พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าประดิษฐาสารี

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าประดิษฐาสารี
Princess Pradithasaree.jpg

พระอิสริยยศ พระเจ้าบรมวงศ์เธอ ชั้น 4
ฐานันดรศักดิ์ พระองค์เจ้าชั้นเอก
ราชวงศ์ ราชวงศ์จักรี
ข้อมูลส่วนพระองค์
ประสูติ 19 กรกฎาคม พ.ศ. 2408
สิ้นพระชนม์ 18 มีนาคม พ.ศ. 2505 (96 ปี)
พระบิดา พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
พระมารดา เจ้าจอมมารดาดวงคำ

พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าประดิษฐาสารี (19 กรกฎาคม พ.ศ. 240818 มีนาคม พ.ศ. 2505) พระราชธิดาในพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ประสูติแต่เจ้าจอมมารดาดวงคำ พระราชนัดดาในเจ้าอนุวงศ์แห่งเวียงจันทน์ พระองค์เป็นพระบรมวงศานุวงศ์ชั้นพระองค์เจ้าที่มีพระชนมายุสูงสุดในราชวงศ์จักรี

พระประวัติ[แก้ไขต้นฉบับ]

พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าประดิษฐาสารี ประสูติเมื่อวันพุธ เดือน 8 แรม 11 ค่ำ ปีฉลู ตรงกับวันที่ 19 กรกฎาคม พ.ศ. 2408 เป็นพระราชธิดาพระองค์ที่ 75 ใน พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว และที่ 2 ของเจ้าจอมเชื้อสายลาว คือเจ้าจอมมารดาดวงคำ (เจ้าหนูมั่นแห่งเวียงจันทน์) เป็นธิดาเจ้าคลี่ และเป็นพระราชนัดดา (หลานปู่) ของเจ้าอนุวงศ์แห่งเวียงจันทน์ มีพระเชษฐภคินีพระองค์หนึ่ง คือ พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้านารีรัตนา

พระองค์เป็นผู้ให้การอุปถัมภ์หม่อมราชวงศ์ชื่น นพวงศ์ ผู้ที่ซึ่งต่อมาได้ครองสมณศักดิ์เป็น สมเด็จพระสังฆราชเจ้า กรมหลวงวชิรญาณวงศ์ สมเด็จพระสังฆราชองค์ที่ 13 แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ เมื่อครั้งยังทรงพระเยาว์[1]

ในพระราชพิธีเฉลิมพระราชมณเฑียร พระราชพิธีบรมราชาภิเษก ในรัชกาลที่ 9 เดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2493 พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าประดิษฐาสารี และ พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้านภาพรประภา กรมหลวงทิพยรัตนกิริฎกุลินี ในฐานะที่เป็นพระบรมวงศานุวงศ์ฝ่ายในที่มีพระอาวุโสสูงสุด ทรงเป็นผู้ลาดพระที่ถวายพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช และสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ในคราวนั้นด้วย

พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าประดิษฐาสารี ทรงดำรงพระชนม์ชีพเป็นองค์สุดท้ายและมีพระชนมายุมากที่สุดในจำนวนพระราชโอรสพระราชธิดาในพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 4 และเป็นพระบรมวงศานุวงศ์ชั้นพระองค์เจ้าขึ้นไปที่พระชนมายุยืนที่สุดในพระราชวงศ์จักรี[2] โดยมีพระชนมายุยืนยาวถึง 6 แผ่นดิน ตั้งแต่รัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 4 มาจนถึงรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช รัชกาลที่ 9

พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าประดิษฐาสารี สิ้นพระชนม์ในรัชกาลที่ 9 เมื่อวันที่ 18 มีนาคม ปีขาล พ.ศ. 2505 พระชันษา 96 ปี 5 เดือน 29 วัน พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดชและสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ เสด็จพระราชดำเนินพระราชทานเพลิงพระศพ ณ วัดเทพศิรินทราวาส เมื่อวันที่ 4 กรกฎาคม พ.ศ. 2505[3] ในเว็บไซต์ของสำนักราชเลขาธิการระบุว่าเสด็จฯ พระราชทานเพลิงพระศพ เมื่อวันที่ 12 กรกฎาคม พ.ศ. 2505[4] ในโอกาสนี้ สมเด็จเจ้าฟ้าวงศ์สว่าง มกุฎราชกุมาร เสด็จฯ แทนพระองค์กษัตริย์ลาว ทรงร่วมพระราชพิธีดังกล่าว

พระเกียรติยศ[แก้ไขต้นฉบับ]

พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าประดิษฐาสารี (ซ้าย) และ พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้านภาพรประภา กรมหลวงทิพยรัตนกิริฎกุลินี (ขวา) ทรงลาดพระที่ถวายพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช และสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ในพระราชพิธีเฉลิมพระราชมณเฑียร เนื่องในการพระราชพิธีบรมราชาภิเษก วันที่ 5 พฤษภาคม พ.ศ. 2493

พระอิสริยยศ[แก้ไขต้นฉบับ]

  • พระเจ้าลูกเธอ พระองค์เจ้าประดิษฐาสารี (19 กรกฎาคม พ.ศ. 2408 — 11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2411)
  • พระเจ้าน้องนางเธอ พระองค์เจ้าประดิษฐาสารี (11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2411 — 23 ตุลาคม พ.ศ. 2453)
  • พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าประดิษฐาสารี (23 ตุลาคม พ.ศ. 2453 — 18 มีนาคม พ.ศ. 2505)

เครื่องราชอิสริยาภรณ์[แก้ไขต้นฉบับ]

พงศาวลี[แก้ไขต้นฉบับ]

อ้างอิง[แก้ไขต้นฉบับ]

  1. วัดบวรนิเวศวิหาร. สมเด็จพระสังฆราชเจ้า กรมหลวงวชิรญาณวงศ์ เจ้าอาวาสลำดับที่ ๔. เรียกดูเมื่อ 15 เมษายน 2556
  2. ไฟน์สโตน, เจฟฟรีย์. (๒๕๔๓). สมุดพระรูปพระราชโอรส พระราชธิดา และพระราชนัดดาในรัชกาลที่ ๔. กรุงเทพฯ: โลมาโฮลดิ้ง. ISBN 974-87148-8-8, หน้า 45 เชิงอรรถ 46
  3. http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2505/D/059/9.PDF
  4. http://www.ohmpps.go.th/searchsheetlist.phpget=1&doc_type=&imageField_x=1&imageField_y=1&keyword=monastery&ps_edate_day=&ps_edate_month=&ps_edate_year=&ps_sdate_day=&ps_sdate_month=&ps_sdate_year=&quick_mode=advance&quick_phase=AND&quick_type=sheet&offset=310
  5. ราชกิจจานุเบกษา, แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์, เล่ม ๖๗, ตอน ๒๕ ง, ๒ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๔๙๓, เล่ม ๑๘๐๕
  6. ราชกิจจานุเบกษา, พระราชทานเหรียญรัตนาภรณ์ ฝ่ายใน, เล่ม ๒๑, ตอน ๓๒, ๖ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๔๔๗, หน้า ๕๗๐
  7. ราชกิจจานุเบกษา, พระราชทานเหรียญรัตนาภรณ์ รัชกาลปัจจุบันฝ่ายใน, เล่ม ๒๕, ตอน ๓๙, ๒๗ ธันวาคม พ.ศ. ๒๔๕๑, หน้า ๑๑๕๓
  8. ราชกิจจานุเบกษา, แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเหรียญรัตนาภรณ์, เล่ม ๕๕, ตอน ๐ ง, ๑๖ มกราคม พ.ศ. ๒๔๘๑, หน้า ๓๔๒๑
  9. ราชกิจจานุเบกษา, แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเหรียญรัตนาภรณ์, เล่ม ๗๐, ตอน ๑๗ ง, ๑๐ มีนาคม พ.ศ. ๒๔๙๖, หน้า ๑๐๑๐