กรุงเทพมหานคร

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี

บทความนี้เกี่ยวกับเมืองหลวง สำหรับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นรูปแบบพิเศษ ดูที่ กรุงเทพมหานคร (องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น)

กรุงเทพมหานคร ตราประจำจังหวัด เหรียญที่ระลึกประจำจังหวัด ช่วยชุมชนแออัด ขจัดมลพิษ แก้ปัญหารถติด ทุกชีวิตรื่นรมย์[1] ข้อมูลทั่วไป ชื่ออักษรไทย กรุงเทพมหานคร ชื่ออักษรโรมัน Bangkok ชื่อไทยอื่นๆ บางกอก ผู้ว่าราชการ หม่อมราชวงศ์สุขุมพันธุ์ บริพัตร (ตั้งแต่ พ.ศ. 2552) ISO 3166-2 TH-10 สีประจำกลุ่มจังหวัด เหลืองทอง ███ ต้นไม้ประจำจังหวัด ไทรย้อยใบแหลม ข้อมูลสถิติ พื้นที่ 1,568.737 ตร.กม.[2] (อันดับที่ 68) ประชากร 5,710,883 คน[3] (พ.ศ. 2551) (อันดับที่ 1) ความหนาแน่น 3,640.52 คน/ตร.กม. (อันดับที่ 1) ศูนย์ราชการ ที่ตั้ง ศาลาว่าการกรุงเทพมหานคร เลขที่ 173 ถนนดินสอ แขวงเสาชิงช้า เขตพระนคร กรุงเทพมหานคร 10200 โทรศัพท์ (+66) 0 2221 2141-69 เว็บไซต์ กรุงเทพมหานคร แผนที่   ส่วนหนึ่งของสารานุกรมประเทศไทย

กรุงเทพมหานคร เป็นเมืองหลวง และเป็นเมืองที่มีประชากรมากที่สุดในประเทศไทย^[3] รวมทั้งเป็นศูนย์กลางการปกครอง การศึกษา การคมนาคมขนส่ง การเงินการธนาคาร การพาณิชย์ การสื่อสาร และความเจริญก้าวหน้าด้านอื่น ๆ ของประเทศไทย นอกจากนี้ยังเป็นเมืองที่มีชื่อยาวที่สุดในโลกอีกด้วย มีแม่น้ำสำคัญคือ แม่น้ำเจ้าพระยาไหลผ่าน ทำให้แบ่งเมืองออกเป็น 2 ฝั่ง คือฝั่งพระนครและฝั่งธนบุรี (เดิมฝั่งตะวันตกของแม่น้ำเป็นที่ตั้งของกรุงธนบุรี ซึ่งต่อมาภายหลังได้รวมเข้าเป็นส่วนหนึ่งของกรุงเทพมหานคร) โดยกรุงเทพมหานครมีพื้นที่ทั้งหมด 1,568.737 ตารางกิโลเมตร พิกัดทางภูมิศาสตร์คือ ละติจูด 13° 45’ เหนือ ลองจิจูด 100° 31’ ตะวันออก^[4]

กรุงเทพมหานครเป็นเขตปกครองพิเศษของประเทศไทย โดยมิได้มีสถานะเป็นจังหวัด ซึ่งคำว่า กรุงเทพมหานคร นั้น ยังใช้เป็นคำเรียกสำนักงานปกครองส่วนท้องถิ่นของกรุงเทพมหานครอีกด้วย ปัจจุบันกรุงเทพมหานครใช้วิธีการเลือกตั้งผู้บริหารแบบ การเลือกตั้งผู้บริหารท้องถิ่นโดยตรง

เนื้อหา 1 ชื่อเมือง 2 ประวัติ 3 การปกครอง 4 อาณาเขตติดต่อ 5 ภูมิอากาศ 6 สถานที่ท่องเที่ยวและพักผ่อน 7 การคมนาคม 7.1 ทางรถยนต์ 7.2 ทางรถไฟ 7.3 ทางรถไฟฟ้า 7.4 ทางรถไฟใต้ดิน 7.5 ทางรถโดยสารประจำทาง (ต่างจังหวัด) 7.6 ทางรถโดยสารประจำทางด่วนพิเศษ 7.7 ทางอากาศ 7.8 ทางน้ำ 8 ปัญหาในปัจจุบัน 8.1 การจราจรติดขัด 8.2 สินค้าละเมิดลิขสิทธิ์ 9 มหาวิทยาลัยในกรุงเทพมหานคร 10 เมืองพี่น้อง 11 อ้างอิง 12 ดูเพิ่ม 13 แหล่งข้อมูลอื่น

[แก้] ชื่อเมือง

คำว่า กรุงเทพมหานคร แปลว่า "เมืองแห่งเทวดา" มาจากชื่อเต็มว่า กรุงเทพมหานคร อมรรัตนโกสินทร์ มหินทรายุธยา มหาดิลกภพ นพรัตนราชธานีบูรีรมย์ อุดมราชนิเวศน์มหาสถาน อมรพิมานอวตารสถิต สักกะทัตติยวิษณุกรรมประสิทธิ์^[5] มีความหมายว่า "เมืองของเทวดา มหานครอันเป็นอมตะ สง่างามด้วยแก้ว 9 ประการ และเป็นที่ประทับของพระเจ้าแผ่นดิน เมืองที่มีพระราชวังหลายแห่ง ดุจเป็นวิมานของเทวดา ซึ่งมีพระวิษณุกรรมสร้างขึ้นตามบัญชาของพระอินทร์"^[5] โดยนามเดิมที่พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช โปรดเกล้าฯ พระราชทานในตอนแรกนั้น ใช้สร้อยว่า บวรรัตนโกสินทร์ จนถึงรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว จึงโปรดเกล้าฯ ให้เปลี่ยนเป็น อมรรัตนโกสินทร์ ต่อมามักเรียกกันว่า กรุงรัตนโกสินทร์

