จังหวัดมหาสารคาม

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
จังหวัดมหาสารคาม
ตราประจำจังหวัดมหาสารคาม
ตราประจำจังหวัด
พุทธมณฑลอีสาน ถิ่นฐานอารยธรรม
ผ้าไหมล้ำเลอค่า ตักสิลานคร
ข้อมูลทั่วไป
ชื่ออักษรไทย มหาสารคาม
ชื่ออักษรโรมัน Maha Sarakham
ชื่อไทยอื่นๆ สารคาม
ผู้ว่าราชการ นายวีระวัฒน์ ชื่นวาริน
(ตั้งแต่ พ.ศ. 2554)
ISO 3166-2 TH-44
ต้นไม้ประจำจังหวัด พฤกษ์ (มะรุมป่า)
ดอกไม้ประจำจังหวัด ลั่นทมขาว (จำปาขาว)
ข้อมูลสถิติ
พื้นที่ 5,291.683 ตร.กม.[1]
(อันดับที่ 41)
ประชากร 940,911 คน[2] (พ.ศ. 2553)
(อันดับที่ 24)
ความหนาแน่น 177.47 คน/ตร.กม.
(อันดับที่ 15)
ศูนย์ราชการ
ที่ตั้ง ศาลากลางจังหวัดมหาสารคาม ถนนเลี่ยงเมืองมหาสารคาม-ร้อยเอ็ด ตำบลแวงน่าง อำเภอเมืองมหาสารคาม จังหวัดมหาสารคาม 44000
โทรศัพท์ (+66) 0 4377 7356
โทรสาร (+66) 0 4377 7460
เว็บไซต์ จังหวัดมหาสารคาม
แผนที่
 
แผนที่ประเทศไทย เน้นจังหวัดมหาสารคาม

สารานุกรมประเทศไทย ส่วนหนึ่งของสารานุกรมประเทศไทย

จังหวัดมหาสารคาม เป็นจังหวัดหนึ่งทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศไทย ซึ่งตั้งอยู่กึ่งกลางของภาค และเป็นศูนย์กลางด้านการศึกษาของภาคตะวันออกเฉียงเหนือ

เนื้อหา

[แก้] สัญลักษณ์ประจำจังหวัด

  • ตราประจำจังหวัด: รูปต้นรังใหญ่ (มาจากคำว่า มหาสาละ ในชื่อจังหวัดมหาสารคาม) กับทุ่งนา
  • ดอกไม้ประจำจังหวัด: ดอกลั่นทมขาว (Plumeria alba)
  • ต้นไม้ประจำจังหวัด: มะรุมป่า (Albizia lebbeck)
  • คำขวัญประจำจังหวัด: พุทธมณฑลอีสาน ถิ่นฐานอารยธรรม ผ้าไหมล้ำเลอค่า ตักสิลานคร

[แก้] ภูมิศาสตร์

[แก้] ประวัติศาสตร์

เมืองมหาสารคามถือว่าเป็นแหล่งโบราณคดีที่สำคัญและยาวนานมาหลายร้อยปี เพราะได้พบหลักฐานทางโบราณคดีที่ได้รับอิทธิพลทางพุทธศาสนาตั้งแต่สมัยคุปตะตอนปลายและปัลลวะของอินเดียผ่านเมืองพุกามมาในรูปแบบของศิลปะสมัยทวารวดี เช่น บริเวณเมืองกันทรวิชัย (โคกพระ) และเมืองนครจำปาศรี โดยพบหลักฐาน เป็นพระยืนกันทรวิชัย พระพิมพ์ดินเผา ตลอดทั้งพระบรมสารีริกธาตุ นอกจากนั้นแล้วยังได้รับอิทธิพลของศาสนาพราหมณ์ผ่านทางชนชาติขอม ในรูปแบบสมัยลพบุรี เช่น กู่สันตรัตน์ กู่บ้านเขวา กู่บ้านแดง และกู่อื่น ๆ รวมไปจนถึงเทวรูปและเครื่องปั้นดินเผาของขอมอยู่ตามผิวดินทั่ว ๆ ไปในจังหวัดมหาสารคาม

มหาสารคามตั้งอยู่ตอนกลางของภาคอีสาน มีชนหลายเผ่า เช่น ชาวไทยพื้นเมืองพูดภาษาอีสาน ชาวไทยย้อและชาวผู้ไท ประชาชนส่วนใหญ่นับถือพระพุทธศาสนา ปฏิบัติตามขนบธรรมเนียมจารีตประเพณี "ฮีตสิบสอง" ประกอบอาชีพด้านกสิกรรมเป็นส่วนใหญ่ ใช้ชีวิตอย่างเรียบง่ายมีการไปมาหาสู่กัน ช่วยเหลือพึ่งพาอาศัยกันตามแบบของคนอีสานทั่วไป

พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวได้มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้ยก "บ้านลาดกุดยางใหญ่" ขึ้นเป็น เมืองมหาสารคาม เมื่อวันที่ 22 สิงหาคม พ.ศ. 2408 โดยแยกพื้นที่และพลเมืองราวสองพันคนมาจากเมืองร้อยเอ็ด และโปรดเกล้าฯ ให้ท้าวมหาชัย (กวด ภวภูตานนท์) เป็นพระเจริญราชเดช เจ้าเมือง มีท้าวบัวทองเป็นผู้ช่วยขึ้นกับเมืองร้อยเอ็ด

ต่อมาโปรดเกล้าฯ ให้แยกเมืองมหาสารคามขึ้นตรงกับกรุงเทพมหานครเมื่อ พ.ศ. 2412 และร้อยเอ็ดได้แบ่งพลเมืองให้อีกเจ็ดพันคน พลเมืองเดิมอพยพมาจากเมืองจำปาศักดิ์ ท้าวมหาชัยและท้าวบัวทองนั้นเป็นหลานโดยตรงของพระยาขัติยวงศา (สีลัง) เจ้าเมืองคนที่ 2 ของเมืองร้อยเอ็ด เดิมกองบัญชาการของเมืองมหาสารคามตั้งอยู่ที่เนินสูงแห่งหนึ่งใกล้กุดนางใย ได้สร้างศาลเจ้าพ่อหลักเมืองและศาลมเหศักดิ์ขึ้นเป็นที่สักการะของชาวเมือง

ต่อมาสร้างวัดดอนเมืองแล้วเปลี่ยนชื่อเป็นวัดข้าวฮ้าว (วัดธัญญาวาส) และได้ย้ายกองบัญชาการไปอยู่ริมหนองกระทุ่มด้านเหนือของวัดโพธิ์ศรีปัจจุบัน ในปี พ.ศ. 2456 หม่อมเจ้านพมาศ นวรัตน์ เป็นปลัดมณฑลประจำจังหวัด โดยความเห็นชอบของพระมหาอำมาตยาธิบดี (เส็ง วิริยะศิริ) ได้ย้ายศาลากลางมาอยู่ ณ ที่ตั้งศาลากลางหลังเดิม (ที่ว่าการอำเภอเมืองมหาสารคามปัจจุบัน) และในปี พ.ศ. 2542 ได้ย้ายศาลากลางมาอยู่ ณ ที่ตั้งปัจจุบัน มีผู้ดำรงตำแหน่งเจ้าเมืองหรือผู้ว่าราชการจังหวัดรวม 41 คน

[แก้] หน่วยการปกครอง

[แก้] การปกครองส่วนภูมิภาค

การปกครองแบ่งออกเป็น 13 อำเภอ 133 ตำบล 1804 หมู่บ้าน

  1. อำเภอเมืองมหาสารคาม
  2. อำเภอแกดำ
  3. อำเภอโกสุมพิสัย
  4. อำเภอกันทรวิชัย
  5. อำเภอเชียงยืน
  6. อำเภอบรบือ
  7. อำเภอนาเชือก
  8. อำเภอพยัคฆภูมิพิสัย
  9. อำเภอวาปีปทุม
  10. อำเภอนาดูน
  1. อำเภอยางสีสุราช
  2. อำเภอกุดรัง
  3. อำเภอชื่นชม
 แผนที่

[แก้] การปกครองส่วนท้องถิ่น

แบ่งออกเป็น 1 องค์การบริหารส่วนจังหวัด 131 องค์การบริหารส่วนตำบล 1 เทศบาลเมือง และ 17 เทศบาลตำบล โดยมีรายชื่อเทศบาลดังนี้

  1. เทศบาลเมืองมหาสารคาม
  2. เทศบาลตำบลท่าขอนยาง
  3. เทศบาลตำบลขามเรียง
  4. เทศบาลตำบลเชียงยืน
  5. เทศบาลตำบลโพนทอง
  6. เทศบาลตำบลหนองกุง
  7. เทศบาลตำบลกุดปลาดุก
  8. เทศบาลตำบลแวงน่าง
  9. เทศบาลตำบลแกดำ
  10. เทศบาลตำบลมิตรภาพ
  1. เทศบาลตำบลหัวขวาง
  2. เทศบาลตำบลโคกพระ
  3. เทศบาลตำบลนาเชือก
  4. เทศบาลตำบลนาดูน
  5. เทศบาลตำบลหัวดง
  6. เทศบาลตำบลบรบือ
  7. เทศบาลตำบลพยัคฆภูมิพิสัย
  8. เทศบาลตำบลหนองแสง

