พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าพลับ (ในรัชกาลที่ 1)

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ
พระองค์เจ้าพลับ

พระอิสริยยศ พระเจ้าบรมวงศ์เธอ ชั้น 1
ฐานันดรศักดิ์ พระองค์เจ้า
ราชวงศ์ ราชวงศ์จักรี
ข้อมูลส่วนพระองค์
ประสูติ พ.ศ. 2328
สิ้นพระชนม์ พ.ศ. 2409
พระบิดา พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช
พระมารดา ่เจ้าจอมมารดาคุ้ม

พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าพลับ (พ.ศ. 2328 - พ.ศ. 2409) พระราชธิดาพระองค์ที่ 15 ในพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช ที่ประสูติแต่่เจ้าจอมมารดาคุ้ม

พระประวัติ[แก้]

พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าพลับ ประสูติเมื่อปีมะเส็ง สัปตศก จ.ศ. 1147 ตรงกับ พ.ศ. 2328 เป็นพระราชธิดาในพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราชประสูติแต่่เจ้าจอมมารดาคุ้ม ภายหลังการประสูติไม่นานเจ้าจอมมารดาของพระองค์ก็ถึงแก่กรรม สมเด็จพระบรมชนกนาถจึงพระราชทานมอบให้กรมพระศรีสุดารักษ์ทำนุบำรุงมา มีพระชนม์ยืนนานได้เป็นพระบรมวงศ์ผู้ใหญ่ข้างใน ในแผ่นดินรัชกาลที่ 4 พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระราชนิพนธ์ถึงพระองค์ใน ปฐมวงศ์ ว่า

"...พระองค์เจ้าพลับพระองค์หนึ่ง เปนกำพร้าไม่มีเจ้าจอมมารดา พระราชทานมอบให้กรมสมเด็จพระศรีสุดารักษ์ทำนุบำรุง มีพระชนม์ยืนนานได้เปนพระบรมวงษ์เธอผู้ใหญ่ข้างใน ในแผ่นดินประจุบันนี้..."

ในสมัยรัชกาลที่ 4 ในตอนที่ข้าราชการฝ่ายในถวายตัวในพระราชพิธีบรมราชาภิเษก พระองค์เจ้าพลับ ทรงเป็นเจ้านายฝ่ายในที่มีพระชันษามากที่สุด และทรงเป็นผู้ถวายดอกหมากทำด้วยทองคำและพระแส้หางช้างเผือก ปรากฏใน พระราชพงศาวดารกรุงรัตนโกสินทร์ รัชกาลที่ 4 ว่า[1]

"...ครั้นเสด็จถึงในที่ทรงจุดเทียนนมัสการแล้วเสด็จขึ้นพระแท่นบรรทม พระบรมวงศ์ผู้ใหญ่คือพระองค์เจ้าพลับ ถวายดอกหมากทำด้วยทองคำแปด น้ำหนัก ๕ ตำลึง พระแส้หางช้างเผือกผู้ ทรงรับแล้ววางไว้ข้างที่..."

พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าพลับประชวรพระโรคชราสิ้นพระชนม์ในรัชกาลที่ 4 เมื่อปีขาล อัฐศก จ.ศ. 1228 ตรงกับ พ.ศ. 2409 พระชันษา 82 ปี พระราชทานเพลิงพระศพ ณ พระเมรุท้องสนามหลวง วันอังคารเดือน 3 แรม 14 ค่ำ ปีขาล อัฐศก จ.ศ. 1228 ตรงกับวันที่ 5 มีนาคม พ.ศ. 2409[2] ซึ่งการพระศพของพระองค์มีบันทึกใน พระราชพงศาวดารกรุงรัตนโกสินทร์ รัชกาลที่ 4 ว่า[3]

"ครั้นณวันเสาร์ เดือน ๓ แรม ๑๑ ค่ำ ได้เชิญพระโกศพระศพพระบรมวงศ์เธอฝ่ายใน พระองค์เจ้าพลับ ซึ่งประชวรพระโรคชราสิ้นพระชนม์นั้น ตั้งกระบวนแห่แต่หอธรรมสังเวชออก ประตูศรีสุนทรทวารไปออกประตูสกัดเหนือ ตามทางหน้าวัดมหาธาตุไปเข้าประตูพระเมรุด้านตะวันตก เชิญพระศพขึ้นบนพระเบญจา มีการมโหรสพ ๓ วัน ๓ คืน ครั้นรุ่งขึ้นณเดือน ๓ แรม ๑๔ ค่ำ พระราชทานเพลิง"

พระอิสริยยศ[แก้]

  • พระเจ้าลูกเธอ พระองค์เจ้าพลับ (พ.ศ. 2328 - 7 กันยายน พ.ศ. 2352)
  • พระเจ้าน้องนางเธอ พระองค์เจ้าพลับ (7 กันยายน พ.ศ. 2352 - 21 กรกฎาคม พ.ศ. 2367)
  • พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าพลับ (21 กรกฎาคม พ.ศ. 2367 - พ.ศ. 2409)

อ้างอิง[แก้]

  1. พระราชพงศาวดาร-กรุงรัตนโกสินทร์-รัชชกาลที่-๔/๕-ข้าราชการฝ่ายในถวายตัว
  2. คณะกรรมการฝ่ายประมวลเอกสารและจดหมายเหตุ กรมศิลปากร ราชสกุลวงศ์ พิมพ์ครั้งที่ 4; กรุงเทพฯ, สำนักวรรณกรรมและประวัติศาสตร์: 2554
  3. พระราชพงศาวดาร-กรุงรัตนโกสินทร์-รัชชกาลที่-๔/๑๗๔-งานพระศพเจ้านาย