จังหวัดพะเยา

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
จังหวัดพะเยา
ตราประจำจังหวัดพะเยา
ตราประจำจังหวัด
กว๊านพะเยาแหล่งชีวิต ศักดิ์สิทธิ์พระเจ้าตนหลวง บวงสรวงพ่อขุนงำเมือง งามลือเลื่องดอยบุษราคัม
ข้อมูลทั่วไป
ชื่ออักษรไทย พะเยา
ชื่ออักษรโรมัน Phayao
ผู้ว่าราชการ นายชูชาติ กีฬาแปง
(ตั้งแต่ พ.ศ. 2555)
นายกองค์การบริหาร นายวรวิทย์ บุรณศิริ
(ตั้งแต่ พ.ศ. 2555)
ISO 3166-2 TH-56
สีประจำกลุ่มจังหวัด ███ สีบานเย็น
ต้นไม้ประจำจังหวัด สารภีไทย
ดอกไม้ประจำจังหวัด ดอกสารภี
ข้อมูลสถิติ
พื้นที่ 6,335.060 ตร.กม.[1]
(อันดับที่ 34)
ประชากร 486,744 คน[2] (พ.ศ. 2556)
(อันดับที่ 54)
ความหนาแน่น 76.83 คน/ตร.กม.
(อันดับที่ 64)
ศูนย์ราชการ
ที่ตั้ง ศาลากลางจังหวัดพะเยา ถนนพหลโยธิน ตำบลบ้านต๋อม อำเภอเมืองพะเยา จังหวัดพะเยา 56000
โทรศัพท์ (+66) 0 5444 9599
โทรสาร (+66) 0 5444 9588
เว็บไซต์ จังหวัดพะเยา
แผนที่
 
แผนที่ประเทศไทย เน้นจังหวัดพะเยา

สารานุกรมประเทศไทย ส่วนหนึ่งของสารานุกรมประเทศไทย

จังหวัดพะเยา (คำเมือง: ᨻᩕᨿᩣ᩠ᩅ) เป็นจังหวัดในภาคเหนือตอนบน บริเวณที่ตั้งของจังหวัดพะเยาในปัจจุบันอยู่ติดกับกว๊านพะเยา เดิมเป็นที่ตั้งของเมือง ภูกามยาว หรือ พยาว ที่ก่อตั้งขึ้นเมื่อพุทธศตวรรษที่ 16 โดยมีผู้ปกครองคือ พญางำเมือง ภายหลังมีการเปลี่ยนแปลงอำนาจ และตกอยู่ภายใต้อิทธิพลของอาณาจักรล้านนา เมื่อถึงสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ เมืองพะเยาอยู่ภายใต้การปกครองของจังหวัดเชียงรายในฐานะ อำเภอพะเยา และเมื่อวันที่ 28 สิงหาคม พ.ศ. 2520 อำเภอพะเยาได้ยกฐานะขึ้นเป็น จังหวัดพะเยา นับเป็นจังหวัดที่ 72 ของประเทศไทย

ทำเนียบรายนามผู้ว่าราชการจังหวัดพะเยา[แก้]

