พนมเปญ

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
พนมเปญ
ភ្នំពេញ
เทศบาลนคร
ក្រុងភ្នំពេញ · เมืองพนมเปญ
Skyline of พนมเปญ
ตราอย่างเป็นทางการของ พนมเปญ
ตรา
สมญา: ไข่มุกแห่งเอเชีย (pre-1960s)
เมืองที่มีเสน่ห์
พนมเปญ is located in Cambodia
พนมเปญ
พนมเปญ
ที่ตั้งในประเทศกัมพูชา
พิกัดภูมิศาสตร์: 11°33′N 104°55′E / 11.550°N 104.917°E / 11.550; 104.917พิกัดภูมิศาสตร์: 11°33′N 104°55′E / 11.550°N 104.917°E / 11.550; 104.917
Country ธงชาติของประเทศกัมพูชา กัมพูชา
จังหวัด พนมเปญ
ตั้งรกราก 1372
กลายเป็นเมืองหลวงเมื่อ 1865
การแบ่งเขตการปกครอง 12 อำเภอ
การปกครอง
 • Type เทศบาลนคร
 • ผู้ว่าราชการ Pa Socheatvong (CPP)
 • รองผู้ว่าการ Than Sina
Map Sarin
Seng Tong
พื้นที่
 • ทั้งหมด 678.46 km2 (261.95 sq mi)
Area rank Ranked 23rd
Elevation 11.89 m (39.01 ft)
ประชากร (2012)[1]
 • ทั้งหมด 2,301,725
 • อันดับ Ranked 1st
 • ความหนาแน่น 3,400/km2 (8,800/sq mi)
 • อันดับความหนาแน่น Ranked 1st
คำเรียกพลเมือง Phnom Penher
ดัชนีการพัฒนามนุษย์
 • ดัชนีการพัฒนามนุษย์ 0.936 (สูงมาก)
เขตเวลา กัมพูชา (UTC+7)
รหัสพื้นที่ +855 (023)
เว็บไซต์ Phnom Penh Website

พนมเปญ (เขมร: ភ្នំពេញ ภฺนํเพญ ออกเสียงว่า พนุมปึญ; อีกชื่อหนึ่งคือ ราชธานีพนมเปญ) เป็นเมืองหลวงของประเทศกัมพูชา และยังเป็นเมืองหลวงของนครหลวงพนมเปญด้วย ครั้งหนึ่งเคยได้ชื่อว่า ไข่มุกแห่งเอเชีย (เมื่อคริสต์ทศวรรษ 1920 พร้อมกับเมืองเสียมราฐ) นับเป็นเมืองที่เป็นเป้าการท่องเที่ยวทั้งจากผู้คนในประเทศ และจากต่างประเทศ[ต้องการอ้างอิง] พนมเปญยังมีชื่อเสียงในฐานะที่มีสถาปัตยกรรมแบบเขมรดั้งเดิม[ต้องการอ้างอิง] และแบบได้รับอิทธิพลฝรั่งเศส และผู้คนมีอัธยาศัยดี[ต้องการอ้างอิง]

กรุงพนมเปญ เป็นเมืองที่ล้อมรอบด้วยจังหวัดกันดาล และเป็นเมืองศูนย์กลางการค้า การเมือง และวัฒนธรรมของกัมพูชา มีประชากรถึง 2 ล้านคน จากประชากรทั้งประเทศ 15.2 ล้านคน

ประวัติศาสตร์[แก้]

วัดพนม เป็นที่มาของชื่อพนมเปญ

พนมเปญไม่ได้มีจุดเริ่มต้นจากการเป็นถิ่นฐานที่ตั้งหลัก จนกระทั่งเข้าสู่ยุคเมืองพระนคร หลังจากนครวัดและเมืองอื่นๆใกล้เคียงเริ่มมีชื่อเสียงโดดเด่นประจักษ์สู่สายตาประชาคมโลก ช่วงกลางศตวรรษที่ 15 เจ้าพระยาญาติย้ายราชธานีจากเมืองพระนครหนีสยามมาตั้งอยู่ที่นครวัดและสร้างพระราชวัง ณ พื้นที่ที่เป็นกรุงพนมเปญในปัจจุบัน ต่อมาภายหลังมีการสร้างเจดีย์ขึ้นซึ่งในขณะนั้นเมืองยังไม่ได้เป็นเมืองหลวงอย่างเป็นทางการ จนกระทั่งปี ค.ศ. 1866 ภายใต้การปกครองของพระบาทสมเด็จพระนโรดม พรหมบริรักษ์ จึงได้แต่งตั้งกรุงพนมเปญเป็นเมืองหลวงของประเทศ

