ประเทศเนปาล

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี

เนปาล (नेपाल) ก่อนหน้านี้ใช้ชื่อว่าราชอาณาจักรเนปาล (नेपाल अधिराज्य) เป็นประเทศตั้งอยู่ในเทือกเขาหิมาลัย เป็นประเทศที่นับถือศาสนาฮินดูประเทศเดียวที่ปกครองแบบราชาธิปไตย ตั้งอยู่ในเอเชียใต้ มีพรมแดนติดกับทิเบต และประเทศอินเดีย เป็นประเทศที่ไม่มีทางออกสู่ทะเล

เนื้อหา 1 ประวัติศาสตร์ 2 การเมือง 3 การแบ่งเขตการปกครอง 4 เศรษฐกิจ 5 ประชากร 5.1 เชื้อชาติ 5.2 ศาสนา 6 วัฒนธรรม

[แก้] ประวัติศาสตร์

ก่อนปีพ.ศ. 2311 หุบเขากาฐมาณฑุแบ่งออกเป็นสามอาณาจักร จนกระทั่งผู้นำเผ่ากุรข่า ปฤฐวี นารายัณ ศาห์ สามารถรวบรวมอาณาจักรในหุบเขาเข้าด้วยกัน และหลังจากนั้นได้ทำสงครามขยายอาณาเขตออกไป จนในปีพ.ศ. 2357-พ.ศ. 2359 เกิดสงครามอังกฤษ-เนปาล กองทัพกุรข่าพ่ายแพ้ ต้องทำสนธิสัญญาและจำกัดอาณาเขตเนปาลเหลือเท่าปัจจุบัน

ในปีพ.ศ. 2491 ชัง พหาทุระ รานา ซึ่งเป็นขุนนางในประเทศ ยึดอำนาจจากราชวงศ์ศาห์ โดยยังคงราชวงศ์ศาห์ไว้เป็นประมุขแต่ในนาม ตระกูลรานาได้รับการสนับสนุนจากสหราชอาณาจักร เนปาลได้ส่งกองทัพเข้าร่วมกับกองทัพบริเตนในหลายสงคราม ทำให้สหราชอาณาจักรทำสนธิสัญญามิตรภาพกับเนปาลในปีพ.ศ. 2466 ซึ่งในสนธิสัญญานี้ สหราชอาณาจักรได้ยอมรับเอกราชของเนปาลอย่างชัดเจน

ในปีพ.ศ. 2494 เกิดการต่อต้านการปกครองของตระกูลรานา นำโดยพรรคเนปาลีคองเกรสและกษัตริย์ตริภุวัน ทำให้โมหัน สัมเสระ ชัง พหาทุระ รานา ผู้นำคนสุดท้ายของตระกูลรานาคืนอำนาจให้แก่กษัตริย์ศาห์ และจัดการเลือกตั้ง

หลังจากเนปาลได้มีการปกครองระบอบประชาธิปไตยในช่วงสั้นๆ โดยจัดการเลือกตั้งครั้งแรกในปีพ.ศ. 2502 แต่กษัตริย์มเหนทระได้ยุบสภา ยึดอำนาจในปีพ.ศ. 2503 และใช้ระบอบปัญจายัตแทน จนมาถึงการปฏิรูปการปกครองในปีพ.ศ. 2532 ทำให้เปลี่ยนจากระบอบปัญจายัต ที่ห้ามมีพรรคการเมือง มาเป็นระบอบรัฐสภาแบบพหุพรรค

ในปีพ.ศ. 2539 พรรคคอมมิวนิสต์แห่งเนปาล (ลัทธิเหมา) ได้เปิดฉากสงครามประชาชน มีเป้าหมายที่จะสถาปนาสาธารณรัฐสังคมนิยมขึ้นแทนระบอบราชาธิปไตย นำมาซึ่งสงครามกลางเมืองซึ่งกินเวลายาวนานถึงสิบปี ในปีพ.ศ. 2544 เกิดเหตุสังหารหมู่ในพระราชวัง โดยเจ้าชายทิเปนทระ มกุฎราชกุมารในสมัยนั้น และกษัตริย์คยาเนนทระได้ขึ้นครองราชสมบัติแทน ในปีพ.ศ. 2548 กษัตริย์คยาเนนทระได้ยึดอำนาจจากรัฐบาล นำมาซึ่งการประท้วงจากประชาชนและพรรคการเมืองในเวลาต่อมา จนต้องคืนอำนาจให้กับรัฐสภา รัฐสภาเนปาลได้จำกัดพระราชอำนาจของกษัตริย์ และให้เนปาลเป็นรัฐโลกวิสัย (secular state)

