองปลาหมอ

ที่ตั้ง : ม.7 บ้านหนองปลาหมอ ต.หนองปลาหมอ อ.โนนศิลา จ.ขอนแก่น 40110

  • โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลเปือยใหญ่

ที่ตั้ง : ม.1 บ้านเปือยใหม่ (เยื้องโรงเรียนเปือยใหญ่ชาดหนองบ่อ) ต.เปือยใหญ่ อ.โนนศิลา จ.ขอนแก่น 40110

  • โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านหัน

ที่ตั้ง : ม.1 บ้านหัน (หน้าโรงเรียนบ้านหันศิลางาม) ต.บ้านหัน อ.โนนศิลา จ.ขอนแก่น 40110

  • โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านวังยาว

ที่ตั้ง : ม.5 บ้านวังยาว ต.บ้านหัน อ.โนนศิลา จ.ขอนแก่น 40110

  • โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลโนนแดง

ที่ตั้ง : ม.2 บ้านโนนแดงน้อย ต.โนนแดง อ.โนนศิลา จ.ขอนแก่น 40110

ธนาคาร[แก้]

อำเภอโนนศิลา มีธนาคาร 1 แห่ง ได้แก่

การคมนาคม[แก้]

อาชีพสำคัญ[แก้]

ประชากรส่วนมากประกอบอาชีพเกษตรกรรม สินค้าที่สำคัญคือ ข้าวเหนียว มันสำปะหลัง และอ้อย

อาชีพเสริมคือ เลี้ยงไหม เลี้ยงสัตว์

ของที่ระลึก[แก้]

  1. ว่าวที่ขายตามท้องถนนในช่วงฤดูหนาว
  2. น้ำผึ้งที่มีทั้งน้ำผึ้งป่าและน้ำผึ้งเลี้ยง
  3. ผ้าไหมทอมือ

เทศกาลท่องเที่ยว[แก้]

  1. เทศกาลงานงิ้วโนนศิลา จัดขึ้นทุกปี ระหว่าง เดือนพฤศจิกายน-ธันวาคม 2 วัน
  2. เทศกาลว่าวและบุญกุ้มข้าวใหญ่โนนศิลา จัดขึ้นทุกปี ระหว่าง เดือนธันวาคม-มกราคม 3 วัน

หน่วยงานราชการที่สำคัญ[แก้]

  • ที่ว่าการอำเภอโนนศิลา
  • สถานีตำรวจภูธรโนนศิลา
  • สำนักงานสาธารณสุขอำเภอโนนศิลา
  • สำนักงานเกษตรอำเภอโนนศิลา
  • สำนักงานพัฒนาชุมชนอำเภอโนนศิลา
  • สำนักงานปศุสัตว์อำเภอโนนศิลา

บุคคลสำคัญ[แก้]

  • หลวงปู่ชม ปภัสฺสโร วัดระหอกโพธิ์

พระครูจิตวิสุทธาจารย์ หรือ หลวงปู่ชม ปภัสฺสโร อดีตเจ้าคณะอำเภอบ้านไผ่ วัดสุทธาราม หรือวัดระหอกโพ บ้านระหอกโพธิ์ หมู่ 7 ตำบลโนนศิลา เป็นยอดเกจิในพื้นที่ลูกศิษย์ต่างให้ความเคารพท่านมาก เมื่ออายุครบ 20 ปี ท่านได้อุปสมบทกับหลวงปู่เขียว มหานาโน "เจ้าคุณพระมุนีวร ญานเถรมหานาโม" วัดศรีบุญเรือง อำเภอชนบท เป็นพระอุปัชฌาย์ และร่ำเรียนกัมมัฏฐานกับองค์หลวงปู่เขียว ก่อนออกธุดงค์ไปฝากตัวเป็นศิษย์องค์หลวงปู่มั่น ภูริทัตฺโต (เป็นเวลา 3 พรรษา) หลวงปู่ชม เป็นศิษย์พี่องค์ "หลวงปู่นิล มหันตปัญโญ" วัดป่าคุ้มจัดสรร เจ้าคณะอำเภอบ้านไผ่ (องค์ต่อมา)