ชื่อทางการของกรุงเทพมหานครเมื่อถอดเป็นอักษรโรมัน คือ Krung Thep Maha Nakhon แต่คนทั่วไปนิยมทับศัพท์ตามชื่อที่ผู้พูดภาษาอังกฤษเรียกเมืองนี้ว่า Bangkok ซึ่งมาจากชื่อเดิมของกรุงเทพมหานคร คือ บางกอก

ชื่อเต็มของกรุงเทพมหานครเมื่อถอดเป็นอักษรโรมัน คือ Krungthepmahanakhon Amonrattanakosin Mahintharayutthaya Mahadilokphop Noppharatratchathaniburirom Udomratchaniwetmahasathan Amonphimanawatansathit Sakkathattiyawitsanukamprasit^[5] ซึ่งเป็นชื่อสถานที่ที่ยาวที่สุดในโลกและได้จดบันทึกไว้ในกินเนสบุ๊ค^[6] (169 ตัวอักษร) ยาวกว่าชื่อภูเขา Taumatawhakatangihangakoauauotamateaturipukakapikimaungahoronukupokaiwhenuaki
tanatahu (85 ตัวอักษร) ในนิวซีแลนด์ และชื่อทะเลสาบ Chargoggagogg­manchauggagogg­chaubunagungamaugg (45 ตัวอักษร) ในรัฐแมสซาชูเซตส์ สหรัฐอเมริกา

[แก้] ประวัติ

พื้นที่บริเวณกรุงเทพมหานครในปัจจุบัน เดิมเป็นที่ตั้งของเมืองธนบุรีศรีสมุทร ชาวต่างชาติเรียกกันว่า "บางกอก" มาตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยา^[7] มีความสำคัญเนื่องจากเป็นเส้นทางออกสู่ทะเลและติดต่อค้าขายกับอาณาจักรต่าง ๆ เป็นเมืองหน้าด่านขนอน คอยดูแลเก็บภาษีกับเรือสินค้าทุกลำที่ผ่านเข้าออก ส่วนบริเวณปากน้ำตรงอ่าวไทย เรียกกันว่า "นิวอัมสเตอร์ดัม" มีชุมชนใหญ่และโกดังของชาวต่างประเทศไว้สำหรับพักสินค้า ปัจจุบันคือพื้นที่บริเวณอำเภอพระประแดง^[7]

ที่มาของคำว่า "บางกอก" นั้น มีข้อสันนิษฐานว่าอาจมาจากการที่แม่น้ำเจ้าพระยาคดเคี้ยวไปมา บางแห่งมีสภาพเป็นเกาะเป็นโคก จึงเรียกกันว่า "บางเกาะ" หรือ "บางโคก" หรือไม่ก็เป็นเพราะบริเวณนี้มีต้นมะกอกอยู่มาก จึงเรียกว่า "บางมะกอก" โดยคำว่า "บางมะกอก" มาจากวัดอรุณ ซึ่งเป็นชื่อเดิมของวัดดังกล่าว และต่อมาต่อมากร่อนคำลงจึงเหลือแต่คำว่าบางกอก^[7][8]

ต่อมาเมื่อถึงคราวเสียกรุงศรีอยุธยาใน พ.ศ. 2310 หลังการกอบกู้อิสรภาพจากพม่า สมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรีทรงสถาปนาเมืองธนบุรีศรีมหาสมุทรให้เป็นราชธานีแห่งใหม่ คือ กรุงธนบุรี เมื่อวันที่ 3 ตุลาคม พ.ศ. 2313^[7] แต่กรุงธนบุรีมีสภาพเป็นเมืองอกแตก ตรงกลางมีแม่น้ำเจ้าพระยาไหลผ่าน เป็นเหตุให้สมเด็จเจ้าพระยามหากษัตริย์ศึก (ทองด้วง) มีความคิดจะย้ายเมืองไปทางฝั่งตะวันออกของแม่น้ำเจ้าพระยา เพื่อให้การป้องกันรักษาเมืองเป็นไปได้โดยง่าย^[7]

เมื่อสิ้นรัชกาลสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรีในวันที่ 6 เมษายน พ.ศ. 2325 สมเด็จเจ้าพระยามหากษัตริย์ศึกได้ขึ้นเสวยราชสมบัติเป็นพระมหากษัตริย์ ทรงพระนามว่าพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช ปฐมกษัตริย์แห่งราชวงศ์จักรี มีพระราชดำริว่า ฟากตะวันออกของกรุงธนบุรีมีชัยภูมิดีกว่าตะวันตก เพราะมีลำน้ำเป็นขอบเขตอยู่กว่าครึ่ง หากข้าศึกยกมาติดถึงชานพระนคร ก็จะต่อสู้ป้องกันได้ง่ายกว่าอยู่ข้างตะวันตก จึงโปรดเกล้าฯ ให้สร้างกรุงรัตนโกสินทร์ขึ้นทางฝั่งตะวันออกของแม่น้ำเจ้าพระยาให้เป็นราชธานีแห่งใหม่ โดยสืบทอดศิลปกรรมและสถาปัตยกรรมจากพระราชวังหลวงของกรุงศรีอยุธยา^[7]

พระองค์มีพระบรมราชโองการให้พระยาธรรมาธิกรณ์กับพระยาวิจิตรนาวี เป็นแม่กองคุมช่างและไพร่ไปวัดกะที่ดินเพื่อสร้างพระนครใหม่ในวันที่ 8 เมษายน พ.ศ. 2325 ทรงประกอบพิธียกเสาหลักเมือง เมื่อวันอาทิตย์ เดือน 6 ขึ้น 10 ค่ำ ย่ำรุ่งแล้ว 54 นาที ปีขาล จ.ศ. 1144 จัตวาศก ตรงกับวันที่ 21 เมษายน พ.ศ. 2325 เวลา 6.54 น.^[7] และทรงประกอบพระราชพิธีปราบดาภิเษกในวันที่ 13 มิถุนายน พ.ศ. 2325^[7]