ในเดือนธันวาคม พ.ศ. 2550 รัฐสภาเนปาลได้ผ่านกฎหมายที่จะเปลี่ยนเนปาลเป็นสาธารณรัฐประชาธิปไตย โดยมีผลหลังการเลือกตั้งในปีพ.ศ. 2551

[แก้] การเมือง

ในปัจจุบัน เนปาลปกครองด้วยระบอบราชาธิปไตยภายใต้รัฐธรรมนูญ มีประมุขแห่งรัฐคือกษัตริย์คเยนทรา ในเดือนธันวาคม พ.ศ. 2550 รัฐบาลเนปาลได้ประกาศจะยกเลิกระบอบราชาธิปไตยและเปลี่ยนประเทศเป็นสาธารณรัฐ โดยจะเริ่มต้นหลังการเลือกตั้งในปีพ.ศ. 2551 กษัตริย์คเนนทราขึ้นครองราชย์หลังเหตุการณ์สังหารหมู่ในพระราชวังเมื่อปีพ.ศ. 2544 แต่ไม่ได้รับความนิยมจากประชาชน โดยเฉพาะหลังจากการปลดนายกรัฐมนตรีและยึดอำนาจการปกครองแบบสมบูรณ์^[1]

[แก้] การแบ่งเขตการปกครอง

เนปาลแบ่งเป็น 14 เขต (อันจัล) ดังนี้

เขตบากมาติ เขตเภรี เขตธวัลคิรี เขตคันดากิ เขตชนกปุระ เขตการ์นาลี เขตโกษิ

เขตลุมพินี เขตมหากาลี เขตเมจี เขตนรยานี เขตรัปติ เขตสกรมาธา เขตเสทิ

[แก้] เศรษฐกิจ

พื้นที่เกษตรกรรมมีเพียงร้อยละ 17 พืชที่สำคัญ ได้แก่ ข้าวสาลี ข้าวบาร์เลย์ ข้าวโพด ข้าวเจ้า พื้นที่ 2 ใน 3 ปกคลุมด้วยป่าไม้ มีการตัดไม้เพื่อเป็นวัตถุดิบของอุตสาหกรรมไม้อัด โรงงานอุตสากรรมขนาดเล็กที่แปรสภาพผลผลิตทางการเกษตร ได้แก่ โรงงานน้ำตาล โรงงานกระดาษ

รายได้ส่วนใหญ่ของประเทศได้มาจากการค้าแรงงานของชาวเนปาลีที่อยู่ต่างประเทศ และส่งเงินกลับมาให้กับครอบครัวที่อาศัยอยู่ในเนปาล

ธุรกิจการท่องเที่ยวมีจุดสนใจอยู่ที่การท่องเที่ยวเชิงผจญภัยและวัฒนธรรม เช่นการเดินเขา ปีนเขา และล่องแก่ง ตัวอย่างสถานที่ท่องเที่ยวสำคัญในเนปาลก็มีอาทิเช่น ยอดเขาเอเวอร์เรสต์ ,วัดปศุปฏินาถ ,วัดสวยมภูวนาถ ,พระราชวังกาฐมัณฑุ ,เมืองโพคารา ฯลฯ

[แก้] ประชากร

[แก้] เชื้อชาติ

• กลุ่มเนปาลีชาวเนปาลดั้งเดิมเป็นชนชาติมองโกลอยด์ ผสมกับพวกอินโด-อารยันจากอินเดีย เป็น
  • อินโด-เนปาลี 52%
  • ไมกิลิ 11%
  • โภชปุริ 8%
  • ถารู 3.6%
• กลุ่มทิเบต-พม่า เช่น
  • ตามัง 3.5%
  • เนวารี 3%
  • มอการ์ 1.4
  • กุรุง 1.2%
  • ลิมูบู 0.2%

[แก้] ศาสนา

• ศาสนาพราหมณ์-ฮินดู 81%
• ศาสนาพุทธนิกายมหายาน 11%
• ศาสนาอิสลาม 4.2%
• ศาสนาคริสต์ 1.4%

(*) แต่ผลสำรวจจากองค์กรอิสระสำรวจว่า 40% ของประชากรเป็นชาวพุทธ

[แก้] วัฒนธรรม

ศาสนาหลักของเนปาล คือ ศาสนาฮินดู 85.2% รองลงมาคือ พระพุทธศาสนานิกายมหายาน 11% ภาษาราชการ คือ ภาษาเนปาล วัฒนธรรมประเพณีจะแตกต่างกัน คือ พวกที่อยู่ติดกับจีนด้านทิเบตมีวัฒนธรรมคล้ายทิเบต พวกที่อยู่ติดอินเดียมีวัฒนธรรมคล้ายอินเดีย

