จังหวัดสุโขทัย

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
สำหรับสุโขทัย ในความหมายอื่น ดูที่ สุโขทัย (แก้ความกำกวม)
จังหวัดสุโขทัย
ตราประจำจังหวัดสุโขทัย
ตราประจำจังหวัด
มรดกโลกล้ำเลิศ กำเนิดลายสือไทย
เล่นไฟลอยกระทง ดำรงพุทธศาสนา
งามตาผ้าตีนจก สังคโลกทองโบราณ
สักการแม่ย่าพ่อขุน รุ่งอรุณแห่งความสุข
ข้อมูลทั่วไป
อักษรไทย สุโขทัย
อักษรโรมัน Sukhothai
ผู้ว่าราชการ พิพัฒน์ เอกภาพันธ์
(ตั้งแต่ พ.ศ. 2560)
ข้อมูลสถิติ
พื้นที่ 6,596.092 ตร.กม.[1]
(อันดับที่ 30)
ประชากร 599,319 คน[2] (พ.ศ. 2560)
(อันดับที่ 42)
ความหนาแน่น 90.85 คน/ตร.กม.
(อันดับที่ 51)
ISO 3166-2 TH-64
สัญลักษณ์ประจำจังหวัด
ต้นไม้ ตาล
ดอกไม้ บัวหลวง
ศาลากลางจังหวัด
ที่ตั้ง ถนนนิกรเกษม ตำบลธานี อำเภอเมืองสุโขทัย จังหวัดสุโขทัย 64000
โทรศัพท์ (+66) 0 5561 4531
โทรสาร (+66) 0 5561 1619
เว็บไซต์ จังหวัดสุโขทัย
แผนที่
 
ประเทศมาเลเซีย ประเทศพม่า ประเทศลาว ประเทศเวียดนาม ประเทศกัมพูชา จังหวัดนราธิวาส จังหวัดยะลา จังหวัดปัตตานี จังหวัดสงขลา จังหวัดสตูล จังหวัดตรัง จังหวัดพัทลุง จังหวัดกระบี่ จังหวัดภูเก็ต จังหวัดพังงา จังหวัดนครศรีธรรมราช จังหวัดสุราษฎร์ธานี จังหวัดระนอง จังหวัดชุมพร จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ จังหวัดเพชรบุรี จังหวัดราชบุรี จังหวัดสมุทรสงคราม จังหวัดสมุทรสาคร กรุงเทพมหานคร จังหวัดสมุทรปราการ จังหวัดฉะเชิงเทรา จังหวัดชลบุรี จังหวัดระยอง จังหวัดจันทบุรี จังหวัดตราด จังหวัดสระแก้ว จังหวัดปราจีนบุรี จังหวัดนครนายก จังหวัดปทุมธานี จังหวัดนนทบุรี จังหวัดนครปฐม จังหวัดกาญจนบุรี จังหวัดสุพรรณบุรี จังหวัดพระนครศรีอยุธยา จังหวัดอ่างทอง จังหวัดสิงห์บุรี จังหวัดสระบุรี จังหวัดลพบุรี จังหวัดนครราชสีมา จังหวัดบุรีรัมย์ จังหวัดสุรินทร์ จังหวัดศรีสะเกษ จังหวัดอุบลราชธานี จังหวัดอุทัยธานี จังหวัดชัยนาท จังหวัดอำนาจเจริญ จังหวัดยโสธร จังหวัดร้อยเอ็ด จังหวัดมหาสารคาม จังหวัดขอนแก่น จังหวัดชัยภูมิ จังหวัดเพชรบูรณ์ จังหวัดนครสวรรค์ จังหวัดพิจิตร จังหวัดกำแพงเพชร จังหวัดตาก จังหวัดมุกดาหาร จังหวัดกาฬสินธุ์ จังหวัดเลย จังหวัดหนองบัวลำภู จังหวัดหนองคาย จังหวัดอุดรธานี จังหวัดบึงกาฬ จังหวัดสกลนคร จังหวัดนครพนม จังหวัดพิษณุโลก จังหวัดอุตรดิตถ์ จังหวัดสุโขทัย จังหวัดน่าน จังหวัดพะเยา จังหวัดแพร่ จังหวัดเชียงราย จังหวัดลำปาง จังหวัดลำพูน จังหวัดเชียงใหม่ จังหวัดแม่ฮ่องสอนแผนที่ประเทศไทย จังหวัดสุโขทัยเน้นสีแดง
เกี่ยวกับภาพนี้