ต่อมาในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงเปลี่ยนชื่อพระนครจาก บวรรัตนโกสินทร์ เป็น อมรรัตนโกสินทร์ และมีฐานะในการปกครองส่วนท้องถิ่นเป็น "จังหวัดพระนคร"^{[ต้องการแหล่งอ้างอิง]}

ในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงโปรดเกล้าฯ ให้ตัดถนนใหม่ขึ้น และเปลี่ยนรูปแบบผังเมืองกรุงเทพมหานครเฉกเช่นอารยประเทศ เนื่องจากในสมัยนั้นสยามประเทศถูกคุกคามจากมหาอำนาจยุโรป และตรงจุดนี้เป็นหนึ่งในข้ออ้างที่มหาอำนาจนำมาใช้เพื่อแทรกแซงและคุกคามสยามประเทศ ภายหลัง ต่างชาติยุโรปเองได้ยอมรับกรุงเทพมหานครว่า เป็นหนึ่งในเมืองที่มีผังเมืองงดงามที่สุดในโลกในสมัยนั้น^[9]

ต่อมาเมื่อวันที่ 21 ธันวาคม พ.ศ. 2514 รัฐบาลจอมพลถนอม กิตติขจรได้รวม จังหวัดพระนคร และ จังหวัดธนบุรี เข้าด้วยกันเป็น นครหลวงกรุงเทพธนบุรี^[10] และภายหลังการปรับปรุงการปกครองใหม่เมื่อวันที่ 14 ธันวาคม พ.ศ. 2515 จึงได้เปลี่ยนเป็นชื่อเป็น กรุงเทพมหานคร แต่นิยมเรียกกันว่า กรุงเทพ^[11]

[แก้] การปกครอง

กรุงเทพมหานครมีลักษณะเป็นเขตการปกครองพิเศษ ตามพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2528 กำหนดให้กรุงเทพมหานครเป็นทบวงการเมือง มีฐานะเป็นราชการบริหารส่วนท้องถิ่นนครหลวง มีผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร และรองผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร มาจากการเลือกตั้ง และเป็นผู้รับผิดชอบในการบริหารงาน อยู่ในตำแหน่งตามวาระคราวละ 4 ปี นับแต่วันเลือกตั้ง และมีการแต่งตั้งปลัดกรุงเทพมหานครร่วมบริหารงาน การดำเนินงานมีสภากรุงเทพมหานครที่ได้รับเลือกตั้งโดยตรงทำงานร่วมด้วย

ผู้ว่าราชการกรุงเทพคนปัจจุบัน คือ ม.ร.ว.สุขุมพันธุ์ บริพัตร และปลัดกรุงเทพมหานครคนปัจจุบันคือ นายพงศักติฐ์ เสมสันต์

• ตราของกรุงเทพมหานคร เป็นรูปพระอินทร์ทรงช้างเอราวัณ พระหัตถ์ทรงสายฟ้า ตรานี้กรมศิลปากรออกแบบโดยอาศัยภาพเขียนฝีพระหัตถ์ของสมเด็จกรมพระยานริศรานุวัดติวงศ์เป็นต้นแบบ เริ่มใช้ในปี พ.ศ. 2516 ตามประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี ตามพระราชบัญญัติเครื่องหมายราชการ พ.ศ. 2482 ฉบับที่ 60 ลงวันที่ 31 พฤษภาคม พ.ศ. 2516 (สมัยเมื่อยังเป็นจังหวัดพระนครนั้นใช้ตราพระที่นั่งจักรีมหาปราสาทเป็นตราประจำจังหวัด)
• ต้นไม้ประจำกรุงเทพมหานคร คือ ต้นไทรย้อยใบแหลม (Ficus benjamina)
• คำขวัญของกรุงเทพมหานคร : กรุงเทพมหานครไม่มีคำขวัญประจำจังหวัด

การปกครองในกรุงเทพมหานครแบ่งออกเป็น 50 เขตการปกครอง

[แก้] อาณาเขตติดต่อ

• ทิศเหนือ มีอาณาเขตติดต่อกับจังหวัดนนทบุรีและจังหวัดปทุมธานี
• ทิศตะวันออก มีอาณาเขตติดต่อกับจังหวัดฉะเชิงเทรา
• ทิศใต้ มีอาณาเขตติดต่อกับจังหวัดสมุทรปราการ
• ทิศตะวันตก มีอาณาเขตติดต่อกับจังหวัดสมุทรสาครและจังหวัดนครปฐม

[แก้] ภูมิอากาศ

แผนภาพและตารางแสดงสถิติเกี่ยวกับภูมิอากาศในกรุงเทพมหานคร^[12]

ตารางแสดงค่าสถิติเกี่ยวกับภูมิอากาศในกรุงเทพมหานคร

	ม.ค	ก.พ	มี.ค	เม.ย	พ.ค	มิ.ย	ก.ค	ส.ค	ก.ย	ต.ค	พ.ย	ธ.ค
ค่าเฉลี่ยอุณหภูมิสูงสุด (°C)	32	33	39	43	37	33	32	32	32	31	31	31
ค่าเฉลี่ยอุณหภูมิต่ำสุด (°C)	19	22	24	25	25	24	24	24	24	24	22	18
ค่าเฉลี่ยปริมาณฝน	8	20	36	58	198	160	160	175	305	206	66	5
ค่าเฉลี่ยของวันที่ฝนตก	1	1	3	3	9	10	13	13	15	14	5	1

