ราชวงศ์จักรี

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี

ลิงก์ข้ามภาษาในบทความนี้ มีไว้เพื่อความสะดวกในการศึกษาเพิ่มเติมของผู้อ่านและผู้ร่วมแก้ไขบทความ เนื่องจากคำดังกล่าวยังไม่มีบทความในภาษาไทย ลิงก์ข้ามภาษาจะถูกตัดออกเมื่อหมดความจำเป็นแล้ว

ราชวงศ์จักรี ราชอาณาจักรไทย
ประเทศ/ดินแดนที่ปกครอง:	ราชอาณาจักรไทย
พระราชอิสริยยศ/ตำแหน่งต่างๆ:	พระมหากษัตริย์แห่งราชอาณาจักรสยาม (พ.ศ. 2325 - 2492) พระมหากษัตริย์แห่งราชอาณาจักรไทย (ตั้งแต่ พ.ศ. 2492)
ต้นราชวงศ์:	พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช
ผู้นำราชวงศ์ปัจจุบัน:	พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดชมหาราช
ปีที่กำเนิด:	พ.ศ. 2325
ชาติ/เผ่าพันธุ์:	ไทย

ราชวงศ์จักรี เป็นราชวงศ์ที่ปกครองประเทศไทย ต่อจากสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช (พระนามเดิม ทองด้วง ทรงสืบเชื้อสายมาจากตระกูลขุนนางในสมัยกรุงศรีอยุธยา) ทรงสถาปนาราชวงศ์โดยการปราบดาภิเษกเมื่อ พ.ศ. 2325 ยุคของราชวงศ์นี้ เรียกว่า "ยุครัตนโกสินทร์"

เนื้อหา 1 ที่มาของชื่อและสัญลักษณ์ประจำราชวงศ์จักรี 2 พระปฐมบรมมหาชนกแห่งราชวงศ์จักรี - พระมหาชนกพระองค์แรกแห่งราชวงศ์จักรี 3 รายพระนาม 3.1 พระมหากษัตริย์ไทย 3.2 สมเด็จพระบรมราชินีนาถ 3.3 กรมพระราชวังบวรสถานมงคล 3.4 กรมพระราชวังบวรสถานพิมุข 3.5 สยามมกุฎราชกุมาร 3.6 สยามบรมราชกุมารี 4 อ้างอิง 5 ดูเพิ่ม 6 แหล่งข้อมูลอื่น

[แก้] ที่มาของชื่อและสัญลักษณ์ประจำราชวงศ์จักรี

ชื่อของราชวงศ์จักรีมีที่มาจากบรรดาศักดิ์ "เจ้าพระยาจักรีศรีองครักษ์" ตำแหน่งสมุหนายก ซึ่งเป็นตำแหน่งทางราชการที่พระองค์เคยทรงดำรงตำแหน่งมาก่อนในสมัยกรุงธนบุรี คำว่า "จักรี" นี้พ้องเสียงกับคำว่า "จักร" และ "ตรี" ซึ่งเป็นเทพอาวุธของพระนารายณ์ พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราชจึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สร้างพระแสงจักรและพระแสงตรีไว้ 1 สำรับ และกำหนดให้ใช้เป็นสัญลักษณ์ประจำราชวงศ์จักรีสืบมาจนถึงปัจจุบัน

[แก้] พระปฐมบรมมหาชนกแห่งราชวงศ์จักรี - พระมหาชนกพระองค์แรกแห่งราชวงศ์จักรี

สมเด็จพระปฐมบรมมหาชนก "จะกล่าวถึงเจ้านายจำพวกซึ่งเป็นปฐมเป็นต้นแซ่ต้นสกุลเจ้าฟ้าแลพระองค์เจ้า หม่อมเจ้า หม่อมราชวงศ์แลเจ้าราชินิกุลที่เรียกนามว่า คุณ ว่า หม่อม มีบรรดาศักดิ์เนื่องในพระบรมราชวงศ์นี้ ซึ่งบัดนี้เป็นจำพวกต่างๆอยู่ จะให้รู้แจ้งว่าเนื่องมาแต่ท่านผู้ใด พระองค์ใด เป็นเดิมแต่แรกตั้งกรุงเทพมหานคร อมรรัตนโกสินทร์ มหินทรายุธยานี้มา พึงรู้โดยสังเขปว่าบุรุษนารีมีบรรดาศักดิ์ ซึ่งเรียกว่าเป็นจำพวกเจ้า คือเจ้าฟ้าแลพระองค์เจ้า หม่อมเจ้า หม่อมราชวงศ์ทั้งปวงนั้น ล้วนปฏิพัทธ์พัวพันสืบต่อลงมาแต่องค์สมเด็จพระมหาไปยกาธิบดี คือ องค์สมเด็จพระบรมชนกนาถ พระเจ้าหลวงของพระบาทสมเด็จพระปรโมรุถชามหาจักรีบรมนาถ ซึ่งปรากฏพระนามในบัดนี้ว่า พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก ซึ่งเป็นปฐมบรมอัครมหาราชาธิราชในพระบรมมหาราชวัง"