สารานุกรมประเทศไทย ส่วนหนึ่งของสารานุกรมประเทศไทย

สุโขทัย (คำเมือง: ᩈᩩᨠᩮ᩠ᨡᩣᨴᩱ᩠ᨿ) เดิมสะกดว่า ศุโขไทย[3] เป็นจังหวัดหนึ่งในประเทศไทย ตั้งอยู่บริเวณภาคกลางตอนบน (แบ่งโดยคณะกรรมการภูมิศาสตร์แห่งชาติและราชบัณฑิตยสภา) หรือภาคเหนือตอนล่าง (แบ่งเขตตามการพยากรณ์อากาศและเศรษฐกิจ สังคม) ห่างจากกรุงเทพมหานครตามระยะทางหลวงแผ่นดินประมาณ 440 กิโลเมตร มีอาณาเขตติดต่อกับจังหวัดแพร่ อุตรดิตถ์ พิษณุโลก กำแพงเพชร ตาก และลำปาง (เรียงตามเข็มนาฬิกาจากด้านเหนือ)

ประวัติศาสตร์[แก้]

จังหวัดสุโขทัยเป็นที่ตั้งอาณาจักรแรกของชนชาติไทยเมื่อ 700 ปีที่แล้ว คำว่า "สุโขทัย" มาจากสองคำ คือ "สุข+อุทัย" หมายความว่า "รุ่งอรุณแห่งความสุข" รอยอดีตแห่งความรุ่งเรืองเห็นได้จากอุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัยและศรีสัชนาลัยซึ่งเป็นที่รู้จักของชาวไทยและต่างประเทศ

ภูมิศาสตร์[แก้]

อาณาเขต[แก้]

จังหวัดสุโขทัยมีอาณาเขตติดต่อกับจังหวัดใกล้เคียง ดังนี้

ลักษณะภูมิประเทศ[แก้]

พื้นที่ส่วนใหญ่ของจังหวัดสุโขทัยจะเป็นที่ราบลุ่ม ทางตอนเหนือและตอนใต้ของจังหวัดมีลักษณะเป็นที่ราบสูง มีเขาหลวงเป็นภูเขาที่มีความสูงที่สุด วัดจากระดับน้ำทะเลมีความสูงประมาณ 1,200 เมตร โดยมีแนวภูเขายาวเป็นพืดทางด้านทิศตะวันตก ส่วนพื้นที่ตอนกลางของจังหวัดจะเป็นที่ราบ มีแม่น้ำยมไหลผ่านจากทิศเหนือจรดทิศใต้ ผ่านอำเภอศรีสัชนาลัย อำเภอสวรรคโลก อำเภอศรีสำโรง อำเภอเมืองสุโขทัย และอำเภอกงไกรลาศ ช่วงที่ไหลผ่านจังหวัดสุโขทัยยาวประมาณ 170 กิโลเมตร

สัญลักษณ์ประจำจังหวัด[แก้]

หน่วยการปกครอง[แก้]

แผนที่อำเภอในจังหวัดสุโขทัย

การปกครองแบ่งออกเป็น 9 อำเภอ 86 ตำบล 843 หมู่บ้าน

  1. อำเภอเมืองสุโขทัย
  2. อำเภอบ้านด่านลานหอย
  3. อำเภอคีรีมาศ
  4. อำเภอกงไกรลาศ
  5. อำเภอศรีสัชนาลัย
  1. อำเภอศรีสำโรง
  2. อำเภอสวรรคโลก
  3. อำเภอศรีนคร
  4. อำเภอทุ่งเสลี่ยม

จังหวัดสุโขทัยมีองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นรวม 91 แห่ง ประกอบด้วย องค์การบริหารส่วนจังหวัด 1 แห่ง, เทศบาลเมือง 3 แห่ง ได้แก่ เทศบาลเมืองศรีสัชนาลัย เทศบาลเมืองสวรรคโลก และเทศบาลเมืองสุโขทัยธานี, เทศบาลตำบล 18 แห่ง และองค์การบริหารส่วนตำบล 69 แห่ง[4]

ทำเนียบเจ้าเมืองและผู้ว่าราชการจังหวัดสุโขทัย[แก้]

ชื่อ ช่วงเวลาดำรงตำแหน่ง
1. พระยาศรีสัชนาลัยบดี พ.ศ. 2449–2450
2. พระยาพยุหาพิบาล พ.ศ. 2451–2456
3. น.อ.ท.พระยารามภักดี พ.ศ. 2456–2460
4. น.อ.อ.พระยาวิเชียรปราการ พ.ศ. 2461–2469
5. พระยาพิทักษ์อุทัยเขตต์ พ.ศ. 2470–2472
6. พระยาอัธยาศัยวิสุทธิ์ พ.ศ. 2473–2474
7. พระยาประสงค์เกษมราษฎร์ พ.ศ. 2475–2477
8. พระสนิทประชานันท์ พ.ศ. 2478
9. หลวงอรรถวิจิตรจรรยารักษ์ พ.ศ. 2479
10. พระอนุมานสารกรรม พ.ศ. 2480–2483
11. หลวงนรัตถรักษา พ.ศ. 2484–2486
12. นายพินิต อักษรสารสิทธิ์ พ.ศ. 2487
13. ขุนระดับคดี พ.ศ. 2488
14. ขุนพิเศษนครกิจ พ.ศ. 2489
15. ขุนรัตนวรพงศ์ พ.ศ. 2489–2490
16. หลวงอนุมัติราชกิจ พ.ศ. 2490–2495
17. นายเชื่อม ศิริสนธิ พ.ศ. 2495–2500
18. นายเฉลิม ยูปานนท์ พ.ศ. 2501–2505
19. นายเชื่อม ศิริสนธิ พ.ศ. 2505–2508
20. นายสมาส อมาตยกุล พ.ศ. 2508–2512
21. นายรังสรรค์ รังสิกุล พ.ศ. 2512–2515
22. นายเฉลิม ถาวรเวช พ.ศ. 2515–2519
23. นายดำรง วชิโรดม พ.ศ. 2519–2522
24. นายเลอเดช เจษฎาฉัตร พ.ศ. 2522–2523
25. นายไพฑูรย์ ลิมปิทีป พ.ศ. 2523–2525
26. นายอาษา เมฆสวรรค์ พ.ศ. 2525–2527
27. พ.ต.อรุณ สังฆสุบรรณ์ พ.ศ. 2528–2531
28. พ.ต.ไพศาล โอวาทตระกูล พ.ศ. 2531–2532
29. นายธวัช มกรพงศ์ พ.ศ. 2532–2534
30. นายณัฎฐ์ ศรีวิหค พ.ศ. 2534–2535
31. นายเกียรติพันธ์ น้อยมณี พ.ศ. 2535–2538
32. นายประพันธ์ ชลวีระวงศ์ พ.ศ. 2538–2541
33. นายนรินทร์ พานิชกิจ พ.ศ. 2541–2544
34. นายอมรทัต นิรัติศยกุล พ.ศ. 2544–2546
35. นายสุกิจ เจริญรัตนกุล พ.ศ. 2546–2549
36. นายวันชัย สุทิน พ.ศ. 2549–2551
37. นายโยธินศร์ สมุทรคีรีจ์ พ.ศ. 2551–2552
38. นายจักริน เปลี่ยนวงษ์ พ.ศ. 2552–2555
39. นางสุมิตรา ศรีสมบัติ พ.ศ. 2555–2556
40. นายจักริน เปลี่ยนวงษ์ พ.ศ. 2556–2557
41. นายปิติ แก้วสลับสี พ.ศ. 2557–2560
42. นายพิพัฒน์ เอกภาพันธ์ พ.ศ. 2560–ปัจจุบัน

การขนส่ง[แก้]