อย่างไรก็ตามสามปีก่อนตั้งกรุงพนมเปญเป็นราชธานี กัมพูชาลงนามในสนธิสัญญายอมเป็นรัฐในอารักขาของฝรั่งเศส ซึ่งต่อมาถูกรวมเข้าเป็นส่วนหนึ่งของจักรวรรดิอาณานิคมฝรั่งเศสแถบอินโดจีนที่รวมถึงเวียดนามและลาว ภายใต้อำนาจการปกครองแบบเต็มรูปแบบของปารีส ทำให้พนมเปญมีศักยภาพและเติบโตแบบก้าวกระโดด จากเมืองที่มีขนาดเล็กกว่าหมู่บ้าน ก้าวไปสู่การพัฒนาเป็นเมืองท่าริมน้ำที่ทันสมัยของฝรั่งเศส

แม้จะมีความวุ่นวายในส่วนอื่นๆ ของประเทศทั้งก่อนและหลังสงครามโลกครั้งที่สอง แต่พนมเปญยังคงอยู่ภายใต้การปกครองของฝรั่งเศสจนกระทั่งปี ค.ศ. 1953 ภายใต้การนำของสมเด็จนโรดมสีหนุและคลื่นมวลชนชาวเขมรที่ออกมาเรียกร้องเอกราช จนได้รับเอกราชจากฝรั่งเศสอย่างสมบูรณ์ ซึ่งช่วงต้นของปี ค.ศ. 1970 พนมเปญค่อนข้างมีความสงบท่ามกลางทะเลสงครามในประเทศกัมพูชา

ในปี ค.ศ. 1975 กองกำลังเขมรแดงภายใต้การนำของพอลพตบุกโจมตีพนมเปญ หลังจากเข้ายึดครองไม่กี่วันจึงเริ่มกวาดล้างประชากรกว่าสองล้านคนที่อาศัยอยู่ในพื้นที่โดยเนรเทศออกไปสู่ชนบท ภายใน 4 ปีพนมเปญแทบร้างผู้คน ยกเว้นเขตพื้นที่กักกัน เช่น S-21 และพื้นที่บางส่วนที่ชาวเขมรแดงอาศัยอยู่

เมื่อเขมรแดงถูกขับไล่ออกไปจากกรุงพนมเปญในปี ค.ศ. 1979 ผู้คนจึงค่อยๆ ทยอยกลับเข้ามาอาศัยในเมืองอีกครั้ง แต่เนื่องจากสภาพบ้านเมืองที่ถูกทำลายและทรุดโทรมอย่างมาก รวมถึงจำนวนประชากรที่เพิ่มขึ้นน้อย องค์การระหว่างประเทศจึงเริ่มเข้ามามีบทบาทและให้ความช่วยเหลือในการฟื้นฟูบ้านเมือง หลังจากการลงนามในความตกลงทางการเมืองสมบูรณ์แบบในความขัดแย้งกัมพูชา หรือที่รู้จักกันในชื่อว่า ข้อตกลงสันติภาพกรุงปารีส (Paris Peace Agreement) ในปี ค.ศ. 1991 ซึ่งคืนเสถียรภาพเต็มที่แก่ประชาชนชาวกัมพูชา

ในปี ค.ศ. 1999 กัมพูชาเข้าร่วมเป็นสมาชิกของกลุ่มประเทศอาเซียน ซึ่งสนับสนุนและดึงดูดให้ชาวต่างชาติเข้ามาร่วมลงทุนในกัมพูชามากขึ้น ถือเป็นจุดเริ่มต้นในทางที่ดีสำหรับประวัติศาสตร์หน้าใหม่ของประเทศ

ภูมิศาสตร์[แก้]