ลำดับ รายนาม ระยะเวลาดำรงตำแหน่ง
1 นายสัญญา ปาลวัฒน์วิไชย 28 ส.ค. 2520-30 ก.ย. 2524
2 นายอรุณ รุจิกัณหะ 1 ต.ค. 2524-30 ก.ย. 2526
3 นายสุดจิตร คอวนิช 1 ต.ค. 2526-30 ก.ย. 2530
4 นายศักดา ลาภเจริญ 1 ต.ค. 2530-30 ก.ย. 2532
5 นายทองคำ เขื่อนทา 1 ต.ค. 2532-30 ก.ย. 2533
6 นายสวัสดิ์ ส่งสัมพันธ์ 1 ต.ค. 2533-30 ก.ย. 2536
7 นายวิจารณ์ ไชยนันทน์ 5 ต.ค. 2536-30 ก.ย. 2539
8 นางนิพัทธา อมรรัตนเมธา 1 ต.ค. 2539-30 ก.ย. 2540
9 นายกำพล วรพิทยุต 20 ต.ค. 2540-29 ก.พ. 2543
10 นายสันต์ ภมรบุตร 1 มี.ค. 2543-30 ก.ย. 2543
11 นายพิพัฒน์ วงศาโรจน์ 1 ต.ค. 2543-30 ก.ย. 2545
12 นายสมศักดิ์ บุญเปลื้อง 1 ต.ค. 2545-30 ก.ย. 2546
13 นายบวร รัตนประสิทธิ์ 1 ต.ค. 2546-1 ธ.ค. 2548
14 นายวิทยา ปิณฑะแพทย์ 2 ธ.ค. 2548-30 ก.ย. 2549
15 นายธนเษก อัศวานุวัตร 13 พ.ย. 2549 - 5 พ.ค. 2551
16 นางสาวเรืองวรรณ บัวนุช 6 พ.ค. 2551 - 30 ก.ย. 2552
17 นายเชิดศักดิ์ ชูศรี 1 ต.ค. 2552 - 30 ก.ย. 2553
18 นายพงษ์ศักดิ์ วังเสมอ 1 ต.ค. 2553 - 27 พ.ย. 2554
19 นายไมตรี อินทุสุต 28 พ.ย. 2554 - 28 ก.ย. 2555
20 นายชูชาติ กีฬาแปง 1 ต.ค. 2555 -ปัจจุบัน

อาณาเขต[แก้]

จังหวัดพะเยามีเนื้อที่ประมาณ 6,335 ตารางกิโลเมตร ตอนเหนือมีพื้นที่ติดกับจังหวัดเชียงราย ทิศตะวันออกติดกับสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาวและจังหวัดน่าน ส่วนทางตะวันตกติดกับจังหวัดลำปาง และทางด้านใต้ติดกับจังหวัดแพร่

หน่วยการปกครอง[แก้]

การปกครองแบ่งออกเป็น 9 อำเภอ 68 ตำบล 779 หมู่บ้าน 2 เทศบาลเมือง 33 เทศบาลตำบล 36 องค์การบริหารส่วนตำบล

อำเภอ[แก้]

  1. อำเภอเมืองพะเยา
  2. อำเภอจุน
  3. อำเภอเชียงคำ
  4. อำเภอเชียงม่วน
  5. อำเภอดอกคำใต้
  6. อำเภอปง
  7. อำเภอแม่ใจ
  8. อำเภอภูซาง
  9. อำเภอภูกามยาว
 
แผนที่อำเภอในจังหวัดพะเยา

เทศบาล[แก้]

อำเภอเมืองพะเยา

อำเภอจุน

อำเภอเชียงคำ

อำเภอเชียงม่วน

อำเภอดอกคำใต้

อำเภอปง

อำเภอแม่ใจ


อำเภอภูซาง

อำเภอภูกามยาว

การเดินทาง[แก้]

ทางรถยนต์[แก้]

ใช้ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 32 ผ่าน

รถโดยสารประจำทาง[แก้]

บริษัทขนส่ง จำกัด มีรถโดยสารปรับอากาศและธรรมดา ออกจากสถานีขนส่งสายเหนือ ถนนกำแพงเพชร 2