จังหวัดสุโขทัยมีทางหลวงสำคัญ ได้แก่ ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 12 ซึ่งเป็นถนนสายเศรษฐกิจตะวันออก-ตะวันตก เชื่อมต่อกับจังหวัดตากและจังหวัดพิษณุโลก, ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 101 เชื่อมต่อกับจังหวัดกำแพงเพชรและจังหวัดแพร่, และทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 102 เชื่อมต่อกับจังหวัดอุตรดิตถ์ การขนส่งทางราง มีสถานีรถไฟ 2 แห่ง ได้แก่ สถานีรถไฟสวรรคโลก อำเภอสวรรคโลก และสถานีรถไฟคลองมะพลับ อำเภอศรีนคร นอกจากนี้ ในอนาคตจะมีทางรถไฟความเร็วสูงตัดผ่าน มีสถานี 2 แห่ง ได้แก่ สถานีรถไฟความเร็วสูงสุโขทัย และสถานีรถไฟความเร็วสูงศรีสัชนาลัย

บุคคลที่มีชื่อเสียง[แก้]

สถานที่ท่องเที่ยว[แก้]

อำเภอเมืองสุโขทัย
  • ศาลหลักเมืองสุโขทัย ตำบลเมืองเก่า
  • อุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย ตำบลเมืองเก่า
  • พิพิธภัณฑ์ปลาในวรรณคดี ตำบลบ้านสวน
  • สวนหลวง ร.๙ ตำบลบ้านสวน
  • พิพิธภัณฑ์สถานแห่งชาติรามคำแหง ตำบลเมืองเก่า
  • พิพิธภัณฑ์สังคโลก ตำบลบ้านหลุม
  • พระราชานุสาวรีย์พ่อขุนรามคำแหงมหาราช ตำบลเมืองเก่า
  • พระราชานุสาวรีย์พ่อขุนศรีอินทราทิตย์ ตำบลเมืองเก่า
  • ศาลพระแม่ย่า ศาลากลางจังหวัดสุโขทัย ตำบลธานี
  • พระพุทธอุทยานสุโขทัย ตำบลธานี
  • ทุ่งทะเลหลวง ตำบลบ้านกล้วย
  • พุทธมณฑลสุโขทัย ทุ่งทะเลหลวง ตำบลบ้านกล้วย
  • โครงการสวนสัตว์สุโขทัย ตำบลบ้านกล้วย
  • สวนพฤษศาสตร์พระแม่ย่า สุโขทัย ตำบลบ้านกล้วย
  • วัดศรีชุม(พระอจนะ) ตำบลเมืองเก่า
  • วัดสะพานหิน ตำบลเมืองเก่า
  • เตาทุเรียง ตำบลเมืองเก่า
  • เขื่อนทำนบพระร่วง(สรีดพงษ์) ตำบลเมืองเก่า
อำเภอศรีสัชนาลัย
  • ศาลหลักเมืองศรีสัชนาลัย ตำบลศรีสัชนาลัย
  • ศาลหลักเมืองเชลียง ตำบลศรีสัชนาลัย
  • อุทยานประวัติศาสตร์ศรีสัชนาลัย ตำบลศรีสัชนาลัย
  • ย่านพานิชย์หัตกรรมเงินทองโบราณ 800 ปี ตำบลศรีสัชนาลัย ตำบลท่าชัย
  • สนามแข่งขันBMXเฉลิมพระเกียรติ(หนองช้าง) ตำบลศรีสัชนาลัย
  • วัดพระศรีรัตนมหาธาตุวรวิหาร(วัดพระปรางค์)ตำบลศรีสัชนาลัย
  • แหล่งขุดข้นโบราณคดีโครงกระดูก(วัดชมชื่น)ตำบลศรีสัชนาลัย
  • แก่งหลวง ตำบลศรีสัชนาลัย
  • พระราชานุสาวรีย์พระมหาธรรมราชาที่ ๑(พระยาลิไท)ตำบลศรีสัชนาลัย
  • วัดเชิงคีรี(หลวงพ่อโต 700 ปี) ตำบลศรีสัชนาลัย