แม่น้ำจากโตนเลสาบ

พนมเปญ ตั้งอยู่ในพื้นที่ตอนกลางค่อนใต้ของกัมพูชา และล้อมรอบด้วยเขตกันดาล ตั้งอยู่ริมแม่น้ำโขงและโตนเลสาบ พิกัดภูมิศาสตร์ 11°33′00″N 104°55′00″E / 11.55°N 104.91667°E / 11.55; 104.91667 (11°33' เหนือ, 104°55' ตะวันออก,[2]) ครอบคลุมพื้นที่ 678.46 กม² (262 ไมล์²) เป็นตัวเมือง 11,401 ha (28,172 acres) และถนน 26,106 ha (64,509 acres)

ภูมิอากาศ[แก้]

ข้อมูลภูมิอากาศของพนมเปญ
เดือน ม.ค. ก.พ. มี.ค. เม.ย. พ.ค. มิ.ย. ก.ค. ส.ค. ก.ย. ต.ค. พ.ย. ธ.ค. ทั้งปี
อุณหภมูิสูงสุดที่เคยบันทึก °C (°F) 36
(97)
36
(97)
38
(100)
40
(104)
38
(100)
38
(100)
37
(99)
37
(99)
35
(95)
36
(97)
34
(93)
35
(95)
40
(104)
อุณหภูมิสูงสุดเฉลี่ย °C (°F) 31.5
(88.7)
32.8
(91)
34.9
(94.8)
34.9
(94.8)
34.3
(93.7)
33.5
(92.3)
32.5
(90.5)
32.5
(90.5)
32.3
(90.1)
31.1
(88)
29.9
(85.8)
30.1
(86.2)
32.5
(90.5)
อุณหภูมิเฉลี่ยแต่ละวัน °C (°F) 26.7
(80.1)
27.9
(82.2)
29.5
(85.1)
30.0
(86)
29.8
(85.6)
29.3
(84.7)
28.6
(83.5)
28.6
(83.5)
28.3
(82.9)
27.5
(81.5)
26.3
(79.3)
25.9
(78.6)
28.2
(82.8)
อุณหภูมิต่ำสุดเฉลี่ย °C (°F) 21.9
(71.4)
23.0
(73.4)
24.1
(75.4)
25.0
(77)
25.3
(77.5)
25.0
(77)
24.7
(76.5)
24.6
(76.3)
24.3
(75.7)
23.8
(74.8)
22.7
(72.9)
21.7
(71.1)
23.8
(74.8)
อุณหภมูิต่ำสุดที่เคยบันทึก °C (°F) 12
(54)
15
(59)
18
(64)
17
(63)
20
(68)
21
(70)
20
(68)
20
(68)
21
(70)
17
(63)
16
(61)
14
(57)
12
(54)
หยาดน้ำฟ้า มม (นิ้ว) 25.5
(1.004)
11.5
(0.453)
58.0
(2.283)
101.0
(3.976)
111.6
(4.394)
177.1
(6.972)
195.9
(7.713)
172.0
(6.772)
248.8
(9.795)
318.9
(12.555)
135.0
(5.315)
80.3
(3.161)
1,635.6
(64.394)
ความชื้นร้อยละ 68 66 64 66 74 76 77 79 82 80 76 72 73
วันที่มีหยาดน้ำฟ้าโดยเฉลี่ย (≥ 0.1 mm) 2.8 2.4 5.2 8.6 16.4 16.6 19.6 21.4 19.8 24.0 11.8 4.8 153.4
จำนวนชั่วโมงที่มีแดด 260 226 267 240 202 192 143 174 129 202 213 242 2,490
แหล่งที่มา1: Hong Kong Observatory[3]
แหล่งที่มา 2: Weatherbase (record highs, lows, and humidity) [4], Danish Meteorological Institute (sun)[5]

เขตการปกครอง[แก้]

สมัชชาแห่งชาติกัมพูชา

เทศบาลพนมเปญ มีพื้นที่ 678.46 กม² (261.95 sq mi) มีสถานะเป็นจังหวัด มีทั้งหมด 9 เขต 76 แขวง และ 637 หมู่บ้าน

