ถนนเจริญกรุง

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ถนนเจริญกรุงในอดีต
ถนนเจริญกรุงในปัจจุบัน

ถนนเจริญกรุง (อักษรโรมัน: Thanon Charoen Krung) เริ่มตั้งแต่ถนนสนามไชยถึงแม่น้ำเจ้าพระยาที่ถนนตก กรุงเทพมหานคร เป็นถนนรุ่นแรกที่ใช้เทคนิคการสร้างแบบตะวันตก ปัจจุบันผ่านพื้นที่เขตพระนคร เขตป้อมปราบศัตรูพ่าย เขตสัมพันธวงศ์ เขตบางรัก เขตสาทร และเขตบางคอแหลม

ถนนเจริญกรุงเป็นถนนที่พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวโปรดเกล้าฯ ให้สร้างขึ้นเมื่อวันที่ 5 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2404 แล้วเสร็จใน พ.ศ. 2407 มีความยาวจากถนนสนามไชยถึงดาวคะนอง 8,575 เมตร การก่อสร้างถนนเจริญกรุงนั้นเนื่องจากในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวมีชาวต่างประเทศเข้ามาอยู่ในกรุงเทพฯ มากขึ้น และมีพวกกงสุลได้เข้าชื่อกันขอให้สร้างถนนสายยาวสำหรับขี่ม้าหรือนั่งรถม้าตากอากาศและอ้างว่า “เข้ามาอยู่ที่กรุงเทพมหานครไม่มีถนนหนทางที่จะขี่รถม้าไปเที่ยว พากันเจ็บไข้เนือง ๆ” ในปีระกา พ.ศ. 2404 จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้เจ้าพระยาศรีสุริยวงศ์ (ช่วง บุนนาค ต่อมาคือ สมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาศรีสุริยวงศ์ (ช่วง บุนนาค)) ที่สมุหพระกลาโหมเป็นแม่กอง พระยาอินทราธิบดีสีหราชรองเมืองเป็นนายงาน รับผิดชอบในการก่อสร้างถนนช่วงตั้งแต่คูเมืองชั้นในถึงถนนตกริมแม่น้ำเจ้าพระยาที่ตำบลบางคอแหลม เรียกว่าถนนเจริญกรุงตอนใต้ (แต่ชาวบ้านมักเรียกว่าเจริญกรุงตอนล่าง) กว้าง 5 วา 4 ศอก โดยมีนายเฮนรี อาลาบาศเตอร์ (ต้นสกุลเศวตศิลา) เป็นผู้สำรวจแนวถนนและเขียนแผนผังถนน และในปีจอ พ.ศ. 2405 โปรดเกล้าฯ ให้เจ้าพระยายมราช (ครุฑ) เป็นแม่กอง พระยาบรรหารบริรักษ์ (สุ่น) เป็นนายงาน รับผิดชอบการก่อสร้างถนนเจริญกรุงตอนใน คือช่วงระยะทางตั้งแต่วัดพระเชตุพนวิมลมังคลารามราชวรมหาวิหารถึงสะพานดำรงสถิต (สะพานเหล็ก) กว้าง 4 วา โดยสร้างเป็นถนนดินอัด เอาอิฐเรียงตะแคงปูให้ชิดกัน ตรงกลางนูนสูง เมื่อถูกฝนไม่กี่ปีก็ชำรุด การก่อสร้างถนนเจริญกรุงตอนในนี้เดิมกำหนดให้ตัดตรงจากสะพานดำรงสถิต (สะพานเหล็ก) ถึงกำแพงเมืองด้านถนนสนามไชย แต่พระบาทสมเด็จพระปิ่นเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงทักท้วงว่าการสร้างถนนตรงมาสู่พระบรมมหาราชวังอาจเป็นชัยภูมิให้ข้าศึกใช้ตั้งปืนใหญ่ยิงทำลายกำแพงเมืองได้ จึงต้องเปลี่ยนแนวถนนมาหักมุมเลี้ยวตรงเชิงสะพานดำรงสถิต

เมื่อสร้างถนนเจริญกรุงเสร็จใหม่ ๆ นั้น ยังไม่ได้พระราชทานนาม จึงเรียกกันทั่วไปว่า ถนนใหม่ และชาวยุโรปเรียกว่า นิวโรด (New Road) ชาวจีนเรียก ซินพะโล้ว แปลว่าถนนตัดใหม่ ต่อมา พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวจึงโปรดเกล้าฯ พระราชทานนามถนนว่า "ถนนเจริญกรุง" ซึ่งมีความหมายถึงความเจริญรุ่งเรืองของบ้านเมือง เช่นเดียวกับชื่อถนนบำรุงเมืองและถนนเฟื่องนคร ที่โปรดเกล้าฯ ให้สร้างขึ้นในคราวเดียวกัน

ผ่านทางแยกต่างๆ ดังนี้

แยกวงเวียน รด. หรือ วงเวียนท้ายวัง (วัดโพธิ์) ตัดกับ ถนนสนามไชย และ ถนนท้ายวัง

แยกสะพานมอญ ตัดกับ ถนนราชินี และ ถนนอัษฎางค์

แยกสี่กั๊กพระยาศรี ตัดกับ ถนนเฟื่องนคร และ ถนนบ้านหม้อ

แยกเฉลิมกรุง ตัดกับ ถนนตรีเพชร และ ถนนตีทอง

แยกวังบูรพา (พาหุรัด) ตัดกับ ถนนอุณากรรณ และ ถนนบูรพา

แยกสามยอด ตัดกับ ถนนมหาไชย

แยกเอส.เอ.บี ตัดกับ ถนนวรจักร และ ถนนจักรวรรดิ

แยกเสือป่า (คลองถม) ตัดกับ ถนนเสือป่า และ ถนนราชวงศ์

แยกวัดมังกร ตัดกับ ถนนมังกร

แยกแปลงนาม ตัดกับ ถนนพลับพลาไชย และ ถนนแปลงนาม

แยกหมอมี ตัดกับ ถนนพระรามที่ 4 ถนนมิตรพันธ์ และ ถนนทรงสวัสดิ์

แยกตลาดน้อย ตัดกับ ถนนข้าวหลาม และ ถนนทรงวาด

แยกมหาพฤฒาราม ตัดกับ ถนนมหาพฤฒาราม

แยกสี่พระยา ตัดกับ ถนนสี่พระยา

แยกสุรวงศ์ ตัดกับ ถนนสุรวงศ์

แยกบางรัก ตัดกับ ถนนสีลม

แยกเจริญเวียง หรือ แยกสาทร ตัดกับ ถนนสาทร

แยกตรอกจันทน์ ตัดกับ ถนนจันทน์

แยกถนนตก ตัดกับ ถนนมไหสวรรย์ และ ถนนพระรามที่ 3

อ้างอิง[แก้]

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]

พิกัดภูมิศาสตร์: 13°44′50″N 100°29′53″E / 13.747139°N 100.498166°E / 13.747139; 100.498166