  • สาย 922 กรุงเทพ-พะเยา (กรุงเทพ-นครสวรรค์-พิษณุโลก-แพร่-งาว-พะเยา) บริษัทผู้เดินรถ ได้แก่ บขส. สมบัติทัวร์ เชิดชัยทัวร์
  • สาย 90 กรุงเทพ-เชียงราย (ก) (กรุงเทพ-นครสวรรค์-ตาก-ลำปาง-พะเยา-เชียงราย) บริษัทผู้เดินรถ ได้แก่ สมบัติทัวร์ สยามเฟิร์สทัวร์ เชิดชัยทัวร์ หนานคำทัวร์
  • สาย 909 กรุงเทพ-เชียงราย (ข) (กรุงเทพ-นครสวรรค์-พิษณุโลก-แพร่-เชียงราย) บริษัทผู้เดินรถ ได้แก่ บขส. สมบัติทัวร์ สยามเฟิร์สทัวร์ เชิดชัยทัวร์ คฤหาสน์ทัวร์ โชครุ่งทวีทัวร์
  • สาย 3 กรุงเทพ-เชียงแสน (กรุงเทพ-นครสวรรค์-พิษณุโลก-แพร่-เชียงราย-เชียงแสน) บริษัทผู้เดินรถ ได้แก่ บขส. สมบัติทัวร์
  • สาย 962 กรุงเทพ-เชียงของ (กรุงเทพ-นครสวรรค์-แพร่-พะเยา-เชียงคำ-เชียงของ) บริษัทผู้เดินรถ ได้แก่ บขส. สมบัติทัวร์ โชครุ่งทวีทัวร์ สยามเฟิร์สทัวร์ บุษราคัมทัวร์ เชิดชัยทัวร์
  • สาย 957 กรุงเทพ-แม่สาย (กรุงเทพ-นครสวรรค์-พิษณุโลก-แพร่-เชียงราย-แม่สาย) บริษัทผู้เดินรถ ได้แก่ บขส. สมบัติทัวร์ สยามเฟิร์สทัวร์ เชิดชัยทัวร์ โชครุ่งทวีทัวร์
  • สาย 660 ระยอง-เชียงราย-แม่สาย (ระยอง-พัทยา-ชลบุรี-ฉะเชิงเทรา-สระบุรี-พิษณุโลก-อุตรดิตถ์-แพร่-พะเยา-เชียงราย-แม่สาย) บริษัทผู้เดินรถ ได้แก่ นครชัยแอร์
  • สาย 661 เชียงราย-นครพนม (นครพนม-สกลนคร-อุดรธานี-เลย-พิษณุโลก-อุตรดิตถ์-แพร่-พะเยา-เชียงราย-แม่สาย) บริษัทผู้เดินรถ ได้แก่ สมบัติทัวร์ จักรพงษ์ทัวร์
  • สาย 662 พิษณุโลก-เชียงราย-แม่สาย (พิษณุโลก-สุโขทัย-สวรรคโลก-อุตรดิตถ์-แพร่-พะเยา-เชียงราย-แม่สาย) บริษัทผู้เดินรถ ได้แก่ สุโขทัยวินทัวร์
  • สาย 663 นครสวรรค์-เชียงราย (นครสวรรค์-พิษณุโลก-อุตรดิตถ์-แพร่-พะเยา-เชียงราย) บริษัทผู้เดินรถ ได้แก่ นครสวรรค์ยานยนต์ (ถาวรฟาร์มทัวร์)
  • สาย 633 ขอนแก่น-เชียงราย (ขอนแก่น-ชุมแพ-หล่มสัก-พิษณุโลก-อุตรดิตถ์-แพร่-พะเยา-เชียงราย) บริษัทผู้เดินรถ ได้แก่ อีสานทัวร์ สมบัติทัวร์
  • สาย 651 นครราชสีมา-แม่สาย (นครราชสีมา-สระบุรี-โคกสำโรง-ตากฟ้า-เขาทราย-วังทอง-พิษณุโลก-อุตรดิตถ์-แพร่-พะเยา-เชียงราย) บริษัทผู้เดินรถ ได้แก่ นครชัยทัวร์