• จึงนับได้ว่า สมเด็จพระมหาไปยกาธิบดี หรือ สมเด็จพระปฐมบรมมหาชนก เป็นพระมหาชนกพระองค์แรกแห่งราชวงศ์จักรี และเป็นเจ้านายแห่งราชวงศ์จักรีพระองค์แรกอย่างแท้จริง โดย พระมหาสังข์เดิม ซึ่งเป็นพระมหาสังข์ที่ใช้บรรจุพระบรมอัฐของสมเด็จพระปฐมบรมมหาชนก เมื่อครั้งสมัยรัชกาลที่ 1 ซึ่งปัจจุบันใช้รดน้ำในพระราชพิธีมงคลให้แก่พระบรมวงศานุวงศ์เท่านั้น

[แก้] รายพระนาม

[แก้] พระมหากษัตริย์ไทย

ราชวงศ์จักรี : Chakri    (พ.ศ. 2325 - ปัจจุบัน) • ราชวงศจักรี •
พระปรมาภิไธย		ขึ้นครองราชย์	สิ้นสุดการครองราชย์	หมายเหตุ
	พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาจักรีบรมนาถฯ พระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช	6 เมษายน พ.ศ. 2325	7 กันยายน พ.ศ. 2352
	พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอิศรสุนทรฯ พระพุทธเลิศหล้านภาลัย	7 กันยายน พ.ศ. 2352	21 กรกฎาคม พ.ศ. 2367
	พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาเจษฏาบดินทร์ฯ พระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว	21 กรกฎาคม พ.ศ. 2367	2 เมษายน พ.ศ. 2394
	พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหามงกุฏฯ พระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว	2 เมษายน พ.ศ. 2394	1 ตุลาคม พ.ศ. 2411
	พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาจุฬาลงกรณ์ฯ พระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวมหาราช	1 ตุลาคม พ.ศ. 2411	23 ตุลาคม พ.ศ. 2453
	พระบาทสมเด็จพระรามาธิบดีศรีสินทรมหาวชิราวุธฯ พระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว	23 ตุลาคม พ.ศ. 2453	26 พฤศจิกายน พ.ศ. 2468
	พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาประชาธิปกฯ พระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว	26 พฤศจิกายน พ.ศ. 2468	2 มีนาคม พ.ศ. 2477
	พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดลฯ พระอัฐมรามาธิบดินทร	2 มีนาคม พ.ศ. 2477	9 มิถุนายน พ.ศ. 2489
	พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชฯมหาราช	9 มิถุนายน พ.ศ. 2489	ปัจจุบัน

[แก้] สมเด็จพระบรมราชินีนาถ

ราชวงศ์จักรี : Chakri    (พ.ศ. 2325 - ปัจจุบัน) • ราชวงศจักรี •
พระนามเมื่อสถาปนา		โปรดเกล้าฯ สถาปนา	สิ้นสุดการดำรงตำแหน่ง	หมายเหตุ
	สมเด็จพระนางเจ้าเสาวภาผ่องศรี บรมราชินีนาถ (สมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนี พระพันปีหลวง)	4 เมษายน พ.ศ. 2440	20 ตุลาคม พ.ศ. 2462
	สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ	11 ธันวาคม พ.ศ. 2499	ปัจจุบัน