[แก้] สถานที่ท่องเที่ยวและพักผ่อน

กรุงเทพมหานครเป็นจุดท่องเที่ยวจุดหนึ่ง โดยสถานที่ท่องเที่ยวที่สำคัญ ได้แก่ พระบรมมหาราชวัง วัดพระศรีรัตนศาสดาราม (วัดพระแก้ว) พระที่นั่งอนันตสมาคม ตึกใบหยก 2 (ตึกระฟ้าสูงอันดับที่ 44 ของโลก^[13]) นอกจากนี้แหล่งช้อปปิ้งต่าง ๆ ได้แก่ ตลาดนัดจตุจักร มาบุญครอง เซ็นทรัลเวิลด์ สยามสแควร์ ศูนย์การค้าริเวอร์ซิตี้ เยาวราช และแหล่งร้านอาหารและเครื่องดื่ม ได้แก่ ถนนข้าวสาร พิพิธภัณฑ์ต่าง ๆ ในกรุงเทพมหานคร ได้แก่ ท้องฟ้าจำลองกรุงเทพ นอกจากนี้ในกรุงเทพมหานครยังมีพื้นที่สีเขียวมากมาย สำหรับพักผ่อนหย่อนใจรวมทั้งใช้ออกกำลังกายและพบปะสังสรรค์ ซึ่งได้แก่ สวนหลวง ร.9 อุทยานเบญจสิริ สวนลุมพินี สวนจตุจักร เป็นต้น

ในช่วงวันเฉลิมพระชนมพรรษา พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว บริเวณถนนราชดำเนินและอนุสาวรีย์ประชาธิปไตยจะมีการจัดแต่งประดับไฟเพื่อเฉลิมฉลองอย่างสวยงาม นอกจากนี้ เนื่องจากกรุงเทพมหานครเป็นศูนย์กลางทางความเจริญทั้งทางด้านเศรษฐกิจ การเมือง การค้า การลงทุน และการปกครองในทุก ๆ ด้านของประเทศ จึงส่งผลให้กรุงเทพมหานครเป็นเมืองที่มีตึกระฟ้ามากที่สุดเป็นอันดับ 5 ของโลกอีกด้วย

กรุงเทพมหานครได้รับเลือกให้เป็นเมืองที่น่าท่องเที่ยวอันดับหนึ่งในโลกประจำปี 2551 ซึ่งจัดอันดับโดยนิตยสารทราเวลแอนด์เลเชอร์^[14]

[แก้] การคมนาคม

ส่วนนี้รอเพิ่มเติมข้อมูล คุณสามารถช่วยวิกิพีเดียไทยได้โดยการเพิ่มเติมข้อมูลในส่วนนี้

เดิมทีกรุงเทพมหานครใช้การสัญจรทางน้ำเป็นหลัก โดยมีคลองมากจนได้ฉายาว่า เวนิสตะวันออก แต่ปัจจุบันบางแห่งได้มีการถมคลองเพื่อที่อยู่อาศัย การคมนาคมจึงเน้นหนักไปทางบกแทน

กรุงเทพมหานครได้ชื่อว่าเป็นเมืองที่การจราจรติดขัดเป็นอันดับต้น ๆ ของโลก ได้มีการแก้ไขปัญหาการจราจรมากมาย เช่น การสร้างทางด่วน หรือ รถไฟฟ้า ขึ้น

การคมนาคมในกรุงเทพมหานคร นั่นสามารถทำได้หลายทาง เช่น การนั่งรถโดยสารประจำทาง (รถเมล์) แท็กซี่ รถจักรยานยนต์รับจ้าง

รถโดยสารประจำทาง จะมีหลายสายเพื่อเป็นการบริการประชาชน ให้บริการในราคาย่อมเยา สำหรับรถโดยสารประจำทางจะเริ่มต้นที่ 7 บาท สำหรับรถพัดลมของขสมก. และ 11 บาทสำหรับรถปรับอากาศ และ 12 บาทสำหรับรถโดยสารปรับอากาศแบบยูโร 2

นับตั้งแต่เดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2551 เป็นต้นมา ได้มีการปรับอัตราค่าโดยสารแท๊กซี่ขึ้น โดยอัตราค่าโดยสารที่ใช้กันอยู่ คือ

กิโลเมตรที่	ค่าโดยสาร
0-1	35 บาท
1-12	5 บาท/กิโลเมตร
12-20	5.50 บาท/กิโลเมตร
20-40	6 บาท/กิโลเมตร
40-60	6.50 บาท/กิโลเมตร
60-80	7.50 บาท/กิโลเมตร
80 ขึ้นไป	8.50 บาท/กิโลเมตร

[แก้] ทางรถยนต์

กรุงเทพมหานครเป็นจุดเริ่มต้นของถนนหลักของประเทศไทย ได้แก่

• ถนนพหลโยธิน (ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1 สายเหนือ)
• ถนนมิตรภาพ (ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2 สายตะวันออกเฉียงเหนือ)
• ถนนสุขุมวิท (ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3 สายตะวันออก)
• ถนนเพชรเกษม (ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 4 สายใต้)

[แก้] ทางรถไฟ

การเดินทางด้วยรถไฟสามารถทำได้ โดยมีสถานีรถไฟต้นทางสามแห่งคือ

• สถานีรถไฟกรุงเทพ (สถานีรถไฟหัวลำโพง) สำหรับเดินทางไปยังภาคเหนือ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ภาคกลาง ภาคตะวันออก และภาคใต้ตอนล่าง
• สถานีรถไฟธนบุรี (สถานีรถไฟบางกอกน้อย) สำหรับเดินทางไปยังภาคใต้ตอนบนและภาคตะวันตก
• สถานีรถไฟวงเวียนใหญ่ สำหรับเดินทางเลียบปากอ่าวไทยไปยังปากน้ำท่าจีนและปากน้ำแม่กลอง

ในอนาคต การรถไฟแห่งประเทศไทย (รฟท.) ซึ่งร่วมกับสำนักงานนโยบายและแผนการขนส่งและจราจร (สนข.) มีแผนที่จะปรับปรุงสถานีรถไฟชุมทางบางซื่อให้เป็นสถานีหลักเพียงแห่งเดียวของกรุงเทพมหานคร ทั้งนี้ จะมีการเชื่อมโยงเส้นทางรถไฟทางไกลทั้งสามส่วนเข้าด้วยกันภายใต้โครงการรถไฟฟ้าชานเมือง (สายสีแดงเข้ม รังสิต-มหาชัย และสายสีแดงอ่อน ตลิ่งชัน-สุวรรณภูมิ)

