พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าวิลาส กรมหมื่นอัปสรสุดาเทพ

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าวิลาส กรมหมื่นอัปสรสุดาเทพ

พระอิสริยยศ พระเจ้าบรมวงศ์เธอชั้น 3
ฐานันดรศักดิ์ พระองค์เจ้าชั้นเอก
ราชวงศ์ จักรี
ข้อมูลส่วนพระองค์
ประสูติ 5 ธันวาคม พ.ศ. 2354
สิ้นพระชนม์ 21 สิงหาคม พ.ศ. 2388 (33 ปี)
พระบิดา พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว
พระมารดา เจ้าจอมมารดาบาง

พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าวิลาส กรมหมื่นอัปสรสุดาเทพ ลางแห่งสะกดว่า พระองค์เจ้าวิลาศ กรมหมื่นอับศรสุดาเทพ, อับษรสุดาเทพ,[1] อัปษรสุดาเทพ[2] (5 ธันวาคม พ.ศ. 2354 — 21 สิงหาคม พ.ศ. 2388) พระราชธิดาในพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว ประสูติแต่เจ้าจอมมารดาบาง พระองค์เป็นพระปิตุจฉาในสมเด็จพระนางเจ้าโสมนัสวัฒนาวดี พระอัครมเหสีในพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว[3] นอกจากนี้พระองค์ยังเป็น "นางแก้ว" หนึ่งในเจ็ดรัตนะประจำรัชกาลของพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัวอีกด้วย

ในอดีตผู้คนเรียกสาคูเม็ดเล็กว่า สาคูวิลาด สันนิษฐานว่าอาจนำมาจากต่างประเทศ ในสมัยนั้นมักเรียกสิ่งที่มาจากต่างประเทศโดยเฉพาะอังกฤษว่า "วิลาด" แต่ถึงสมัยรัชกาลที่ 3 คำว่า วิลาด ได้ไปพ้องจองกับพระนามของพระองค์ ผู้คนจึงเลี่ยงชื่อดังกล่าวไปเรียกว่า สาคูเม็ดเล็ก แทน[4]

พระประวัติ[แก้]

พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าวิลาส กรมหมื่นอัปสรสุดาเทพ ประสูติวันที่ 5 ธันวาคม พ.ศ. 2354 พระราชธิดาในพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว ประสูติแต่เจ้าจอมมารดาบาง พระองค์มีพระอนุชาร่วมมารดาคือ พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าลักขณานุคุณ[3][5]

พระองค์ถือเป็นพระธิดาพระองค์โปรดของพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว ด้วยเป็นพระราชธิดาพระองค์ใหญ่ กล่าวกันว่ามีพระสิริโฉมงดงาม มีพระทัยโอบอ้อมอารีดุจเทพธิดา และมักปฏิบัติพระกรณียกิจร่วมกับพระราชบิดา[6] ซึ่งหากพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัวโปรดพระราชธิดาพระองค์ใดก็มักจะสร้างวัดพระราชทานกุศลให้ ซึ่งวัดที่สร้างพระราชทานแก่กรมหมื่นอัปสรสุดาเทพ คือ วัดเทพธิดาราม [4] พระองค์เป็นผู้รักษากุญแจพระคลังข้างใน และว่าการพนักงานต่าง ๆ เช่น พระสุคนธ์และพระภูษา ทั้งยังเป็นผู้ทรงกำกับแจกเบี้ยหวัดฝ่ายใน[1]

พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าวิลาส กรมหมื่นอัปสรสุดาเทพ สิ้นพระชนม์ในรัชกาลที่ 3 เมื่อวันที่ 21 สิงหาคม พ.ศ. 2388 สิริพระชนมายุ 33 ปี พระราชทานเพลิงพระศพ ณ พระเมรุท้องสนามหลวง เมื่อวันที่ 15 มีนาคม พ.ศ. 2388[1]

ความสนพระทัย[แก้]

กรมหมื่นอัปสรสุดาเทพ มีพระสติปัญญาเฉลียวฉลาด โปรดหนังสือ และการกวี ทรงชุบเลี้ยงกวี แม้แต่พระสุนทรโวหาร (ภู่) ยามตกทุกข์ได้ยากก็ได้รับการอุปการะจากพระองค์ โปรดให้แต่งกลอนถวาย และประทานรางวัลให้เลี้ยงชีพพักหนึ่งจนกระทั่งพระองค์สิ้นพระชนม์[4]

พงศาวลี[แก้]

อ้างอิง[แก้]

  1. 1.0 1.1 1.2 กรมศิลปากร. สำนักวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ (2554). ราชสกุลวงศ์. กรุงเทพฯ: สำนักวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ กรมศิลปากร. p. 37. 
  2. "ข่าวตาย". ราชกิจจานุเบกษา (ใน ไทย) 6 (2): 11. 14 เมษายน พ.ศ. 2432. 
  3. 3.0 3.1 จุลลดา ภักดีภูมินทร์. เลาะวัง. กรุงเทพฯ : โชคชัยเทเวศร์, 2535. หน้า 95
  4. 4.0 4.1 4.2 จุลลดา ภักดีภูมินทร์. เลาะวัง. กรุงเทพฯ : โชคชัยเทเวศร์, 2535. หน้า 94
  5. กรมศิลปากร. สำนักวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ (2554). ราชสกุลวงศ์. กรุงเทพฯ: สำนักวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ กรมศิลปากร. p. 38-39. 
  6. "วัดเทพธิดาราม" ธิดาแห่งเทพ