แม่น้ำเจ้าพระยา
จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
แม่น้ำเจ้าพระยา
ระบบอุทกวิทยา
| แอ่งสมุทร | มหาสมุทรแปซิฟิก |
| ระบบแม่น้ำ | ระบบแม่น้ำเจ้าพระยา |
| ลุ่มน้ำประธาน | ลุ่มแม่น้ำเจ้าพระยา |
| ชื่อแหล่งน้ำ | แม่น้ำเจ้าพระยา |
ข้อมูลทั่วไป
แผนที่
แผนที่แสดงเขตระบบแม่น้ำเจ้าพระยา
แม่น้ำเจ้าพระยา เป็นแม่น้ำสายหลักสายหนึ่งของประเทศไทย เกิดจากการรวมตัวจากแม่น้ำสายหลักสองสายทางภาคเหนือ คือ แม่น้ำปิงและแม่น้ำน่าน ไหลมารวมตัวกันที่ปากน้ำโพ จังหวัดนครสวรรค์ เป็นสายเดียวโดยเรียกรวมทั้งหมดว่า "แม่น้ำเจ้าพระยา" และไหลออกสู่อ่าวไทยที่ปากน้ำ จังหวัดสมุทรปราการ
เนื้อหา |
[แก้] ข้อมูลทางภูมิศาสตร์
จุดเริ่มของแม่น้ำเจ้าพระยาอยู่ที่จังหวัดนครสวรรค์ โดยการรวมของแม่น้ำปิง,แม่น้ำวัง,แม่น้ำยมและแม่น้ำน่าน ที่ราบลุ่มแม่น้ำเจ้าพระยามีขนาดถึง 160,000 ตารางกิโลเมตร[ต้องการแหล่งอ้างอิง] และมีความยาวถึง 372 กิโลเมตร โดยแยกออกเป็นแม่น้ำท่าจีนที่จังหวัดชัยนาท
แม่น้ำเจ้าพระยา เป็นแม่น้ำเก่าในยุคไพลสโตซีน เป็นหนึ่งแควหลักของแม่น้ำซุนดาเหนือ ร่วมสมัยกับแม่น้ำแม่กลอง และแม่น้ำพุมดวง-ตาปี ต่อมาในต้นยุคโฮโลซีน น้ำทะเลเพิ่มสูงขึ้นจากการละลายของน้ำแข็ง ทำให้ขอบเขตแม่น้ำเจ้าพระยาหายไป เนื่องจากพื้นที่ลุ่มน้ำเจ้าพระยาเกือบทั้งหมดจมอยู่ใต้อ่าวไทยโบราณ จากนั้นจึงเริ่มการทับถมของดินตะกอนใหม่อีกครั้ง เป็นแม่น้ำเจ้าพระยาในปัจจุบัน
[[ภาพ:แม่น้ำเจ้าพระยาพระที่นั่งจักรี.jpg|thumb|250px|ความคึกคักของแม่น้ำเจ้าพระยาเมื่อนานมาแล้ว]]
[แก้] สะพาน
แม่น้ำเจ้าพระยาเป็นแม่น้ำสายหลักของประเทศ จึงมีสะพานข้ามแม่น้ำจำนวนมาก และในจำนวนนี้ ส่วนใหญ่เป็นสะพานที่มีชื่อ เช่น (เรียงจากต้นน้ำ)
- สะพานเดชาติวงศ์ อำเภอเมือง จังหวัดนครสวรรค์ จ.นครสวรรค์
- สะพานตะเคียนเลื่อน (ทางเลี่ยงเมืองนครสวรรค์) จ.นครสวรรค์
- สะพานสมเด็จพระวันรัต เฮง เขมจารี หรือเรียกโดยย่อว่า สะพานพระวันรัต (ทางแยกเข้าจังหวัดอุทัยธานี) จ.อุทัยธานี
- สะพานชัยนาท (ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 340) จ.ชัยนาท
- เขื่อนเจ้าพระยา (จังหวัดชัยนาท) จ.ชัยนาท
- สะพานวัดโคกจันทร์(จังหวัดชัยนาท) จ.ชัยนาท
- สะพานเมืองอินทร์บุรี(จังหวัดสิงห์บุรี) จ.สิงห์บุรี
- สะพานสิงห์บุรี(จังหวัดสิงห์บุรี) จ.สิงห์บุรี
- สะพานหลวงพ่อแพ ถนนเลี่ยงเมืองสิงห์บุรี (จังหวัดสิงห์บุรี) จ.สิงห์บุรี
- สะพานพรหมบุรี(จังหวัดสิงห์บุรี) จ.สิงห์บุรี
- สะพานวัดไชโย(จังหวัดอ่างทอง)อ.ไชโย จ.อ่างทอง
- สะพานอ่างทอง(จังหวัดอ่างทอง)อ.เมือง จ.อ่างทอง(หน้าศาลากลางจังหวัด)
- สะพานกษัตราธิราช (จังหวัดพระนครศรีอยุธยา) จ.อยุธยา
- สะพานเกาะเรียน (ทางเลี่ยงเมืองอยุธยาฝั่งใต้) จ.อยุธยา
- สะพานบางไทร (ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 347) จ.อยุธยา
