ราชวงศ์จักรี

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี

ตราประจำราชวงศ์จักรี

ราชวงศ์จักรี เป็นราชวงศ์ที่ปกครองประเทศไทย ต่อจากสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช (พระนามเดิม ทองด้วง ทรงสืบเชื้อสายมาจากตระกูลขุนนางในสมัยกรุงศรีอยุธยา) ทรงสถาปนาราชวงศ์โดยการปราบดาภิเษกเมื่อ พ.ศ. 2325 ยุคของราชวงศ์นี้ เรียกว่า "ยุครัตนโกสินทร์"

เนื้อหา

[แก้] ที่มาของชื่อและสัญลักษณ์ประจำราชวงศ์จักรี

ชื่อของราชวงศ์จักรีมีที่มาจากบรรดาศักดิ์ "เจ้าพระยาจักรีศรีองครักษ์" ตำแหน่งสมุหนายก ซึ่งเป็นตำแหน่งทางราชการที่พระองค์เคยทรงดำรงตำแหน่งมาก่อนในสมัยกรุงธนบุรี คำว่า "จักรี" นี้พ้องเสียงกับคำว่า "จักร" และ "ตรี" ซึ่งเป็นเทพอาวุธของพระนารายณ์ พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราชจึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สร้างพระแสงจักรและพระแสงตรีไว้ 1 สำรับ และกำหนดให้ใช้เป็นสัญลักษณ์ประจำราชวงศ์จักรีสืบมาจนถึงปัจจุบัน

[แก้] พระปฐมบรมมหาชนกแห่งราชวงศ์จักรี - พระมหาชนกพระองค์แรกแห่งราชวงศ์จักรี

สมเด็จพระปฐมบรมมหาชนก "จะกล่าวถึงเจ้านายจำพวกซึ่งเป็นปฐมเป็นต้นแซ่ต้นสกุลเจ้าฟ้าแลพระองค์เจ้า หม่อมเจ้า หม่อมราชวงศ์แลเจ้าราชินิกุลที่เรียกนามว่า คุณ ว่า หม่อม มีบรรดาศักดิ์เนื่องในพระบรมราชวงศ์นี้ ซึ่งบัดนี้เป็นจำพวกต่างๆอยู่ จะให้รู้แจ้งว่าเนื่องมาแต่ท่านผู้ใด พระองค์ใด เป็นเดิมแต่แรกตั้งกรุงเทพมหานคร อมรรัตนโกสินทร์ มหินทรายุธยานี้มา พึงรู้โดยสังเขปว่าบุรุษนารีมีบรรดาศักดิ์ ซึ่งเรียกว่าเป็นจำพวกเจ้า คือเจ้าฟ้าแลพระองค์เจ้า หม่อมเจ้า หม่อมราชวงศ์ทั้งปวงนั้น ล้วนปฏิพัทธ์พัวพันสืบต่อลงมาแต่องค์สมเด็จพระมหาไปยกาธิบดี คือ องค์สมเด็จพระบรมชนกนาถ พระเจ้าหลวงของพระบาทสมเด็จพระปรโมรุถชามหาจักรีบรมนาถ ซึ่งปรากฏพระนามในบัดนี้ว่า พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก ซึ่งเป็นปฐมบรมอัครมหาราชาธิราชในพระบรมมหาราชวัง"

  • จึงนับได้ว่า สมเด็จพระมหาไปยกาธิบดี หรือ สมเด็จพระปฐมบรมมหาชนก เป็นพระมหาชนกพระองค์แรกแห่งราชวงศ์จักรี และเป็นเจ้านายแห่งราชวงศ์จักรีพระองค์แรกอย่างแท้จริง โดย พระมหาสังข์เดิม ซึ่งเป็นพระมหาสังข์ที่ใช้บรรจุพระบรมอัฐของสมเด็จพระปฐมบรมมหาชนก เมื่อครั้งสมัยรัชกาลที่ 1 ซึ่งปัจจุบันใช้รดน้ำในพระราชพิธีมงคลให้แก่พระบรมวงศานุวงศ์เท่านั้น

[แก้] รายพระนาม

[แก้] พระมหากษัตริย์ไทย

Flag of ไทย   ราชวงศ์จักรี : Chakri   Flag of ไทย
(พ.ศ. 2325 - ปัจจุบัน)

• ราชวงศจักรี •
พระปรมาภิไธย ขึ้นครองราชย์ สิ้นสุดการครองราชย์ หมายเหตุ
     พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาจักรีบรมนาถฯ พระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช     
6 เมษายน พ.ศ. 2325
7 กันยายน พ.ศ. 2352
พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอิศรสุนทรฯ พระพุทธเลิศหล้านภาลัย
7 กันยายน พ.ศ. 2352
21 กรกฎาคม พ.ศ. 2367
พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาเจษฏาบดินทร์ฯ พระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว
21 กรกฎาคม พ.ศ. 2367
2 เมษายน พ.ศ. 2394
พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหามงกุฏฯ พระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
2 เมษายน พ.ศ. 2394
1 ตุลาคม พ.ศ. 2411
พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาจุฬาลงกรณ์ฯ พระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวมหาราช
1 ตุลาคม พ.ศ. 2411
23 ตุลาคม พ.ศ. 2453
พระบาทสมเด็จพระรามาธิบดีศรีสินทรมหาวชิราวุธฯ พระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว
23 ตุลาคม พ.ศ. 2453
26 พฤศจิกายน พ.ศ. 2468
พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาประชาธิปกฯ พระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว
26 พฤศจิกายน พ.ศ. 2468
2 มีนาคม พ.ศ. 2477
พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดลฯ พระอัฐมรามาธิบดินทร
2 มีนาคม พ.ศ. 2477
9 มิถุนายน พ.ศ. 2489
พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชฯมหาราช
9 มิถุนายน พ.ศ. 2489
ปัจจุบัน

