พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้ามณฑา

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้ามณฑา

พระอิสริยยศ พระเจ้าบรมวงศ์เธอ
ฐานันดรศักดิ์ พระองค์เจ้า
ราชวงศ์ จักรี
ข้อมูลส่วนพระองค์
ประสูติ พ.ศ. 2333
สิ้นพระชนม์ 18 กรกฎาคม พ.ศ. 2404 (71 ปี)
พระบิดา พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก
พระมารดา เจ้าจอมมารดานิ่ม

พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้ามณฑา หรือออกพระนามว่า มณฑาใหญ่[1] (พ.ศ. 2333 — 18 กรกฎาคม พ.ศ. 2404) พระราชธิดาพระองค์ที่ 24 ในพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช และเป็นพระราชธิดาเพียงพระองค์เดียวที่ประสูติแต่เจ้าจอมมารดานิ่ม เมื่อปี พ.ศ. 2333[2]

พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้ามณฑา ทรงรอบรู้หนังสือทั้งไทยและขอม จนได้เป็นพระอาจารย์ถวายการสอนแก่พระเจ้าลูกเธอในรัชกาลพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย, พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว และพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวหลายพระองค์[3]

พระองค์ร่วมกับพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอุบล พระขนิษฐาต่างมารดา นิพนธ์เรื่อง "กุมารคำฉันท์" ตีพิมพ์เมื่อปี พ.ศ. 2466[4]

ภายหลังพระองค์ได้สิ้นพระชนม์ในรัชกาลพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ด้วยประชวรพระโรคหืดและโรคชรา[2] เมื่อวันที่ 18 กรกฎาคม พ.ศ. 2404 สิริพระชันษา 72 ปี ถวายพระเพลิงพระศพ ณ วัดบวรนิเวศวิหาร เมื่อวันที่ 25 สิงหาคม พ.ศ. 2404[3]

พระอิสริยยศ[แก้]

  • พระเจ้าลูกเธอ พระองค์เจ้ามณฑา (พ.ศ. 2333 — 7 กันยายน พ.ศ. 2352)
  • พระเจ้าน้องนางเธอ พระองค์เจ้ามณฑา (7 กันยายน พ.ศ. 2352 — 21 กรกฎาคม พ.ศ. 2367)
  • พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้ามณฑา (21 กรกฎาคม พ.ศ. 2367 — 18 กรกฎาคม พ.ศ. 2404)

อ้างอิง[แก้]

  1. สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาปวเรศวริยาลงกรณ์. จดหมายเหตุบัญชีน้ำฝน เล่ม 2. พระนคร : ราชบัณฑิตยสภา. 2471, หน้า 15
  2. 2.0 2.1 ส.พลายน้อย. พระบรมราชินีและเจ้าจอมมารดาแห่งราชสำนักสยาม. พิมพ์ครั้งที่ 5. กรุงเทพฯ:ฐานบุ๊คส์. 2554, หน้า 246
  3. 3.0 3.1 กรมศิลปากร. สำนักวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ (2554). ราชสกุลวงศ์. กรุงเทพฯ: สำนักวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ กรมศิลปากร. p. 15. 
  4. เอนก นาวิกมูล. หญิงชาวสยาม. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ : แสงดาว, 2547, หน้า 29-30