[แก้] ทางรถไฟฟ้า

เมื่อปี พ.ศ. 2542 โครงการรถไฟฟ้าบีทีเอส (BTS - ย่อมาจาก Bangkok Transit System) ได้เปิดใช้งาน ซึ่งเป็นรถไฟระบบรางคู่ที่สร้างบนทางยกระดับ

ทางรถไฟฟ้าที่ดำเนินการในปัจจุบันมีดังนี้

• • สายสุขุมวิท (สีเขียวอ่อน)
  • สายสีลม (สีเขียวเข้ม)

[แก้] ทางรถไฟใต้ดิน

รถไฟใต้ดินได้เปิดบริการเมื่อปีพ.ศ. 2547 ในชื่อโครงการรถไฟฟ้ามหานคร

• • สายเฉลิมรัชมงคล (สีน้ำเงิน)

[แก้] ทางรถโดยสารประจำทาง (ต่างจังหวัด)

รถโดยสารประจำทางหรือรถโดยสารประจำทางปรับอากาศ สำหรับเดินทางไปจังหวัดต่างๆ ในประเทศไทย โดยมีสถานีหลักอยู่ที่

• สถานีขนส่งผู้โดยสารกรุงเทพ (จตุจักร) (หรือที่เรียกกันติดปากว่า หมอชิตใหม่ หรือ หมอชิต 2) สำหรับเดินทางขึ้นเหนือ ไปภาคเหนือ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และภาคกลาง (รวมทั้งภาคตะวันออก ภาคตะวันตก และภาคใต้ในบางเส้นทาง)
• สถานีขนส่งผู้โดยสารกรุงเทพ (เอกมัย) สำหรับเดินทางไปภาคตะวันออก
• สถานีขนส่งผู้โดยสารกรุงเทพ (ถนนบรมราชชนนี) สำหรับเดินทางลงใต้ ไปภาคใต้^[15] และภาคตะวันตก^[16]

[แก้] ทางรถโดยสารประจำทางด่วนพิเศษ

รถโดยสารประจำทางด่วนพิเศษ คือระบบขนส่งมวลชนใหม่ของกรุงเทพมหานคร มีลักษณะคล้ายกับรถประจำทาง แต่การเดินของรถนั้นแยกออกจากถนนปกติ สายที่กำลังก่อสร้างอยู่ในปัจจุบันคือ สายช่องนนทรี-ราชพฤกษ์ ระยะทาง 16.5 กิโลเมตร โดยจะสามารถเปิดทดลองวิ่งได้ในวันที่ 12 สิงหาคมนี้ และจะให้บริการฟรีเป็นเวลา 6 เดือน ^[17]

[แก้] ทางอากาศ

การเดินทางทางอากาศ ในอดีตได้ใช้สนามบินดอนเมือง (ท่าอากาศยานกรุงเทพ) ซึ่งได้เปิดใช้มาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2457 ต่อมาได้มีการก่อสร้างท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ (อยู่ในพื้นที่ของจังหวัดสมุทรปราการ) ซึ่งได้เปิดใช้มาตั้งแต่วันที่ 28 กันยายน พ.ศ. 2549 เวลา 03.00 น

ในปัจจุบัน ท่าอากาศยานนานาชาติดอนเมืองเป็นท่าอากาศยานสำหรับรองรับเที่ยวบินภายในประเทศ และมีท่าอากาศยานสุวรรณภูมิสำหรับเที่ยวบินต่างประเทศและเที่ยวบินในประเทศบางส่วน

[แก้] ทางน้ำ

เรือโดยสารทั้งทางแม่น้ำเจ้าพระยา และคลองมีดังนี้

• เรือโดยสารคลองแสนแสบ
• เรือด่วนเจ้าพระยา: เรือด่วนประจำทางและเรือด่วนพิเศษ (ธงส้ม ธงเหลือง ธงฟ้า และธงเขียว-เหลือง)
• เรือหางยาวด่วนคลองบางกอกน้อย
• เรือด่วนสาทร-คลองเตย

[แก้] ปัญหาในปัจจุบัน

[แก้] การจราจรติดขัด

ถือเป็นปัญหาหลักของกรุงเทพมหานคร รัฐบาลที่ผ่านมาหลายสมัยมีความพยายามที่จะแก้ปัญหานี้ มีโครงการต่าง ๆ เกิดขึ้นมากมาย ไม่ว่าจะเป็นโครงการทางด่วนยกระดับ การก่อสร้างสะพานและอุโมงค์ข้ามแยก การก่อสร้างรถไฟฟ้าและรถไฟใต้ดิน รวมถึงการตัดถนนเพิ่ม แต่ก็ยังคงไม่สามารถแก้ปัญหาการจราจรให้ลดลงได้มากนัก เนื่องจากจำนวนรถยนต์ที่เพิ่มขึ้นทุกปีอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะในช่วงเวลาเร่งด่วน (06.00-09.00 น. และ 16:00-19:00 น.) โดยเฉพาะอย่างยิ่งในช่วงเช้าวันจันทร์และเย็นวันศุกร์

นอกเหนือไปจากสาเหตุขั้นต้นแล้ว การที่ผู้ขับขี่ส่วนใหญ่ขาดสำนึกและวินัยจราจร รวมถึงการไม่เข้มงวดกวดขันให้ผู้ขับขี่ปฏิบัติตามกฎจราจร ก็เป็นส่วนหนึ่งที่ทำให้เกิดปัญหาการจราจรติดขัด การจอดรถหรือหยุดรถในเขตห้ามจอดของทั้งรถส่วนบุคคลและรถสาธารณะ การเปลี่ยนช่องจราจรอย่างกระทันหันซึ่งมักจะก่อให้เกิดอุบัติเหตุ สะท้อนให้เห็นถึงการขาดมารยาทและวินัยในการใช้รถใช้ถนน