[แก้] สมเด็จพระบรมราชินีนาถ

Flag of ไทย   ราชวงศ์จักรี : Chakri   Flag of ไทย
(พ.ศ. 2325 - ปัจจุบัน)

• ราชวงศจักรี •
พระนามเมื่อสถาปนา โปรดเกล้าฯ สถาปนา สิ้นสุดการดำรงตำแหน่ง หมายเหตุ
สมเด็จพระนางเจ้าเสาวภาผ่องศรี บรมราชินีนาถ
(สมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนี พระพันปีหลวง)

4 เมษายน พ.ศ. 2440
20 ตุลาคม พ.ศ. 2462
สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ
11 ธันวาคม พ.ศ. 2499
ปัจจุบัน

[แก้] กรมพระราชวังบวรสถานมงคล

Flag of ไทย   ราชวงศ์จักรี : Chakri   Flag of ไทย
(พ.ศ. 2325 - ปัจจุบัน)

• ราชวงศจักรี •
พระนาม โปรดเกล้าฯ สถาปนา สิ้นสุดการดำรงตำแหน่ง หมายเหตุ
สมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาสุรสิงหนาท
พ.ศ. 2325
3 พฤศจิกายน พ.ศ. 2346
สมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอ เจ้าฟ้าอิศรสุนทร กรมพระราชวังบวรสถานมงคล (พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย)
พ.ศ. 2349
7 กันยายน พ.ศ. 2352
สมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาเสนานุรักษ์
พ.ศ. 2352
16 กรกฎาคม พ.ศ. 2360
สมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาศักดิพลเสพ
พ.ศ. 2367
1 พฤษภาคม พ.ศ. 2375
พระบาทสมเด็จพระปวเรนทราเมศอิศเรศรังสรรค์ ฯ พระปิ่นเกล้าเจ้าอยู่หัว
25 พฤษภาคม พ.ศ. 2394
7 มกราคม พ.ศ. 2408
กรมพระราชวังบวรวิไชยชาญ (พระองค์เจ้ายอดยิ่งปยุรยศ บวรราโชรสราชกุมาร)
พ.ศ. 2411
28 สิงหาคม พ.ศ. 2428

[แก้] กรมพระราชวังบวรสถานพิมุข

Flag of ไทย   ราชวงศ์จักรี : Chakri   Flag of ไทย
(พ.ศ. 2325 - ปัจจุบัน)

• ราชวงศจักรี •
พระนามเมื่อสถาปนา โปรดเกล้าฯ สถาปนา สิ้นสุดการดำรงตำแหน่ง หมายเหตุ
สมเด็จเจ้าฟ้ากรมพระอนุรักษ์เทเวศร์ กรมพระราชวังบวรสถานภิมุข
ไม่มีข้อมูล
20 ธันวาคม พ.ศ. 2349

[แก้] สยามมกุฎราชกุมาร

ดูบทความหลักที่ สยามมกุฎราชกุมาร
Flag of ไทย   ราชวงศ์จักรี : Chakri   Flag of ไทย
(พ.ศ. 2325 - ปัจจุบัน)

• ราชวงศจักรี •
พระนามเมื่อสถาปนา โปรดเกล้าฯ สถาปนา สิ้นสุดการดำรงตำแหน่ง หมายเหตุ
สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิรุณหิศ สยามมกุฎราชกุมาร (สมเด็จพระบรมราชปิตุลาธิบดี เจ้าฟ้ามหาวชิรุณหิศ)
14 มกราคม พ.ศ. 2429
4 มกราคม พ.ศ. 2437
สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิราวุธ สยามมกุฎราชกุมาร (พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว)
พ.ศ. 2437
23 ตุลาคม พ.ศ. 2453
สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิราลงกรณ สยามมกุฎราชกุมาร
28 ธันวาคม พ.ศ. 2515
ปัจจุบัน

[แก้] สยามบรมราชกุมารี

Flag of ไทย   ราชวงศ์จักรี : Chakri   Flag of ไทย
(พ.ศ. 2325 - ปัจจุบัน)

• ราชวงศ์จักรี •
พระนามเมื่อสถาปนา โปรดเกล้าฯ สถาปนา สิ้นสุดการดำรงตำแหน่ง หมายเหตุ
สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา เจ้าฟ้ามหาจักรีสิรินธร รัฐสีมาคุณากรปิยชาติ สยามบรมราชกุมารี
5 ธันวาคม พ.ศ. 2520
ปัจจุบัน

[แก้] อ้างอิง

[แก้] ดูเพิ่ม

Commons
คอมมอนส์ มีภาพและสื่ออื่นๆ เกี่ยวกับ:
ราชวงศ์จักรี

[แก้] แหล่งข้อมูลอื่น

เครื่องมือส่วนตัว