  • สาย 780 ภูเก็ต-เชียงราย (ภูเก็ต-สุราษฎร์ธานี-ชุมพร-ประจวบฯ-หัวหิน-ชะอำ-เพชรบุรี-อยุธยา-นครสวรรค์-พิษณุโลก-แพร่-พะเยา-เชียงราย) บริษัทผู้เดินรถ ได้แก่ โชครุ่งทวีทัวร์
  • สาย 671 เชียงใหม่-เชียงของ (เชียงใหม่-แม่ขะจาน-วังเหนือ-พะเยา-ดอกคำใต้-จุน-เชียงคำ-เทิง-เชียงของ) บริษัท ไทยพัฒนกิจขนส่ง จำกัด
  • สาย 198 เชียงใหม่-พะเยา (เชียงใหม่-แม่ขะจาน-วังเหนือ-พะเยา) บริษัท ไทยพัฒนกิจขนส่ง จำกัด
  • สาย 113 เชียงใหม่-น่าน (เชียงใหม่-แม่ขะจาน-วังเหนือ-พะเยา-ดอกคำใต้-ปง-เชียงม่วน-น่าน) บริษัท ไทยพัฒนกิจขนส่ง จำกัด
  • สาย 148 เชียงใหม่-เชียงราย (เชียงใหม่-ลำพูน-ดอยติ-ลำปาง-งาว-พะเยา-พาน-เชียงราย) บริษัท ไทยพัฒนกิจขนส่ง จำกัด
  • สาย 149 เชียงใหม่-แม่สาย (เชียงใหม่-ลำพูน-ดอยติ-ลำปาง-งาว-พะเยา-พาน-เชียงราย-แม่จัน-แม่สาย) บริษัท ไทยพัฒนกิจขนส่ง จำกัด
  • สาย 1661 เชียงใหม่-สามเหลี่ยมทองคำ (ข) (เชียงใหม่-ลำพูน-ดอยติ-ลำปาง-งาว-พะเยา-พาน-เชียงราย-แม่จัน-เชียงแสน-สามเหลี่ยมทองคำ) บริษัท ไทยพัฒนกิจขนส่ง จำกัด
  • สาย 146 ลำปาง-เชียงราย (ลำปาง-งาว-พะเยา-แม่ใจ-พาน-เชียงราย) บริษัท ไทยพัฒนกิจขนส่ง จำกัด
  • สาย 147 เชียงใหม่-พาน (เชียงใหม่-ลำปาง-งาว-พะเยา-แม่ใจ-พาน) บริษัท ไทยพัฒนกิจขนส่ง จำกัด
  • สาย 2160 พะเยา-เชียงคำ (พะเยา-ดอกคำใต้-จุน-เชียงคำ) บริษัท ดอกคำใต้เดินรถ จำกัด
  • สาย 197 พะเยา-ปง (พะเยา-ดอกคำใต้-ปง) บริษัท อารยะเดินรถ จำกัด
  • สาย 612 พะเยา-น่าน (พะเยา-ดอกคำใต้-ปง-เชียงม่วน-น่าน) บริษัท พะเยาขนส่ง จำกัด
  • สาย 679 เชียงราย-จุน (เชียงราย-เทิง-ป่าแดด-จุน) บริษัท สหกิจเดินรถเชียงราย จำกัด
  • สาย 620 เชียงราย-เชียงคำ (เชียงราย-เทิง-เชียงคำ) บริษัท ก.สหกิจเดินรถเชียงราย จำกัด
  • สาย 686 เชียงราย-เชียงคำ (เชียงราย-แม่ลอยไร่-ร่องแมด-เชียงคำ) บริษัท บุญณัฐเดินรถ จำกัด
  • สาย 621 เชียงราย-พะเยา (เชียงราย-พาน-แม่ใจ-พะเยา) บริษัท ก.สหกิจเดินรถเชียงราย และ พะเยาขนส่ง จำกัด
  • สาย 144 เชียงราย-เด่นชัย (เชียงราย-พาน-พะเยา-แพร่-เด่นชัย) บริษัท แพร่ยานยนต์ขนส่ง (หนานคำทัวร์) จำกัด

