ถนนมิตรภาพ

บทความนี้เกี่ยวกับทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2 สำหรับถนนอื่น ๆ ที่มีชื่อว่ามิตรภาพ ดูที่ ถนนมิตรภาพ (แก้ความกำกวม)

แผนที่เส้นทางถนนมิตรภาพ สายทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2

ถนนมิตรภาพ (อังกฤษ: Thanon Mittraphap) หรือ ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2 [สระบุรี-หนองคาย (เขตแดน)] เป็นทางหลวงที่ได้รับความช่วยเหลือจากรัฐบาลสหรัฐอเมริกาในด้านงบประมาณการก่อสร้าง เทคนิควิชาการในการก่อสร้าง นับเป็นทางหลวงสายแรกที่ก่อสร้างถูกต้องตามแบบมาตรฐานการก่อสร้างทางหลวงทุกขั้นตอน และเป็นทางหลวงสายแรกของประเทศไทยที่มีผิวจราจรลาดยางแบบแอสฟัลติกคอนกรีต (Asphaltic Concrete) คณะรัฐมนตรีอนุมัติให้ตั้งชื่อถนนช่วงสระบุรี-ปากช่อง-นครราชสีมาว่า "ถนนสุดบรรทัด" เมื่อวันที่ 10 ธันวาคม พ.ศ. 2493 ส่วนถนนช่วงนครราชสีมา-ขอนแก่น-อุดรธานี-หนองคายได้รับการตั้งชื่อถนนว่า "ถนนเจนจบทิศ" เมื่อวันที่ 10 ธันวาคม พ.ศ. 2493 อีกเช่นกัน ก่อนเปลี่ยนชื่อเป็น ถนนมิตรภาพ เมื่อวันที่ 20 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2500 เป็นถนนหลักที่จะเดินทางไปสู่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ โดยแยกจากถนนพหลโยธินกิโลเมตรที่ 107 ที่ทางแยกต่างระดับมิตรภาพ ตำบลปากเพรียว อำเภอเมืองสระบุรี จังหวัดสระบุรี เข้าสู่จังหวัดนครราชสีมาซึ่งเป็นประตูสู่อิสาน และยังเปรียบเสมือนเมืองหลวงของภาค ผ่านขอนแก่น อุดรธานี จุดสิ้นสุดจะแยกออกเป็น 2 สายคือ

• สายใหม่ ไปสิ้นสุดที่สะพานมิตรภาพไทย-ลาว จังหวัดหนองคาย สายนี้เป็นส่วนที่ก่อสร้างเพิ่มเติม เพื่อรองรับโครงการสะพานมิตรภาพไทย-ลาว โดยมีลักษณะเป็นทางโทอยู่ด้านซ้าย

• สายเข้าเมือง (ปัจจุบันเป็น ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 233) สิ้นสุดที่ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 212 หน้าศาลากลางจังหวัดหนองคาย มีลักษณะเป็นทางเอก ระยะทาง 7 กิโลเมตร

เดิมทีถนนมิตรภาพเป็นถนนแบบ 2 ช่องทางจราจรเท่านั้น แต่ปัจจุบันเป็นถนนแบบ 2-10 ช่องทางจราจร โดยเริ่มมีการขยายถนนเป็นถนนแบบ 4 ช่องทางจราจรเมื่อสมัยรัฐบาลพลเอกชาติชาย ชุณหะวัณ

หลักกิโลเมตรของถนนมิตรภาพ ปัจจุบันเริ่มต้น กม. 0 ที่จังหวัดสระบุรี ซึ่งเดิมจะนับ กม. 0 จากกรุงเทพมหานครตามหลักกิโลเมตรของถนนพหลโยธิน

ถนนมิตรภาพตลอดสาย มีระยะทางทั้งสิ้น 508 กิโลเมตร แต่ถ้าหากนับเลขหลักกิโลเมตรตามถนนพหลโยธินจากกรุงเทพขึ้นมา จะมีระยะทางรวมทั้งสิ้น 615 กิโลเมตร

ปัจจุบันถนนมิตรภาพตลอดสาย (รวมทั้งส่วนที่ไปสะพานมิตรภาพไทย-ลาวด้วย) ถูกกำหนดให้เป็นทางหลวงเอเชียหมายเลข AH 12

• 

  ถนนมิตรภาพก่อนเข้าจังหวัดหนองคาย

• 

  ถนนมิตรภาพในอดีตเมื่อครั้งยังเป็นถนนแบบ 2 ช่องทางจราจร ช่วงอำเภอปากช่อง จังหวัดนครราชสีมา

• 

  ถนนมิตรภาพ บริเวณศูนย์บริการทางหลวงลำตะคอง ซึ่งมี 6 ช่องจราจร