อำเภอบ้านด่านลานหอย

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ไปยังการนำทาง ไปยังการค้นหา
อำเภอบ้านด่านลานหอย
แผนที่จังหวัดสุโขทัย เน้นอำเภอบ้านด่านลานหอย
คำขวัญ: สักการะหลวงพ่อปิ้ ศักดิ์ศรีเมืองหน้าด่าน ย่านทรัพยากร พักผ่อนอ่างเก็บน้ำ
ชมถ้ำเที่ยวเขา ประเพณีเก่ามากมี
พิกัดภูมิศาสตร์: 17°0′22″N 99°34′29″E / 17.00611°N 99.57472°E / 17.00611; 99.57472
อักษรไทยอำเภอบ้านด่านลานหอย
อักษรโรมันAmphoe Ban Dan Lan Hoi
จังหวัดสุโขทัย
พื้นที่
 • ทั้งหมด1,018.11 ตร.กม. (393.09 ตร.ไมล์)
ประชากร (2562)
 • ทั้งหมด47,887 คน
 • ความหนาแน่น47.03 คน/ตร.กม. (121.8 คน/ตร.ไมล์)
รหัสไปรษณีย์64140
รหัสภูมิศาสตร์6402
ที่ตั้ง
ที่ว่าการ
ที่ว่าการอำเภอบ้านด่านลานหอย
ถนนจรดวิถีถ่อง ตำบลลานหอย อำเภอบ้านด่านลานหอย จังหวัดสุโขทัย 64140
สารานุกรมประเทศไทย ส่วนหนึ่งของสารานุกรมประเทศไทย

อำเภอบ้านด่านลานหอย เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดสุโขทัย

ประวัติศาสตร์[แก้]

  อำเภอบ้านด่านลานหอย มีประวัติความเป็นมาตั้งแต่สมัยกรุงสุโขทัยซึ่งกล่าวขาดกันว่าบริเวณเนินด้านทิศตะวันตกของกรุงสุโขทัย ได้มีกองทหารตั้งด่านป้องกันการรุกรานของศัตรูที่จะเดินทัพเข้ามาโจมตีกรุงสุโขทัย เรียกว่า "หน้าด่าน" และได้จัดหน่วยตรวจตระเวนคอยเหตุก่อนถึงหน้าด่านโดยการแฝ้วถางป่าให้เป็นลานกว้าง เพื่อเฝ้าระวังศัตรูที่จะเข้ามารุกรานซึ่งเรียกว่า "ลานคอย" ต่อมาได้มีประชาชนอพยพเข้ามาอย่อาศัยประกอบกับครอบครัวทหารเพิ่มจำนวนมากขึ้น กระทั่งขยายกลายเป็นหย่อมบ้าน หรือหมู่บ้าน 2 แห่ง คือ บริเวณหน้าด่านเรียกว่า "บ้านหน้าด่าน" หนึ่งแห่ง และบริเวณลานคอย เรียกว่า "บ้านลานคอย" อีกหนึ่งแห่ง ซึ่งภายหลังได้เพี้ยนชื่อเป็น "บ้านด่าน" และ "บ้านลานหอย"

 ในปี  พ.ศ. 2452 กระทรวงมหาดไทยได้ประกาศจัดตั้งกิ่งอำเภอแยกออกจากอำเภอเมืองสุโขทัยขึ้น โดยการรวมและใช้ชื่อหมู่บ้าน "บ้านด่าน" และ "บ้านลานหอย" มารวมกันเป็นกิ่งอำเภอบ้านด่าน เริ่มแรกได้มีสถานที่ตั้งกิ่งอำเภอที่ตำบลบ้านด่าน และต่อมาในปี พ.ศ. 2459 ได้ย้ายที่ว่าการกิ่งอำเภอบ้านด่านลานหอย มาตั้งอย่ที่หมู่ที่ 1 ตำบลลานหอย[1]