[แก้] ระยะทางจากอำเภอเมืองมหาสารคามไปยังอำเภอต่าง ๆ

  • อำเภอกันทรวิชัย 18 กิโลเมตร
  • อำเภอแกดำ 25 กิโลเมตร
  • อำเภอบรบือ 26 กิโลเมตร
  • อำเภอโกสุมพิสัย 30 กิโลเมตร
  • อำเภอกุดรัง 39 กิโลเมตร
  • อำเภอเชียงยืน 39 กิโลเมตร
  • อำเภอวาปีปทุม 43 กิโลเมตร
  • อำเภอนาเชือก 58 กิโลเมตร
  • อำเภอชื่นชม 59 กิโลเมตร
  • อำเภอนาดูน 67 กิโลเมตร
  • อำเภอยางสีสุราช 74 กิโลเมตร
  • อำเภอพยัคฆภูมิพิสัย 85 กิโลเมตร

[แก้] การคมนาคม

  • ทางรถยนต์: ทางที่สะดวกและสั้นที่สุด คือใช้เส้นทางกรุงเทพฯ ผ่านสระบุรี-นครราชสีมา-บ้านไผ่-มหาสารคาม
  • ทางรถโดยสารประจำทาง: บริษัท ขนส่ง จำกัด มีรถโดยสารประจำทางให้บริการมาจังหวัดมหาสารคามวันละหลายเที่ยว
  • ทางรถไฟ: จังหวัดมหาสารคามนั้น ปัจจุบันยังไม่มีทางรถไฟตัดผ่าน อย่างไรก็ตามสามารถใช้บริการได้ที่สถานีรถไฟในจังหวัดขอนแก่น ดังนี้
    • สถานีรถไฟขอนแก่น จากนั้นต่อรถยนต์มาจังหวัดมหาสารคาม (อำเภอเมืองมหาสารคาม) อีกประมาณ 71 กิโลเมตร
    • สถานีรถไฟบ้านไผ่ จังหวัดขอนแก่น จากนั้นต่อรถยนต์มาจังหวัดมหาสารคาม (อำเภอเมืองมหาสารคาม) อีกประมาณ 69 กิโลเมตร
  • ทางเครื่องบิน: เนื่องจากจังหวัดมหาสารคามไม่มีท่าอากาศยาน แต่สามารถใช้บริการได้ที่ท่าอากาศยานของจังหวัดข้างเคียง ดังนี้
    • ท่าอากาศยานขอนแก่น โดยสายการบินไทย ให้บริการทุกวันๆละ 6 เที่ยวบิน จากนั้นต่อรถยนต์มาจังหวัดมหาสารคาม (อำเภอเมืองมหาสารคาม) อีกประมาณ 82 กิโลเมตร
    • ท่าอากาศยานร้อยเอ็ด โดยสายการบินนกแอร์ ให้บริการทุกวันๆละ 2 เที่ยวบิน จากนั้นต่อรถยนต์มาจังหวัดมหาสารคาม (อำเภอเมืองมหาสารคาม) อีกประมาณ 59 กิโลเมตร
    • ท่าอากาศยานบุรีรัมย์ โดยสารการบินนกแอร์ ให้บริการทุกวันศุกร์ และวันอาทิตย์ วันละ 2 เที่ยวบิน จากนั้นต่อรถยนต์มาจังหวัดมหาสารคาม (อำเภอเมืองมหาสารคาม) อีกประมาณ 121 กิโลเมตร

[แก้] สถานที่ท่องเที่ยว

[แก้] สถานศึกษา

[แก้] สถานศึกษาดีเด่น

[แก้] บุคคลที่มีชื่อเสียงชาวจังหวัดมหาสารคาม

^ประวัติมหาดไทยส่วนภูมิภาคจังหวัดอุดรธานี . กรุงเทพฯ : อมรินทร์การพิมพ์ ,  ๒๕๔๘

[แก้] ดูเพิ่ม

[แก้] แหล่งข้อมูลอื่น

พิกัดภูมิศาสตร์: 16°11′N 103°17′E / 16.18°N 103.29°E / 16.18; 103.29

[แก้] อ้างอิง

  1. ^ ศูนย์สารสนเทศเพื่อการบริหารและงานปกครอง. กรมการปกครอง. กระทรวงมหาดไทย. "ข้อมูลการปกครอง." [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: http://www.dopa.go.th/padmic/jungwad76/jungwad76.htm [ม.ป.ป.]. สืบค้น 18 เมษายน 2553.
  2. ^ ประกาศสานักทะเบียนกลาง กรมการปกครอง เรื่อง จำนวนราษฎรทั่วราชอาณาจักร แยกเป็นกรุงเทพมหานครและจังหวัดต่าง ๆ ตามหลักฐานการทะเบียนราษฎร ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2553กรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย
เครื่องมือส่วนตัว

สิ่งที่แตกต่าง
การกระทำ
ป้ายบอกทาง
มีส่วนร่วม
พิมพ์/ส่งออก
เครื่องมือ
ภาษาอื่น