เขตในพนมเปญ
เขต (เขมร: ខណ្ឌ ขณฺฑ) แขวง (เขมร: សង្កាត់ สงฺกาต่) หมู่บ้าน (เขมร: ភូមិ ภูมิ) ประชากร (2008)
เขตจอมกมล 12 95 182,004
เขตดังเกา 15 143 257,724
เขตโดนเปญ (เขตยายเพ็ญ) 11 134 126,550
เขตเมียนเจ็ย 8 30 327,801
เขตปรำปีมกรา (เขต 7 มกรา) 8 33 91,895
เขตรัสเส็ยแกว (เขตฤๅษีแก้ว) 12 59 196,684
เขตแซนซก 3 147,967
เขตตวลกอร์ก 10 143 171,200
เขตปอร์แซนเจ็ย 13
เขตใหม่
เขตใหม่

ประชากร[แก้]

ใน ค.ศ. 2008 พนมเปญมีประชากร 2,009,264 คน มีครัวเรือน 5,358 หลัง อัตราการเติบโต 3.92% ชนชาติอื่นๆ ในพนมเปญ ได้แก่ ชนชาติจีน เวียดนาม ฯลฯ และชนกลุ่มน้อย เช่น ไทยสยาม บูดง มนง กุย ชง และ จาม ศาสนาประจำชาติคือ ศาสนาพุทธ นิกายเถรวาท คิดเป็น 90% ของชาวพนมเปญทั้งหมด ภาษาทางการคือ ภาษาเขมร ส่วนภาษาอื่นที่ใช้กันทั่วไปคือ ภาษาอังกฤษ และ ภาษาฝรั่งเศส

พนมเปญ เป็นเมืองที่มีดัชนีการพัฒนามนุษย์มากที่สุดในประเทศ มีค่าอยู่ที่ 0.936 อยู่ในระดับสูง

เศรษฐกิจ[แก้]

พนมเปญเป็นแหล่งเศรษฐกิจที่สำคัญที่สุดของกัมพูชา มีอัตราการเติบโตมากขึ้นในแต่ละปี เป็นศูนย์รวมของโรงแรม ภัตตาคาร บาร์ และสิ่งก่อสร้างมากมาย

การเติบโตทางเศรษฐกิจ เริ่มตั้งแต่ทศวรรษที่ 1990 ได้มีการเปิดศูนย์การค้าตะวันตกชื่อว่า ศูนย์การค้าซอร์ยา และ ศูนย์การค้าซอร์วานนา ทั้งสองเปิดบริการในพนมเปญ กิจการภัตตาคารและแฟรนไชส์ตะวันตกอื่นๆ ได้แก่

ตึกที่สูงที่สุดในพนมเปญ คือ หอคอยวัตตานัก[8] สูง 200 เมตร (656 ฟุต) สร้างถึงยอดเมื่อ พฤษภาคม ค.ศ. 2012 สามารถมองเห็นตัวเมืองได้ทั่ว

สายการบิน กัมพูชานครแอร์ มีที่ทำการในพนมเปญ

การศึกษา[แก้]

สถานที่สำคัญ[แก้]

National.museum.jpg Royal.Place.Phnom.Penh.Palais.Royal.Cambodge.001.jpg LeRoyal PP.jpg Colonial Villa on Street 108 Phnom Penh.jpg
พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ กัมพูชา สร้างในปี ค.ศ. 1920 โดยจอร์จ โกลสเลอร์ พระบรมราชวังกรุงพนมเปญ สร้างในปี ค.ศ. 1860 สมัยพระบาทสมเด็จพระนโรดม พรหมบริรักษ์ โรงแรมหลวงกัมพูชา ก่อตั้งในปี ค.ศ. 1929 สมัยพระบาทสมเด็จพระสีสุวัตถิ์ มุนีวงศ์ สิ่งก่อสร้างสมัย กัมพูชาในอารักขาของฝรั่งเศส

หนังสือพิมพ์[แก้]

ภาพถ่ายทางอากาศของกรุงพนมเปญ
พระราชวังสันติภาพ
อาคารสภารัฐมนตรี

รายวัน[แก้]

เขมร[แก้]

อังกฤษ[แก้]

จีน[แก้]