  • วันที่ - 2452 ยกฐานะตำบลบ้านด่าน และตำบลลานหอย อำเภอเมืองสุโขทัย ขึ้นเป็น กิ่งอำเภอบ้านด่าน
  • วันที่ 29 เมษายน 2460 เปลี่ยนแปลงชื่อกิ่งอำเภอบ้านด่าน จังหวัดสุโขทัย เป็น กิ่งอำเภอลานหอย[2]
  • วันที่ 27 สิงหาคม 2476 ตั้งตำบลตลิ่งชัน แยกออกจากตำบลบ้านด่าน[3]
  • วันที่ 1 เมษายน 2480 เปลี่ยนแปลงเขตจังหวัดสุโขทัย และจังหวัดตาก โดยโอนพื้นที่หมู่ที่ 6 ตำบลลานหอย กิ่งอำเภอลานหอย อำเภอเมืองสุโขทัย จังหวัดสุโขทัย ไปขึ้นกับตำบลน้ำรึม อำเภอเมืองตาก จังหวัดตาก[4]
  • วันที่ 17 เมษายน 2482 เปลี่ยนแปลงชื่อกิ่งอำเภอลานหอย จังหวัดสุโขทัย เป็น กิ่งอำเภอบ้านด่านลานหอย[5]
  • วันที่ 28 พฤศจิกายน 2499 จัดตั้งสุขาภิบาลลานหอย ในท้องที่บางส่วนของตำบลลานหอย[6]
  • วันที่ 16 กรกฎาคม 2506 ยกฐานะจากกิ่งอำเภอบ้านด่านลานหอย อำเภอเมืองสุโขทัย เป็น อำเภอบ้านด่านลานหอย[7]
  • วันที่ 19 กันยายน 2515 ตั้งตำบลวังน้ำขาว แยกออกจากตำบลบ้านด่าน[8]
  • วันที่ 3 มิถุนายน 2518 ตั้งตำบลวังตะคร้อ แยกออกจากตำบลลานหอย[9]
  • วันที่ 14 กรกฎาคม 2521 โอนพื้นที่หมู่ 5 บ้านวังตะแบก (ในขณะนั้น) ของตำบลศรีคีรีมาศ อำเภอคีรีมาศ ไปขึ้นกับตำบลลานหอย อำเภอบ้านด่านลานหอย[10]
  • วันที่ 12 กันยายน 2533 ตั้งตำบลหนองหญ้าปล้อง แยกออกจากตำบลวังตะคร้อ[11]
  • วันที่ 27 ตุลาคม 2536 ตั้งตำบลวังลึก แยกออกจากตำบลตลิ่งชัน[12]
  • วันที่ 30 มกราคม 2539 ยกฐานะสภาตำบลวังน้ำขาว สภาตำบลตลิ่งชัน และสภาตำบลบ้านด่าน เป็นองค์การบริหารส่วนตำบลวังน้ำขาว องค์การบริหารส่วนตำบลตลิ่งชัน และองค์การบริหารส่วนตำบลบ้านด่าน ตามลำดับ[13]
  • วันที่ 25 พฤษภาคม 2542 ยกฐานะจากสุขาภิบาลลานหอย เป็นเทศบาลตำบลลานหอย
  • วันที่ 16 กรกฎาคม 2551 ยกฐานะองค์การบริหารส่วนตำบลตลิ่งชัน เป็นเทศบาลตำบลตลิ่งชัน[14]

ที่ตั้งและอาณาเขต[แก้]

อำเภอบ้านด่านลานหอยตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้

การแบ่งเขตการปกครอง[แก้]

การปกครองส่วนภูมิภาค[แก้]

อำเภอบ้านด่านลานหอยแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 7 ตำบล 71 หมู่บ้าน ได้แก่

1. ลานหอย (Lan Hoi) 10 หมู่บ้าน
2. บ้านด่าน (Ban Dan) 8 หมู่บ้าน
3. วังตะคร้อ (Wang Takhro) 8 หมู่บ้าน
4. วังน้ำขาว (Wang Nam Khao) 17 หมู่บ้าน
5. ตลิ่งชัน (Taling Chan) 10 หมู่บ้าน
6. หนองหญ้าปล้อง (Nong Ya Plong) 10 หมู่บ้าน
7. วังลึก (Wang Luek) 8 หมู่บ้าน