[แก้] กรมพระราชวังบวรสถานมงคล

ราชวงศ์จักรี : Chakri    (พ.ศ. 2325 - ปัจจุบัน) • ราชวงศจักรี •
พระนาม		โปรดเกล้าฯ สถาปนา	สิ้นสุดการดำรงตำแหน่ง	หมายเหตุ
	สมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาสุรสิงหนาท	พ.ศ. 2325	3 พฤศจิกายน พ.ศ. 2346
	สมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอ เจ้าฟ้าอิศรสุนทร กรมพระราชวังบวรสถานมงคล (พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย)	พ.ศ. 2349	7 กันยายน พ.ศ. 2352
	สมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาเสนานุรักษ์	พ.ศ. 2352	16 กรกฎาคม พ.ศ. 2360
	สมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาศักดิพลเสพ	พ.ศ. 2367	1 พฤษภาคม พ.ศ. 2375
	พระบาทสมเด็จพระปวเรนทราเมศอิศเรศรังสรรค์ ฯ พระปิ่นเกล้าเจ้าอยู่หัว	25 พฤษภาคม พ.ศ. 2394	7 มกราคม พ.ศ. 2408
	กรมพระราชวังบวรวิไชยชาญ (พระองค์เจ้ายอดยิ่งปยุรยศ บวรราโชรสราชกุมาร)	พ.ศ. 2411	28 สิงหาคม พ.ศ. 2428

[แก้] กรมพระราชวังบวรสถานพิมุข

ราชวงศ์จักรี : Chakri    (พ.ศ. 2325 - ปัจจุบัน) • ราชวงศจักรี •
พระนามเมื่อสถาปนา		โปรดเกล้าฯ สถาปนา	สิ้นสุดการดำรงตำแหน่ง	หมายเหตุ
	สมเด็จเจ้าฟ้ากรมพระอนุรักษ์เทเวศร์ กรมพระราชวังบวรสถานภิมุข	ไม่มีข้อมูล	20 ธันวาคม พ.ศ. 2349

[แก้] สยามมกุฎราชกุมาร

ดูบทความหลักที่ สยามมกุฎราชกุมาร

ราชวงศ์จักรี : Chakri    (พ.ศ. 2325 - ปัจจุบัน) • ราชวงศจักรี •
พระนามเมื่อสถาปนา		โปรดเกล้าฯ สถาปนา	สิ้นสุดการดำรงตำแหน่ง	หมายเหตุ
	สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิรุณหิศ สยามมกุฎราชกุมาร (สมเด็จพระบรมราชปิตุลาธิบดี เจ้าฟ้ามหาวชิรุณหิศ)	14 มกราคม พ.ศ. 2429	4 มกราคม พ.ศ. 2437
	สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิราวุธ สยามมกุฎราชกุมาร (พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว)	พ.ศ. 2437	23 ตุลาคม พ.ศ. 2453
	สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิราลงกรณ สยามมกุฎราชกุมาร	28 ธันวาคม พ.ศ. 2515	ปัจจุบัน

[แก้] สยามบรมราชกุมารี

ราชวงศ์จักรี : Chakri    (พ.ศ. 2325 - ปัจจุบัน) • ราชวงศ์จักรี •
พระนามเมื่อสถาปนา		โปรดเกล้าฯ สถาปนา	สิ้นสุดการดำรงตำแหน่ง	หมายเหตุ
	สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา เจ้าฟ้ามหาจักรีสิรินธร รัฐสีมาคุณากรปิยชาติ สยามบรมราชกุมารี	5 ธันวาคม พ.ศ. 2520	ปัจจุบัน

[แก้] อ้างอิง

• พระบรมราชจักรีวงศ์ แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ จากหอมรดกไทย

[แก้] ดูเพิ่ม

• พระมหากษัตริย์ไทย
• พระบรมราชสัญลักษณ์ 9 รัชกาล
• พระราชลัญจกรประจำรัชกาล
• พระปรมาภิไธย
• ลำดับพระปฐมวงศ์ในพระบรมราชวงศ์จักรี
• ลำดับราชสกุลวงศ์ในรัชกาลปัจจุบัน
• กรมพระราชวังบวรสถานมงคล
• กรมพระราชวังบวรสถานภิมุข
• สยามมกุฎราชกุมาร
• เครื่องราชกกุธภัณฑ์แห่งประเทศไทย
• เครื่องราชูปโภค
• พระราชอาสน์
• ราชสกุล
• ราชนิกูล

[แก้] แหล่งข้อมูลอื่น

• รูปราชวงศ์จักรี พระรามที่ 1 - พระรามที่ 9