[แก้] สินค้าละเมิดลิขสิทธิ์

การละเมิดลิขสิทธิ์ถือเป็นปัญหาที่สำคัญอีกปัญหาหนึ่ง สินค้าละเมิดลิขสิทธิ์สามารถพบเห็นได้โดยทั่วไปในเขตกรุงเทพมหานคร ไม่ว่าจะเป็น ซีดีเพลง (โดยมากเป็นแบบซีดีรวมไฟล์เพลงเอ็มพีสาม) วีซีดีและดีวีดีภาพยนตร์ ทั้งภาพยนตร์ไทยและต่างประเทศ รวมไปถึง ซอฟต์แวร์ เกม และโปรแกรมประยุกต์ต่าง ๆ โดยสถานที่ที่มีปัญหาเรื่องการจำหน่ายสินค้าละเมิดลิขสิทธิ์มาก ได้แก่ พันธุ์ทิพย์พลาซ่า, คลองถม, ตะวันนา เป็นต้น^[18] ซึ่งสามารถพบเห็นและหาซื้อสินค้าละเมิดลิขสิทธิ์ได้โดยง่าย สะท้อนให้เห็นถึงการไม่เอาจริงเอาจัง ในการบังคับใช้กฎหมายลิขสิทธิ์ และการที่ผู้ซื้อไม่เห็นความสำคัญของการละเมิดลิขสิทธิ์ และทรัพย์สินทางปัญญา

[แก้] มหาวิทยาลัยในกรุงเทพมหานคร

กรุงเทพมหานครเป็นศูนย์กลางการศึกษาของประเทศ มีสถาบันอุดมศึกษาตั้งอยู่เป็นจำนวนมาก ได้แก่

จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ศูนย์ท่าพระจันทร์, ศูนย์รังสิต มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตบางเขน มหาวิทยาลัยรามคำแหง มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ประสานมิตร มหาวิทยาลัยศิลปากร วังท่าพระ สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี ประชาอุทิศ บางขุนเทียน มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลกรุงเทพ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลพระนคร มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลรัตนโกสินทร์ สถาบันเทคโนโลยีปทุมวัน มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีมหานคร มหาวิทยาลัยกรุงเทพ วิทยาเขตกล้วยน้ำไท มหาวิทยาลัยเกริก

มหาวิทยาลัยเกษมบัณฑิต มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์ มหาวิทยาลัยมหิดล มหาวิทยาลัยราชภัฏจันทรเกษม มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนคร มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนดุสิต มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา มหาวิทยาลัยราชภัฎธนบุรี มหาวิทยาลัยศรีปทุม มหาวิทยาลัยสยาม มหาวิทยาลัยหอการค้าไทย มหาวิทยาลัยอัสสัมชัญ วิทยาเขตสุวรรณภูมิ, วิทยาเขตหัวหมาก มหาวิทยาลัยเอเชียอาคเนย์ สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ (NIDA) วิทยาลัยรัชต์ภาคย์ วิทยาลัยทองสุข มหาวิทยาลัยเซนต์จอห์น วิทยาลัยนอร์ทกรุงเทพ วิทยาลัยแพทยศาสตร์กรุงเทพมหานครและวชิรพยาบาล สถาบันการบินพลเรือน

นอกจากนี้ยังมีสถาบันอุดมศึกษาในต่างจังหวัดที่เข้ามาตั้งศูนย์วิทยบริการและศูนย์การศึกษาในกรุงเทพมหานครอีกหลายแห่ง เช่น มหาวิทยาลัยขอนแก่น มหาวิทยาลัยบูรพา มหาวิทยาลัยนเรศวร เป็นต้น

ส่วนข้อมูลโรงเรียนโปรดดูที่ รายชื่อโรงเรียนในกรุงเทพมหานคร

[แก้] เมืองพี่น้อง

กรุงเทพมหานครได้สถาปนาความสัมพันธ์ เมืองพี่น้อง กับหลายเมืองในหลายประเทศ^[19] ได้แก่

วอชิงตัน ดี.ซี. สหรัฐอเมริกา (2505) ปักกิ่ง จีน (2536) มอสโก รัสเซีย (2540) มะนิลา ฟิลิปปินส์ (2540) โซล เกาหลีใต้ (2549) อังการา ตุรกี (2549) ฮานอย เวียดนาม (2549) อูลานบาตอร์ มองโกเลีย (2549) บริสเบน ออสเตรเลีย (2550)

มิลาน อิตาลี (2550) ลิเวอร์พูล สหราชอาณาจักร (2550) ฟุกุโอกะ ญี่ปุ่น (2550) บูดาเปสต์ ฮังการี (2550) ซิดนีย์ ออสเตรเลีย (2550) เพิร์ท ออสเตรเลีย (2550) สยอร์ดัล, ประเทศนอร์เวย์ (2552)[20] อิสตันบูล, ประเทศตุรกี (2552)[21]

[แก้] อ้างอิง

[แก้] ดูเพิ่ม

• เขตการปกครองในกรุงเทพมหานคร
• รายชื่อโรงเรียนในกรุงเทพมหานคร
• สโมสรฟุตบอลกรุงเทพมหานคร
• กรุงเทพมหานครและปริมณฑล

[แก้] แหล่งข้อมูลอื่น

• กรุงเทพมหานคร (สำนักงานปกครองท้องถิ่น)
• กองการท่องเที่ยวกรุงเทพมหานคร
• ระบบ GIS ของกรุงเทพมหานคร
• รูปภาพเกี่ยวกับกรุงเทพมหานคร ที่ฟลิคเกอร์