การปกครองส่วนท้องถิ่น[แก้]

ท้องที่อำเภอบ้านด่านลานหอยประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 8 แห่ง ได้แก่

  • เทศบาลตำบลลานหอย ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลลานหอย
  • เทศบาลตำบลตลิ่งชัน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลตลิ่งชันทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลลานหอย ครอบคลุมพื้นที่ตำบลลานหอย (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลลานหอย)
  • องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านด่าน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านด่านทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลวังตะคร้อ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลวังตะคร้อทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลวังน้ำขาว ครอบคลุมพื้นที่ตำบลวังน้ำขาวทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลหนองหญ้าปล้อง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองหญ้าปล้องทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลวังลึก ครอบคลุมพื้นที่ตำบลวังลึกทั้งตำบล

สถานที่สำคัญ[แก้]

อ้างอิง[แก้]

  1. [1]อำเภอบ้านด่านลานหอย
  2. [2]ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง เปลี่ยนชื่ออำเภอ
  3. [3]ประกาศกระทรวงธรรมการ ใช้พระราชบัญญัติประถมศึกษา พ.ศ. ๒๔๖๔ เพิ่มเติมในท้องที่มณฑลพิษณุโลก
  4. [4]พระราชบัญญัติเปลี่ยนแปลงเขตจังหวัด พุทธศักราช ๒๔๗๙
  5. [5]พระราชกฤษฎีกาเปลี่ยนนามอำเภอ กิ่งอำเภอ และตำบลบางแห่ง พุทธศักราช ๒๔๘๒
  6. [6]ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง จัดตั้งสุขาภิบาลลานหอย กิ่งอำเภอบ้านด่านลานหอย อำเภอเมืองสุโขทัย จังหวัดสุโขทัย
  7. [7]พระราชกฤษฎีกาตั้งอำเภอบ่อพลอย อำเภอไทรโยค อำเภอหนองปรือ อำเภอหนองสองห้อง อำเภอประทาย อำเภอห้วยแถลง อำเภอละหานทราย อำเภอกุยบุรี อำเภอตาพระยา อำเภอหนองไผ่ อำเภอนาเชือก อำเภอวัดเพลง อำเภอพนัสนิคม อำเภอภูกระดึง อำเภอปรางค์กู่ อำเภอท่าช้าง อำเภอบ้านด่านลานหอย อำเภอบ้านดง อำเภอสว่างอารมณ์ และอำเภอกุดชุม พ.ศ. ๒๕๐๖
  8. [8]ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งและเปลี่ยนแปลงเขตตำบล ในท้องที่อำเภอบ้านด่านลานหอย จังหวัดสุโขทัย
  9. [9]ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งและเปลี่ยนแปลงเขตตำบลในท้องที่อำเภอบ้านด่านลานหอย จังหวัดสุโขทัย
  10. [10]พระราชกฤษฎีกาเปลี่ยนแปลงเขตอำเภอคีรีมาศกับอำเภอบ้านด่านลานหอย จังหวัดสุโขทัย พ.ศ. ๒๕๒๑
  11. [11]ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งและเปลี่ยนแปลงเขตตำบลในท้องที่อำเภอบ้านด่านลานหอย จังหวัดสุโขทัย
  12. [12]ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งและกำหนดเขตตำบลในท้องที่อำเภอบ้านด่านลานหอย จังหวัดสุโขทัย
  13. [13]ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง จัดตั้งองค์การบริหารส่วนตำบล (จำนวน ๒๑๔๓ แห่ง)
  14. [14]ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง จัดตั้งองค์การบริหารส่วนตำบลตลิ่งชัน อำเภอบ้านด่านลานหอย จังหวัดสุโขทัย เป็นเทศบาลตำบลตลิ่งชัน