  • พิพิธภัณฑ์ชุมชนศรีสัชนาลัย ตำบลศรีสัชนาลัย
  • บ้านศิลปะศิลาแลงอาร์ตแกลอรี่(วัดโคกสิงคาราม) ตำบลศรีสัชนาลัย
  • อุทยานแห่งชาติศรีสัชนาลัย ตำบลบ้านแก่ง
  • อ่างเก็บน้ำแม่ท่าแพ ตำบลบ้านแก่ง
  • ศูนย์ศึกษาและอนุรักษ์เตาสังคโลก(เตาทุเรียง)ตำบลหนองอ้อ
  • ศูนย์หัตถกรรมพื้นบ้านโบราณหาดเสี้ยว(สุนทรีผ้าไทย)ตำบลหนองอ้อ
  • ชุมชนผ้าทอไทครั้ง ตำบลหนองอ้อ
  • สาธรพิพิธภัณฑ์ผ้าทองคำ ตำบลหาดเสี้ยว
  • ชุมชนไทพวน บ้านหาดเสี้ยว ตพบลหาดเสี้ยว
  • ท่องเที่ยวเชิงนิเวศบ้านนาต้นจั่น ตำบลบ้านตึก
  • ปางช้างศรีสัชนาลัย(หมู่บ้านช้างบ้านภูนก) ตำบลบ้านตึก
  • ศูนย์การท่องเที่ยวชุมชนบ้านคุกพัฒนา โดย อพท. ตำบลสารจิตร
อำเภอทุ่งเสลี่ยม
  • หลวงพ่อศิลา วัดทุ่งเสลี่ยม
  • วัดพิพัฒน์มงคล(พระพุทธรูปทองคำ)
  • ถ้ำลม-ถำ้วัง
  • วัดเชิงผา(ศูนย์ปฏิบัติธรรม)
  • โบราณสถานวัดใหญ่ชัยมงคล
  • โบราณสถานวัดเจดีย์เจ็ดแถว
  • หอรบโบราณ
  • โบราณสถานแนวถนนพระร่วง
อำเภอสวรรคโลก
  • ศาลหลักเมืองสวรรคโลก ตำบลเมืองสวรรคโลก
  • กุฏิพระสวรรค์วรนายก (ทองคำ โสโณ) วัดกลาง
  • พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติสวรรควรนายก ตำบลวังไม้ขอน
  • พิพิธภัณโรงเรียนสตรีประจำจังหวัดสวรรคโลก"อนันตนารี" ตำบลเมืองสวรรคโลก
  • พิพิธภัณโรงพักเรือนทรงปั้นหยา ยุคก่อนสงครามโลกครั้งที่2
  • พิพิธภัณที่ว่าการอำเภอสวรรคโลก(หลังเก่า)
  • ศูนย์วัฒนธรรมอำภอสวรรคโลก (ตั้งอยู่ภายในโรงเรียนสวรรค์อนันต์วิทยา)
  • สวนหลวงพระร่วงเฉลิมพระเกียรติ (ทุ่งแม่ระวิง) ตำบลป่ากุมเกาะ
  • วัดสว่างอารมณ์วรวิหาร (วัดจวน) ตำบลเมืองสวรรคโลก
  • วัดสวรรคาราม(วัดกลาง) ตำบลวังพิณพาต
  • เมืองโบราณบางขลัง ตำบลเมืองบางขลัง
  • โครงการเกษตรอินทรีย์สนามบินสุโขทัย ตำบลคลองกระจง
  • ท่าอากาศยานสุโขทัย(สนามบินสุโขทัย)ตำบลคลองกระจง
  • พระราชานุสาวรีย์พ่อขุนศรีอินทราทิตย์(วัดคุ้งวารี)ตำบลย่านยาว
  • ชุมชนบ้านโบราณตลาดเมืองสวรรคโลก
  • พระราชานุสาวรีย์พ่อขุนบางกลางหาว พ่อขุนศรีอินทราทิตย์ ตำบลเมืองบางขลัง
อำเภอบ้านด่านลานหอย
อำเภอศรีสำโรง
อำเภอคีรีมาศ
อำเภอกงไกรลาศ
  • ท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมบ้านกง
อำเภอศรีนคร
  • มูลนิธิสายใจไทยในพระบรมราชูปถัมภ์(โครงการที่ดินทำกิน)