ด • พ • ก ประเทศและดินแดนในทวีปเอเชีย
ประเทศ	กัมพูชา  · กาตาร์  · เกาหลีใต้  · เกาหลีเหนือ  · คาซัคสถาน1  · คีร์กีซสถาน  · คูเวต  · จอร์เจีย1  · จอร์แดน  · จีน  · ญี่ปุ่น  · ซาอุดีอาระเบีย  · ซีเรีย  · ไซปรัส2  · ติมอร์ตะวันออก3  · ตุรกี1  · เติร์กเมนิสถาน  · ทาจิกิสถาน  · ไทย  · เนปาล  · บรูไน  · บังกลาเทศ  · บาห์เรน  · ปากีสถาน  · พม่า  · ฟิลิปปินส์  · ภูฏาน  · มองโกเลีย  · มัลดีฟส์  · มาเลเซีย  · เยเมน  · รัสเซีย1  · ลาว  · เลบานอน  · เวียดนาม  · ศรีลังกา  · สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์  · สิงคโปร์  · อัฟกานิสถาน  · อาเซอร์ไบจาน1  · อาร์เมเนีย2  · อินเดีย  · อินโดนีเซีย3  · อิรัก  · อิสราเอล  · อิหร่าน  · อียิปต์4  · อุซเบกิสถาน  · โอมาน
ดินแดน	ฮ่องกง (จีน)  · ชัมมูและกัษมีระ (อินเดีย/ปากีสถาน/จีน)  · เคอร์ดิสถาน (อิรัก)  · มาเก๊า (จีน)  · นากอร์โน-คาราบัค1 (อาเซอร์ไบจาน)  · ปาเลสไตน์: ฉนวนกาซา  · เวสต์แบงก์ (อิสราเอล/รัฐบาลปาเลสไตน์)  · ไต้หวัน (จีน/รัฐบาลไต้หวัน)  · สาธารณรัฐตุรกีแห่งไซปรัสเหนือ1 (ไซปรัส)
(1) อาจจัดให้อยู่ในทวีปยุโรป; (2) อยู่ในทวีปเอเชีย แต่มีความสัมพันธ์ทางการเมืองสังคมกับทวีปยุโรป; (3) อาจจัดพื้นที่บางส่วน/ทั้งหมดให้อยู่ในเขตโอเชียเนีย; (4) พื้นที่ส่วนใหญ่อยู่ในทวีปแอฟริกา

ด • พ • ก ประเทศที่มีกษัตริย์เป็นประมุข
ทวีปเอเชีย	กัมพูชา (!)  · กาตาร์ (*)  · คูเวต (⁂)  · จอร์แดน (⁂)  · ซาอุดีอาระเบีย (*)  · ญี่ปุ่น  · ภูฏาน (*)  · บรูไน (*)  · บาห์เรน (⁂)  · ไทย  · มาเลเซีย (!)  · สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ (!)  · โอมาน (*)
ทวีปแอฟริกา	เลโซโท  · โมร็อกโก (⁂)  · สวาซิแลนด์ (*)
ทวีปยุโรป	อันดอร์รา (!)  · เบลเยียม  · เดนมาร์ก  · ลิกเตนสไตน์ (⁂)  · ลักเซมเบิร์ก  · โมนาโก (⁂)  · เนเธอร์แลนด์  · นอร์เวย์  · สเปน  · สวีเดน  · นครรัฐวาติกัน (*!)
โอเชียเนีย	ตองกา  · ซามัว
เครือจักรภพ	แอนติกาและบาร์บูดา  · ออสเตรเลีย  · บาฮามาส  · บาร์เบโดส  · เบลีซ  · แคนาดา  · เกรเนดา  · จาเมกา  · นิวซีแลนด์  · ปาปัวนิกินี  · เซนต์คิตส์และเนวิส  · เซนต์ลูเซีย  · เซนต์วินเซนต์และเกรนาดีนส์  · หมู่เกาะโซโลมอน  · ตูวาลู  · สหราชอาณาจักร
* สมบูรณาญาสิทธิราชย์, ⁂ ราชาธิปไตยกึ่งภายใต้รัฐธรรมนูญ, ! ราชาธิปไตยที่มีจากการเลือกตั้ง

ประเทศเนปาล เป็นบทความเกี่ยวกับ ประเทศ เมือง หรือเขตการปกครองต่าง ๆ ที่ยังไม่สมบูรณ์ ต้องการตรวจสอบ เพิ่มเนื้อหา หรือเพิ่มแหล่งอ้างอิง คุณสามารถช่วยเพิ่มเติมหรือแก้ไข เพื่อให้สมบูรณ์มากขึ้น ข้อมูลเกี่ยวกับ ประเทศเนปาล ในภาษาอื่น อาจสามารถหาอ่านได้จากเมนู ภาษาอื่น ด้านซ้ายมือ