  • 《柬華日報》(Jianhua Daily)
  • 《星洲日報》(Sinchew Daily)
  • 《華商日報》(Huashang Daily)
  • 《新柬埔寨》(นิวแคมโบเดีย)

นิตรสาร[แก้]

กีฬา[แก้]

สนามกีฬาที่สำคัญในพนมเปญ ได้แก่ สนามกีฬาโอลิมปิกพนมเปญ จุคนได้ 50,000 คน อย่างไรก็ตาม สนามนี้ไม่เคยถูกใช้ในกีฬาโอลิมปิกเลย สนามนี้สร้างขึ้นเมื่อ ค.ศ. 1964 เป็นสนามเหย้าของฟุตบอลทีมชาติกัมพูชา

การคมนาคม[แก้]

การเดินทางในพนมเปญใช้รถตุ๊กตุ๊กและรถจักรยานยนต์ เมื่อ 9 สิงหาคม ค.ศ. 2007 เริ่มมี บริษัท มายลิง โอเพ่นทัวร์ (Mai Linh Open Tou) จากเวียดนามมาบริการแท๊กซี่มิเตอร์หลังคาสีเขียว จะคิดค่าบริการเริ่มต้นที่ 1.50 ดอลลาร์ [9]

ท่าอากาศยานนานาชาติพนมเปญ เป็นท่าอากาศยานที่ใหญ่ที่สุดในกัมพูชา ห่างจากตัวเมืองพนมเปญ 7 กิโลเมตร (4.3 ไมล์)

ทางหลวงแผ่นดิน[แก้]

ทางหลวงแผ่นดิน หมายเลข ยาว เริ่มต้น สิ้นสุด
ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1 10001 167.10 กิโลเมตร 103.83 ไมล์ พนมเปญ ชายแดนเวียดนาม
ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2 10002 120.60 กิโลเมตร 74.94 ไมล์ พนมเปญ ชายแดนเวียดนาม
ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3 10003 202.00 กิโลเมตร 125.52 ไมล์ พนมเปญ วีล รินห์
ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 4 10004 226.00 กิโลเมตร 140.43 ไมล์ พนมเปญ สีหนุวิลล์
ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 5 10005 407.45 กิโลเมตร 253.18 ไมล์ พนมเปญ ชายแดนไทย
ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 6 10006 416.00 กิโลเมตร 258.49 ไมล์ พนมเปญ จังหวัดบันเตียเมียนเจย
ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 7 10007 509.17 กิโลเมตร 316.38 ไมล์ พนมเปญ ชายแดนลาว

เมืองพี่น้อง[แก้]

พนมเปญมีเมืองพี่น้องดังต่อไปนี้[10]

อ้างอิง[แก้]

  1. "Facts Phnom Penh City". Phnompenh.gov.kh. สืบค้นเมื่อ 2012-10-31. 
  2. "GNS: Country Files". Earth-info.nga.mil. สืบค้นเมื่อ June 27, 2010. 
  3. "Climatological Information for Phnom Penh, Cambodia". Hong Kong Observatory. สืบค้นเมื่อ August 11, 2012. 
  4. "Weatherbase: Historical Weather for Phnom Penh". Weatherbase. สืบค้นเมื่อ August 11, 2012. 
  5. Cappelen, John; Jensen, Jens. "Cambodia - Phnom Penh". Climate Data for Selected Stations (1931-1960) (ใน Danish). Danish Meteorological Institute. p. 44. สืบค้นเมื่อ March 9, 2013. 
  6. "Qsr Brands On Kfc Expansion Plans In Cambodia". My Sinchew. สืบค้นเมื่อ June 27, 2010. 
  7. [1]
  8. "Vattanac Capital". Riverpalace.net. สืบค้นเมื่อ June 27, 2010. 
  9. http://www.manager.co.th/IndoChina/ViewNews.aspx?NewsID=9500000097120
  10. "Sister Cities". Phnompenh.gov.kh. สืบค้นเมื่อ 2012-10-31. 
  11. Xinhuall. "Cambodia's Phnom Penh, Thailand's Bangkok become "sister cities"". Global Times. 
  12. Higgins, Randall. "Cleveland, Tenn., is now sister city to... Phnom Penh?". Times Free Press. 

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]