งานเทศกาลและประเพณี[แก้]

งานประเพณีแห่น้ำขึ้นโฮง
  • งานลอยกระทงเผาเทียนเล่นไฟ อ.เมือง
  • งานวันพ่อขุนรามคำแหงมหาราช อ.เมือง
  • งานสักการะพระแม่ย่าและงานกาชาด อ.เมือง
  • งานออกพรรษาแห่ตาชูชก อ.เมือง
  • งานมหาสงกรานต์กรุงเก่า อ.เมือง
  • งานสงกรานต์เสื้อลายดอก ถนนข้าวตอกสุโขทัย อ.เมือง
  • งานแข่งขันเรือพายเทโวโรหณะ อ.เมือง
  • ประเพณีบวชนาคแห่ช้างหาดเสี้ยว อ.ศรีสัชนาลัย
  • งานประเพณีแห่น้ำขึ้นโฮง อ.ศรีสัชนาลัย
  • งานประเพณีสรงน้ำโอยทานสงกรานต์ศรีสัชนาลัย อ.ศรีสัชนาลัย
  • งานนสมโภชพระธาตุเฉลียงและพระธาตุมุเตา(วัดพระปรางค์) อ.ศรีสัชนาลัย
  • งานย้อนอดีตศรีสัชนาลัยนุ่งผ้าไทยใส่เงินทองโบราณ อ.ศรีสัชนาลัย
  • งานของดีศรีสัชนาลัยและเทศกาลอาหาร อ.ศรีสัชนาลัย
  • งานประเพณีแห่กฐินทางน้ำ(เฮือซ่วง) อ.ศรีสัชนาลัย
  • งานประเพณีบุญบั้งไฟบ้านหาดสูง อ.ศรีสัชนาลัย
  • งานประเพณีออกพรรษาศรีสัชฯ-ท่าชัย อ.ศรีสัชนาลัย
  • งานหมากม่วงหมากปรางและงานของดีศรีสวรรคโลก อ.สวรรคโลก
  • งานประเพณีสงกรานต์และเทศกาลอาหารเมืองสวรรคโลก อ.สวรรคโลก
  • งานวันพิชิตยอดเขาหลวง อ.คีรีมาศ
  • ประเพณีการทำขวัญผึ้ง อ.คีรีมาศ

อ้างอิง[แก้]

  1. ศูนย์สารสนเทศเพื่อการบริหารและงานปกครอง. กรมการปกครอง. กระทรวงมหาดไทย. "ข้อมูลการปกครอง." [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: http://www.dopa.go.th/padmic/jungwad76/jungwad76.htm [ม.ป.ป.]. สืบค้น 18 เมษายน 2553.
  2. กรมการปกครอง. กระทรวงมหาดไทย. "ประกาศสำนักทะเบียนกลาง กรมการปกครอง เรื่อง จำนวนราษฎรทั่วราชอาณาจักร แยกเป็นกรุงเทพมหานครและจังหวัดต่าง ๆ ตามหลักฐานการทะเบียนราษฎร ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2560." [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: http://stat.bora.dopa.go.th/stat/pk/pk_58.pdf 2560. สืบค้น 5 มีนาคม 2561.
  3. ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง เปลี่ยนชื่ออำเภอ. ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 34 ตอนที่ ๐ก วันที่ 29 เมษายน 2460
  4. ข้อมูลจำนวน อปท. แยกรายจังหวัด กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น

ดูเพิ่ม[แก้]

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]

พิกัดภูมิศาสตร์: 17°01′N 99°45′E / 17.01°N 99.75°E / 17.01; 99.75

ก่อนหน้า จังหวัดสุโขทัย ถัดไป
ไม่มี 2leftarrow.png Seal of Siamese Podduang 6directionDharmaChakra.png
อดีตเมืองหลวงราชอาณาจักรแห่งประเทศไทย
(พ.ศ. 1792 - พ.ศ. 1981)
2rightarrow.png กรุงศรีอยุธยา
(พ.ศ. 1893 - พ.ศ. 2310)