พิกัดภูมิศาสตร์: 13°45′00″N 100°31′01″E / 13.75, 100.517

• แผนที่และภาพถ่ายทางอากาศของ กรุงเทพมหานคร
  • แผนที่ จาก มัลติแมป โกลบอลไกด์ หรือ กูเกิลแมปส์
  • ภาพถ่ายทางอากาศ จาก เทอร์ราเซิร์ฟเวอร์
  • ภาพถ่ายดาวเทียม จาก วิกิแมเปีย
• พิพิธภัณฑ์เฉลิมพระนคร (www.bangkokmuseum.org) - ร่วมย้อนรำลึกอดีตการฉลองกรุงเทพฯ ครบ ๑๐๐ ปี ๑๕๐ ปี และ ๒๐๐ ปี

ด • พ • ก เมืองหลวงในทวีปเอเชีย
เอเชียกลาง ดูชานเบ, สาธารณรัฐทาจิกิสถาน ทาชเคนต์, สาธารณรัฐอุซเบกิสถาน บิชเคก, สาธารณรัฐคีร์กีซ อัสตานา, สาธารณรัฐคาซัคสถาน † อาชกาบัต, สาธารณรัฐเติร์กเมนิสถาน เอเชียตะวันออก โซล, สาธารณรัฐเกาหลี โตเกียว, ญีปุ่น ปักกิ่ง, สาธารณรัฐประชาชนจีน เปียงยาง, สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนเกาหลี อูลานบาตอร์ , มองโกเลีย 1 ไทเป, สาธารณรัฐจีน 2 เอเชียเหนือ มอสโก, รัสเซีย † เอเชียใต้ กาฐมาณฑุ, สหพันธ์สาธารณรัฐประชาธิปไตยเนปาล โกตเต3, สาธารณรัฐสังคมนิยมประชาธิปไตยศรีลังกา ทิมพู, ราชอาณาจักรภูฏาน ธากา, สาธารณรัฐประชาชนบังกลาเทศ นิวเดลี, สาธารณรัฐอินเดีย มาเล, สาธารณรัฐมัลดีฟส์ อิสลามาบัด, สาธารณรัฐอิสลามปากีสถาน เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ กรุงเทพมหานคร, ราชอาณาจักรไทย บันดาร์เสรีเบกาวัน , เนการาบรูไนดารุสซาลาม พนมเปญ, ราชอาณาจักรกัมพูชา ดิลี, สาธารณรัฐประชาธิปไตยติมอร์-เลสเต จาการ์ตา , สาธารณรัฐอินโดนีเซีย เวียงจันทน์, สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว กัวลาลัมเปอร์, มาเลเซีย 4 ปุตราจายา , มาเลเซีย 5 เนปีดอ, สหภาพพม่า มะนิลา, สาธารณรัฐฟิลิปปินส์ สิงคโปร์, สาธารณรัฐสิงคโปร์ ฮานอย, สาธารณรัฐสังคมนิยมเวียดนาม เอเชียตะวันตกเฉียงใต้ คาบูล, สาธารณรัฐอิสลามอัฟกานิสถาน 6 เยเรวาน, สาธารณรัฐอาร์เมเนีย ‡ บากู, สาธารณรัฐอาเซอร์ไบจาน † มานามา, ราชอาณาจักรบาห์เรน นิโคเซีย, สาธารณรัฐไซปรัส ‡ ทบิลิซิ, สาธารณรัฐจอร์เจีย † เตหะราน, สาธารณรัฐอิสลามอิหร่าน แบกแดด, สาธารณรัฐอิรัก เยรูซาเลม, รัฐอิสราเอล ‡ อัมมาน, ราชอาณาจักรฮัชไมต์จอร์แดน คูเวตซิตี , รัฐคูเวต เบรุต, สาธารณรัฐเลบานอน มัสกัต, รัฐสุลต่านโอมาน โดฮา, รัฐกาตาร์ ริยาด, ราชอาณาจักรซาอุดีอาระเบีย ดามัสดัต, สาธารณรัฐอาหรับซีเรีย อาบูดาบี, สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ ซานา, สาธารณรัฐเยเมน
1 อาจจัดให้อยู่ในเอเชียกลาง.  2 รู้จักโดยทั่วไปในชื่อ ไต้หวัน. 3 ชื่อเต็มว่า ศรีชัยวรเทนปุระ-โกตเต.  4 ทางการ.  5 การเมืองการปกครอง.  6 อาจจัดให้อยู่ในเอเชียกลาง กับ เอเชียใต้.  † มีพื้นที่ตั้งอยู่บนสองทวีป.  ‡ ตั้งอยู่ในเอเชีย แต่มีความสัมพันธ์ทางด้านสังคมและด้านการค้ากับทวีปยุโรป.

ด • พ • ก เขตการปกครองในกรุงเทพมหานคร ฝั่งธนบุรี คลองสาน • จอมทอง • ตลิ่งชัน • ทวีวัฒนา • ทุ่งครุ • ธนบุรี • บางกอกน้อย • บางกอกใหญ่ • บางขุนเทียน • บางแค • บางบอน • บางพลัด • ภาษีเจริญ • ราษฎร์บูรณะ • หนองแขม ฝั่งพระนคร คลองเตย • คลองสามวา • คันนายาว • จตุจักร • ดอนเมือง • ดินแดง • ดุสิต • บางกะปิ • บางเขน • บางคอแหลม • บางซื่อ • บางนา • บางรัก • บึงกุ่ม • ปทุมวัน • ประเวศ • ป้อมปราบศัตรูพ่าย • พญาไท • พระโขนง • พระนคร • มีนบุรี • ยานนาวา • ราชเทวี • ลาดกระบัง • ลาดพร้าว • วังทองหลาง • วัฒนา • สวนหลวง • สะพานสูง • สัมพันธวงศ์ • สาทร • สายไหม • หนองจอก • หลักสี่ • ห้วยขวาง