รถไฟและเครื่องบิน[แก้]

ต้องลงที่จังหวัดลำปาง และจังหวัดเชียงใหม่ สำหรับทางรถไฟ ส่วนเครื่องบินให้มาลงที่จังหวัดเชียงราย จังหวัดลำปาง

สถานที่สำคัญ[แก้]

อนุสาวรีย์พญางำเมือง

สัญลักษณ์ประจำจังหวัด[แก้]

แหล่งท่องเที่ยว[แก้]

กว๊านพะเยา
น้ำตกภูซาง

ผลิตภัณฑ์ทางการเกษตร[แก้]

ลำไย
ลิ้นจี่

ข้าวหอมมะลิ[แก้]

ข้าวหอมมะลิของจังหวัดพะเยาจัดอยู่ในสินค้าระดับ Premium Grade เพราะจะมีเพียงฤดูนาปีเท่านั้น จังหวัดพะเยามีดินดีที่เหมาะสมต่อการเพาะปลูก กล่าวคือ ดินเหนียวใกล้เชิงภูเขาไฟและเป็นดินจากภูเขาไฟที่ดับสนิทแล้ว ทำให้ข้าวมีรวงแข็งแรง เมล็ดสมบูรณ์ใหญ่ยาว เมื่อสีข้าวแล้วจะได้ข้าวเมล็ดเรียวยาว ขาวเป็นมัน เมื่อหุงสุกแล้วจะเหนียวนุ่มกลิ่นหอมตามธรรมชาติคล้าย ๆ กับกลิ่นใบเตย แม้ทิ้งไว้นานก็ยังคงสภาพกลิ่นหอม หุงแล้วนุ่ม

ลำไย[แก้]

ลำไยส่วนใหญ่ที่ปลูกในจังหวัดพะเยา คือ พันธุ์อีดอ ลักษณะผลใหญ่ รูปทรงแป้นเบี้ยว เนื้อหวานสีขาวขุ่นค่อนข้างเหนียว รสหวาน มีปริมาณน้ำตาลประมาณร้อยละ 18.7 ผลจะแก่เร็วกว่าผลพันธุ์อื่น ต้นเดือนกรกฎาคมก็เก็บผลผลิตได้ นิยมปลูกในทุกอำเภอ แหล่งที่ปลูกมากคืออำเภอเชียงคำและอำเภอจุน ผลผลิตส่วนใหญ่จะผลิตเป็นลำไยอบแห้งทั้งเปลือก

ลิ้นจี่[แก้]

เนื่องจากสวนลิ้นจี่ส่วนใหญ่ของจังหวัดพะเยาปลูกอยู่ระหว่างหุบเขาที่มีอากาศหนาวเย็นเกือบตลอดทั้งปีและปลูกในดินที่มีปริมาณธาตุโพแทสเซียมสูง ส่งผลให้ลิ้นจี่ของจังหวัดพะเยามีลักษณะเด่น คือ ลูกใหญ่ สีผิวสวยตามชนิดพันธุ์ รสชาติหวาน เนื้อแห้งกรอบ ไม่มีน้ำมาก เมื่อแกะรับประทานสด สามารถเก็บเกี่ยวได้ก่อนจังหวัดอื่น ๆ ในภาคเหนือ

การศึกษา[แก้]

สถาบันอุดมศึกษา[แก้]

สถาบันอาชีวศึกษา[แก้]

มหาวิทยาลัยพะเยา

โรงเรียนระดับมัธยมศึกษา[แก้]

ชาวพะเยาที่มีชื่อเสียง[แก้]

ชาวพะเยาที่มีชื่อเสียงด้านกีฬา[แก้]

อ้างอิง[แก้]

  1. ศูนย์สารสนเทศเพื่อการบริหารและงานปกครอง. กรมการปกครอง. กระทรวงมหาดไทย. "ข้อมูลการปกครอง." [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: http://www.dopa.go.th/padmic/jungwad76/jungwad76.htm [ม.ป.ป.]. สืบค้น 18 เมษายน 2553.
  2. ประกาศสำนักทะเบียนกลาง กรมการปกครอง เรื่อง จานวนราษฎรทั่วราชอาณาจักร แยกเป็นกรุงเทพมหานครและจังหวัดต่าง ๆ ตามหลักฐานการทะเบียนราษฎร ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2556

ดูเพิ่ม[แก้]

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]

พิกัดภูมิศาสตร์: 19°10′N 99°55′E / 19.17°N 99.91°E / 19.17; 99.91