วัตถุมงคลของหลวงปู่ชม ปภัสสฺโร นั้นได้มีการจัดสร้างกันไว้หลายรุ่น แต่ละรุ่นเองก็มีไม่มากเท่าไหร่โดยได้จัดสร้างมาทั้งพระเหรียญ พระผง รูปหล่อ รูปถ่าย ล็อกเก็ต และตระกรุด สำหรับเหรียญรุ่นแรกนั้นจัดสร้างในวันที่ 21 ธ.ค.2517 เป็นลักษณะเหรียญรูปไข่ครึ่งองค์ ภายหลังได้มีการปั๊มมาเสริมย้อนยุคเพื่อแจกญาติโยมที่มาทำบุญอยู่เรื่อยๆ

หลวงปู่ชม ปภัสสโร มรภาพปี พ.ศ. 2546 โดยถือเป็นพระอริยสงฆ์อีกท่านหนึ่งที่ "สรีระสังขารของท่านไม่เน่าเปื่อย" และได้มีการจัดพิธีปลงผม ปลงเล็บ ต่อเนื่องมาทุกๆปี หลังจากที่ได้นำสังขารหลวงปู่นั้นไว้ในโลงแก้วเป็นเวลาร่วม 5 ปี ทางวัดสุทธารามได้จัดพิธีพระราชทานเพลิงศพ ในวันที่ 15 เมษายน พ.ศ. 2551 และทางวัดได้จัดสร้างเหรียญรุ่นสุดท้าย และรูปถ่ายของท่านเพื่อแจกจ่ายศิษยานุศิษย์ผู้ศรัทธาหลวงปู่อีกด้วย[11]

อ้างอิง[แก้]

  1. จังหวัดขอนแก่น "ประวัติกิ่งโนนศิลา" [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก:khonkaen.doae.go.th  (ม.ป.ป.). -
  2. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง แบ่งเขตท้องที่อำเภอบ้านไผ่ จังหวัดขอนแก่น ตั้งเป็นกิ่งอำเภอโนนศิลา" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 113 (พิเศษ 18 ง): 22. 26 มิถุนายน 2539.
  3. ศูนย์บริการข้อมูลอำเภอ. "อำเภอโนนศิลา  จังหวัดขอนแก่น" [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก:http://www.amphoe.com/menu.php?mid=1&am=859&pv=52555. สืบค้น 6 กันยายน 2560.
  4. "พระราชกฤษฎีกาตั้งอำเภอฆ้องชัย...และอำเภอเหล่าเสือโก้ก พ.ศ. ๒๕๕๐" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 124 (46 ก): 14–21. 24 สิงหาคม 2550.
  5.  ศูนย์ข้อมูลประเทศไทย "กิ่งโนนศิลา"  [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก:http://khonkaen.kapook.com กิ่งโนนศิลา (ม.ป.ป.). สืบค้น 6 กันยายน 2560.
  6. เทศบาลตำบลโนนศิลา จังหวัดขอนแก่น. "ประวัติและข้อมูลสภาพทั่วไป" [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก:http://nonsila.go.th/public/history/data/index/menu/22 2559. สืบค้น 5 กันยายน 2560.
  7. องค์การบริหารส่วนตำบลหนองปลาหมอ จังหวัดขอนแก่น. "สภาพทั่วไป"  [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก:http://www.nongplamo.go.th/base.php?content_id=6 2558. สืบค้น 5 กันยายน 2560
  8. องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านหัน จังหวัดขอนแก่น. "สภาพทั่วไป อบต.บ้านหัน" [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก:http://www.banhan.go.th/page.php?id=3440 (ม.ป.ป.). สืบค้น 6 กันยายน 2560.
  9.  องค์การบริหารส่วนตำบลเปือยใหญ่ จังหวัดขอนแก่น. "สภาพทั่วไปและข้อมูลพื้นฐาน"  [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก:http://www.peayyai.go.th/aboutus.php?menuid=1&link=2 2560. สืบค้น 6 กันยายน 2560.
  10. องค์การบริหารส่วนตำบลโนนแดง จังหวัดขอนแก่น. "ประวัติ อบต."[ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก:http://www.nondeang.go.th/?name=page&file=page&op=%95. (ม.ป.ป.). สืบค้น 6 กันยายน 2560.
  11. หลวงปู่ชม ปภัสสฺโร วัดสุทธาราม.Fan Page Facebook "หลวงปู่ชม ปภัสสฺโร วัดสุทธาราม" [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก:https://www.facebook.com/หลวงปู่ชม ปภัสสฺโร วัดสุทธาราม.2560. สืบค้น 6 กันยายน 2560.


พิกัดภูมิศาสตร์: 15°58′22″N 102°40′10″E / 15.972778°N 102.669444°E / 15.972778; 102.669444