ด • พ • ก เมืองหลวงและจังหวัดของประเทศไทยในปัจจุบัน แบ่งตามเกณฑ์ของราชบัณฑิตยสถาน เมืองหลวง กรุงเทพมหานคร ภาคเหนือ เชียงราย • เชียงใหม่ • น่าน • พะเยา • แพร่ • แม่ฮ่องสอน • ลำปาง • ลำพูน • อุตรดิตถ์ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ กาฬสินธุ์ • ขอนแก่น • ชัยภูมิ • นครพนม • นครราชสีมา • บุรีรัมย์ • มหาสารคาม • มุกดาหาร • ยโสธร • ร้อยเอ็ด • เลย • ศรีสะเกษ • สกลนคร • สุรินทร์ • หนองคาย • หนองบัวลำภู • อำนาจเจริญ • อุดรธานี • อุบลราชธานี ภาคกลาง กำแพงเพชร • ชัยนาท • นครนายก • นครปฐม • นครสวรรค์ • นนทบุรี • ปทุมธานี • พระนครศรีอยุธยา • พิจิตร • พิษณุโลก • เพชรบูรณ์ • ลพบุรี • สมุทรปราการ • สมุทรสงคราม • สมุทรสาคร • สระบุรี • สิงห์บุรี • สุโขทัย • สุพรรณบุรี • อ่างทอง • อุทัยธานี ภาคตะวันออก จันทบุรี • ฉะเชิงเทรา • ชลบุรี • ตราด • ปราจีนบุรี • ระยอง • สระแก้ว ภาคตะวันตก กาญจนบุรี • ตาก • ประจวบคีรีขันธ์ • เพชรบุรี • ราชบุรี ภาคใต้ กระบี่ • ชุมพร • ตรัง • นครศรีธรรมราช • นราธิวาส • ปัตตานี • พังงา • พัทลุง • ภูเก็ต • ยะลา • ระนอง • สงขลา • สตูล • สุราษฎร์ธานี

ด • พ • ก จังหวัดของประเทศไทยในอดีตและโครงการจัดตั้งในอนาคต ก่อน พ.ศ. 2500 พระนคร • ธนบุรี • มีนบุรี • ธัญบุรี • กระบุรี • ตะกั่วป่า • พระตะบอง • พิบูลสงคราม • นครจำปาศักดิ์ • ลานช้าง • ประจันตคีรีเขต • ศรีโสภณ • หล่มสัก • สวรรคโลก • พระประแดง • หลังสวน • สายบุรี • กบินทร์บุรี • ขุขันธ์ • ไชยา • ไทยใหญ่ (เชียงตุง) • มาลัย (ไทรบุรี กลันตัน ตรังกานู และปะลิส) เคยได้รับการพิจารณา ไกลกังวล • สุวรรณภูมิมหานคร • แม่สอด • ฝาง รออนุมัติ ชุมแพ • ทุ่งสง • บึงกาฬ • พระนารายณ์ • นาทวี • สว่างแดนดิน • ไชยปราการ • เทิงนคร

ด • พ • ก เทศบาลนครและเขตปกครองที่มีฐานะเทียบเท่าเทศบาลนครในประเทศไทย เทศบาลนคร ขอนแก่น • เชียงราย • เชียงใหม่ • ตรัง • นครปฐม • นครราชสีมา • นครศรีธรรมราช • นครสวรรค์ • นนทบุรี • ปากเกร็ด • พิษณุโลก • พระนครศรีอยุธยา • ภูเก็ต • ยะลา • ระยอง • ลำปาง • สงขลา • สมุทรปราการ • สมุทรสาคร • สุราษฎร์ธานี • หาดใหญ่ • อุดรธานี • อุบลราชธานี ฐานะเทียบเท่า กรุงเทพมหานคร • เมืองพัทยา

ด • พ • ก สถานีขนส่งหลักในกรุงเทพมหานครและปริมณฑล ทางบก สถานีขนส่งผู้โดยสารกรุงเทพ (จตุจักร) (หมอชิต 2) • สถานีขนส่งผู้โดยสารรังสิต • สถานีขนส่งผู้โดยสารกรุงเทพ (ถนนบรมราชชนนี) (สายใต้ใหม่ ฉิมพลี) • สถานีขนส่งผู้โดยสารกรุงเทพ (เอกมัย) ทางน้ำ ท่าเรือกรุงเทพ (คลองเตย) ระบบราง สถานีรถไฟกรุงเทพ • สถานีรถไฟชุมทางบางซื่อ • สถานีรถไฟธนบุรี • สถานีรถไฟวงเวียนใหญ่ ทางอากาศ ท่าอากาศยานนานาชาติดอนเมือง • ท่าอากาศยานนานาชาติสุวรรณภูมิ สถานีขนส่งในอดีต สถานีขนส่งผู้โดยสารกรุงเทพ (หมอชิต) • สถานีขนส่งผู้โดยสารกรุงเทพ (ไฟฉาย) (สายใต้เก่า ไฟฉาย) • สถานีขนส่งผู้โดยสารกรุงเทพ (สายใต้) (สายใต้ พระปิ่นเกล้า) • ด่านขนอมบางกอก • สถานีรถไฟธนบุรี (เดิม) • สนามบินสระปทุม • ราชตฤนมัยสมาคม (สนามม้านางเลิ้ง) ผู้ให้บริการ/ควบคุม บริษัท ขนส่ง จำกัด • บริษัท สิริโปรเจ็ค คอนสทรัคชั่น จำกัด • การท่าเรือแห่งประเทศไทย • การรถไฟแห่งประเทศไทย • บริษัท ท่าอากาศยานไทย จำกัด (มหาชน) • บริษัท ขนส่งน้ำมันทางท่อ จำกัด • บริษัท ท่อส่งปิโตรเลียมไทย จำกัด ส่วนราชการ กระทรวงคมนาคม • สำนักงานนโยบายและแผนการขนส่งและจราจร • กรมการขนส่งทางบก • กรมการขนส่งทางน้ำและพาณิชยนาวี • กรมการขนส่งทางอากาศ

ด • พ • ก กีฬาแห่งชาติเขต 10 กรุงเทพมหานคร