- สะพานเชียงราก (ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 9) จ.อยุธยา
- สะพานปทุมธานี จ.ปทุมธานี
- สะพานบางคูวัด จ.ปทุมธานี
- สะพานนนทบุรี (สะพานนวลฉวี) จ.นนทบุรี, จ.ปทุมธานี
- สะพานพระราม 4 จ.นนทบุรี
- สะพานพระนั่งเกล้าใหม่ จ.นนทบุรี
- สะพานพระนั่งเกล้า จ.นนทบุรี
- สะพานพระนั่งเกล้า 3 (รถไฟฟ้ามหานคร) จ.นนทบุรี
- สะพานนครนนทบุรี (สะพานนนทบุรี1) จ.นนทบุรี
- สะพานพระราม 5 จ.นนทบุรี
- สะพานพระราม 7 จ.นนทบุรี, กรุงเทพมหานคร
- สะพานพระราม 6-2 (รถไฟฟ้าชานเมือง) จ.นนทบุรี, กรุงเทพมหานคร
- สะพานพระราม 6 กรุงเทพมหานคร
- สะพานกรุงธน (สะพานซังฮี้) กรุงเทพมหานคร
- สะพานพระราม 8 กรุงเทพมหานคร
- สะพานสมเด็จพระปิ่นเกล้า กรุงเทพมหานคร
- สะพานปฐมบรมราชานุสรณ์ (สะพานพุทธ) กรุงเทพมหานคร
- สะพานพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว กรุงเทพมหานคร
- สะพานสมเด็จพระเจ้าตากสิน (สะพานสาทร) กรุงเทพมหานคร
- สะพานพระราม 3 กรุงเทพมหานคร
- สะพานกรุงเทพ กรุงเทพมหานคร
- สะพานพระราม 9 กรุงเทพมหานคร
- สะพานภูมิพล (เหนือ-ใต้) ส่วนเหนืออยู่ในเขตกรุงเทพมหานคร และส่วนใต้อยู่ในเขต จ.สมุทรปราการ
- สะพานกาญจนาภิเษก จ.สมุทรปราการ
[แก้] ท่าน้ำ
แม่น้ำเจ้าพระยา เป็นเส้นทางคมนาคมอีกเส้นทางสำหรับคนกรุงเทพมหานครและปริมณฑล จึงทำให้มีการสร้างท่าน้ำจำนวนมากเพื่อรองรับการขนส่งทางน้ำ โดยท่าน้ำในการเดินเรือโดยสารในเขตกรุงเทพมหานครและปริมณฑล มีดังนี้
| _ |
|
|
|
[แก้] การขุดลัดแม่น้ำเจ้าพระยา
|
แผนที่แสดงตำแหน่งการขุดลัดแม่น้ำเจ้าพระยาในบริเวณกรุงเทพมหานคร ทั้ง 3 ครั้งในสมัยอยุธยา เส้นสีน้ำเงินคือแนวแม่น้ำเจ้าพระยาเดิม เส้นสีเขียวคือแนวคลองลัด ซึ่งประกอบด้วย
|
[แก้] ลำน้ำสาขา
ด้วยความที่แม่นำเจ้าพระยา มีความสำคัญเปรียบเสมือนเส้นเลือดใหญ่ของภาคกลาง ทั้งในด้านการเดินทางและวิถีชีวิต นอกจากจะมีการสร้างสะพานและท่าน้ำจำนวนมากแล้ว ยังมีลำน้ำสาขา คลองธรรมชาติ และคลองขุด ซึ่งเชื่อมโยงแม่น้ำเจ้าพระยากับพื้นที่ภายใน ให้สามารถติดต่อถึงกันได้ โดยลำน้ำสาขาและคลอง มีจำนวนมาก แบ่งออกเป็น 3 กลุ่มใหญ่ ๆ ดังนี้
[แก้] ต้นน้ำต้นน้ำ ซึ่งได้ไหลมาลงยังแม่น้ำเจ้าพระยา ประกอบด้วย [แก้] ลำน้ำสาขาฝั่งซ้ายลำน้ำสาขาทั้งคลองธรรมชาติและคลองขุดในฝั่งซ้ายหรือฝั่งตะวันออกของแม่น้ำเจ้าพระยา ประกอบด้วย
|
[แก้] ลำน้ำสาขาฝั่งขวาลำน้ำสาขาทั้งคลองธรรมชาติและคลองขุดในฝั่งขวาหรือฝั่งตะวันตกของแม่น้ำเจ้าพระยา ประกอบด้วย
|
[แก้] ดูเพิ่ม
[แก้] อ้างอิง
- ^ ข้อมูล 25 ลุ่มน้ำประธาน ศูนย์ข้อมูลกรมชลประทาน / เฉพาะลุ่มน้ำเจ้าพระยา
- ^ การบันทึกน่าจะคลาดเคลื่อน เพราะในปีนั้น สมเด็จพระไชยราชาธิราย ยังไม่ขึ้นครองราชย์
- แผนที่กรุงเทพมหานคร โดย
สำนักผังเมือง กรุงเทพมหานคร - แม่น้ำเจ้าพระยา
